Innehållsförteckning för 06 October 2022 från Huisgenoot

DALK is dit omdat sy weet hoe baie mense langtand byt aan die gedagte om haar as koningin te hê. Die vrou aan die sy van die nuwe Britse koning, Charles III, is maar alte bewus daarvan dat sy nie een tree verkeerd durf sit nie. En in die paar weke sedert “queen Camilla” – soos sy deesdae in die volksmond heet – haar posisie as koningin-gemalin beklee, lyk dit asof sy inderdaad in dié doel slaag. Sy vergesel haar man pligsgetrou oor die Britse eilande heen, loop meestal so een tree agter hom, en help hom bedaar wanneer hy hom vir kleinigheidjies soos ’n lekkende pen vererg. In sy eerste toespraak as koning het Charles ’n punt daarvan gemaak om sy “dierbare vrou” te bedank. Baie mense het gewonder…

DIE vrou wat oor die jare skelm politici in hul broeke laat bewe het, beduie na haar lessenaar, hier waar sy nou by die Universiteit Stellenbosch werk. “Soms sit ek hier en dan dink ek Hendrik Verwoerd moes in ’n stadium hier gesit het. Hoe ver ons in Suid-Afrika gekom het, gaan my nie verby nie,” besin sy. Oor die jare het mense Thuli Madonsela leer ken as die openbare beskermer (OB), ’n vreeslose kampvegter teen korrupsie en boewery. En hoewel die akademiese wêreld waar sy haar nou bevind beduidend rustiger is, is dit duidelik haar hart klop steeds warm vir reg en geregtigheid. Die mure van haar kantoor is vol plakkate van die aktivisme waarmee sy deesdae besig is. Sy het ’n veldtog genaamd Action4Inclusion begin, wat verdienstelike studente…

‘ONS KAN NIE IEMAND ANDERS VERANTWOORDELIK HOU AS ONS IN DIE EERSTE PLEK NOG NOOIT DIE GRENS IN PLEK GESTEL HET NIE’ TOE sy ’n kind was, het haar ma, ouma en oupa gesorg dat sy “die beste van alles kry”. Al was geld skaars “Ek was na die beste skole en universiteit, en hoewel ek beurse gehad het, het ek nooit ’n tekort gehad nie, want my familie het geld gestuur,” sê Candice* van Swellendam. Maar toe sy begin werk en geld verdien, het dinge ongemaklik geraak. Daar was ’n “soort verwagting”, vertel sy. Sy moes nou die mense help wat haar in haar jeug gehelp het. Die afgelope jare betaal sy elke maand haar ma en grootouers se DStv, koop hul elektrisiteit en stuur ’n stewige deel van…

Geheime, verbode liefde, wraak … Dié splinternuwe reeks oor die Swarts-familie is propvol drama. Aan die hart van als is die Swartmarlyne-swemklub, wat bestuur word deur die familie-patriarg, Gys Swarts. Sy twee seuns is ook betrokke by die swemklub en sy twee kleinkinders swem vir die klubspan. Die reeks is in Johannesburg geskiet deur Penguin Films wat ook verantwoordelik is vir Arendsvlei en die dramareekse Afgrond en Projek Dina. Kom ons ontmoet die Swartse! DIE PATRIARG JUSTIN STRYDOM (kaptein Leon Cutts in die reeks Snitch) vertolk die rol van Gys Swarts. Dié pa van twee is geldgierig, leef bo sy vermoëns en sal selfs sy naastes seermaak om te kry wat hy wil hê. Hy wil ’n internasionale sportakademie op die been bring en plaas baie druk op sy kleindogter…

NVUURPYL is ’n vaartuig wat danksy baie kragtige enjins mense en toerusting soos satelliete en ruimtetuie na die ruimte vervoer. Ruimtevaarders verken dan die ruimte, of satelliete stuur navigasieseine na ons GPS-toestelle, doen navorsing en neem foto’s van die aarde en ons sonnestelsel. DIE ENJINS VIR DIE VLUG Soos enige enjin doen vuurpylenjins hul werk deur verbranding. Alle vorme van verbranding het suurstof (saam met brandstof) nodig. Anders as straalvliegtuigenjins, wat die atmosfeer as ’n bron van suurstof gebruik, moet ruimtevuurpyle hul eie suurstofvoorraad (oksideerders, chemikalieë soos suurstof wat vir verbranding nodig is) saam met hulle dra omdat daar nie suurstof in die ruimte is nie. VLOEISTOFBRANDSTOFVUURPYL Die hoofvuurpyle word gewoonlik deur vloeistofbrandstof aangedryf. Bestaan uit vloeibare brandstof soos vloeibare waterstof en ’n vloeibare oksideerder soos vloeibare suurstof. Die brandstof…

‘BAIE MENSE DINK KINDERS ONTHOU NIE VEEL NIE. EK DINK NIE HULLE BESEF DIE UITWERKING WAT SULKE GE BEURE OP BAIE JONG MENSE HET NIE’ SY WAS vyf jaar oud toe sy haar tatoeëermerk gekry het. Tova Friedman was in Auschwitz, en die tatoeëerkunstenaar was ’n ander gevangene, ’n tienermeisie. “Haar hande het gebewe,” onthou Tova. “Hoe kan ek dit vergeet?” Tova (nou 84) sit kiertsregop op ’n rusbank oorkant my. Ons is in haar dogter, Taya, se huis in New Jersey in die VSA. Sy onthou hoe al die kinders in die Duitse konsentrasiekamp in Pole in ’n tou moes staan. Sy het gedink hulle gaan ’n bietjie ekstra kos kry en het gedruk om voor te kom. Sy onthou ook hoe sy toe moes uitvind voor in die…

OP HUL REIS HET HULLE WERK GESKEP VIR PLAASLIKE VROUE – EN DANKSY HUL AANLYN VERKOPE ROEM ANDERKANT DIE OSEAAN VERWERF DAAR is ’n haas ondenkbare kloof tussen die glanswêreld van die Amerikaanse popster Beyoncé en die Kaapse gemeenskap van Khayelitsha met sy sinkhuisies, swaarkry en vele maatskaplike uitdagings. Tog het ’n handjievol vroue van Khayelitsha en omstreke dié kloof oorbrug – met unieke kralekuns ontleen aan hul kultuur. Makatiso (76) en Mathapelo (47) Ngaka, ’n ma-en-dogterspan van Khayelitsha, het hul onderneming, Monkeybiz, twee dekades gelede uit niks uit begin bou. Op hul ondernemingsreis het hulle werk geskep vir plaaslike vroue – en danksy hul aanlyn verkope roem ver anderkant die oseaan verwerf. By die Johannesburgse bekendstelling van Beyoncé se klerereeks, Ivy Park, het ’n handgemaakte kralegordyn deur dié Suid-Afrikaanse…

DEESDAE lyk hy allermins soos die wêreldberoemde ster wat in die 1990’s met ’n gebeitelde kakebeen en blokkiesmaag gespog en die groot rolle gekry het. Trouens, sou jy nou op straat verby Brendan Fraser stap, sal jy hom waarskynlik nie herken nie. Toe die fliek waarin hy tans te sien is hom onlangs weer in die kollig plaas, het dit oor sy transformasie gegons. Van die ekstra kilo’s waaraan hy deesdae swaar dra, het hy spesiaal vir sy rol as ’n vetsugtige Engelse onderwyser genaamd Charlie in die fliek The Whale aangesit. Die vol figuur wat kykers in voorprente sien, is ook nog ’n bietjie opgeblaas met behulp van ’n vetpak en grimering. Maar Brendan (53) se groter voorkoms het al lank voor sy jongste rol die tonge laat klap.…

HOFSAKE is selde ’n aangename ervaring, maar JOHNNY DEPP het met ’n suksesvolle uitspraak én ’n nuwe verhouding by sy lasterverhoor uitgestap. ‘Amber gee nie aandag aan Johnny of sy persoonlike lewe nie. Sy gee nie om met wie hy uitgaan nie en wil net met haar lewe aangaan’– ’N BRON Die Hollywood-ster gaan nou glo uit met die prokureur JOELLE RICH, wat hom in sy lastersaak teen The Sun in Brittanje verteenwoordig het. “Die vonk tussen hulle is witwarm,” sê ’n bron oor die ster en die regsgeleerde. “Dinge is ernstig tussen hulle, dis die ware Jakob.” Joelle was getroud met die Britse finansier Jonathan Rich toe sy Johnny ontmoet het. Die bron beweer sy en haar man was vervreem van mekaar en is besig om te skei. Hulle…

UIT haar drasak kom ’n piepklein eenstuk te voorskyn, kompleet met die woorde “Baba Berg” daarop gedruk – net reg vir ’n poppie wat oor ’n paar weke die wêreld binnekom. Die kledingstuk is vir dié egpaar ’n simbool van hoop – ’n daaglikse herinnering aan die klein wonderwerk wat ná stormjare en diep teleurstellings eindelik van hulle ouers gaan maak. “Jissie, kan jy dit glo?” vra die akteur Hykie Berg half verdwaas aan sy blondekopvrou, Gerridene. Hy streel haar babamagie; sy kyk liefderik na hom. “Ek word ’n pa; jy word ’n ma.” Gerridene glimlag. Dan juig sy saam: “Ons word ouers!” Sy is in haar derde trimester, vandag presies 28 weke swanger, en mooier as ooit; al erken sy sy het dikwels ’n stryd met die spieël –…

1 SIT-SIT SO Hier is Brenda en Paul Pienaar se gunstelingplek in hul tuin. “Die mock orange agter die bankie blom ’n paar keer in die jaar en laat die hele omgewing soos parfuum ruik,” sê Brenda, ’n vertaler by Huisgenoot. Die rustieke trap lei na ’n terras wat pragtig oorgroei is met plante en bome, soos ’n ou peperboom en ’n warboel van varings, clivias en spekbome. Daar staan ook ’n baie gewilde voëlbad. 2 POTTE VOL PLESIER Om ’n onooglike muur in hul huis te verfraai, het Trish Bam ’n werkbankie en bamboestraliewerk teen die muur staangemaak en dit vol orgideë, klimoppe en bougainvilleas en ’n verskeidenheid ander binnenshuise plante en kruie gepak. “Dis ideaal vir orgideë, want dis onder dak en teen die wind beskut. Ek het…

WAAROOR GAAN DIT? Die Oscarbekroonde aktrise VIOLA DAVIS is te sien as generaal Nanisca, die leier van die Agojie, ’n groep vrouekrygers wat in die 1820’s die Dahomey, ’n koninkryk in Wes-Afrika, beskerm. Sy lei die volgende generasie vegters op vir hul stryd teen ’n vyand wat daarop uit is om hul manier van leef te vernietig. Dié geskiedkundige rolprent, wat hier in Suid-Afrika geskiet is, is deur ware gebeure geïnspireer. In die superheldfliek Black Panther (2018) was die Dora Milaje – ’n elite groep vrouekrygers wat die fiktiewe koninkryk Wakanda verdedig het – geïnspireer deur die Agojie-vrouekrygers. Hulle het in die 1800’s die Wes Afrika-koninkryk Dahomey (hedendaagse Benin) verdedig en was die dominante militêre mag in die streek. Nou is die Agojie ook die fokus in The Woman King.…

GERHARD kan nie onthou wanneer laas hy Candy Crush op sy foon gespeel het nie. Hy het gehoop die speletjie sal sy aandag genoeg aflei dat sy senuwees sal bedaar. Maar dis sy vyfde probeerslag op dieselfde vlak en die helderkleurige bomme vang hom elke keer. Hy maak die app toe en kyk na sy horlosie. Langer kan hy nie wag nie. Daar is nou maar vyf minute oor. Dis halfses en die parkeerterrein is soos ’n byenes: almal wat op pad huis toe gou vinnig ’n brood en melk of Woolies-lasagne kom koop het. En dan is daar ook die karwagte wat glimlaggend gretig parkeerplek aanwys en help om vol trollies uit te laai. Gerhard haal sy beursie onder sy sitplek uit, bêre sy Oakley-sonbril in die swart brilkassie…

SUID-AFRIKA se bekendste en gewildste natuurreservaat, die Krugerwildtuin, is veral bekend vir die Groot Vyf: leeus, luiperds, renosters, olifante en buffels. Ons dink al dekades aan die park as ’n ongerepte wildernis eksklusief opsygesit vir diere. Maar bewaarders en ’n span argeoloë van die Universiteit van Pretoria het onlangs afgekom op aanduidings van menslike nedersettings wat dateer van ongeveer 1 500 jaar gelede. “Wanneer jy aan die Kruger dink, dink jy aan diere,” sê die argeoloog Ndukuyakhe Ndlovu. “Maar ons sal graag wil hê mense moet weet daar is meer aan die geskiedenis van dié gebied.” Wetenskaplikes van die universiteit doen uitgrawings by ’n plek langs die Letabarivier, een van die park se hoofbronne van water. Al is die terrein al in die 1980’s ontdek, het argeoloë eers onlangs teruggekeer…

R7 miljard Soveel geld het Eskom die afgelope paar maande aan diesel bestee om die oopsiklusgasturbines te help aandryf waarmee vir die land krag opgewek word. Die Suid-Afrikaanse elektrisiteitsvoorsiener het probleme by verskeie van hul aanlegte ervaar en dit het tot beurtkrag gelei. 15 Die ouderdom van die Arsenalspeler Ethan Nwaneri, die eerste sokkerspeler onder 16 wat in die Premierligasokkerkompetisie speel. Hy het die rekord gebreek wat Harvey Elliott in 2019 op gestel het. R177 miljoen Die prys waarvoor die trui wat die legendariese bas ketbalspeler Michael Jordan in die NBAeindstryd in 1998 gedra het op ’n veiling verkoop is. Die ikoniese rooi Chicago Bullstrui met Jordan se nommer 23 op is maar net die tweede een van hom wat al opgeveil is.…

‘AAA-tiesjoe!” Palawa die kameelperd gee ’n harde nies. “Hallo, Bibi. Hallo, Paloeka,” sê sy toe sy by die Babbelboomhuis instap. Sy het ’n groot bos blomme saamgebring. “Atiesjoe,” nies sy weer. “O, liewe aarde, ek weet glad nie wat met my aangaan nie. Ek wonder of ek dalk ’n kiem ingekry het. My arme neus. Atiesjoeeee.” “Siestog, Palawa. Is jy oukei?” vra Bibi. “Ja, ek voel nie sleg nie. Dis net my neus en oë wat so opswel en jeuk en brand. Dis aaklig. Dalk is dit omdat ek so laat gekattemaai het sonder my serp,” sê Palawa. “Wat het jy saam met die katte gedoen?” vra Paloeka. “Nee, Paloeks. Kattemaai beteken kuier. Ek was uit in die koue naglug tot wie weet hoe laat. My ma het verjaar,” sê…

HUL harte wou bars van vreugde toe hulle hul pasgebore baba huis toe kon bring. Maar hul geluk het in ’n nagmerrie ontaard toe hulle maande later ontdek dié baba is nie hul biologiese kind nie – en die seer wat daarop gevolg het, bly Gregory en Margie Josephs* jare later steeds by. Vandag vertel Gregory hy kon nie verstaan hoekom hul dogtertjie so anders as enigeen in hul familie lyk nie. Hy het besluit om ondersoek in te stel en ontdek toe sy dogter is in die hospitaal op Stellenbosch met ’n ander dogtertjie omgeruil. Die trauma wat die Josephs-egpaar destyds beleef het, is onlangs weer na die oppervlak gebring toe die Sunday Times berig het oor nog ’n omruilsage wat ondenkbare seer veroorsaak het. Dié verhaal het begin…

DIT voel of die bordjies hier langs die pad jou ál dieper in ’n geheimsinnige sprokieswoud inlok. “Sjoe, kyk jou groot ore,” lui een kennisgewing. Dis skemerdonker hier onder die groot geel- en swarthoutbome van die Tuinroete. Plek-plek is rooi wolfspore op rotse geverf. Jy verwag so half om Rooikappie met haar mandjie te gewaar. Maar vir die drie vroue aan die einde van die pad is dit allesbehalwe ’n sprokie. Die Tsitsikamma Wolf Sanctuary het ontstaan weens ’n werklike behoefte aan ’n heenkome vir verstote wolwe. Robin McDonald (39), Francette Jerling (35) en Amritha Djohoun (66) gryp in wanneer mense wat geteelde wolwe as troeteldiere koop van hulle ontslae raak as dié diere begin tande wys. Maar al is die drie vroue toegewyd aan hul trop, sou hulle eintlik…

1 MARIAH, DIE ALT-ROCKER Lambily, staan nader! Die sangdiva MARIAH CAREY se ikoniese sesde album, Butterfly (1997), is pas ná 25 jaar heruitgereik. Haar aanhangers kan uitsien na agt bonussnitte, nuwe verwerkings van ou treffers en ’n heropname van “The Roof ” saam met die sangeres Brandy. En dis nie al nuwe musiek wat jy van dié treffermasjien kan verwag nie. Mariah het onlangs onthul sy het in 1995 – met die vervaardiging van haar vyfde album, Daydream – ook ’n alt-rock-album, Someone’s Ugly Daughter, opgeneem onder die naam Chick. Haar platemaatskappy, Columbia Records, het destyds ’n stokkie voor dié album gesteek en dis toe later uitgereik deur ’n groep genaamd Chick. Maar Mariah wil nou hê die wêreld moet haar alt-rock-alter ego hoor. “Ek wou eerlikwaar destyds die album…

FRANKRYK LIGTE UIT VIR DIE EIFFEL Die Eiffeltoring, een van Parys se grootste toeristeaantreklikhede, word nou ’n uur vroeër afgeskakel om elektrisiteit te bespaar. Die toring flikker gewoonlik elke uur vyf minute lank vandat dit begin donker word danksy 20 000 flitsende gloeilampe. Maar Frankryk ervaar stygende energiekoste weens die oorlog in Oekraïne en die feit dat Rusland sy gastoevoer na Europa afsny. Die land se president, Emmanuel Macron, het gevra die regering, ondernemings en huishoudings in Frankryk moet hul energieverbruik probeer besnoei. KENIA NUWE PRESIDENT VERKIES William Ruto (55) is onlangs as dié land se president ingehuldig. “’n Plattelandse seun het die president van Kenia geword,” sê Ruto, wat kleintyd arm was. As kind het hy hoenders verkoop om vir sy gesin geld te kry, en hy kon eers…

DIE woorde en sinne klink helder en duidelik in haar gedagtes op, maar wanneer sy dit probeer sê, wil dit maar net nie reg opklink nie. Uit haar mond kom dit onsamehangend en stamelend. “Moeilik … gesproke woord,” beur die woorde oor Nicole Hearne se lippe. “Kan skryf … woord.” Dis duidelik sy het iets te sê. Dis net haar spraak wat nie saamwerk nie. Dan tree haar pa, Clarence, tussenbeide. “Sy weet wat sy wil sê,” vertel hy. “Sy was kleintyd my babbelbekkie – altyd so borrelend.” Nicole, ’n boorling van Mitchells Plain, Kaapstad, het ’n seldsame toestand waar ’n letsel op die brein haar laat sukkel om woorde te vorm. Sy het dit opgedoen toe sy op die ouderdom van 24 ’n beroerte gehad het en leef reeds…

MOENIE verbaas wees as Melt Sieberhagen tuis lyk in die vel van sy karakter in die kykNETreeks Fraksie nie. Henk, “die IT-spesialis met ’n moeilike verlede”, kom immers onder andere uit sý pen. As skrywer, grapjas en somtyds akteur is veelsydigheid deel van Melt (43) se beroepslewe. Maar om voor die kameras lewe te gee aan ’n karakter wat hy agter die skerms help skep het is vir hom ’n spesiale soort lekkerte. “Hy is maar ’n nors ou bliksem. Ek is ook partykeer ene!” Dan, op ’n ernstiger noot, sê die komediant: “Dit was heerlik. Ek is nie daaraan gewoond om vir so lank ’n ernstige karakter te speel nie. Dit was ongelooflik om te sien hoe my werk op ’n rekenaarskerm ook op ’n TV-skerm gestalte kry. Dis…

DIE sepie Getroud met rugby kom op 30 September tot ’n einde en daarmee saam die lang pad wat dié program oor die fiktiewe Stryders-rugbyspan en hul naastes gestap het nadat dit in 2007 eers as dramareeks ontwikkel is en daarna in ’n sepie omskep is. Die karakters Festus (Louis van Niekerk), Koekie (Rina Nienaber), Fafa (Altus Theart) en Maryke (Marijke Coetser), was van die begin tot die einde deel van dié sepie, en deur die jare het baie ander sterre gekom en gegaan. Dit was vir die span moeilik om GMR te groet, sê Soné Combrinck, die uitvoerende vervaardiger. “Hoewel ons bewus was dat die produksie tot ’n einde kom, kon niks of niemand ons voorberei op die tragiese en skielike verlies van ’n werkfamilie nie,” sê sy. Die sepie…