Innehållsförteckning för 23-Mar-18 från Landbouweekblad

GEWONE Suid-Afrikaners sal sentraal staan in die proses om die Grondwet te hersien en, indien nodig, te wysig om die onteiening van grond sonder vergoeding toe te laat. Die Parlement se grondwetlike hersieningskomitee, aan wie dié taak toegewys is, gaan in Mei landwyd menings begin inwin.Net omdat die mosie ten gunste van onteiening sonder vergoeding aanvaar is, beteken dit nie die verandering van die Grondwet is ’n uitgemaakte saak nie. Mnr. Vincent Smith, ANC-LP en medevoorsitter van die komitee, sê die komitee se mandaat is tweeledig. “Noudat ons grond sonder vergoeding wil onteien, moet die komitee bepaal of die regsraamwerk (artikel 25 van die Grondwet) dit ondersteun. Indien wel, is al wat hoef te gebeur dat onteiening in ooreenstemming met die Grondwet gedoen moet word. Sommige mense redeneer die Grondwet…

Ek wil graag ’n paar gedagtes uitspreek met betrekking tot die voorgenome nasionale minimumloonvasstelling. In die verlede was daar elke keer ’n klomp afleggings wanneer die minimun loon vir fabrieks-, myn- en plaaswerkers aangekondig is. Die ekonomie moet aangaan en ondernemers moet kop bo water hou. Daar moet noodwendig op uitgawes besnoei word. In die landbou is die vernaamste uitgawes energie (brandstof en krag), arbeid en in sommige gevalle rente. Meganisasie sal noodwendig oorweeg word ten einde loonuitgawes te vervang. Toe minister Mildred Oliphant (Minister van Arbeid) twee jaar gelede die minimum loon vir plaaswerkers eensydig verdubbel het, gegrond op ’n produk se uitvoerinkomste in die Wes-Kaap, was daar weer duisende afleggings. Dit het die boere wat produkte gelewer het wat plaaslik bemark moes word, baie erg getref. Afleggings het…

Boere mag nooit weer die fout maak om voorspellings oor klimaatsverandering as onsin af te maak nie, het die bekende wetenskaplike prof. Guy Midgley op Graan SA se kongres gesê. SCHALK W. BURGER skryf: Die klimaat verander nog altyd — van die vroegste tye af. Hoekom was daar woude en bosse in gebiede wat nou woestyn is? Siberië en Alaska het ysgrond wat keer dat die plantmateriaal wat onder en in die yslae voorkom, ontbind. Waar kom al daardie plantmateriaal vandaan? Die klimaat verander en word warmer en dan weer kouer. KAREL VAN DER MERWE skryf: Kilmaatsverandering is ’n normale proses en het niks met die mensdom te doen nie. Natuurlik moet ons nie die aarde misbruik nie. Dis net logies. Onthou, die Karoo was eens op ’n tyd ’n…

DIE verklaring van die droogte tot ’n nasionale ramp hou verskeie voordele vir die landbou in. Prof. Andries Jordaan, direkteur van die Afrika-sentrum vir rampbestuur en -opleiding aan die Universiteit van die Vrystaat, sê die grootste voordeel is dat daar beter koördinering op nasionale vlak kan wees, met nasionale departemente wat bydraes kan lewer. “Dit beteken daar is meer mense wat aan oplossings dink en met planne vorendag kan kom.” Jordaan sê geld kan ook makliker op ’n nasionale vlak rondgeskuif word en só sal meer geld hopelik vir ramphulp in provinsies toegewys kan word. Dit was volgens hom ’n groot fout dat die Regering die droogte van 2015-’16, toe agt van die nege provinsies in ’n stadium rampdroogtes verklaar het, nie tot ’n nasionale ramp verklaar het nie en…

VERSKEIE lande het die afgelope jare die invoer van Suid-Afrikaanse diereprodukte gestaak weens dieregesondheidskwessies. Mnr. Senzeni Zokwana, Minister van Landbou, Bosbou en Visserye, het in ’n parlementêre antwoord aan me. Annette Steyn, DA-skaduminister vir landbou, uiteengesit watter lewende die-re en vleisprodukte sedert die 2014-boekjaar tot nou geraak is. Dit volg nadat die Europese Unie (EU) onlangs aangedui het hy gaan die invoer van Suid-Afrikaanse wildsvleis opskort weens die land se onvermoë om sy planne vir residubeheer by wild waarmee intensief en ekstensief geboer word, voldoende te monitor. Dit beteken volstruis-, krokodil- of wildsvleis kan nie meer na die EU uitgevoer word nie. VROEËRE PROBLEME Die EU het in 2011 en weer in 2014 ’n verbod op die invoer van wildsvleis van diere met kloue ingestel weens die uitbreking van bek-en-klouseer.…

KR AGONDERBREKINGS staar opnuut amper 20 Vrystaatse dorpe in die gesig omdat hul munisipaliteite die afgelope drie maande nie hul afbetalingsooreenkomste met Eskom kon nakom nie. Die kragonderbrekings wissel van 4½ tot 14 uur. Drie van dié dorpe – Dealesville, Hertzogville en Boshof in die munisipale gebied Tokologo – se krag word reeds sedert 21 Februarie op weekdae van 06:00 tot 09:00 en van 17:00 tot 20:30 onderbreek, en naweke van 8:30 tot 12:00 en van 15:00 tot 21:00. As dié munisipaliteit nie teen Vrydag 16 Maart ’n verdere betalingsooreenkoms met Eskom bereik het nie, sal verlengde onderbrekingstye van 14 uur per dag – van 06:00 tot 20:00 – volg, het me. Stefanie Jansen van Rensburg, Eskom-woordvoerder, kort voor druktyd gesê. In die munisipaliteit Masilonyana (Theunissen, Winburg, Brandfort en Verkeerdevlei)…

DIE African Farmers’ Association of South Africa (Afasa) is ten gunste van onteiening sonder vergoeding. “Dit gaan nie net oor ’n eiendomsklousule nie, maar oor die transformasie van die land,” sê dr. Vuyo Mahlati, president van die organisasie. Afasa-verteenwoordigers het met dr. David Masondo, lid van die ANC se nasionale uitvoerende komitee, akademici en leiers van onder meer die Landbounavorsingsraad, die Land Bank en die Nasionale Landboubemarkingsraad vergader oor die moontlike verwante grondwetwysiging. “Onteiening sonder vergoeding is nie die groot kwessie nie, maar eerder hoe ons wil hê dit hanteer moet word,” het Mahlati daarna op ’n mediakonferensie gesê. Volgens haar is dit belangrik om vanuit die staanspoor ook aandag te gee aan die groot mislukking van grondhervorming tot dusver, soos dat die regte mense begunstigdes moet word. Volgens Mahlati…

GRAAN SA se wintergraanwerkgroep het sy klem verskerp op alternatiewe gewasse wat in die winterreënstreek verbou kan word, veral weens die impak van die droogte op die koringbedryf. Op ’n vergadering van die werkgroep tydens die organisasie se kongres het dr. Marinda Visser, hoof van graannavorsing en -beleid by Graan SA, die kollig laat val op vyf gewasse wat as goeie alternatiewe vir die streek bestudeer word. Kekerertjies, lensies, lupiene, mosterd en koljander is geskik vanweë die klimaat en betreklik lae reënval van die lande waar dit tans suksesvol verbou word. Dié lande is onder meer Australië, Chili, Indië en Argentinië. Mnr. Andries Theron, voorsitter van die werkgroep, sê die moontlikhede wat die gewasse bied, word ondersoek in die lig van die impak van die afgelope paar jaar se droogte…

WEERVOORSPELLINGS dui daarop dat reën in die winterreënstreke dalk eers teen Mei of selfs later kan voorkom, sê mnr. Johan van den Berg, klimatoloog van Santam Landbou. In sy jongste weerverslag sê Van den Berg dit lyk of die La Niña-stelsel begin verswak, maar dat reën steeds in Maart en April kan voorkom. “Voorspellings dui op ’n taamlik goeie kans dat minstens nog 50 mm kan val, veral in die sentrale tot westelike dele van die land.” ’n Goeie kans op reën in dié tydperk word ook vir die sentrale en noordelike dele van Namibië voorspel. Die reën wat in die somerreëngebied voorgekom het, was te min om noemenswaardige afloop na damme te veroorsaak. RISIKO LANDWYD Van den Berg sê die beskikbaarheid van oppervlak- en grondwater vir besproeiing en menslike…

Mnr. Bertus Burgers se beessiklus begin jaarliks op 1 Mei met 1 000 dragtige Bovelderkoeie wat verlede jaar ’n inkomste van meer as R11 000 per koei-eenheid oplewer het. Die afgelope jaar se koste van R6 459 per eenheid is hoog, maar alle geleentheidskoste is daarin verreken. Sowat 31% van sy beesinkomste word uit die verkoop van speenkalwers verdien, met 34% uit die verkoop van aanteeldiere, 15% uit ’n veiling van teelbulle en 5% uit die verkoop van die bulkalwers wat nie die pyp rook nie. Bertus verreken sy hoë insetkoste teen ’n verwagte gunstige opbrengs. Van die uitgawes is die toediening van prikkellek vir die koeie oor ’n tydperk van 50 dae tot 20 Desember (R230 per koei). “Indien die koeie eers later, teen einde Januarie, beset raak, beteken…

Senter 360 se gepatenteerde Voorbreker (Furrow Buster) is ontwerp om die vorming van wielspore by spilpunte deurlopend teen te werk. Sodra wielspore met ’n diepte van 100 mm of meer vorm, verhoog die risiko dat die spilpunt kan omval. ’n Boer loop dus die risiko dat die strukturele waarborg op sy spilpunt kan verval. Spilpunte kan ook in wielspore vasval wanneer water in die wielspoor versamel en die grond sagter word. Diep wielspore skep boonop probleme vir gewasbespuiting en die sny of stroop van gewasse. By nuwe installasies werk die Voorbreker voorkomend deur twee verstelbare en presies belynde snyskottels te gebruik om die grond, wat deur die wiel uit die spoor gedruk word, weer terug te stoot. Met bestaande installasies, waar reeds diep wielspore is, kan die snyskottels dieper verstel…

Die hoë voedingswaarde van intensiewe weidings word soms verbind met potensiële giftigheid. Stikstof is die basiese bousteen van proteïen en is noodsaaklik vir goeie diere- en plantproduksie. Wanneer diere ’n oormaat nitraat (NO3) deur plante inkry, kan dit tot ’n verlaagde inname, aborsie van fetusse en selfs die dood van diere lei. NITRAATVERGIFTIGING Oormatige konsentrasies nitraat kom gewoonlik voor wanneer plante in stikstofryke toestande of ’n tydperk van bewolkte weer groei. Weiding wat met 2,4-D bespuit is, kan ook ’n hoë konsentrasie nitrate opbou. Droogtestremming, hoë temperature, insekte, lae ligtoestande en selfs ryp kan tot verhoogde nitraatkonsentrasies in weidings lei. Die meeste gewasse wat vir die maak van hooi, kuilvoer of as weiding gebruik word, soos mielies, hawer, koring, raaigras, lusern, sojabone, sorghum en Japannese radys, kan toksiese vlakke van…

Hierdie Wes-Kaapse boer is ’n leiersfiguur op sy plaas, in die wyn- en kaasbedryf, maar meer onlangs ook ’n voorbeeld van durf, waagmoed en emosionele diepte ná ’n traumatiese plaasaanval. Mnr. Charles Back van Fairview in die Paarl is sowat tien dae voor die Landbouskrywers SA se jaarlikse plaasbesoek aan die wenner van die Boer van die Jaar in sy huis wreed aangerand en beroof. Die letsels van daardie aand was tydens die besoek nog op sy gesig te sien, asook die rowe om sy enkels daar waar hy vasgebind was. Die emosionele letsels sal dalk langer bly, erken hy en vertel self van die aand se gebeure: “Ek het dit reggekry om myself los te wikkel en agter ’n pilaar te skuil. Een van die rowers het my kom…

Die standaarde wat etiese nakomingsprogramme aan boere en wynkelders voorskryf, is saamgestel om ’n veilige en regverdige werksomgewing vir werknemers te verseker, sê me. Maryna Pilkington, veiligheid-en-gesondheidsbestuurder by die wynmaatskappy DGB. “As jy so ’n stelsel suksesvol toepas, sal jou werkers beter gemotiveer en dus produktiewer wees. Om ’n sukses van so ’n stelsel te maak, is ’n goeie beginpunt om eerstens aan die landswette te voldoen.” SUKSES KOM VAN LEIERS Dr. Catrine de Villiers, risikoen-nakomingspesialis van die wynlandgoed Spier buite Stellenbosch, en Maryna is dit eens dat etiese standaarde en oudits ’n kultuur is wat binne ’n besigheid deur die eienaar en topbestuur gevestig en uitgeleef moet word met toepassing deur alle vlakke heen. Uit ervaring weet Maryna dat dit juis diegene is wat bloot standaarde toepas vir oudits…

Verlede week het ons so ’n bietjie gesels oor die snelveranderende wêreld waarin ons leef en wat met ’n onverbiddelike opdrag tot ons kom: Pas aan, of sterf. Veranderende lewensomstandighede, soos siekte, rampe, lewensverlies van ’n dierbare, ’n dreigende bankrotskap en soveel ander dinge, kan onverwags op jou toeslaan. Dan moet jy ’n antwoord vind wat weer hoop kan bring waar hopeloosheid jou in die gesig staar. Koning Dawid het ook sulke oomblikke ondervind. Hy roep moedeloos uit: “As die fondamente ondermyn word, wat kan die regverdige daaraan doen?” (Ps. 11:3). Sy vriende en raadgewers moedig hom aan om die berge in te vlug, soos ’n voël (vers 2), maar Dawid sien dit nie as ’n oplossing nie. Hy wil die probleem in die oë kyk en iets daaraan doen.…

SELFS die ontwikkeling van die gunstige edelvrot-swam wat wynmakers in staat stel om edellaatoeswyn te maak, het onder die knellende droogte gely. Die droogte het die Wes-Kaap nou al minstens drie jaar in sy greep. Paul Cluver Wyne het vir die eerste keer sedert 2014 ’n edellaatoes – Paul Cluver Wines Noble Late Harvest 2017 – bekend gestel. “Ons moes drie jaar wag omdat die wyn in die vorige jare net nie goed genoeg was nie. Die nodige vlakke edelvrot was nie daar in 2015 en 2016 nie. Dit is weens die droë somers wat ons selfs op Elgin ervaar het,” het mnr. Paul Cluver jr., mede-eienaar van die wynplaas, op ’n bekendstellingsgeselligheid in Kaapstad gesê. “Ons het verlede jaar tydens die groeityd botritis in die wingerd gekry, want ons…

’n To ename in piesangs op Suid-Afrikaanse markte gaan die pryse beïnvloed, sê mnr. Cliff McMahon, bestuurder van Subtropico se vrugte-afdeling op die Johannesburgse mark. Sommige Afrikalande, soos Zimbabwe en Swaziland, bemark al hoe meer piesangs in Suid-Afrika. As gevolg daarvan gaan daar ’n groter voorraad op die mark wees. McMahon sê omdat nuwe aanplantings gedoen is, behoort daar meer piesangs in sekere gebiede te wees. “Die piesangbedryf in Suid-Afrika word net sterker en die gehalte van dié vrugte is baie goed. Boere is baie optimisties oor die bedryf. Piesangs is ’n goeie, maklike vrug en almal eet piesangs,” sê hy. Mnr. Joachim Prinsloo, piesangboer van Kiepersol, sê daar sal vanjaar beslis meer piesangs as verlede jaar wees. “Daar sal minstens 20%-30% meer piesangs hierdie seisoen wees.” Vo lgens Prinsloo…

R5,8 miljard Vrystaatse munisipaliteite het Eskom teen Desember 2017 R5,8 miljard geskuld. In totaal was hul uitstaande skuld aan krediteure R9,7 miljard, sê mnr. Wouter Wessels, VF Plus-parlementslid vir die Vrystaat. “Munisipaliteite kan nie kort-kort afbetalingsooreenkomste aangaan waarby hulle nie hou nie en wat dan veroorsaak dat betalende verbruikers onder beurtkrag ly,” sê hy. Lees meer oor dié kwessie op bl. 17. — Marleen Smith -5,6% Ten spyte van ’n daling van 5,6% in sy aandeelprys tussen 23 November verlede jaar en 12 Maart vanjaar meen die markontleder mnr. Anthony Clark Senwes is steeds ’n goeie beleggingsopsie. Hy meen die ongunstige sentiment weens sprake van onteiening, saam met ’n tam graanmark, skaad die maatskappy se inkomste uit kleinhandel- en meganisasie-aankope. Die vraag na graanhantering neem danksy groot oeste egter nie…

‘Moenie hierdie tyd verspeel deur te vra hoekom dit moet gebeur nie, want ons weet hoekom.’ PROF. MOHAMMAD KARAAN, landbouhoogleraar aan die Universiteit Stellenbosch, oor grondhervorming. Bl. 18 ‘Mielies wat al uitgevoer behoort te gewees het, lê nog in die silo’s.’ MNR. KERNEELS CLAASSEN, afgevaardigde van Reitz op Graan SA se kongres, oor die uitwerking van die liggingsdifferensiaal op pryse. Bl. 20 ‘Die indruk onder verbruikers (is) dat alle verwerkte vleis nou met listeriose besmet is.’ MNR. JOHANN KOTZÉ, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Varkvleisprodusenteorganisasie (Savpo), oor die Regering se kommunikasie oor listeriose. Bl. 14 ‘ ’n Boer se begroting klop bloot net nie meer om koring hier te verbou nie.’ MNR. ANDRIES THERON, voorsitter van Graan SA se wintergraanwerkgroep, oor planne om alternatiewe gewasse in koringproduksiestreke te vestig. Bl.…

MNR. CALLIE WOLHUTER van die Vaalharts-besproeiingskema is in beheer van ’n melkery met 3 400 koeie, waarvan gemiddeld 2 000 lakterend is. Dit is die grootste melkery in die Noord-Kaap, Noordwes en die Vrystaat. Lees die artikel op bl. 38. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek is my ma, Jenny, en pa, wyle Frans, se enigste seun. Ek het ook ’n suster, Maryna. WAAR HET JY GESTUDEER? Aan die Universiteit van die Vrystaat, waar ek die grade B.Agric. en B.Agric.Hons. in landbou-ekonomie verwerf het. HET JY ’N STOKPERDJIE? Ja, ek speel gholf en muurbal. WAAR HOU JY GRAAG VA KANSIE? Ons gesin hou al 18 jaar lank op Mosselbaai vakansie. Ons het ’n strandhuis daar. DR. JAN H. DU PREEZ is ’n veterinêre spesialis in volksgesondheid. Hy het vir La…

TELKOM en sy diensverskaffer Openserve is reeds meer as ’n jaar agter met die verskaffing van werkbare alternatiewe vir onwinsgewende landlyndienste in afgeleë plaasgemeenskappe. Dit blyk uit ’n vergadering wat die burgerregte-organisasie Afri-Forum op 8 Maart belê het met bestuurslede van dié maatskappye nadat talle plaasbewoners in die Wes-, Noord- en Oos-Kaap se landlyne afgesny is. Onder boere se klagtes is dat die maatskappye onderneem het om vir hulle teen ’n sekere sperdatum alternatiewe opsies te gee, maar toe nie die datums gehaal het nie. Volgens mnr. Jan Badenhorst, hoof van AfriForum se suidstreek, het mnr. Grant Evert, senior bestuurder van Openserve, op die vergadering erken dat Telkom en Openserve nie hul aanvanklike sperdatum van 31 Maart 2017 gehaal het nie. Die Onafhanklike Kommunikasie-owerheid van Suid-Afrika (Okosa) het hulle uitstel…

DIE staat het glo eers vroeër vandeesmaand ’n Lister ia-toetsprotokol vir ingevoerde, meganies ontbeende vleis na Suid-Afrika ingestel, beweer die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging (SAPV) in ’n verklaring. Luidens mediaberigte het die Brasiliaanse polisie ’n voormalige uitvoerende hoof van die Brasiliaanse maatskappy BRF SA in hegtenis geneem as deel van ’n ondersoek na beweerde bedrog met voedselveiligheidstoetse by dié maatskappy. Suid-Afrika voer groot hoeveelhede meganies ontbeende vleis uit Brasilië in wat in verwerkte vleis, soos polonie en worsies, gebruik word. BRF SA is volgens die SAPV een van die grootste pluimvee-uitvoerders ter wêreld. Die SAPV wil by die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye weet of BRF SA meganies ontbeende vleis aan Suid-Afrika verskaf en, indien wel, hoeveel ton elke maand daarvan ingevoer word. STAP VORENTOE Die organisasie sê die instel van…

NEEM eerder deel aan die bespreking oor die onteiening van grond as om bang te wees, jul kop in die grond te steek, weg te hardloop, skree dat die swart gevaar op pad is of dat titelaktes bedreig word. Dit was pres. Cyril Ramaphosa se beroep tydens sy eerste vraag-en-antwoordsessie in die Parlement. Hy het aangedui dat hy heelwat gesprekke gehad het met grondeienaars – ook boere – wat erken dat die grondkwessie ’n groot probleem in Suid-Afrika is. “ ’n Paar van hulle het na vore gekom en gesê: ‘Ek het baie grond geërf en baie lê onbewerk en ek gebruik dit nie’ of ‘Ek het baie grond gekoop en gebruik nie al die grond nie.’ ” Ramaphosa sê hierdie boere het gevra dat die Regering maniere moet vind…

1 ZIMBABWE | Britte se beloftes maak skuld Die Zimbabwiese kommersiële landbouunie (ZCFU), wat grootliks uit wit oudboere bestaan, sê Brittanje moet boere vergoed vir verliese wat hulle gely het in Zimbabwe se versnelde grondhervormingsprogram. Dié program het in 2000 begin nadat die Britse regering kop uitgetrek het uit sy verpligtinge om wit boere te vergoed wat histories baat gevind het by ’n rassistiese verblyfbeleid. Meer as 250 000 swart families het grond ontvang wat voorheen in nagenoeg 6 000 wit boere se hande was. Die Zimbabwiese regering het onderneem en regsmeganismes geskep om dié boere te vergoed. Mnr. Ben Giplin, direkteur van die ZCFU, sê Brittanje kan nie bekostig om die bepalings van die Lancaster House-ooreenkoms van 1979 te ignoreer nie, ofskoon dié ooreenkoms weinig detail bevat van hoe…

Die mosie wat in die Parlement aanvaar is – dat die betrokke klousule in die Grondwet verander moet word om grond sonder vergoeding te onteien – het ’n groot vertrouensbreuk tussen die landbougemeenskap en die ANC en sy nuwe vennoot, die EFF, veroorsaak. Dit is ten spyte van die klem daarop dat landbouproduksie en voedselsekerheid nie geskaad word nie. As ’n mens die debatte volg, is die ontsteltenis nie net tot landbougeledere beperk nie. In die sakemedia word die een gevaarteken ná die ander beklemtoon. Die uiters nadelige ekonomiese gevolge van die besluit en die implikasies daarvan vir die ekonomie en veral die landbou, word ontleed. Dit is natuurlik nog te vroeg om te praat. ’n Parlementêre komitee sal die mosie ondersoek om teen einde Augustus met ’n gedetailleerde voorstel…

Speenkalwers wat 40 kg swaarder as hul tydgenote is en ’n stewige bestuurshand, is die kernbeginsel van mnr. Bertus Burgers se boerdery op die ongenaakbare oostelike Hoëveld. Dit het hom die kroon as Voermol en Landbouweekblad se Beesboer van die Jaar vir 2017 besorg. Volgens Bertus, wat sy Rietvallei-boerdery tussen Utrecht en Wakkerstroom bedryf, stel die vroeë seleksie van vroulike diere en hul nageslag hom die afgelope sewe jaar in staat om die winsgewendheid van sy beesboerdery te verseker en aspekte soos speengewig en dragtigheid op ’n hoë peil te kry. Sy beesvertakking sorg vir die helfte van sy boerderyinkomste, terwyl ’n lamspekulasiestelsel, wat hy ’n deel van die jaar bedryf, vir die res sorg. “As die beeste vroeg kalf, word versies gespeen wat 40 kg swaarder is as dié…

Min boere met melkkoeie gesels vandag met ’n lekker hart oor hul melkery, want die wins is weens verskeie faktore klein of bestaan selfs net in die geestesoog. Mnr. Callie Wolhuter (26), boer van Magogong op die Vaalharts-besproeiingskema in die Noord-Kaap, sê egter reguit: Hy maak wins. Hy is sedert sy pa, Frans, se dood twee jaar gelede ’n direkteur in die melkery op die plaas Calmax met 25% van die aandele agter sy naam. Die res behoort aan mnr. Alfons Visser, voorheen ’n nasionale Boer van die Jaar en bekende boer en entrepreneur van die gebied. Die Wolhuter-broers se pa, Calie, wat die melkery in 1972 begin het, is nog op ’n beperkte grondslag by sekere aksies betrokke. Hulle melk meestal Holsteins. Net 8% van die kudde is Jerseys.…

Met ET Nice se “Micro”-afstandbeheerreeks kan ’n boer nou ’n plaashekmotor op ’n afstand van 750 m beheer. Die nuwe senderen-ontvangstoestelle is ’n groot verbetering op produkte wat in ideale toestande ’n reikwydte van omtrent 150 m het en is ook meer kostedoeltreffend. Die TX2-Micro-sender en RX2-Micro-ontvanger word saam met ET Nice se produkreeks in Kaapstad ontwerp en vervaardig, met Suid-Afrikaanse toestande in gedagte. Plaaslike vervaardiging beteken dat die duursaamheid van die produk hier gewaarborg en ondersteun word. Die nuwe Micro-senders en -ontvangers is klein – net effens groter as ’n vuurhoutjiedosie – en werk koordloos. Dit is dus nie nodig om graafwerk te doen soos wanneer jy kabels tydens die installering wil lê nie. Benewens toegangsbeheer oor lang afstande, kan die transmissietoestel ook aan verskeie ander stelsels gekoppel word.…

Moet ’n mens mielies byvoeg as jy lusern voer? Wat het mielies as voedingswaarde wat lusern nie reeds het nie? Ek voer volstruise. Indien ’n volledige gebalanseerde rantsoen vir produksie en goeie sorg verlang word, is dit die beste om met ’n erkende voedingskundige te praat sodat ’n gebalanseerde rantsoen geformuleer kan word. Hier is ’n paar basiese beginsels. Volstruise se natuurlike rantsoen is gegrond op die vreet van die jong groeipunte van vetplante wat baie proteïene en ook vog bevat. Verder is ’n volstruis se dermkanaal só ontwerp dat hy voedingstowwe maksimaal ontsluit en verwerk. Hulle staan bekend as agterdermfermenteerders, soos ook met perde die geval is. Lusern is ’n ruvoer met ’n relatief hoë proteïeninhoud en staan as goue ruvoer bekend. Lusern alleen behoort ’n volstruis aan die…

Teen einde April breek die droë seisoen in Zambië aan, en dit is ook die tyd vir die Agritech-ekspo in Zambië. Elke jaar, vir drie dae in April, sak boere, veeartse, landboubesigheidsmense, hooggeplaastes en diplomate uit Suider-Afrika en die wêreld toe op ’n klein dorpie genaam Chisamba, die tuiste van Zambië se Agritech-ekspo. Landbouskoue en ekspo’s word oor die hele wêreld heen aangebied waar boerderybedrywighede plaasvind. Hulle dien as ’n lewensaar vir die kommersiële landbou en bied ’n vertoonvenster vir alles en nog wat, wat aan die landbou verwant is. Daarby verskaf ekspo’s platforms vir opleiding en geleenthede om handelsverhoudings te bou. Hoewel die Agritech-ekspo in Zambië dieselfde standaarde en norme volg as landbouekspo’s elders ter wêreld, is dit tog op ’n manier anders. Dis die een ekspo waarheen jy…

Onlangse studies het dit duidelik gemaak dat alle seewier en seewierprodukte nie dieselfde is nie. Seewier wat verskillend verwerk word, kan eindprodukte met biologiese en fisiologiese verskille tot gevolg hê. Seewierekstrakte word té algemeen deur vervaardigers en gebruikers saam gegroeper sonder om die geografiese oorsprong, die seewiersoort en die verwerkingsproses in ag te neem. Gevolglik is alle seewierprodukte nie identies of ewe doeltreffend nie en dit kan nie dieselfde toegedien word nie. Navorsers aan die Universiteit Stellenbosch het die verskille tussen Kelpak® en soortgelyke produkte ondersoek. Gebruik jou foon om via die QR-kode die navorsing te lees of tik die skakel http:/ /link.springer.com/article/10.1007/s10811-015-0644-z op jou internetlaaier in. Nuwe, wetenskaplike bewyse is gevind met beter verduidelikings hoe Kelpak® in landboutoedienings funksioneer. Die tradisionele verduideliking was dat seewierprodukte natuurlike planthormone, soos ouksiene…

Lamskenkels met muskadel en rooiwyn Dit is die eenvoudigste manier om lamskenkels gaar te maak, maar die eindresultaat is eenvoudig perfek. 4heellamskenkels Sout en vars gemaalde swartpeper 15 ml Dijon-mosterd Skeut olyfolie 3 uie, in wiggies gesny 250 ml rooiwyn 250 ml muskadel 250-500 ml vleisaftreksel Paar takkies roosmaryn 1 heel knoffelbol, gehalveer 15 ml tamatiepasta Voorverhit die oond tot 170 °C. Geur die vleis met sout en peper. Meng die mosterd met ’n skeut olyfolie en smeer dit oor die skenkelvleis. Pak die uiewiggies in ’n oondbak en laat die skenkels boop lê. Meng die rooiwyn, muskadel en aftreksel en giet dit oor die skenkels. Voeg die roosmaryn en gehalveerde knoffelbol by. Bedek goed en bak die skenkels vir ongeveer 2½-3 uur (na gelang van die grootte van…

Die storie loop dat die Engelse wyndrinkers in die 17de eeu besluit het om wyn uit Portugal in te voer omdat koning Charles II ’n verbod geplaas het op die invoer van Franse wyn. Die eerste besending wyn uit Portugal was egter so suur dat die Engelse kiewe op knoppe getrek is. Met ’n volgende besending het iemand die idee gekry – party mense sê dit was per ongeluk – om ’n bietjie brandewyn by die wyn te gooi. Dit het gewerk. Die brandewyn het die gistingsproses stopgesit en die wyn was perfek drinkbaar toe dit ontskeep is. Dit was die begin van die Engelse gewoonte om op koue, nat wintersaande ná ete soet, gefortifiseerde Portugese wyn – port – voor die kaggel te drink. Die naam port is eintlik…

NWKV EN RPO VERGADER SAAM Die Nasionale Wolkwekersvereniging (NWKV) en die Rooivleisprodusenteorganisasie (RPO) het saam ’n reeks vergaderings in KwaZulu-Natal gehou om hul boerelede op die hoogte van die jongste ontwikkelings in die veebedryf te bring. CHARL VAN ROOYEN het ál die foto’s op hierdie blad geneem STREEKBYEENKOMS GOED BYGEWOON Graan Suid-Afrika het landwyd streekvergaderings gehou. Hierdie een was op Nampopark, Bothaville. BOERE SE VEILIGHEID ONDER VERGROOTGLAS ’n Nuwe selfoontoepassing om plaasveiligheid te bevorder, is deur Wes-Transvaal Sekerheidsdienste (WTSS) saam met Agri Noordwes op Lichtenburg bekend gestel.…

’N ERVARE vleisbeesboer en ’n betreklike nuweling is aangewys as die wenners van die Oos-Vrystaatse en Vrystaatse Elite-kudde. Mnr. Philip Barnard, Oos-Vrystaatse wenner en ’n bekroonde teler van die Mequatling-Angusstoetery by Clocolan, is al 40 jaar lank in die bedryf, terwyl mnr. Wilhelmus van der Schyff (Vrystaatse Elite-kudde) se Beefmasterstoetery nog net ’n dekade lank bedryf word. Die streekwenners was deel van die 67 eerbewyse op SA Stamboek se vleisbeesinligtingsdag in Bloemfontein. Die nasionale Vleisbeeskudde van 2018 word in Mei aangewys uit die tien ontvangers van die platinumpryse uit Suid-Afrika se nege streke. Philip en sy vrou, Vicky, bedryf hul kudde van 602 swart en rooi Angus-teelkoeie en is saam betrokke by die hele produksieproses van hul kalweroes. Hulle onderwerp hul bulle aan ’n groeitoets en skandeer vir vleiseienskappe, soos…

Boere van Piketberg, Eendekuil, Aurora en Porterville lewer vanjaar min of meer dieselfde hoeveelheid rooibostee as verlede jaar – ten spyte van die droogte, sê mnr. Déan Nigrini, uitvoerende hoof van Cape Rooibos op Eendekuil. “Ek skat die opbrengs in dié gebied is sowat 10%-15% laer, maar in die noordelike gebiede is die afname groter.” Hoewel daar in hul bedieningsgebied groot verskille tussen plase se opbrengste is, lyk dit of daar meer tee as vorige jare in die gebied geoes sal word. Dit kan eerder toegeskryf word aan groter aanplantings as hoër opbrengste per hektaar. Vo lgens hom het die rooibosoes van verlede jaar ook nie goeie opbrengste gelewer nie, maar omdat rooibostee skaars is, is die prys hoog. Dit moedig boere aan om meer rooibos aan te plant. In…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in die Wes-Kaap. Altesame 667 ooreenkomste is in 27 distrikte gesluit, wat 316 201 ha teen R5,302 miljard behels het. In 14 (51,8%) van die distrikte word dalende prysneigings waargeneem, hoofsaaklik in die Boland, die Weskus en die Suid-Kaap. Die grootste daling was in Worcester (14,3%) en die grootste styging in Bredasdorp (16,7%). Daar was 47 transaksies van kleur – 7% van die totaal. Dié soort transaksies sluit in verhandelings tussen individue (33), regeringsaankope van landbougrond (2) en grond wat vir stedelike ontwikkeling verkry is (2). Dié proses het 19 098 ha (6% van die totaal) behels. Uit die totaal was 226 (34%) transaksies vir grond van minder as 50 ha en 199…

Die plaaslike ekonomie knou die verkope van Friesperde met verskeie topdiere wat vir veel minder as hul markwaarde verkoop word. Tog is daar steeds telers wat kampioenhingste invoer om gehalte van die Suid-Afrikaanse Friesperde te bevorder. Me. Marelize Botes, eienaar van die Doorndraai-stoetery, sê die bedryf is redelik onder druk met puik perde wat vir ver onder hul waarde verhandel. “Ongelukkig is daar ’n aantal eienaars wat tans in die moeilikheid is en dan perde van ’n paar honderduisend rand teen heelwat minder verkoop. Dit skep ’n wanbalans in die bedryf omdat die gemiddelde waarde van puik diere dan daal,” sê sy. Botes meen dat Friesperde vir rondom R50 000 tot R70 000 verhandel, maar dat die plaaslike mark versigtig is om diere met ’n hoër prys te koop. “Daar…

Die beurtkrag wat verskeie Vrystaatse dorpies onlangs weer lamgelê het, is simptomaties van hoekom ons so sukkel om vorentoe te gaan in Suid-Afrika. Munisipaliteite skuld miljarde rande aan Eskom. Om die onmoontlike meer bestuurbaar te maak, word afbetalingsooreenkomste gesluit, maar net so vinnig weer verbreek. In ’n desperate poging om hul geldelike verpligtinge af te dwing, het Eskom dan nie ’n ander keuse as om die krag na die munisipaliteite te onderbreek nie. Dit is natuurlik Eskom se volle reg, maar in die proses word ekonomies aktiewe inwoners, wat getrou hul rekeninge betaal, gestraf. Dit is mense wat die krag gebruik om hul ondernemings te bedryf en só inkomste te genereer om, ironies genoeg, verskeie munisipale belastings en werknemers te betaal. Dit is juis die mense vir wie die munisipaliteite…

BASENJI, WEIMARANER TWEE RARE HONDE Mev. Te rtia Franzsen, hondeteler van die Bolandse dorp Riebeek-Wes, spog met twee reunhonde wat nasionale kampioene van twee seldsame rasse in Suid-Afrika is. Die een hond is ’n Basenji en die ander ’n Weimaraner. Die Basenji, of “blaflose” hond, kom uit die binneland van die Soedan. Die getalle van dié jaghond het vinnig toegeneem nadat van die honde in 1936 na Brittanje uitgevoer is. Hoewel die Basenji alle ander hondegeluide maak, blaf hulle nooit. Pleks van blaf, maak hulle ’n ongewone geluid wat as ’n mengsel van ’n gesing en ’n gejodel beskryf kan word. Die Weimaraner is Duits van oorsprong. In die vroeë 1800’s het grawe van die stad Weimar begin met die teel van hul eie jaghond. Jare later het hul teelpoging…

‘Daar is selfs verbruikers wat nou bang geword het om enige vars vleis te koop.’ DIE produsenteprys van varkvleis het skerp gedaal nadat dr. Aaron Motsoaledi, Minister van Gesondheid, op 4 Maart aangekondig het die dodelike uitbreking van listeriose kan teruggespeur word na verwerkte vleis. Sekere handelsmerke is daarna van winkelrakke afgehaal. “Daar het ’n kunsmatige ooraanbod aan varkvleis ontstaan. Produsente vrees met rede weens die onsekerheid in die mark gaan hulle nie hul varke verkoop kry nie,” sê mnr. Johann Kotzé, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Varkvleisprodusente-organisasie (Savpo). “Die vraag na varkvleis het skerp gedaal en daarom onmiddellik druk op Suid-Afrikaanse varkboere se produksiesiklus geplaas. Varkproduksie is ’n produksiestelsel, soos ’n fabriek. Die infrastruktuur is só ontwerp dat die produksiesiklus 22 weke is. “As bemarkbare varke ’n week later…

LANDBOUSAKELUI se sakevertroue het aan die begin van die jaar verbeter, maar dit was grotendeels voordat daar sprake was van ’n grondwetwysiging om onteiening sonder vergoeding te bewerkstellig. Die landbousakekamer Agbiz en die Nywerheidontwikkelingskoöperasie se indeks van landbou-sakevertroue het in die eerste kwartaal vanjaar met 9 punte tot 58 verbeter. ’n Punt bo 50 dui gewoonlik op uitbreiding. Die opname is van 21 Februarie tot 1 Maart gedoen. Twee derdes van die antwoorde is ingedien voordat die Parlement ’n mosie aanvaar het om die wysiging van die Grondwet te oorweeg, sê mnr. Wandile Sihlobo, hoof van landbounavorsing by Agbiz. Hy skryf die verbetering in die indeks toe aan politieke ontwikkelinge kort voor die opname, die nadraai van groot uitsette in die produksietyd van 2016-’17 en gunstige weerstoestande in die somersaaigebiede…

‘Mense voel ’n oplossing vir die grondkwessie moet in hul leeftyd gevind word.’ DIE jongste opwelling in die gronddebat het die kwessie van onteiening sonder vergoeding vierkant op die tafel gesit. Dit gaan nie ná die 2019-verkiesing sommer weer verdwyn nie, sê die landbou-ekonoom prof. Mohammad Karaan. Hy het op die jaarkongres van Graan SA gewaarsku dat die Grondwet nie as allerheilig en gevrywaar van wysiging beskou moet word nie. Dit is ook verkeerd om die veldtog van die ANC en die EFF vir die wettiging van grondonteiening sonder vergoeding as blote politiekery en stemwerwing vir die komende verkiesing af te maak. Karaan het gesê die grondkwessie het op die ANC se Nasrec-konferensie verlede Desember skielik vir ’n buitengewoon groot hoeveelheid emosie gesorg. “Dit was ook onverwags. Sodra die kwessie…

DIE Universiteit Stellenbosch se fakulteit landbouwetenskappe is vanjaar ’n eeu oud. Om dit te vier, het van die universiteit se voorste akademici bymekaargekom vir ’n gespreksreeks tydens die Woordfees wat deur onder andere Lucille Botha, assistentredakteur van Landbouweekblad, gelei is. Hieronder is enkele hooftrekke. Besoek bit.ly/2pa5Pxl vir die volledige beriggewing. Skandaal skrik hóm nie af van polonie LISTERIOSE gaan hom nie keer om weer polonie of worsies te eet nie, sê prof. Louw Hoffman (r e g s ) van die Universiteit Stellenbosch se departement vleiswetenskappe. “Ek het volle vertroue in ons produkte en die stelsels. Ons sal ook nou sien hoe naspeurbaarheid werk om al daardie vleis te herroep.” Hy reken dit kan maande duur voor verbruikers se geloof in verwerkte vleisprodukte, soos polonie en worsies, herstel word. Hy…

Die meeste boere bedryf hul boerderye as eenmansake. Hul grond, vee, wild en saaiery is dus in hul eie naam. In die geval van ’n vennootskap staan eenmansake saam. Kragtens artikel 9 HA en artikel 25 van die Inkomstebelastingwet (Wet 58 van 1962; sedert Maart 2016) beteken dit die boer (eenmansaak of vennootskap) sal op die dag van afsterwe inkomstebelasting op sy lewende hawe en wild se markwaarde betaal teen sy gemiddelde inkomstebelastingkoers (tot 45%). Die eenmansaak of vennootskap sal dieselfde betaal op die oes (saaiery) wat voorraad word as dit in die skuur of silo beland. ’n Oes op die lande is nog nie voorraad nie. ’n Oes wat later voorraad word in die beredderingstyd ná die boer se dood, word in berekening gebring en in die boedel belas…

Een van die maniere waarop ’n boer ’n n op op--bouende rol in bewaring kan speel, iss a ass hy betrokke raak by afvalverwyderin ngg of die verwerking daarvan. Die ie swart swart soldaatvlieg (black soldier fly) bied ied nie nie net ’n oplossing vir afval nie, m ma aa arr kan ook ’n wesenlike bydraee tto ott natuurbewaring lewer. Die soldaatvlieg se wetenskapli apli--ke naam is Hermetia illucens, een een van die welbekende lede van d diiee familie Stratiomyidae en die o orrd dee Diptera. Dit is ’n ware vlieg met net twee vlerke, maar waar die huisvlieg, Mus-ca domestica, net ’n plaag vir die boerr en sy huishouding is, is die soldaatvlieg eg allesbehalwe ’n probleem. Dié insek k iiss waarskynlik een van die merkwaard diiggssttee vullisverwyderaars in…

HOE LYK DIE IDEALE KOEI VIR JOU TOESTANDE? Die gewig van my ideale koei is 450 kg tot 500 kg op die oostelike Hoëveld. Haar genetiese samestelling moet liefs 60% Bos taurus en 40% Bos indicus wees om volgehoue produksie te verseker. Ek teel met die Bovelder-lyne wat ’n sterk Bos taurus-invloed vir melkproduksie het, goeie kapasiteit en uiers het en oor die vermoë beskik om kalwers van 260 kg te speen. As jy haar teen einde Januarie vir dragtigheid ondersoek, moet sy ’n dragtige koei wees met ’n vet kalf by haar. WATTER RAAD HET JY VIR MEDETELERS? Selekteer altyd vir koeie en verse wat vroeg in die dektyd beset raak met die inagneming van jou stelsel en beskikbare hulpbronne. WIE WAS JOU MENTOR? My pa, John. Hy het…

WAT WAS JOU BESTE BESLUIT NOG? Om net ná universiteit op Vaalharts te gaan boer en om die boerdery uit te brei, veral met pekanneutaanplantings. WIE WAS JOU MENTORS? Eerstens my oorlede pa, Frans, asook my oupa, Calie, en my vennote en medeboere, oom Alfons Visser, Jaco Greeff en Ulrich Nauhaus. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY GEKRY HET? Moet nooit toelaat dat emosie jou besigheidsbesluite beïnvloed nie. Dit is een van die belangrikste sakebeginsels wat oom Alfons Visser my geleer het. WAT IS DIE GROOTSTE BOERDERYFOUT WAT JY GEMAAK HET? Ek moes ’n jaar vroeër begin boer het, toe ek nog op universiteit was, en sodoende méér praktiese ondervinding opgebou het. WAT IS JOU GROOTSTE PROBLEME? Om elke dag die regte besigheidsbesluite te neem. WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR?…

Synvita se plaagdoder Delta 7 WP® , wat by Hinterland-takke beskikbaar is, kan gebruik word om verskillende soorte vlieë, muskiete, kakkerlakke, miere, vismotte, vlooie, weeluise en ander insekte te bestry wat openbare gesondheid bedreig. Dit bevat die aktiewe bestanddeel deltametrien, ’n kragtige residuele piretroïed, en bied residuele aktiwiteit teen ’n hele klomp kruipende en vlieënde plae. Die middel het ’n waterverspreibare partikelformule en is gekombineer met die weerstandbrekende sinergis piperoniel-butoksied (BPO). Die formule bied goeie residuele aktiwiteit op die meeste oppervlakke, veral op porieuse oppervlakke, soos rou sement en geverfde oppervlakke. Die middel werk vinnig, is reukloos en vlek nie huishoudelike oppervlakke nie. Jy koop dit in ’n enkelsakkie, wat akkurate dosering moontlik maak en vermorsing verminder. Die inhoud van die sakkie meng maklik en vinnig met 5 liter water…

Ek het ’n geregisteerde abattoir op my plaas en slag sowat 30 beeste per dag. Ek wil graag die afloopwater hergebruik om gewasse te besproei wat ek as veevoer kan gebruik. Ek gebruik redelik baie chloor en ander chemikalieë om alles te was en drie keer per week te ontsmet. Die diere se bloed loop in ’n aparte drein af wat nie aan die een vir was-en miswater gekoppel is nie. Hoe kan ek die water behandel om dit weer te kan gebruik? Die probleem met die waswater is dat daar volgens wat ek lees ’n redelike mengelmoes van ontsmettingsmiddels en dies meer in die water is. Naas die chloor (waarskynlik in die vorm van hipochloriet) is daar ook ander chemiese middels in die water. Dit is beslis nie bevorderlik…

Deur slegs gesertifiseerde saad van die beste beskikbare gehalte met die hoogste genetiese potensiaal moontlik aan te koop, verminder boere hul risiko. Dit sluit ten minste een veranderlike uit wat ’n beduidende invloed op opbrengste kan hê. Mnr. Eddie Goldschagg, tegniese bestuurder van die Suid-Afrikaanse Nasionale Saadorganisasie (Sansor), waarsku: “Wanneer ongesertifiseerde saad aangeplant word en iets gaan verkeerd, soos swak ontkieming, het die boer geen verhaalsreg nie en sal hy die verlies self moet dra. Met die aankoop van saad waarvan die gehalte gewaarborg is, koop die boer as’t ware ’n mate van gemoedsrus.” Suid-Afrika het ’n betreklik goed ontwikkelde saadstelsel wat behartig word deur private plaaslike en multinasionale saadmaatskappye. Op die res van die vasteland lyk die prentjie soms heel anders. Die besluite en beleid van staatsbeheerde saadmaatskappye in…

1 Kampioenram van die skou. Eienaars: Mnre. Tyler (links, tel. 053 642 1723) en Grant Naudé (naasregs, sel 076 700 3855), Kriegerspoort, Hanover. Tussen hulle is mnr. Kabous Visser (Richmond-motors). Hanteerder: Mnr. Xolisile Sikonyela. 2 Kampioen-ooi van die skou. Eienaar: Mnr. Roelo van Heerden (middel, sel 082 413 3929), Onderstetuin, Murraysburg. Links is mnr. Saag Visagie (Percy se Plek). Hanteerder: Mnr. Okkie Galant. 3 Kampioen-wisselramlam. Eienaar: Mnr. Johan Bezuidenhout (links, sel 082 557 0227), Rietfontein, Richmond. In die middel is mnr. Charl Vorster (Molatek/RCL Foods). Hanteerder: Mnr. April Verwey. 4 Kampioen-wissel-ooilam. Eienaars: Mnr. André van Zyl (links, sel 082 944 9285) en sy vrou, Zaretha, Pentagon-Merino’s, Saaifontein, Hanover. Hanteerder: Mnr. Eric Mlungwana. 5 Kampioenram (oorgewigklas). Eienaar: Mnr. Stefan Naudé (links, sel 072 639 2185) Geelbek-Elite, Skuilhoek, Hanover. Hanteerder: Mnr. Themba…

Julle was van die eerste boere wat in die 1970’s in die Overberg met Dohne-Merino’s begin boer het. Waarom was dit ’n slim besluit? Die Dohne-Merino is baie goed aangepas vir ons toestande. Hy vaar uitstekend op die suurveld en is nie so vol fiemies oor wat hy vreet nie. Dis ’n skaap wat ook vinnig kan herstel. Dan gee hy natuurlik ook ’n wol- én ’n vleisinkomste. Julle het met 50 ooie in jul stoetery begin. Hoe groot is jou skaapboerdery nou? Ons het sowat 850 stoetooie en die kommersiële kudde bestaan uit sowat 2 000 ooie. Een van jou ramme – wie se naam ook ‘Boeta’ is – is verlede jaar teen ’n rekordbedrag van R220 000 opgeveil. Watter eienskappe maak jou so ’n uitstekende stoetboer? Ek dink…

 Jy is ’n kind van die Groot-Karoo, daar van Carnarvon se wêreld. Wanneer het jy begin belang stel in Karookruie? Hoe het dit jou lewensroeping geraak om mense se “lywe en siele” te genees met kruie? ‘Oom Johannes het my in sy gesiente gesien vandat ek sewe jaar oud is.’ As kind het ek al die weet gehad dat ek eerstens in die veld moet wees en tweedens die bossies se name moet leer ken en weet wat hulle is. Sondae het my mamma-hulle ons uitgevat plase toe om vir die ou mense te gaan kuier, dan staan ons vyf susters in ’n ry en sing ’n Psalm vir die mense. As ons klaar is, vra hulle ons altyd wat ons wil word. Die oudste sê sy wil ’n dokter…

SUID -AFRIK A kan ’n land word wat met vrymoedigheid ’n waterseker toekoms ingaan mits die land bereid is om sy gebruik van water in heroënskou te neem. Só sê dr. Anthony Turton, ’n waterspesialis verbonde aan die Universiteit van die Vrystaat. Turton en mnr. Fred Platt, uitvoerende hoof van die infrastruktuur-ontwikkelingsmaatskappy Accentuate, was die sprekers op ’n bespreking oor die waterkwessie wat deur die Pretoriase Persklub gehou is. Turton sê die suksesvolle daarstelling van ’n werkbare waterekonomie berus op drie pilare, naamlik die herwinning van afvalwater, ontsouting en die oordeelkundige gebruik van grondwater. “Die Australiese stad Perth het ’n bevolking van 1,2 miljoen mense en herwin sowat 120 miljoen liter suiwer water per dag uit riool. Kaapstad, met ’n bevolking van 4 miljoen mense, kan teoreties 400 miljoen liter…

Met die ondergemiddelde reënval in die eerste helfte van Suid-Afrika se somerreëngebied het boere minder gewasse as in ander jare aangeplant. Dit het nou ook ’n impak op boorwerk, sê mnr. Sias Oosthuizen van Makulu Manzi Boorgate in Mokopane. “Waar boere gewoonlik boor-gate sou laat sink om watersekerheid vir hul graan en ander gewasse te hê, het die werk afgeplat omdat boere minder gewasse aangeplant het – en ons voel dit,” sê hy. Boormanne, soos Oosthuizen, hou dus hul pryse mededingend. Hy sê sy maatskappy wat water nie, maar as boere reeds merke het waar hulle wil hê hy moet boor, beveel hy ’n geoloog aan met wie hy al lank saamwerk. “Die geoloog se rekening beloop sowat R6 000 per dag.” Die dag se werk sluit gewoonlik die wys…

MEATMASTER VUURWARM PRYS VIR TOPRAM Een van die hoogste pryse tot nog toe vir ’n stuks kleinvee – én ’n Suid-Afrikaanse rekordprys vir ’n Meatmaster – is op die veiling van Osvley Meatmasters op Loeriesfontein betaal. Die ram Smokey van mnr. Henk Kearny van Loeriesfontein is teen ’n uitstekende prys van R395 000 aan mnr. Bonus Nel van Gochas, Namibië, verkoop. Die duurste ooi en lam op Osvley se veiling tot nog toe is deur nóg ’n Namibiër, mnr. Johnny Hanekom van Keetmanshoop, teen R80 000 gekoop. Altesaam 54 ramme is teen gemiddeld R19 240 stuk verkoop, terwyl 122 ooie gemiddeld R4 738 stuk behaal het. KLK Landbou Bpk. het die veiling aangebied Die hoogste prys wat tot nog toe vir ’n stuks kleinvee betaal is, was die wêreldrekordprys van…

BOEREDAE 5 MEI: Swartland -Veteraan-trekker-en-enjinklub se saaidag (afhangend van weer). Bredasdorp. Hennie Richter. E-pos: sekr.wk@telkomsa.net 25 - 26 MEI: Swartland -Veteraan-trekker-en-enjinklub se ploegdag. Swartland. Hennie Richter. E-pos: sekr.wk@telkomsa.net 26 MEI: Swartland -Veteraan-trekker-en-enjinklub se hersteldag. Bredasdorp. Hennie Richter. E-pos: sekr.wk@telkomsa.net 14 JUNIE: Vleisbees Genomikaboeredag. Irene. E-pos: admin@wagyu-sa.co.za 4 JULIE: Val-boeredag, toerusting en demonstrasies, aangebied deur Waterval-boerevereniging. Buite Standerton. Hardus, sel 083 230 2721; Frederik, sel 072 160 4824; Elizna, sel 082 455 5636. 22 AUGUSTUS: Noord-Vrystaat se SAVM-klub bied ‘n “Mega-boeredag” en veiling aan met die samewerking van die boereverening van die Rooi Skool in Kroonstad. Kroon-Boma, Kroonstad. Neline Pienaar; sel 082 440 4492; e-pos: Bennieneline@eleo.co.za EKSPO’S EN ANDER 20 MAART: Israeli Agri-seminaar: Oplossings vir die landbou in waterskaars gebiede. Graham Beck-sentrum, Robertson om 12:00. Voorafbespreking noodsaaklik. E-pos: jean@legacycorp.co.za 31 MAART:…