Innehållsförteckning för 11-Aug-17 från Landbouweekblad

VOLGENS huidige vooruitskouings, skryf die Wes-Kaapse premier, me. Helen Zille, kan “Dag Zero”, wanneer die vraag na water vir basiese behoeftes in dié provinsie die voorraad oorskry, in Maart 2018 aanbreek. Ondanks die onlangse reën is die provinsie se damme gemiddeld slegs 26% vol – sowat 20% laer as in die ooreenstemmende tyd verlede jaar. Was ons nalatig deur toe te laat dat dinge dié punt bereik? So onlangs as middel 2014 was die ses groot damme wat die Stad Kaapstad en sy omliggende munisipaliteite van water voorsien, 100% vol. Maar dinge het daarna drasties verander. Een van die ergste droogtes in ’n eeu het wateroorvloed in ’n skaarste omskep en die kernaanname van die stad se waterplan, dat ’n sekere hoeveelheid winterreën grootliks voorspelbaar was, ondergrawe. Maar, ja, ons…

MIELIEKOMPETISIE: WINS VS. OPBRENGS In die produksiejaar 2015-’16 is in die hele mielieproduksiegebied ’n omvattende opbrengskompetisie gehou om te bepaal watter boer die beste opbrengs in ’n spesifieke streek kon behaal. Interessante resultate is met mielies op droëland behaal, soos hieronder aangetoon sal word. In die artikel “Graan: Mik na 15 ton mielies/ha met holistiese benadering” (L BW , 9 Junie 2017) word breedvoerig berig oor die wenner van die Weeg en Wen-kompetisie in die oostelike produksiegebied. Insiggewende en omvattende gegewens word aangebied, waarvan veral die bemestingsprogram aandag trek. Aangesien bemesting die grootste enkele uitgawe vir die Suid-Afrikaanse mielieboer is, is dit belangrik om dié koste-aspek van naderby te bekyk. Die opbrengs in dié besondere geval was sowat 13,6 t/ha. ’n Ander boer wat ook aan die kompetisie in die…

Kort voor druktyd het Astral, Suid-Afrika se grootste pluimveeprodusent, bekend gemaak dat ’n uitbreking van die H5N8-voëlgriepvirus op sy teelplaas by Welbedacht aan die oewer van die Grootdraaidam, net buite Standerton in Mpumalanga, bevestig is. Dié virus het ook in Junie op ’n Astral-teelplaas by Villiers uitgebreek. Die nuwe uitbreking hou glad nie met die vorige een verband nie, sê Astral. Die virus is in een van 48 pluimveeskure by Welbedacht gevind, maar Astral kon keer dat dit verder versprei. Mnr. Gary Arnold, Astral se besturende direkteur van landbou, sê van die besmette voëls in nie-kommersiële toestande was onder meer in die Standerton-omgewing, wat ’n ernstige bedreiging vir die talle groot kommersiële bedrywe in die area skep. Astral praat met die Regering om inenting toe te laat om hoëwaarde-teelhoenders te…

 DIE Kaapse heuningby-bevolking het ’n groot terugslag beleef nadat meer as 1 000 byekorwe en groot dele van hul voedingsbron deur die verwoestende brande in die Suid-Kaap uitgewis is. Die voortslepende droogte eis boon-op ook sy tol. ‘Die meeste ouens reken hulle het weens die droogte tot 30% van hul swerms verloor.’ Die Kaapse heuningby, Apis mellifera capensis, het die kleinste verspreidingsgebied van alle bye ter wêreld, berig Sanbi (die nasionale biodiversiteitsinstituut). Dit word slegs aangetref in die fynbosgebied tussen Kaapstad en Port Elizabeth. “Miljoene van hierdie bye, waarmee geboer word en in natuurlike korwe, het tydens die onlangse brande gevrek. Verskeie bykolonies wat nie uitgewis is nie, vlieg nou rond op soek na kos.” Die Suid-Kaap is in Junie deur ’n enorme brand, wat op 26 plekke verwoesting gesaai…

SSK verklaar rekordbonus Sentraal-Suid Koöperasie (SSK), met sy hoofkantoor op Swellendam, het vanjaar ’n bonus van R20 miljoen, die grootste in sy geskiedenis, aan sy lede verklaar. Altesaam R4 miljoen daarvan is as kontant aan lede uitgekeer, terwyl die res ’n uitgestelde bonus is, sê mnr. Erenst Pelser, uitvoerende hoof. In een van sy beste jare nog het SSK se omset met meer as 7% gestyg tot R1,525 miljard in die jaar tot 28 Februarie. Sy bruto wins was R192,8 miljoen, waarvan die graanafdeling (R78 miljoen) en die handelsafdeling (R52 miljoen) die grootste bydraers was. Die filiaalmaatskappye waarin SSK ’n regstreekse en onregstreekse belang het, gesamentlike ondernemings en geassosieerde maatskappy het ook besonder goed gevaar. Southern Oil Edms. Bpk., die enigste verwerker van kanola en vervaardiger van kanolaprodukte, het ’n…

DIE laaste week van Julie was ’n donker een vir Oos-Kaapse boere. Booswigte het op vier afsonderlike plase toegeslaan en een boer is vermoor. Mnr. Jason Winrow (47), ’n hoenderboer van Bluewater by Oos-Londen, is Saterdagoggend omstreeks 06:40 met ’n skietwond dood by die ingang van sy plaas aangetref. Volgens mnr. Greg Miles van Bare Acres, Stutterheim, is Winrow geskiet toe hy die Vrydagaand op sy plaas aangekom en uit sy bakkie geklim het om die hek, wat met ’n draad toegedraai was, los te maak. Die verdagtes het hom geskiet en met sy bakkie gevlug. Sy voertuig is nog nie gevind nie. Hy laat ’n tienjarige seun na. In ’n ander voorval is mnr. Robbie Blaine (60) van Wauldby, Stutterheim, erg getraumatiseer toe hy verlede Saterdagoggend omstreeks 05:30 deur…

Enigiemand wat al ’n Pannar Extravaganza bygewoon het, weet dié inligtingsdae is besonders. Met ou staatmakers sowel as nuwe kultivars en basters in die Pannar-reeks wat te sien is, kan boere van spesifieke streke die kat goed uit die boom kyk voordat hulle die volgende seisoen se saadaankope beplan. Inligtingsessies word deur Pannar se landboukundiges en verteenwoordigers gelei om seisoenale neigings, boerderypraktyke en nuwe gewaspakkette bekend te stel. Duisende boere was in Februarie en Maart by die verskillende Pannar Extravaganzas. Bywoning het met sowat 30% toegeneem by die geleenthede op Jacobsdal en Kroonstad in die Vrystaat, Delmas in Mpumalanga, en Biesiesvlei in Noordwes. Boeredae is ook met groot welslae in KwaZulu-Natal by Winterton, Vryheid, Karkloof en Kokstad gehou. Van groot kommersiële boere tot kleinboere het die boeredae bygewoon. Groepe van…

Die jongste skatting van die Oesskattingskomitee bevestig ’n rekordmielieoes van 16 miljoen ton en die verwagting is dat dit effe verhoog kan word tot sowat 16,3 miljoen ton teen die einde van die seisoen. In die geval van sojabone het Suid-Afrika ook ’n rekordoes van 1,34 miljoen ton en boere beoog om produksie volgende jaar verder uit te brei. Die groot oeste is te danke aan goeie reënval, maar dit is ook die resultaat van die nuutste tegnologie wat in graanproduksie gebruik word. As Suid-Afrikaanse kommersiële boere nie die jongste tegnologie van internasionale verskaffers van landbouproduksiemiddele gekry het nie, sou sake baie anders daar uitgesien het. Die nuwe tegnologie het tot gevolg dat graan- en oliesaadoeste vinniger groei as die vraag. Dit het tot gevolg dat internasionale pryse daal, maar…

Nie net huise en ondernemings is in Junie deur rampspoedige brande in die Suid-Kaap getref nie. Die vlamme het ook na plase by Thornhill in die Oos-Kaap versprei. Weiveld is verwoes en vee is dood. AFGRI en boere van oraloor het kragte saamgesnoer om ’n gestruktureerde, deursigtige platform daar te stel vir die verspreiding van die skenkings van hooi na Thornhill. Meer as 1 000 ronde bale is geskenk. Suid-Afrika se boeregemeenskap is bekend om sy vrygewigheid, opregtheid en ondersteuning aan medeboere. Met die ernstige droogte van 2015-’16 in die Vrystaat, waartydens die provinsie tot rampgebied verklaar is, het boere uit die Kaap ruimhartige bystand verleen. Terwyl boere in die Oos-Kaap nou die omvang van hul skade probeer bepaal, is dit nou húl beurt om skenkings te ontvang. AFGRI is…

Afrika is ’n landstreek wat braak lê en wag vir die veredelende invloed van Suid-Afrikaanse vleisbokke op die inheemse Afrikabokke vir verhoogde vleisproduksie. Dr. André van Rooyen, ’n navorser van die internasionale gewasnavorsingsinstituut vir die halfdroë Trope (ICRISAT) in die ontwikkelende markte van Afrika en Suid-Asië, sê daar is ongekende belangstelling in plaaslike vleisbokke. Bokke verteenwoordig vir die burgers van Afrika veel meer as net die intrinsieke waarde van die diere. “Die bok simboliseer ontwikkeling en vooruitgang. Die meeste inkomste uit die bokbedryf word aan mense se kos, opvoeding en gesondheid bestee.” Een van die mikpunte in Zimbabwe, Tanzanië, Mozambiek en Malawi is die verbetering van landbouproduksie deur die bevordering van geïntegreerde landboustelsels onder bestaansboere. Dit behels ook die ontwikkeling van markte waar tot 300 bokke op ’n veiling aangebied…

Dr. Sandra Lamprecht verkies meer natuurlike bekampingsmetodes vir grondgedraagde siektes. Oorsese navorsers het gevind dat die kombinasie-saadbehandelings van flukwinkonasool en prochloras nie ’n uitwerking op die grondlewe gehad het nie. Dit pla haar egter dat die vermindering van die patogene organismes wat kroonvrot en vrotpootjie veroorsaak, ’n gaping kan skep in die grond se kompleks van organismes vir ander patogene organismes, soos Pythium- en Rhizoctonia-spesies. Sy het ook ’n reeks biologiese saadbehandelingsmiddels met mikroorganismes wat Bacillus en Trichoderma insluit, in kweekhuistoestande getoets. Oorsese navorsers het gevind hoewel hierdie middels soms goed presteer in die kweekhuis, is dit partykeer minder doeltreffend op die land. Sandra se glashuisproewe tot dusver het gevind dat die biologiese middels alleen nie die swamme kan bekamp nie. Sy en haar kollegas het daarom begin om die…

Hulle het hom altyd Haastige Wouter genoem, want in oom Wouter de Wet (97) se boekies moes alles “sommer gou-gou-gou” gedoen word. Maar op sy oudag is dit asof die lewe hom wil leer om na ’n laer rat oor te skakel. Stadiger te leef. Rustiger te wees. “Die dae was altyd te kort, maar nou is dit maar lank vir my. Dis maar eentonig, jong, as jy nie kan lees nie,” vertel hy terwyl hy met sy kierie deur sy deftige, maar sonnige, sitkamer op die plaas De Wilgen stap. Sy blou kykers, golwende grys hare en ferm handdruk verklap nie dat hy byna ’n eeu gelede gebore is nie. “My kop werk nog goed, maar my liggaam is gedaan,” sê hy oor sy sig- en gehoorprobleme. Hy het…

Hoewel prof. Anne-Marie Beukes ’n leiersposisie in Afrikaanse taalkringe beklee en by die taaldebat betrokke is, sê sy sy is nie ’n taalstryder nie, maar eerder ’n taalaktivis. “Ek is nie ’n taalbul – of ’n taalkoei – nie. Ek wil ruimte skep vir Afrikaans, die ruimte opeis wat grondwetlik aan die taal toegeken is, en die gebruik van Afrikaans verder bevorder.” Afrikaans is immers die derde grootste huistaal en een van die belangrikste lingua franca in Suid-Afrika. Op talle plase en die platteland word Afrikaans of een van die ander inheemse tale baie meer as Engels gebruik. “As jy tweedetaalsprekers by die huistaalsprekers voeg, skat ons ongeveer 20 miljoen mense praat daagliks Afrikaans. “Ek het nie ’n radikale handhawerbenadering tot taal nie, maar wil eerder ’n gunstige beeld oor…

Internasionale botterpryse is op rekordvlakke. Botter het op die Global Dairytrade-veiling van 19 Julie bo VSA$ 6 000/ton verhandel – 70% hoër as in Januarie 2015. “Laer voorraadvlakke van botter en kaas in die Europese Unie (EU) sal pryse verder versterk,” sê dr. Koos Coetzee, ekonoom van die Melkprodusente-organisasie (MPO). “Die skerp styging in die botterprys is ’n gevolg van beide vraag- en aanbodfaktore. Verbruikers se opvattings oor die gesondheidsvoordele van plantvette teenoor dierevette het verander namate wetenskaplike bewyse van die voordele van botter bekend geword het. “In Suid-Afrika het verbruikers ook, danksy die Bantingbeweging wat prof. Tim Noakes so bekwaam bevorder het, en ’n groeiende vraag na natuurlike produkte van laevet- na volroommelkprodukte oorgeskakel,” sê Coetzee. Plaaslike botterpryse het luidens ’n verslag van die Suid-Afrikaanse Melkprosesseerdersorganisasie (Sampro) in die…

Skaap-en-groentepot Die vleis in hierdie potjieresep is ekstra geurig omdat dit vooraf gemarineer word. Marinade ■ 80 ml worcestersous ■ 7 ml sojasous ■ 60 ml rooiwynasyn ■ 30 ml olyfolie ■ 5 ml vars gemaalde swartpeper ■ 10 ml vars tiemie, fyn gekap ■ 5 ml vars roosmaryn, fyn gekap Potjie ■ 1,2 kg stoweskaapvleis, in stukkies gesaag ■ Olie, vir braai ■ 2 groot uie, grof gekap ■ 4 knoffelhuisies, grof gekap ■ 5 cm vars gemmer, fyn gerasper ■ 5 ml gemaalde koljander ■ 5 ml fyn komyn ■ 5 ml paprika ■ 625 ml vleisaftreksel ■ 30 ml appelkooskonfyt ■ 3 aartappels, geskil en gesny ■ 3 groot wortels, in stukkies gesny ■ 250 g knopiesampioene ■ 350 g broccoli, in stukke gesny ■ Sout en…

Die hartklop van die Tankwa is die Tankwa Padstal – ’n kuierplek, winkel én bymekaarkomplek. Die Tankwa Padstal is eintlik baie meer as ’n padstal. As jy die rowwe R355 – glo die langste grondpad tussen twee dorpe in Suid-Afrika – aandurf, vind jy dié eklektiese hawe sowat 70 km van Ceres en 210 km van Calvinia. Dit is ’n handelshuis wat ’n paar basiese lewensmiddele aanhou, veral vir die omgewing se plaaswerkers wat hul donkiekarre moet inspan vir die heen-en-weertjie om dinge, soos pype, konfyt, skoenveters of snuif, te kom koop. Benewens die basiese dinge is daar ook meer boheemse goed, soos droomvangers, hippie-pruike en pienk kruisbande wat waarskynlik vir ’n ander groep klante bedoel is. Dit is dié mense wat heel moontlik van kop tot tone in goue…

TALLE NUWELINGE OP MIELIEMARK Altesaam 39 nuwe mieliekultivars betree hierdie seisoen Suid-Afrika se kommersiële saadmark. Mnr. Corné Louw, senior ekonoom by Graan SA, sê dít is verblydende nuus omdat saad danksy die hedendaagse uitstekende navorsing in teelmateriaal en tegnologie een van die belangrikste produksiemiddele is wat opbrengste en produktiwiteit in die graanbedryf verhoog. Na gelang van die plantestand verteenwoordig dit as produksiemiddel 10% tot 17% van ’n mielieboer se lopende produksiekoste. Vir die seisoen 2017-’18 het mieliesaadpryse met gemiddeld 9% gestyg, wat die gemiddelde nasionale produksiekoste-inflasiekoers (PPI) van 5,33% heelwat oorskry. Die nuwe kultivars is merendeels duurder kultivars, sê Louw. Sy raad aan boere is om seker te maak dat die kultivars wat hulle plant, onafhanklik deur die Landbounavorsingsraad se Instituut vir Graangewasse getoets is, en dat hul prestasie bewese…

13% Die verwagte suikeroes vir die seisoen 2017-’18 is nagenoeg 13% minder as die gemiddelde Suid-Afrikaanse produksie. Die verwagte 17,5 miljoen ton is wel 19% meer as verlede jaar se oes, toe opbrengste hewig geknel is deur die droogte. Produksie moet met nog 2,25 miljoen ton styg om as ’n “normale” oes geag te word. Die bedryfsliggaam Canegrowers sê produsente is tevrede met die herstel dié seisoen danksy gunstige weer. — Johan van der Merwe 59 Die burgerregte-organisasie Afriforum het in watergehalte-opname in 88 munisipaliteite gevind 59 se rioolwater voldoen nie aan die nasionale gehaltevereistes van minder as 1 000 eenhede Escherichia coli per 100 ml water nie. Verder het drie dorpe – Ellisras, Villiers en Heilbron – se drinkwater nie aan die minimum wetlike vereistes vir drinkwater voldoen nie.…

‘Baie van die gewasse en vee wat ons hier het, sal eintlik goed aanpas en selfs gunstig reageer op die verhitting.’ PROF. STEPHANIE MIDGLEY, klimaatsnavorser, oor landbouvooruitsigte in die Wes-Kaap te midde van warmer weer. Bl. 17 ‘Hoewel dit lyk asof dit gelokaliseer is, is dit kommerwekkend hoe ver dit strek.’ DR. MIKE MODISANE, hoofdirekteur van dieregesondheid by die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye, oor die verspreiding van voëlgriep. Bl. 14 ‘ Om die doelwitte van die Nasionale Ontwikkelingsplan te haal, is eenvoudig nie moontlik in só ’n omgewing nie.’ DIE BURO VIR LANDBOU- EN VOEDSELBELEID, oor Suid-Afrika se gebrek aan landboubeskerming. Bl. 22 ‘ As ons dit nie binne vyf jaar aanroer nie, gaan dit ons oor tien, vyftien jaar steeds kom byt.’ MNR. DANIE NIEMAND, direkteur van…

‘GRONDPLAFONNE RAMPSPOEDIG, SOOS ESKOM’ Die moeilikste aspek van grondhervorming is om die Regering sover te kry om die reg tot die private besit van eiendom te erken en toe te pas, volgens die landbouleier mnr. Chris du Toit. Oor grondplafonne het hy gesê beperkings op plaasgrootte sal ’n teruggryp wees na ’n benadering van sentrale beplanning, wat almal elke dag kan sien finansieel rampspoedig is. “Dink maar net aan die staatsbeheerde ondernemings in Suid-Afrika, soos Eskom en die SAL.” ESTHER JONKER skryf: Absoluut waar! My hart gaan uit na ons boere. Julle is uitgelewer met daaglikse dreigemente. My gebede bly by julle. Ons land en ons mense kan nie sonder julle nie. M. KRUGER skryf: Jammer, maar die rede hoekom die mense eerder die geld vat as die grond, is…

ONDERSTEPOORT BIOLOGIE-SE PRODUKTE (OBP) se nuwe direksie is kort voor druktyd aangewys en is van 1 Augustus in hul poste. Dr. Pieter Vervoort, voorsitter van die Nasionale Dieregesondheidsforum en nuwe direksielid, meen dit is ’n gebalanseerde raad, met lede wat kennis en ervaring oor verskeie velde heen het. Die raadslede, naas Vervoort, is: ■ Me. Koekie Mdlulwa, besturende direkteur van Mdlulwa Nkuhlu-prokureurs; ■ Dr. Charlotte Nkuna, direkteur van die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging (SAPV) en voormalige direkteur van die SAPV se pluimveesiektebestuursagentskap; ■ Me. Fulufhelo Mphuthi, elektriese en elektroniese ingenieur, van Rand Water; ■ Mnr.RonaldRamabulana,hoof van opleiding en opvoeding by Absa en voormalige uitvoerende hoof van die Nasionale Landboubemarkingsraad; ■ Mnr. Yaasir Haffejee, van die Ouditeur-generaal se kantoor; Vir boere is veral die aanstelling van drs. Nkuna en Vervoort goeie nuus omdat…

DIE drukgroep Afrika-sentrum vir Biodiversiteit (ACB) waarsku dat wysigings aan die Plantverbeteringswet (Wet 53 van 1976) en die Wet op Planttelersregte (Wet 15 van 1976) onder meer die uitruil van saad sal beperk. Volgens me. Linzi Lewis, ’n navorser by die ACB, word kleinboere in die voorgenome wysigings oor dieselfde kam as groot, multinasionale korporasies geskeer. Dit kan vir kleinboere ongewenste gevolge inhou. Die doel van die wetswysigings is om saadverskaffing in Suid-Afrika betroubaarder en meer gereguleer te maak sodat boere verseker kan wees dat hulle altyd saad van goeie gehalte ontvang. “Die woord ‘exchange’ word nou in die definisie van ‘verhandeling’ ingesluit, wat beteken dat boere nie meer saad onder mekaar kan uitruil nie. Die wet raak dus al hoe meer drakonies en beperkend, tot die nadeel van boere.…

1 NIGERIË| Staat ent teen kleinveepes Die Nigeriese regering gaan binnekort ’n landwye inentingsveldtog van skape en bokke teen die hoogs aansteeklike virussiekte peste des petits ruminants (PPR) van stapel stuur. Volgens mnr. Gideon Mshelbwala, ’n direkteur in die federale ministerie van landbou, gaan die veldtog sewe jaar duur en is die doel om kleinvee se lewensduur te verleng. Hy sê PPR is verantwoordelik vir nagenoeg 40% van alle dierevrektes in die land. Volgens die Verenigde Nasies se Voedsel- en Landbou-organisasie (VLO) kan die siekte nagenoeg 90% van ’n kudde besmet as een dier dit eers onder lede het. Sowat 30% tot 70% van alle diere wat die siekte opdoen, vrek. Die voorkoms van die siekte het oor die afgelope 15 jaar skerp toegeneem in Afrika en sommige dele van…

VRYSTAAT Landbou waarsku boere aan die Lesotho-grens om paraat te wees ná die vyfde plaasaanval vanjaar in die Clocolanomgewing in dié grensgebied. Mnr. Tommie Esterhuyse, voorsitter van Vrystaat Landbou (VL) se landelike veiligheidskomitee, sê die veiligheidsafdeling se statistiek dui daarop dat die aantal aanvallers tydens plaasaanvalle toenemend meer word as die aantal slagoffers. “Die komitee en veiligheidsafdeling gaan tydens ons gereelde gesprekke met die polisie en die weermag, vanaf plaaslike plaaswagstelsels tot op vergaderings met provinsiale hooggeplaastes, die druk verhoog vir verskerpte beveiliging, veral langs die grens,” sê hy. Verlede week was daar twee plaasaanvalle sowat 14 uur uitmekaar in twee verskillende dele van die Vrystaat. Vier plaaswerkers en twee huiswerkers is die oggend van 1 Augustus op die plaas Balitho, naby Clocolan en teen Suid-Afrika se grens met Lesotho,…

 DIE gasmaatskappy Sungu Sungu, een van talle wat vrese oor hidrobreking vir skaliegas die laaste maande opnuut laat opvlam het, het sy aansoek om ’n eksplorasiepermit in KwaZulu-Natal eensklaps teruggetrek – ’n dag na sy eksplorasie-aansoek goedgekeur is. ‘Die voorgenome eksplorasiegebied was wel relatief klein, maar het ‘n vleiland naby die Ntshingwayo-dam ingesluit, asook die rivier wat in dié dam vloei.’ Dít kom glo nadat ontstoke lede van die publiek vining appèl teen omgewingsgoedkeuring vir die voorgenome eksplorasie aangeteken het. Me. Bronwyn Howard, ’n plaaslike inwoner en lid van die organisasie Frack Free SA, sê appèl is dadelik aangeteken toe hulle in kennis gestel is van die omgewingsgoedkeuring. Dié soort goedkeuring word tipies gevolg deur die toestaan van ’n eksplorasiepermit deur die Petroleumagentskap van SA (Pasa). Me. Sandy la Marque,…

Die voerkraalbedryf word deesdae só beskryf: “’n Voerkraal is ’n bedryf waaruit soms goeie geld gemaak kan word totdat die wins wat gemaak is, mettertyd alles met die res van die belanghebbendes in die bedryf gedeel word.” Hoewel dit lagwekkend klink, is dit vir die voerkraaleienaar geen ligtelike saak nie. Die afgelope ses maande was ’n bloeitydperk vir die voerkraalbedryf. Waak daarteen dat die volgende ses maande nie in ’n uitbloeitydperk ontaard nie. In die eerste ses maande van vanjaar het die voerkraalbedryf goeie marges behaal. Die aanbod was hoog, terwyl speenkalwers goedkoop en mieliepryse laag was. Die droogte het daartoe bygedra dat die aanbod van speenkalwers hoër as verwag was. Die verkooppryse van vleisbeeskarkaspryse by voerkrale bly onder druk. Beesvleis verhandel teen laer pryse en styg om dié redes…

Plaaskinders se algemene groter weerstand teen allergieë en asma is nie net danksy die baie meer mikrobes waarmee hulle in die plaaslewe in aanraking kom nie. ’n Suur wat algemeen in die speeksel van plaasdiere voorkom, is ook ’n doeltreffende teenvoeter teen ontsteking van longweefsel, is in ’n Switserse studie bevind. Al hoe meer mense ly aan allergieë en asma, veral in nywerheidslande. ’n Beraamde 30% van alle kinders ly deesdae aan ’n allergie, sê die Universiteit van Zürich in ’n verklaring. Die uitsondering is egter plaaskinders, onder wie die siekte teen ’n veel laer koers toeneem as onder kinders wat in dorpe en stede woon. Tot dusver is aangeneem dat dit bloot danksy die hoër aantal en groter diversiteit van mikrobes is, soos in minder higiëniese toestande die geval…

Ononderhandelbare vereistes vir kultivars is suiwerheid van saad, goeie ontkieming en veral groeikragtigheid. Die komende seisoen sal waarskynlik hertoetreders en veral nuwe toetreders tot die verbouing van sojabone oplewer, terwyl ou hande daarby baat sal vind om weer oor ’n paar produksie-aspekte na te dink. Sojabone pas by die somersaaigebied in asof dit daarvoor gemaak is en dit bied ’n ideale opsie vir wisselbou met mielies. Indien mielies ná sojabone volg, is die moontlikheid sterk dat ’n produsent ’n opbrengsverhoging van meer as 10% met sy mielies kan verwag. Die afgelope seisoen het die belangrikheid van risikoverspreiding weer beklemtoon. Nie net is fisieke opbrengs ter sprake nie, maar die seisoen het juis prysrisiko’s beklemtoon. ’n Enkele gewas jaar ná jaar hou meer nadele as voordele in. Voeg daarby die skuif…

Wes- en Oos-Kaapse vrugteboere verkeer onder toenemende druk om produksie te handhaaf te midde van droogte en dalende damvlakke. Die Dutoit-groep laat elke druppel tel en volg ’n geïntegreerde benadering met ’n rekenaarbesproeiingstelsel, vogmeters en die raad van ’n hortoloog en grondkundige. Die groep het die afgelope tien jaar groot veranderinge aangebring aan die appel-, peer-en pruimkultivars wat hy in die Langkloof verbou. Op die groep se plaas Meulrivier is meer van die gesogte tweekleur-klubkultivars, Rosiglow, Kanzi, Cripps Red en Aztec Fuji, gevestig en die plaas se boorde is van 40 ha tot 105 ha vergroot om die boerdery se vaste koste per hektaar te verlaag (sien die KASSIE ). In normale reënjare is daar genoeg water vir vrugteverbouing in die Langkloof. Mnr. Gert Joubert, bestuurder van Meulrivier, sê hy…

BEGINNERBOER WIL LUSERN PLANT Ek woon in Pretoria. Ek wil graag boer en het vier jong kalwers en vyf skape (twee Wit Dorpers – ’n ram en ’n ooi – en drie Pedilammers). Ek wil vanjaar lusern plant op ’n klein area (360 m2 ) in sandgrond. Ek het 1 kg van K2 se SA Standaardlusernsaad gekoop en kan nie wag om te saai nie. Wat is die beste tyd om hier by ons in Pretoria te saai? Ons het nie ’n trekker nie. So, ek spit met die hand. Hoe diep moet ek spit – 30 cm of 50 cm? Wat is die maklikste manier om te saai aangesien die saad so fyn is? Moet ek dit met sand meng? Sal 1 kg saad genoeg wees vir 360 m2…

Die toeval het ’n roe-ping het geword, sê me. Magda du Toit. Sy werk al 30 jaar as joernalis en skakelbeampte, waarvan omtrent die helfte van die tyd in die landboubedryf se kommunikasiekringe. Sy is al 17 jaar in diens van die biotegnologie-en-saadmaatskappy Monsanto Suid-Afrika. Dié Pretorianer het haar loopbaan as joernalis by ’n plattelandse koerant in Bela-Bela begin nadat sy die graad B.A.in kommunikasiekunde aan die voormalige Potchefstroomse Universiteit behaal het. Sy het ook ’n nagraadse diploma in bemarkingsbestuur aan Unisa verwerf. Magda is met Neels getroud. Hulle het ’n dogter, Elriëtte, en ’n seun, Cornel. Van die gemeenskapskoerant is sy as joernalis na die Departement van Landbou. Later was sy redakteur van die weeklikse departementele nuusbrief. Só het sy vir die eerste keer betrokke geraak by die Landbouskrywers…

Me. Amy Williams het sowat 45 jaar gelede na Suid-Afrika verhuis en saam met haar man, Donald, op die plaas Scotston in die Laeveld tussen Barberton en Nelspruit begin boer. Hulle het aanvanklik met tabak en kommersiële beeste geboer – Donald het hom op die tabak toegespits en sy was verantwoordelik vir die beeste. Die grootste gedeelte van hul kruisteelprogram het uit Brahman- en North Devon-bulle en een Santa Gertrudis-bul bestaan. Die Santa Gertrudis-bul se speenkalwers het hulle egter so beïndruk dat hulle hul eerste paar geregistreerde, vroulike Santa Gertrudis-diere in 1975 gekoop het. VRIENDE EN FAMILIE Amy se blootstelling aan beesboerdery kom van ver af. Haar voorgeslagte was eeue lank betrokke by beesteling, die afslaersbedryf en slaghuise in Skotland. Aan die begin was ander Santa Gertrudis-telers se aanmoediging vir…

Die Swartland kry nie tans genoeg reën om ’n goeie oes en weiding te verseker nie. “Dit reën elke week, maar daar is nie ekstra vog nie,” sê mnr. Hannes Eksteen van die plaas Melkbosfontein by Piketberg. Hy het in Julie omtrent weekliks 10-15 mm reën gekry en sê die graan is baie klein. “Die koring is mooi vir die hoeveelheid reën wat ons gekry het, maar is ver van gemiddeld. Ons sal ’n lang seisoen moet hê vir ’n goeie oes.” Toe Landbouweekblad hom in Julie gekontak het, het sy aangeplante weiding al sodanig verbeter dat hulle nie meer so baie voer hoef te gee nie. Hannes boer met Pediskape en Ngunibeeste en is bekommerd dat die reënweer te vroeg kan ophou en hulle nie genoeg ruvoer sal kan…

Hoe het jul onderneming ontstaan? Ek het jare lank spyseniering gedoen en gegaan net waarheen ek gevra is om kos te maak. Die laat aande se harde werk en ryery het ons laat besluit om ons eie troulokaal op die plaas te bou. My man, Chris, boer met Brahmanbeeste tussen Viljoenskroon en Vredefort. Phirimane is nou al tien jaar lank aan die gang en ons het al talle funksies en troues aangebied. Phirimane beteken “sononder” in Tswana en die paartjies neem altyd die mooiste troufoto’s teen skemertyd. Dis nogal ’n groot stap om te doen. Het julle alles van die begin af gebou? Dit was net die begin van die droom wat ek gehad het. Ons het besluit om net eers die kapel en saal te bou. Die kapel het…

SUIKERBOERE GLIMLAG NÁ JARE Suikerrietboere is tevrede met die herstel van hul oes ná drie jaar van droogte. Hoewel die beraamde opbrengs van die huidige oes steeds 13% minder as gewoonlik is, is dit 14% groter teenoor die vorige oes. Bykans 7,5 miljoen ton van ’n geraamde 17,5 miljoen ton, is reeds aan suikermeule gelewer. Volgens mnr. Richard Nicholson, ekonomiese navorsingsbestuurder by Canegrowers, is die suikerriet op droëland se opbrengs ongeveer 9% kleiner as ’n normale oes, terwyl opbrengste onder besproeiing 22% minder is. “Die herwinbare waarde, waarvolgens boere se vergoeding per ton bepaal word, is op van 11,3% verlede seisoen tot 12% hierdie seisoen.” Nie alles werk egter in die suikerboere se guns nie. Goedkoop, ingevoerde suiker plaas die plaaslike prys onder druk. Die koopprys van suiker het van…

DIE rugbyspan van Elsenburg, die Wes-Kaapse instituut vir landbou-opleiding naby Stellenbosch, het die 37ste keer die Pannar-rugbyweek vir landboukolleges gewen. Agt van Suid-Afrika se landboukolleges het om die IPJ du Plessis-trofee by Fort Cox, die opleidingsinstituut vir landbou en bosbou, naby King William’s Town meegeding. Vanjaar was dit egter nie so maklik vir die verdedigende kampioen om hond haaraf te maak teen die Landboukollege Grootfontein (Middelburg, Oos-Kaap), sy teenstander in die eindstryd, nie. Die Wes-Kapenaars het Grootfontein met 26-20 geklop. Hul kragmeting is ook as die beste wedstryd van die toernooi met die Willie van Zijl-trofee beloon. Potchefstroom was derde deur Glen met 22-7 te verslaan. Die toernooi word in twee afdelings verdeel, naamlik ’n beker- en ’n plaatafdeling. Die spanne speel op die eerste dag teen mekaar en word…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies in die Oos-Kaap vanaf Junie verlede jaar tot Mei vanjaar vir grond wat groter as 10 ha is. In dié tyd is 341 ooreenkomste in 34 distrikte gesluit, wat 203 420 ha teen R2,075 miljard behels het. By 41,2% van die distrikte is dalende prysneigings waargeneem – ’n duidelike weerspieëling van die invloed van die moeilike landboutoestande in dié provinsie. Uit die totale ooreenkomste was 47 transaksies van kleur, 14% van die totaal. Dié soort transaksies sluit in verhandelings tussen individue (36), regeringsaankope van landbougrond (4) en grond verkry vir munisipale gebiede (7). In dié transaksies is 22 753 ha, oftewel 11,2%, ter sprake teen R293 miljoen. Uit die totaal was 83 (24%) transaksies vir grond kleiner as 50 ha,…

UITSONDERLIKE teelmateriaal het hoë pryse op die sesde jaarlikse 3G-wildveiling op Jan Kempdorp in die Noord-Kaap opgelewer toe ’n buffelbul teen R540 000 en twee springbokramme teen onderskeidelik R380 000 en R300 000 stuk verkoop is. Die Oos-Afrika-buffelbul Buster van die jagoperateur JP Kleynhans van Humansdorp is aan mnr. Joggie Ackerman van Winburg verkoop. Die prys van die ander buffels het van R75 000 tot R95 000 gewissel. Die ram Bolt met ’n horingmaat van 18⅛ duim van die bekende springboktelers Jules of the Karoo van Richmond, is teen R380 000 aan mnr. G.F. du Toit van Wellington verkoop. Nóg ’n ram, Kerneels, met besonderse horings van 17¼ duim, is teen R310 000 opgeraap. Van die uitskieterpryse van drie jaar gelede toe miljoene rand vir springbokke, kleurvariant-blesbokke en ’n njalabul…

STILLE WATERS Deesdae probeer ’n mens om so min as moontlik oor Suid-Afrika se politici te sê. Wat help dit tog? Almal besef hulle is nie ons beste mense nie. In die meeste gevalle, wil dit blyk, is dit nie eens óns mense nie. Dit is ’n klomp skelm Indiër-broers in Saxonwold. Wat ministers betref, kan ek nie aan swakker kandidate dink om landsbesluite te neem nie, en dan sluit ek my mal neef en die moeilike buurman in. Dit is mense wat eenvoudig geen benul het hoe om hul werk te doen nie en ook nie ’n duit omgee nie. Politiek is al wat hulle ken. Dit is wat die weelde verskaf. Die mense in wie se diens hulle behoort te staan, moet maar agter die familie en kennise…

900 SKAPE OP 1,3 HA MET BOER SE EIE LEK Met ’n goedkoop veelek wat mnr. Wouter Theron van die plaas Morgenson by Bethal self saamgestel het, hou hy dwarsdeur die winter 900 skape aan in ’n kampie van 1 1/2 morg (1,3 ha) waar die diere, afgesien van die lek, net tef en drinkwater kry. Mnr. Theron sê hy doen al ’n geruime tyd proewe om ’n geskikte lek vir sy skape te vind — ’n lek wat ekonomies en veilig is, maklik aanmaak en die skape goed laat gewig aansit. Die lek wat hy nou gebruik, oortref sy stoutste verwagtinge. Dit bestaan uit sout (38,07%), yster (0,034%), melasse, koper (0,04%), swawel (5,03%), fosfor (4,97%) en ureum (48%). Hy sê ondanks die hoë persentasie ureum is die lek veilig…

Tensy mielie-uitvoer versnel, kan plaaslike mieliepryse nog lank onder druk bly. Teen einde Julie, in die dertiende week van die bemarkingsjaar, was nog net 36% (792 254 ton) van Suid-Afrika se verwagte 2,2 miljoen ton mielie-uitvoer landuit. In dieselfde week het uitvoer met 43% teenoor die vorige week gedaal, grootliks weens ’n afname in Kenia se mark. Van die totale hoeveelheid uitvoermielies was 60% geel en net 40% wit. Daar was glo nie haakplekke by die uitvoerhawens nie; die probleem is dat daar nog te min bestellings vir plaaslike mielies is omdat pryse nog te hoog is. Mnr. Wandile Sihlobo, ekonoom by die landbousakekamer Agbiz, sê die jongste amptelike vooruitskouing van die Suid-Afrikaanse komitee vir voorraad- en verbruikramings wys mielievoorrade kan dié seisoen ’n derde groter as verlede bemarkingseisoen s’n…

 WES- K A APSE boere kan hulle regmaak daarvoor dat die provinsie op lang termyn al hoe droër gaan word, maar alles is nie verlore vir die landbou nie. ‘Gebiede wat reeds marginaal is, sal verder onder druk geplaas word.’ Streke, soos die Suid-Kaap, kan selfs nuwe geleenthede vir boere inhou. Hoewel die huidige droogte die ergste in ’n eeu is, dui dit nie noodwendig op klimaatsverandering nie, sê prof. Stephanie Midgley, onafhanklike navorser wat ook verbonde is aan die Universiteit Stellenbosch se fakulteit landbouwetenskappe. “Suider-Afrika is egter een van die streke waar ons vorentoe meer gereeld droogtes kan verwag.” Die droër toestande sal meegebring word deur westewinde, wat meer suidwaarts skuif. Dit gaan kouefronte wat reën bring, verhinder om die land te bereik. “As ons die waterkrisis kan oplos…

DIE Europese Unie (EU) sal waarskynlik valskodlingmot (foto onder) as ’n nie-tariefversperring vir Suid-Afrikaanse sitrus gebruik indien die land suksesvol is om vrye toegang van sitrus met swartvlek na dié handelsblok te bewerkstellig. Só het mnr. Pieter Nortjé, voorsitter van die Suider-Afrikaanse Sitruskwekersvereniging, op Agri Sondagsriviervallei (SRV) se jaarvergadering op Addo gewaarsku. “Ofskoon daar aangevoer word dat die mot geen gevaar inhou as die uitvoervrugte tot -0,6 grade Celsius (koue sterilisasie) afgekoel word, bestaan daar tans nie sodanige hawe- en verskepingsgeriewe om aan dié vereiste te voldoen nie. “Citrus Research International (CRI) het wel bevind dat indien vrugte tot 2 grade Celsius verkoel word, die valskodlingmot ook nie sal oorleef nie. Dit is ’n saak waaroor daar onderhandel kan word indien die kwessie op ’n spits gedryf word,” sê hy.…

MNR. NHLANHLA NENE, voormalige Minister van Finansies en tans raadgewer by die Thebe-beleggingskorporasie, het op die Afasa-transformasiekongres gesê gevestigde vennootskappe tussen wit en swart boere is nodig om die radikale ekonomiese transformasie van die landbou te dryf. “Moenie wit boere se praktiese ervaring geringag nie. Dit kan nie geïgnoreer word nie en ons sal die regte kommersiële boere moet vind om vennootskappe mee te smee, aangesien ons nie oor dieselfde praktiese ervaring beskik as boere wat al 40 jaar of meer boer nie. Jy kan al die kennis uit ’n handboek hê, maar as jy nie self ’n droogte moes oorleef of praktiese finansiële ervaring in ’n boerdery opgedoen het nie, gaan jy dit nie maak nie. Daarom het die landbou almal, wit en swart boere, nodig.” MNR. SENZENI ZOKWA-NA,…

Nie lank gelede nie is daar links en regs trusts vir boere geskep. Dit klink egter nou of die jongste gier is om ’n maatskappy te stig. Die rede daarvoor is natuurlik om belasting te vermy. Jy kan mos deesdae enigiets smous as jy ’n belastingstertjie aan hom kan heg. Ek kon maar net my kop in ongeloof skud toe ek op ’n onlangse jagtog in die Karoo hoor hoe besoekende “kundiges” op die dorpe in die omgewing boere aanraai om nou maatskappye te stig – om inkomstebelasting te verminder. Ek hoor selfs van een boer wat glo geen belasting betaal nie, wat nou as voorbeeld voorgehou word van hoe goed hierdie maatskappy-plan werk. Nou ja, iemand wat ’n inkomste verdien en nie daarop belasting betaal nie, is besig om…

Wêreldwye belangstelling in die Boerbok, Savanna en Kalahari Red is op die Suid-Afrikaanse Boerboktelersvereniging (SABTV) se wêreldskou in Bloemfontein getoon deur besoekers uit Europa, die Midde-Ooste en Australasië. Nes in die geval van die Dorperskaap moet die Regering egter sy sokkies optrek met die rompslomp om uitvoerprotokolle vas te stel. Die beoogde uitvoer van sowat 300 000 Dorperooie na Rusland is ’n voorbeeld van moontlike wêreldbekendheid vir plaaslike inheemse rasse. Die Dorpertelersgenootskap is besig om dié reëlings te finaliseer. Een van die uitvoerbestemmings wat groot belangstelling in die plaaslike vleisbokrasse toon en reeds oor ’n invoerprotokol beskik, is Saoedi-Arabië. Dié land se landbou-onderneming Al-Watania wil ’n kudde van sowat 1 000 Boerbokke in die noordwestelike provinsie Al-Jouf vestig vir die verwerking van organiese vleis. Prof. Yahya Ahmed Yousef, hoof van…

Die plaas Meulrivier is geleë in ’n gebied wat besonder gunstig is vir vrugteverbouing wat betref koue-eenhede in die winter en het in normale toestande genoeg water. “Ons het goeie grond en ’n sagte, koel klimaat. In oestyd het ons koue nagte en warm dae, wat kleurvorming op tweekleur-appelkultivars bevorder,” sê mnr. Gert Joubert, bestuurder van Meulrivier. (Sien ook die artikel “Bestuurder boer op eienaars se grond soos sy eie”, LBW, 21 Julie 2017.) Meulrivier voer sowat 60% va n die appels, pere en pruime wat hy lewer, uit. Die res word op die plaaslike mark verkoop. Die boerdery kweek tradisionele kultivars, soos Golden Delicious, Granny Smith, Royal Gala en Star Crimson, wat ’n kleiner proporsie van produksie uitmaak namate dié boorde ouer raak, en nuwe kultivars, soos Rosiglow, Royal…

Dié Allan-aartappeloesmasjien wat deur Bestbier in Bloemfontein bemark word, haal die aartappels uit, verwyder vreemde materiaal, soos klippe, en stort die aartappels dan in ’n grootmaatsleepwa wat langsaan deur ’n trekker getrek word. Die onderneming voer dit in uit Kanada. PRYS: R1,368 miljoen. NAVRAE: Mnr. Herman van Schalkwyk, sel 082 415 5795. Toerusting vir die afwisselende toediening van besproeiingswater deur spilpunte is ’n nuwe ontwikkeling wat Valley van Nigel bemark. Die spilpunte lyk nog dieselfde, maar die toestel wat die hoeveelheid besproeiingswater volgens die grondtipe en -diepte en opbrengspotensiaal toedien deur die spuitkoppe groter of kleiner te verstel, maak die groot verskil. Boere kan die spilpunt se werking met ’n slimfoon nagaan en beheer. Die prys word deur die boer se besproeiingstelsel en behoeftes bepaal. NAVRAE: Valley, tel. 010 350…

Die paadjie wat Monsanto se vroue tot by hul huidige poste gelei het, getuig van hul verbintenis om volhoubaarder kosproduksie met behulp van biotegnologie moontlik te maak. “Ek het by Groot-Marico op ’n plaas grootgeword en albei my ouers het naby aan die natuur gelewe. Daarom dink ek die landbou was van kleins af in my bloed,” sê ME. JACOLENE SWART, Monsanto se produksienavorsingshoof vir Afrika. Sy werk reeds 14 jaar lank by dié maatskappy. Sy skryf die graad B.Tech. in gewasproduksie, sowel as die grade Hons.B.Sc.Agric. en M.Sc.Agric.in planteteelt agter haar naam. As hoof van produksienavorsing vir Afrika kyk Jacolene na al die navorsing wat Monsanto op sy ouerlyne doen sodat mieliesaad so doeltreffend moontlik gelewer en aan verbruikers verskaf kan word. “Dit behels meestal veldproewe in verskillende Afrika-lande…

Spanwerk, doelwitte en selfvertroue is gemeenskaplike waardes by die suksesvolle beroepsvroue mee. Viwe Ratiba, Christiene Rudolph, Louisa Nkgadime en Yolanda Müller. Nie een van hulle het hul prestasies op ’n silwer skinkbord gekry nie. Werksetiek, ambisie en vasbyt is deel van elkeen se verhaal oor hoe hulle tot leiers in hul onderskeie spesialisgebiede gevorder het. OORWIN STRUIKELBLOKKE Die gehalte van saad is vir enige saaiboer van deurslaggewende belang. Wat agter die skerms gebeur om saad te keur en te verpak, is dus integraal deel van die voedselproduksieproses. Saadgehalte vorm die kern van ME. VIWE RATIBA se daaglikse verantwoordelikhede. Sy is die bedryfsbestuurder van die geintegreerde gehaltelaboratorium vir Afrika by DuPont Pioneer Hi-bred se gesentraliseerde laboratorium in Rosslyn buite Pretoria. Met ’n honneursgraad in fisika en die graad B.Sc. in plantkunde…

Hoe kies ’n mens die regte voermenger vir jou plaas? Die menger wat vir jou buurman werk, gaan nie noodwendig vir jou werk nie. Twee soorte mengaksies met twee opsies elk is beskikbaar. Let op na die volgende: ■ Die soort diere wat gevoer word en hul spesifieke voerbehoeftes. ■ Die aantal diere in ’n groep of kamp bepaal die volume wat gemeng word. Die menger se grootte is belangrik. ■ Die soort voer wat gemeng word, soos heel hooibale of kuilvoer. ■ Die aantal mengsels per dag. ■ Die toestande by die laaigebied. ■ Die afstand van die laaigebied na die uitlaaikrippe. ■ Die beskikbare laaitoerusting moet geskik wees vir die soort voermenger, veral as grootmaathantering van die voermengsel nodig is. ■ Weegtoestelle moet die bestanddele en die hoeveelheid…

So een keer per jaar kuier ek en oom ChrisHeyman,’nprokureur van Graaff-Reinet, saam. Ek het sy dienste by my pa geërf en hy het dit weer by my oupa geërf. My pa het my vertel dat oom Chris baie van afval hou en so deur die jare het dit ’n reël geword dat ons mekaar oor middagete ontmoet – en slegs afval bedien. Met die droogte wat ons distrik byna 18 maande lank laat les opsê het, het ek byna vergeet hoe smaak skaapvleis. Die afvalle het ook minder geraak en dié wat my vriende nie geëet het nie, het my eie pa stelselmatig weggedra wanneer ons nie tuis was nie. Toe oom Chris dus nou die dag kom kuier, moes ons groot bokse skaapstertjies reël. Dit was al vantevore…

Die woudpapegaai is een van die mees bedreigde papegaaisoorte ter wêreld. Daar is vermoedelik minder as duisend van dié voëls in die natuur oor. Hul lot hang in die weegskaal weens die krimpende woud-bioom in Suid-Afrika. Die woud-bioom is die kleinste van al Suid-Afrika se natuurlike biome en beslaan slegs 1 062 km2 van die land se oppervlakte. Meer as 40% van Suid-Afrikaanse woude is die afgelope 300 jaar vernietig om plek te maak vir plantasies en boerdery-aktiwiteite. Harde hout is op groot skaal gebruik vir meubels, spoorwegdwarslêers en die mynbou. Dit het tot die uitwissing van boomsoorte, soos geelhout, stinkhout, ysterhout en talle ander, gelei. Verskeie endemiese voëlsoorte, wat van die stabiliteit van woude afhanklik is, word nou bedreig. Die endemiese woudpapegaai is ’n groot, groen voël met oranjerooi…

Jy kan nie wysheid koop nie, maar jy kan dit soek en gratis kry by die grysheid. Die wysheid van die grysheid is een van die wonderlikste gawes wat die Here aan die mensdom gegee het – net jammer dat dit meesal aan ou mense gegee word! Stel jou voor hoe dit sou wees as die Gewer van alle goeie gawes die volgorde so bietjie anders gemaak het. Dan sou die jeug, wie se lewe nog grootliks voorlê en op wie al die besluite nog wag, die voordeel hê om veel vroeër die regte koers te kies. Kom ons wees eerlik en erken dat ’n klomp wysheid van die grysheid êrens in ’n hoek uitgerangeer is vanwaar hulle die snel veranderende wêreld kopskuddend gadeslaan. Wat is dit anders as onbenutte…

KWARTELS BIED STEEDS GELEENTHEDE Die afgelope droogte en gepaardgaande inkrimping van die ekonomie het ’n ongunstige impak op die vraag na kwartelprodukte gehad. Die voorsiening daarvan word egter deur hoofsaaklik drie groot produsente in die verskillende uithoeke van die land volgehou. Me. Colette Grobler bedryf ’n veelsydige eier-en-vleisboerdery by De Vlugt naby Hartbeespoort, terwyl die ander twee hul boerderye in die Oos- en Wes-Kaap bedryf. Grobler kon danksy die gediversifiseerde produksie van eend- en patrysvleis die ekonomiese knyptang ontglip. Haar huidige produksie van sowat 3 000 voëls per week of sowat drie ton kwartelvleis per maand dra by tot die markvereiste. “Indien die volume verhoog word, sal die kwartelvleis uitgevoer moet word,” sê sy. Nuwe toetreders moet egter volgens haar in ag neem dat die vestigingskoste van ’n ekonomiese eenheid…

Junie 2016 – Mei 2017 GAUTENG CARLETONVILLE RIETFONTEIN (33) 200 ha, aan JS Inv (Edms.) Bpk., van E.C. Sander, R3 103 709. RIETFONTEIN (33) 457 ha, aan JS Inv (Edms.) Bpk., van Mogale Mountain Ranch (Edms.) Bpk., R5 772 539. STOMPOORFONTEIN (391) 252 ha, aan Niko Boerderytrust, van Protea Livestock, R3 900 000. DERDEPOORT GROENEBOOM (236) 1 166 ha, aan Groeneboom-trust, van A.C.M. Engelbrecht, R5 171 000. NIGEL CHRISSIESFONTEIN (365) 21 ha, aan Batiki 624 (Edms.) Bpk., van R.W. Otto, R1 020 000.IR (406) 109 ha, aan Elands Vlei Farm, van M.S. Scott, R800 000. PRETORIA BOVENEIND GROENFONTEIN (126) 21 ha, aan H.M. Smit, van J.J. Claassens, R830 000. ONSPOED (500) 44 ha, aan W. Janse van Rensburg, van D.B. Pilliner en G.H. Pilliner, R2 300 000. STRYDFONTEIN (306) 37…

Die heersende sterk vraag na aanteelvee en slagdiere onder groot- en kleinvee op veilings, is ook op die mark vir inheemse bokke te bespeur. Die genootskap vir inheemse veldbokke (IVG) het vroeër vanjaar ’n geslaagde veiling op Upington aangebied waar sowat 80 bokke onder die hamer gekom het. Dit was een van die inisiatiewe van die nuwe veldbokkomitee onder voorsitterskap van mnr. Lourens Erasmus van Pretoria. Dié eerste veiling van die telers wat hul diere aangebied het, sal na verwagting ’n jaarlikse instelling word. Volgens mnr. Schalk van der Walt van Gelykfontein, suid van die Gariepdam, is gemiddelde pryse op die veiling behaal in teenstelling met die uitskieterpryse wat in 2007-’08 behaal is toe die vraag na inheemse bokke die hoogte ingeskiet het. ’n Ram van me. Elbie Visser, sekretaris…

BOEREDAE 16 AUGUSTUS: LNR-boeredag oor aanpassings in boerdery, Armoedsvlakte-bultoetsstasie, Vryburg. Melville Ferreira, e-pos: FerreiraM@arc.agric.za; sel 084 506 0068. 19 AUGUSTUS: Goliat van Gat-pampoenkompetisie en inligtingsdag. Pretoria. Pitte van SA rekordpampoen beskikbaar. Henri Combrink, sel 082 552 9428. 23 AUGUSTUS: Noord-Vrystaat SAVM se “MEGA Boere”-inligtingsdag en veiling. Kroon-Boma, Kroonstad. E-pos: Bennieneline@eleo.co. za; sel 082 440 4492. 9 SEPTEMBER: Olifantsrivierveteraantrekker-en-enjinklub se ploegdag. Augsburg Gimnasium. 15 jaar-herdenking, donkie-huldeblyk. Tel. 021 913 1380. 13-16 SEPTEMBER: Agri-Megaweek en nasionale Fynbos-ekspo. Megapark, Bredasdorp. Web: www.mega-events.co.za 12-14 OKTOBER: Agri-Expo Livestock 2017: Die Groot Plaasproe – van bok tot bier. Sandringham, Stellenbosch. E-pos: admin@agriexpo.co.za; web: www.live stock.org.za; tel. 021 975 4440. 20-21 OKTOBER: Hamlet-kunsen-kultuurfees en Agridag. Prince Alfred Hamlet, 9 km buite Ceres. Nica du Toit. E-pos: marketing@hkkf.co.za 25 NOVEMBER: Vaalwaterboeredag. Bergfietswedren, kindervermaak, skietkompetisie, vee- en eiendomsveiling, kaas-…