Innehållsförteckning för 07 November 2019 från Finweek - Afrikaans

Werkloosheid, nou op die hoogste vlak in 11 jaar, is een van die enkele grootste uitdagings – indien nie risiko’s nie – virdie sosio-ekonomiese bestendigheid van ons land. Die amptelike werkloosheidskoers vir die derde kwartaal van vanjaar staan op 29,1%, maar vir mense tussen 15 en 24 is die probleem kritiek. Vir dié groep staan die werkloosheidsvlak nou op 58,2%. Ons het letterlik miljoene mense wat nie kan werk kry nie, nog erger vir jongmense sonder werkservaring. Die regering, spesifiek president Cyril Ramaphosa, is pynlik bewus van die behoefte aan meer werksgeleenthede – veral vir die jeug. ’n Formele proses waarmee die regering hoop om maatskappye te help om aan jongmense werksblootstelling te gee, is deur Setas, of sektorale onderwys-en opleidingsowerhede, wat leerderskappe met toelae steun. Dan is daarookdieYES-projek (Youth…

Fondsbestuurder se insigte: DieCoronationTop20-fonds beoog om die plaaslike FTSE/JSE Capped All Share Indexmaatstaf op lang termyn te klop. Die fonds mag slegs in JSE-genoteerde aandele belê; die fonds het dus ’n aggressiewe risiko-profiel omdat dit gekonsentreerde blootstelling aan Suid-Afrikaanse aandele bied. Die fonds bevind hom in ’n beleggingsomgewing met swak kapitaalgroei. (Sien ons vorige voorblad-artikel oor dieTop40-insluimering: bit.ly/2MYGnIB). Die fonds het aan einde die einde van September ’n 1-jaar-opbrengs van 2,4% opgelewer en het sy swak maatstaf met 2,1 persentasiepunte geklop. “Met dié doel, is die fonds se opbrengste sedert sy aanvang gebiedend, met alfa van 3,5% per jaar, na aftrekking van gelde,” volgens die portefeuljebestuurders, Neville Chester en Nicholas Stein. Op ’n vraag oor hoe die fonds dit regkry om maandelikse positiewe opbrengste te lewer in die onstuimige plaaslike…

 netcare se aandeelprys het ná 2009 vinnig gestyg, en die momentum het ná die deurbraak van elke weerstandstendenslyn toegeneem. Beleggersentiment was in 2013 op sy piek toe beide Suid-Afrikaanse en Britse bedrywighede in hul onderskeie geldeenhede gegroei het. Teen die einde van 2014 het Netcare se aandeelpryse begin terugsak ná ’n 31%-daling in die wins vir die jaar. Marktoestande in Suid-Afrika en die Verenigde Koninkryk (VK) het boonop geweldige druk op sy groeivermoë geplaas. Maart verlede jaar, ná ’n vyf jaar lange stryd met verhuurders, het Netcare aangekondig dat hy die VK gaan verlaat. Sy aandeelprys het van ’n hoogtepunt van 4 375 sent per aandeel tot 2 045 sent gedaal. Vooruitsigte: Resultate vir die jaar tot 30 September verskyn op 18 November. Op die grafieke: Netcare het in Mei…

PROSUS Die stormloop vir tegnologiemaatskappye Prosus het aangekondig hy het ’n aanbod van byna R100 miljard virdie Britse kosafleweringsmaatskappy Just Eat gedoen. Just Eat het onlangs halfjaarwins van minderas £1 miljoen aangeteken, so dit gaan hier eintlik oor die koop van skaal in dié bedryf. Die uitdaging is dat daar ’n ander aandelebod is wat Just Eat se direksie bó Prosus se kontantaanbod verkies. Prosus sal sy bod moet verbeterom minderheidsaandeelhouers te oortuig. Prosus kan dit bekostig. Die groter prentjie is die stormloop vir lonende omset in die nuwe, tegnologiegedrewe bedrywe. Prosus is positief oor kosaflewering en meen om tuis kos te maak, sal mettertyd wees soos om jou eie klere te maak – dit sal as eienaardig beskou word. Die pad na winsgewendheid bly egter onseker, al is daar…

’n Vriend het onlangs enkele bladsye uit ou finansiële publikasies van die vroeë 2000’s getwiet. Wat ons albei opgeval het, was dat die meeste van die aandele wat minder as 20 jaar gelede daar genoem is, nie meer bestaan nie. Binne slegs twee dekades is hulle oorgeneem of, soos meesal die geval was, het hulle eenvoudig gedenoteer en die JSE verlaat. Ek onthou ook ’n handboek van die JSE uit die mid-1980’s wat ek enkele jare gelede onder oë gehad het en wat die Top40-aandele van destyds bevat het. Weereens is baie min van die aandele wat toe genoem is, steeds genoteer. Dit het my aan die dink gesit oor twee goed. Eerstens laat dit mens wonder: Is dié situasie eie aan Suid-Afrika? En tweedens, hoe moet dié inligting ons help…

belegging met oorwegings viromgewing-, maatskaplike en bestuurskwessies (OMB-kwessies) kom minder in ontluikende markte voor, maar dit is nie minder tersaaklik vir aandeelprysprestasie nie, volgens Jessica Ground, internasionale hoof vir rentmeesterskap van die internasionale bate-bestuurder Schroders. Sy het op ’n beleggingsimposium wat Suid-Afrikaanse batebestuurders in Maart bygewoon het, gesê ontleding toon dat OMB-belegging in ontluikende markte ’n selfs sterker positiewe uitwerking op maatskappye se finansiële prestasie as in ontwikkelde markte het. Sy waarsku egter dat om die ware geleenthede in die benadering te identifiseeren markrisiko’s te vermy, mense ’n goeie begrip moet hê van hul waardes en die verskillende benaderings wat hul fondsbestuurders kan volg. OMB is deel van die groter kategorie van volhoubare belegging, wat verskeie vorme aanneem. Die algemeenste is negatiewe uitsifting, wat sekere sektore, soos fossielbrandstowwe, wapenvervaardiging en…

Suid-Afrika se genoteerde private hospitale verhandel tans teen ’n aantreklike prys-verdienste-verhouding (p/v) in vergelyking met dié van ander plaaslike aandele. Ten spyte van hierdie waardasies gooi die kommer oor toekomstige prysingsvermoëns en volumes ’n skaduwee oor die pryse. Volumegroei word weerspieël deur die begunstigdes van die mediese fondse, wat volgens data van die Raad vir Mediese Skemas, wat die fondse reguleer, van 8,78 miljoen in 2013 met 140 000 lede tot 8,92 miljoen verlede jaar toegeneem het. As die vermindering van die getal oop en beperkte mediese skemas van 144 in 2000 tot 79 verlede jaar bygereken word, wys dit hoe die skemas se bedin met hospitale versterk het. “Net drie jaar gelede was die private hospitale se verwagtinge nog baie hoog,” sê Andrew Joannou, fondsbestuurder by Investec Asset Management.…

toe Mandla Sibeko in die laat 1990’s ’n tiener was, was hy lid van die JohannesburgseJuniorStadsraad – ’n nie-regeringsorganisasie sonder winsbejag wat bestaan het uit ongeveer 70 jong leiers wat van verskillende hoërskole in en om die stad afkomstig was. Hul hooffokus was om probleme wat die jeug daagliks in die gesig staar, te indentifiseer en op te los. Die Junior Stadsraad het destyds op die gewilde geselsprogram van Felicia Mabuza-Suttle verskyn waar hulle gevra is wat hulle wou wees as hul eendag groot is. Sibeko het sonderweifeling geantwoord dat hy eendag “ ’n sakeman” wou wees. Sibeko het voet by stuk gehou. Sy beheermaatskappy, Seed Capital Investments, wat ongeveer tien jaar gelede gevestig is, beoog om langtermynbeleggings in klein ondernemings te doen en om hulle te laat groei sodat…

bill Easterly, professor in ekonomie aan die Universiteit van NewYork en mede-direkteur van die Instituut vir Ontwikkelingsnavorsing, het baie oor die slaggate rakende ontwikkelingshulp geskryf. Hy is ook mede-redakteur van Journal of Economic Growth, skrywer van The Elusive Quest for Growth en een van die wêreld se vooraanstaande kundiges oor ekonomiese groei en die faktore wat dit beïnvloed. Easterly het al baie kritiek gelewer teenoor dieWashingtonkonsensus, wat ’n pakket van markgerigte hervormings is wat in die 1980’s en 1990’s deur instellings soos die Internasionale Monetêre Fonds (IMF) en dieWêreldbank voorgestel is. Die beleid word breedweg as “neoliberalisties” beskryf. Dié beleid is veral streng toegepas op baie lande in Afrika wat in die 1980’s deur ’n krisis getref is, toe die IMF tussenbeide moes tree en “strukturele aanpassingsprogramme” moes voorskryf om…

hoe lyk die skeidingsooreenkomste tussen Sasol en die span wat die Lake Charles Chemicals Project (LCCP) nalatig bestuur het? Geen lid van die projekspan is van kriminele aktiwiteit beskuldig nie, en hulle sal vermoedelik na ander poste gaan, terwyl die gesamentlike uitvoerende hoofde wat toesig gehou het oor die korporatiewe ramp – Bongani Nqwababa en Stephen Cornell – albei die groep verlaat het. Dit is ’n stap wat die voorsitter van Sasol, Mandla Gantsho, as ’n dappere daad beskryf. Lig in tonnel wás trein Volgens Sasol se finansiële hoof, Paul Victor, is hulle aangestel om die soort ramp wat uiteindelik gebeur het, te voorkom. Sasol het ’n “ … groot kapitaalprojek ver van die huis af gehad”, het hy, tesame met Sasol se nuwe uitvoerende hoof, Fleetwood Grobler, gesê. “Ons…

Ons het ’n wonderlike stel resultate van Pick n Pay vir die 26 weke tot 1 September gesien. Die allerbelangrikste bedryfsmarge het van 2,5% tot ’n stewige 2,8% gestyg. Dit het meer as 10% tot sy wins gevoeg. Ek kritiseer Pick n Pay se regrukstrategie al lank weens die gebrek aan die uitbreiding van die bedryfsmarge omdat dit blykbaarop 2% vasgeval het. Die uitvoerende hoof, Richard Brasher, het sake egter goed op dreef gekry. Nou is die vraag hoe hoog die bedryfsmarge kan styg. ’n Syfer van 3% blyk moontlik te wees, maar 4% is dalk ietwat buite bereik. Om die bedryfsmarge op te stoot tot die middel-3%-strek, sal egter beduidend tot die wesensverdienste per aandeel (WVPA) bydra. Die probleem is dat die aandeel op ’n historiese prys/verdienste-veelvoud (p/v) van…

 eiendomsbeleggingstrust Resilient Property Income Fund het van 2013 tot 2016 voorspoed geniet; sy aandeel het goeie opbrengste uit beleggings behaal en ruim dividende verdien. Januarie verlede jaar het sy aandeelprys ’n hoogtepunt van 15 350 sent per aandeel bereik, voordat aantygings van onder meer oneerlike transaksies en binnehandel die Resilient-groep getref het. Ná dié gerugte het beleggers die aandeelprys gelooi, en binne drie maande het hy van ’n hoogtepunt van 15 350 sent tot ’n 2013-laagtepunt van 3 975 sent gedaal. Volgens die Old Mutualbeleggingsgroep het die bewerings beleggers verlede jaar bykans R130 miljard gekos. Vooruitsigte: Hy herstel nou van ’n moeilike jaar en sy bates blyk goed te presteer. Hy het ’n totale dividend vir die boekjaar 2019 van 531,06 sent per aandeel verklaar. Op die grafieke: Sedert hy…

ek het ’n paar maande gelede geskryf oor verhandeling en hoe moeilik vanjaar vir baie handelaars is. Intussen het ’n paar lesers my van hul eie ervarings vertel – wat omtrent almal sover vanjaartot geldverlies gelei het. Ek was gelukkig dat toe ek in die middel 1990’s begin verhandel het, daar net aandele was om te verhandel. Toe – einde 1997 – is opsies (deur genoteerde opsiebewyse) ingestel. Terwyl opsies hefboomwerking bied, was jou daalpotensiaal steeds tot 100% beperk, want ’n opsie is ’n reg om te koop of te verkoop, nie ’n verpligting nie. As sake vreeslik sleg verloop het, kon jy dus die opsie sonder enige verdere verpligting laat vaar. ’n Verhandelingsverlies van 100% is uiteraard onaangenaam. Maar die lesers na wie ek hierbo verwys het, is almal…

 daar is al hoe meer bewyse dat beleggings wat blootgestel is aan omgewing-, maatskaplike en bestuurskwessies (OMBkwessies), die gevaar loop dat dié soort risiko’s uiteindelik hul waarde sal ondermyn, opbrengs sal wegvreet en dalk selfs tot die ineenstorting van die maatskappye of ander bates lei. En namate volhoubare belegging wêreldwyd deel van die hoofstroom word, vereis instellings, fondsbestuurders, kredietgraderingsagentskappe en kleinbeleggers noukeuriger ondersoeke na die uitwerking van klimaatsverandering, die gehalte van korporatiewe bestuuren die maatskaplike gevolge van investeringsbesluite. Die verandering in ingesteldheid word net deels deur etiese oorwegings aangedryf, al word dit belangriker, veral vir jong mense, vroue en individue met hoë netto waarde. Daarword al hoe meererken dat ’n eng fokus op finansiële maatstawwe vir korttermyn-wins teen die agtergrond van ’n snelveranderende wêreld eenvoudig onverskillig en uiteindelik skadelik vir…

 die minister van finansies, Tito Mboweni, het moeilike vooruitsigte virSuid-Afrika se ekonomie aangekondig en gewaarsku oor die gevolge as daar versuim word om die regering se verswakkende finansies te takel in die lig van ’n skerp stygende loonrekening in die openbare sektor, en die agteruitgang by staatsondernemings. In die mediumtermynbegrotingsbeleidsraamwerk (MTBBR) – wat hy op 30 Oktober aan die parlement voorgelê het en wat die besteding en inkomsteberamings virdie volgende drie jaar uiteensit – is voorspellings virekonomiese groei skerp verlaag en begrotingstekorte skerp opwaarts aangepas, en het die verwagte openbareskuldlas skerp gestyg. “Daar is ’n aantal risiko’s vir die fiskale raamwerk, wat hierdie regering trompop sal moet konfronteer,” het hy gesê tydens ’n nuuskonferensie wat voor sy toespraak aan die parlement gehou is. Die skuldlas “bereik onvolhoubare vlakke” en “ons…

Customer experience is a powerful measure of the sustainable growth of any business. A positive customer experience builds brand loyalty and affinity, endorses products and services and creates opportunities for referrals that will help a business retain revenue and attract new customers. At the Ask Afrika Orange Index® Awards hosted on Tuesday, 22 October, Bestmed was proud to be ranked 3rd amongst their peers in the category for Medical Aid Industry performance which measured stakeholder satisfaction. Being shortlisted for this industry award, the largest and most widely referenced service excellence benchmark in South Africa, bears testament that Bestmed is constantly improving and innovating to maintain their levels of satisfaction to their stakeholders. Despite South Africans being increasingly frustrated by rising premiums and shrinking benefits of medical aid schemes, as well…

▸ Diversiteit Die belangrikste hoogtepunt was om die diversiteit van die mense te sien. Om in Johannesburg te woon, kan nogal uitdagend wees — of jy swart of wit is — maar by die kunsskou het ons die geleentheid gehad om Johannesburg te sien as die plek waarvoor dit bekend is: ’n lewendige plek en stad van eerstes in Afrika. ▸ Kalklig op kunstenaars en ‘nie politici nie’ Die ander hoogtepunt was om te sien hoe jy ’n platform kan skep waar die fokus hierdie keer wegskram van die politici en op die kunstenaars val. ▸ Om van die grootste versamelings Afrika-kuns oor ’n naweek in een ruimte te kon sien, was wonderlik. Ons het ’n driejaarplan om goed te verander deur die fokus, eienaarskap (gedoen), uitleg, ruimte en ook…

talle snelgroeiende maatskappye, in Suid-Afrika sowel as oorsee, is besig om van tradisionele leierskapsmodelle af weg te beweeg en “platter” strukture te omarm wat hoërvlakke van selfstandigheid, buigsaamheid en samewerking bevorder. Party gaan selfs so ver as om van die konsep van uitvoerende hoofde en uitvoerende leierskap af te sien. Dit geld veral maatskappye wat in ’n tegnologieomgewing werk of uiters vinnig groei. By BasaltTechnology, byvoorbeeld – ’n tegnologiemaatskappy wat uit Johannesburg werken kliënte wêreldwyd het – is daargeen vaste leierskapstruktuur nie. Pleks daarvan werk almal in groepe of nodes van tot sewe mense en wys self hul leiers vir bepaalde projekte aan. Die groepe leer by mekaar, benut verskillende stelle vaardighede en het ’n netto resultaat wat op grond van ’n kliënt se opdrag bereik moet word. Daar is…

1. Tydens ’n onlangse parlementêre sessie het Aaron Motsoaledi, minister van binnelandse sake, nuwe syfers bekendgestel wat wys hoeveel mense verlede jaar visums om Suid-Afrika te besoek, geweier is. Watter land het die meeste weierings gekry? 2. Watter Suid-Afrikaanse staatsonderneming het pas die wêreld se langste produksietrein bekendgestel? 3. Reg of verkeerd? Die voormalige leier van die DA, Mmusi Maimane, is steeds ’n lid van die parlement. 4. Op 24 Oktober het die staatsbeheerde lughawensbestuursmaatskappy (Acsa) Zimbabwe se nasionale lugredery, Air Zimbabwe, verbied om Suid-Afrikaanse lughawens te gebruik. Om watter redes? ■ Veiligheidsmaatreëls ■ Onbetaalde landings-en parkeergeld ■ Veiligheidsrisiko’s 5. Reg of verkeerd? Moody’s het Suid-Afrika se soewereine-skuldstatus afgegradeer. 6. Wie is die uitvoerende hoof van Suid-Afrika se eerste mobiele netwerk slegs vir data? 7. ’n Groot kunsverkoping deur die…

Deep Fried Man @DeepFriedMan Helen Zille is die beurtkrag van politici. Sy kom altyd terug. Guy McDonald @GuyMcDonald Daar word gesê dat 40 die nuwe 30 is en 50 die nuwe 40, maar al wat ek weet, is dat hoe ouer ek word, hoe meer is 21:00. die nuwe middernag. Kirst @thejollyjammer Nieu-Seelandse toeris in die middelste sitplek: Dis my eerste besoek aan Kaapstad. Ek in die gangsitplek: Wonderlik. Witman in die venstersitplek: Ons het die hoogste moordsyfer is die land. Adam Liaw @adamliaw Dit blyk voor die hand liggend, maar broodroosters behoort afteltydreëlaars te hê. Dis nie asof hulle nie vooraf weet nie. Beatrix Kiddo @Keefinks Volwassene wees is wanneer jy ’n fliek oordrie dae kykomdat jy die heeltyd aan die slaap raaken niemand waarsku jou daarteen nie. Naval…

“DIE PUNT IS BASIES DAT MONOPOLIEË INWESE VERKWISTEND IS.”– Pravin Gordhan minister van openbare ondernemings, het ’n spesiale dokument bekendgestel oordie regering se planne om die sukkelende Eskom te hervorm. Dié planne is gretig afgewag deur beleggers en graderingsagentskappe, wat die finansiële en bedryfsrisiko’s by Eskom beskryf as een van die grootste risiko’s wat die Suid-Afrikaanse ekonomie in die gesig staar. Volgens Fin24 hoop die regering om wetgewing rakende die verdeling van die kragmaatskappy in drie eenhede (opwekking, transmissie en verspreiding) teen 31 Maart 2022 te finaliseer. “MONETÊRE BELEID SE SKIET-GOED IS BYNA OP.”– Olivier Blanchard, wat hoofekonoom by die IMF was tydens Christine Lagarde se dienstermyn as besturende direkteur, het aan The Financial Times gesê “monetêre beleid se skietgoed is byna op, maar as die sentrale banke dit te…

met die klappers van Diwali, wat aan die einde van Oktober in dele van Johannesburg weerklink het, kom kordiet – en hoop. Die wêreld se diamantsektor, waar gemiddelde pryse vanjaar met 35% onder dié van 2014-2017 gedaal het, sal waarskynlik enige uitdrukking wat met die woord “fees” eindig, verwelkom. Dit is omdat ’n fees dikwels beteken dat diamant- en goue juweliersware gekoop word. DieThanksgiving-feesdag in Amerika – steeds die grootste diamantmarkterwêreld – volg op Diwali; en die viering van Kersfees en die nuwe jaar volg opThanksgiving. Teen Februarie hoop die diamantsektordat hy sy hande tevrede sal vryf en sal wonder waaroor hy hom so bekommerd was. Syfers van De Beers verlede maand (Oktober) het getoon dat die laaste verkoopsiklus $295 miljoen bedra het. In vergelyking met die vorige verkoopsiklus, ongeveer…

Sasol se aandeelprys het op 28 Oktobervoortgestorm ná nuus dat sy mede-uitvoerende hoofde, Bongani Ngwababa en Stephen Cornell, in die pad gesteek is weens die wanbestuur van die ontwikkeling van sy LakeCharleschemiese aanleg – met ’n waarde van $13 miljard – in Louisiana, Amerika. Met koste wat voortdurend styg, het die projek die reputasie van die maatskappy geskaad. ’n Interne ondersoek het getoon dat die projek se bestuurspan “betrokke was by optrede wat onvanpas was en ’n gebrek aan bevoegdheid getoon het, en ook nie deursigtig was nie” het die groep in ’n Sens-aankondiging gesê. Terwyl die koste verbonde aan die ontwikkeling van dié enorme aanleg met ongeveer 50% meeras die oorspronklike syfer die hoogte ingeskiet het, het die aandeelprys skerp tot die laagtepunt van 2008 gedaal. Die LakeCharles-Project nadertans…

dit is wetenskaplik bewys dat geen twee mense presies dieselfde is nie. ’n Paar jaar gelede het ek en my gesin ’n reis deur die Klein Karoo onderneem. Behalwe dat dit een van die asemrowendste mooi plekke op aarde is, is dit ook bekend vir van die mooiste bergreekse ter wêreld. Ons het ’n aand in Prins Albert deurgebring, met Oudtshoorn as ons volgende bestemming. Ons kon kies tussen twee moontlike roetes. Die eerste was die langer, maar vinniger roete oor Meiringspoort. Die ander een was die korter, maar stadiger roete oor die Swartbergpas. Ten spyte van my vrou se vrees vir hoogtes, het ons dogters ons oortuig om die Swartbergpas aan te pak. Afgesien van die wonderlike natuurskoon en tegniese bestuursvaardighede, het ek een ding besef: Hoewel ons ons…

die mate waarin hulpbronaandele die JSE oorheers, word bevestig deurdat die toptien sterkste aandele, met die uitsondering van Clicks, tans – soos gemeet aan die persentasie-verskil tussen die markprys en die aandeel se 200-daagse eksponensiële bewegende gemiddelde (EBG) – uit dié riskante afdeling afkomstig is. Wat ietwat verbaas, is dat Sibanye-Stillwater bo die res van die mark uittroon. Sy aandeelprys het sedert ’n laagtepunt van net minder as 700 sent in Julie verlede jaar met meer as 280% tot in die omgewing van 2 600 sent gestyg. Die rede hiervoor is nie verte soek nie. Sibanye se prys was lank onder druk, onder meerweens die berg skuld wat hy moes aangaan om dieStillwater-groep in Amerika oor te neem. Maar met die hoë pryse wat die platinum-groep van metale tans geniet…

OMB-risiko’s word al hoe belangriker vir die kredietgraderings van batebestuurders vanweë die ontwikkeling van regulasies, klimaatsverandering, demografiese tendense en veranderende beleggersverwagtinge, lui ’n verslag deur Moody’s Investors Service van Oktober. Dit skep geleenthede om uit te staan vir batebestuurders wat sterk OMB-kriteria op hul beleggings toepas, maar dié wat dit nie doen nie, kan reputasieskade of finansiële verlies ly, waarsku Marina Cremonese, ondervoorsitter en senior ontleder by Moody’s, in die verslag. Dit volg op nog ’n verslag in Julie waarin die kredietgraderingsagentskap daarop wys dat versekeraars wesenlik deur OMB-risiko’s geraak word, want dit kan hul vermoë beïnvloed om aan finansiële verpligtinge te voldoen – veral dié wat uit klimaatsverandering spruit. “Veral klimaatsverandering lei tot groter onsekerheid vir versekeraars ten opsigte van verwagtinge oor sowel die frekwensie as erns van natuurrampe,…

die kern van kapitalisme is dat innoverende individue ’n behoefte in die mark identifiseeren vul. Sodanige innovering en risikoneming kom dikwels teen ’n premie. Een van dié behoeftes in ons mark is private gesondheidsorg, omdat staatsgesondheidsdienste nie tred hou met die vraag nie. Die Mededingingskommissie se gesondheidsmarkon-dersoekverslag, ’n meerjarige poging wat onlangs vrygestel is, sê dat openbare hospitale nie met private hospitale kan meeding nie, omdat hulle nie die gehalte van sorg bied om teen die groot hospitaalgroepe mee te ding nie. Die kommissie, ’n openbare instansie wat nie op vrae vir hierdie artikel gereageer het nie, het toe beskryf wat verkeerd is met die verskaffing van mediese dienste deurdie groot privaathospitaalgroepe. ▸ Doelstellings by hospitale Die ondersoek het bevind dat Netcare ’n markaandeel van 31% van alle privaathospitaalbeddens en…

 die uitsig vanuit Marubini Raphulu se kantoor is nogal indrukwekkend. ’n Paar verdiepings ondertoe pols die verkeer in Sandton se besige Rivoniaweg. Die omringende kantoorblokke troon hoog bokant die geroesemoes uit, modern en trots, die ene glas en glans. ’n Ent verder blom jakarandas in die lowerryke voorstede. Aanskou die Sandton-lugbel. Niks prikdie illusie van ontwikkelde ekonomiese nirvana wat die sentrale sakekern van Sandton skep egter so vinnig soos die verlammende energiekrisis waarin Suid-Afrika hom bevind nie. Die ligte doof uit, die verkeer hoop op, honderde dieselkragopwekkers kom ratelend aan die gang. Op ’n ernstiger noot waag beleggers voorspellings, terwyl die graderingsagentskappe wat die koste van kapitaal vir die land beïnvloed, Suid-Afrika se kredietwaardigheid ál dowwer laat skyn. Vir Raphulu, uitvoerende hoof van Hulisani – ’n JSE-genoteerde beleggingsmaatskappy wat op…

Platterleierskapsmodelle en tegnologie-geleide innovasie sal aan leiers nuwe eise stel. Allon Raiz van Raizcorp beklemtoon dat leiers in dié verband voorspellingsvaardighede moet ontwikkel. “Byvoorbeeld die vermoë om tendense raak te sien en uit te werk hoe twee of meer tendense moontlik kan ineenloop om ’n nuwe geleentheid óf krisis te skep,” verduidelik hy. Richard Flack van SureSwipe beklemtoon die belang van kernwaardes: “Ons voorsien dat groter doelgerigtheid, met ’n fokus op dinge wat van algemene waarde is (ook vir die samelewing en omgewing), ’n eng fokus op syfers sal klop. Verder voorsien ons dat outentisiteit en ’n opregte omgee vir mense ego en charisma sal troef, en dat die ontwikkeling en instandhouding van vertroue (’n baie ou maar altyd tersaaklike konsep) selfs nog belangriker sal word vir langtermynsukses.”…