Innehållsförteckning för 10-Aug-18 från Landbouweekblad

Jy kan nie probleme wat dekades oud is, oplos deur dieselfde ding oor en oor te probeer en ’n ander uitkoms te verwag nie, skryf die finansiële joernalis Bruce Whitfield. Dit is tyd vir ’n noodtoestand oor werkskepping. Dit is tyd om die Ministerie vir Kleinsake te sluit, wat in die drie jaar sedert dit geskep is, niks van waarde gedoen het om die sektor wat hy dien, te versterk nie. Voeg dan die Ministeries van Ekonomiese Ontwikkeling en Handel en Nywerheid saam en kry iemand wat respek het vir die konstruktiewe bydrae wat die sakesektor kan lewer, om aan die hoof daarvan te staan. Navorsing van die Kleinsake-instituut (SBI) wat verlede week uitgereik is, wys dat 95% van ondernemings in die OESO-lande klein en mediumgroot ondernemings is, wat tot…

ME. ELIZE VAN NIEKERK van die plaas Springvale by Summer-down in Namibië wat as Meesterakkerbouer vir 2018 aangewys is. Sy plant wit mielies en akkerbone. Sy hou ook Dorperskape en kommersïële vleisbeeste aan. Lees die artikel op bl. 42. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek is ’n weduwee en het ’n drieling – twee dogtertjies, Amika en Helani, en ’n seuntjie, Divan. Hulle het in Junie vier jaar oud geword. HET JY ’N STOKPERDJIE? Ek is baie lief vir perdry en lees. WAAR HOU JULLE VAKANSIE? In dié stadium is vakansie op die plaas. Dit is die maklikste met die drieling. Vir ’n kort wegbreek gaan ons Swakopmund toe. Binnekort sal ons ons vakansies elders begin geniet. Botswana en Kenia is op ons wenslys.…

‘Die waarde van buitelandse aandeelhouding is dat sulke beleggings kragtens Suid-Afrika se handelsverdrae met ander lande beskerm moet word.’ DEUR die struktuur van hul ondernemings te verander, is dit moontlik vir boere en ander grondeienaars om hulle te verskans teen die moontlikheid van onteiening sonder vergoeding. Verskeie regspraktisyns, ouditeure, makelaars en versekeraars het saam ’n model daarvoor ontwikkel, sê mnr. Jacques Classen van Jacques Classen Prokureurs, wat die groep verteenwoordig. Die model behels dat die eienaarskap van bates – in dié geval van boerderye, onroerende eiendom of grond – na ’n maatskappy met buitelandse aandeelhouding oorgedra word, met ’n versekeraar wat die nodige korporatiewe strukture daarvoor opstel. Classen sê sulke houermaatskappye met buitelandse aandeelhouers word reeds suksesvol deur boere en ander sakelui vir boedelbeplanning gebruik. Die waarde van buitelandse aandeelhouding…

DIE Suid-Afrikaanse mangobedryf is vir die eerste keer in baie jare stabiel. Boonop het die mangokwekersvereniging (SAMGA) onlangs besef die bedryf is aansienlik groter as wat aanvanklik gedink is. Mnr. Pieter Buys, die voorsitter van SAMGA, het op ’n onlangse mangodag in Tzaneen gesê volgens onafhanklike navorsing word daar sowat 140 000 ton mango’s per jaar in Suid-Afrika verbou ‒ amper dubbel soveel as die 80 000 ton waarvoor die vereniging se lede verantwoordelik is. Van die ander 60 000 ton word omtrent 14 000 ton versap en gedroog, terwyl die res alles aan die atjarbedryf gelewer word. Die produsente van dié mango’s is hoofsaaklik informele, opkomende boere. Buys sê die omvang van die informele mangobedryf het aan die lig gekom toe die vervaardigers van die drankie Amarula begin kla…

‘As alle eise afgehandel is, (sal) in net 7% van die nasionale behoefte voorsien word.’ DIE debat oor grond se doel is misplaas omdat dit op die reg klem lê en nie op die grond – wat mense éintlik wil hê – self nie. Dit was die mening van adv. Tembeka Ngcukaitobi, grondaktivis, tydens ’n onlangse bespreking by die Universiteit van Kaapstad. Hy sê die huidige debat hou die eiendomskousule in die Grondwet, artikel 25, voor as ’n struikelblok vir versnelde en doeltreffende grondhervorming, al is daar nog nie getoets of onteiening sonder vergoeding wel binne dié artikel gedoen kan word nie. Eintlik is die aandag op ’n baie klein afdeling in die Grondwet, naamlik artikel 25 (2)(b), terwyl dit oor grond self behoort te gaan. Hy wil egter weet…

Die politiekery oor grondhervorming ignoreer grootliks die uitstekende planne wat verskeie landbouleiers reeds toepas om werkers en gemeenskappe te bemagtig danksy vennootskappe en mentorskap. Landbouweekblad se grondberaad later vandeesmaand bied ’n oorsig oor van dié praktiese planne. Kom luister hoe mnr. Nick Serfontein van die Sernick-groep sy sewepuntplan vir boervestiging verduidelik, of mnr. Philip Jonker vertel hoe ’n plattelandse gemeenskap ’n skool bou. Kom luister hoe mnr. Walter Biggs se eiesoortige benadering tot swart ekonomiese bemagtiging (SEB) daartoe gelei het dat sy vennoot, mnr. Tshilidza (Chilli) Matshidzula, in 2016 as die Oos-Kaapse Jongboer van die Jaar aangewys is. Kom beleef die geesdrif van Leona Davids van Agri Dwala by Napier as sy vertel hoe hulle gevorder het van plaaswerkers tot waar hulle reeds ander boere mentor. Die geleentheid is Landbouweekblad…

Produsente wat lid is van ’n studiegroep het ’n mededingende voordeel bo die-gene wat op hul eie die landbou se probleme trotseer. Dit is nie net vir morele ondersteuning wanneer ’n besigheid deur ’n moeilike sake- of ekonomiese siklus beur dat studiegroepe voordele inhou nie. ’n Studiegroep help ook om te bepaal wat die winspotensiaal van die boerdery kan wees. Dit kan slegs gedoen word as die inkomste en uitgawes van boerderye deeglik ontleed en met mekaar vergelyk word. Om goeie, vergelykbare ontledings te doen, is landbouekonome en spesialiste se dienste nodig. ’n Landbou-ekonoom kyk onder meer na die volgende: ■ Die totale aantal aangeplante hektaar. Dit is belangrik om ’n onderskeid te tref tussen die aantal draende en nie-draende hektare. Doeltreffende produsente met hoë netto boerdery-inkomstes benut hul hulpbronne…

Daar is waarskynlik nie ’n boer in Suid-Afrika wat nie terdeë bewus is van die dreigende tameletjie ten opsigte van moontlike grondonteiening sonder vergoeding nie. Elkeen met ’n halwe politieke agenda had mos al ’n eiertjie daaroor te lê, en bitter min daarvan is daarop gemik om boere gerus te stel. Om die waarheid te sê, die vrees wat daardeur geskep word, wil baie boere die hasepad laat kies, as ’t ware op soek na groener weivelde. Na my mening gaan daar nog baie water in die see moet loop voor ons uitsluitsel daaroor sal hê. Waaraan ek ook dink, is dat dit vir diegene wat landuit wil gaan om elders te gaan boer, ’n nuwe werklikheid skep wat hul boedel- en finansiële beplanning betref. Die grondslag van enige finansiële…

Endofiete, die voordelige mikro-organismes wat in plantweefsel leef en groei bevorder, kan via die grond vanaf een plantgenerasie se saad na die volgende se saad oorgedra word. ’n Internasionale span wetenskaplikes het pas dié verstommende ontdekking gemaak. Dit is die jongste toevoeging tot die groeiende poel wetenskaplike kennis van plante se unieke mikrobiome en die groeiende bydrae wat hierdie gemeenskappe mikro-organismes tot gehardheid en kunsmisbesparing kan lewer. Die span navorsers wat die saadmikrobioom bestudeer het, het uit wetenskaplikes van België, Mexiko en Kanada bestaan. Die uitslag van hul navorsing is in die vaktydskrif International Journal of Molecular Science gepubliseer. Hulle het die endofiete bestudeer wat in die saad van die peulplant Crotalaria pumila, in Amerika as die “rattlebox” bekend, voorkom. Endofiete is dikwels swamme en bakterieë en soortgelyk aan die…

WAT WAS JOU BESTE BESLUIT NOG? Wat akkerbou betref, die oprigting van spilpunte. In algemene boerdery, om meer te luister en te doen as om te praat. WIE WAS JOU MENTOR? My oorlede man, Petrus, en ’n vriend van hom, mnr. Leon Hinze. Die lewe leer ’n mens baie . . . WAT WAS DIE BESTE RAAD WAT JY NÓG GEKRY HET? Doen dit wat jy kan, met dit wat jy het, net daar waar jy is. WAT IS DIE GROOTSTE BOERDERYFOUT WAT JY GEMAAK HET? Om dit wat ’n ander boer suksesvol op sy plaas doen, op jou grond toe te pas sonder om jou nodige huiswerk met betrekking tot jou grond se potensiaal en beperkinge te doen. Doen suksesvolle droëland-akkerbou in Namibië op die basis van weervoorspellings. Ek…

SLIMHALSBAND MONITOR DIERE EN HUL KONDISIE Boere kan Vox se halsband en gepaardgaande internetgebaseerde oplossings inspan vir beter dierebestuur, reproduktiewe beheer, afrondingsbestuur en die opspoor van vroulike diere wat op hitte is of kalf. Hierdie slimhalsband vir diere bied beter netwerkdekking en ’n langer batterylewe as vantevore, het veelvuldige sensors en is lig en maklik om te gebruik. Met so ’n halsband kan gemonitor word waar diere is en wat hul kondisie is. Dié data word veilig na die Vox-wolk oorgedra, waar dit ontleed en vertolk en daarna in ’n gebruikersvriendelike toepassing aan boere vertoon word. Die inligting stel die boer in staat om geografiese grense op te stel, diere te monitor en te volg, en intydse kennisgewings te ontvang oor diere se gedrag en moontlike voorvalle van diefstal. Die…

Die rooivleisbedryf in die Swartland vaar oor die algemeen beter as ’n jaar gelede. Maar boere is hard getref deur die droogte en moenie te gerus raak nie, waarsku mnr. John Dürr, bestuurslid van die Wes-Kaapse Rooivleisprodusente-organisasie (RPO) en voorsitter van Agri Malmesbury. Dit is belangrik om genoeg voerreserwes, veral oesreste, as droogtehulpbronne op te berg, is daaruit geleer. Dürr meen veeboere in die Swartland en Weskusgebiede is veel beter af danksy die wydverspreide goeie winterreën wat tot dusver geval het. Talle plaasdamme het selfs begin oorloop en die res is vinnig besig om vol te raak, terwyl die stand van weidings en ander graangewasse goed lyk. Wat veral saak maak, is die optimisme wat daaruit voortvloei, “en almal sien weer met groot geloof kans vir die jaar wat voorlê,…

Die produksiegebied en druiweboere van die Riebeek-kelder in die Swartland is pas deur die ergste droogte in sy hele bestaan van 75 jaar. Die parstyd vanjaar was die derde agtereenvolgende droë seisoen wat die Riebeek-kelder en sy produsente moes oorleef, sê me. Alecia Boshoff, produksiebestuurder by die kelder. Die kelder het begin belê in suidelike Rhône-druiwekultivars, waarvan Grenache noir, Mourvédre, Viognier, Marsanne en Grenache blanc die bekendste is. Hierdie kultivars is veel beter aangepas vir droë en warm toestande. “Veral die Grenache blanc toon uitstekende moontlikhede en is wat tonnemaat betref, die minste deur die droogte geraak. “In totaal is ons oesgrootte vanjaar 35% minder as gewoonlik. Sommige bosstok-wingerde se oeste is tot 80% minder,” sê sy. “Kultivars wat vanjaar van topgehalte is, is Chenin blanc, Pinotage en Shiraz.” Boshoff…

Wat doen julle alles byFruitLips? FruitLips is ’n vrugteverwerkingsfabriek wat ’n verskeidenheid produkte maak vir smulpape (foodies) en lekkerbekke. Dit sluit konfyte, marmelades, souse, blatjangs, gepreserveerde produkte en vrugte in stroop in. Ons verwerk sowat 70 ton vrugte per jaar en koop vrugte van so ver as Ashton aan. Ons verwerk enigiets van beet, appels en vye tot soetrissies. In die vorige boekjaar het ons 150 000 flessies verkoop, en mik om vanjaar 260 000 flessies te verkoop. Ons produkte is hoofsaaklik by uitgesoekte Spar-winkels in Kaapstad en deur Yuppiechef beskikbaar. Wat maak FruitLips anders as anderkonfytondernemings? Ek en Elouise het gesien daar is ’n geleentheid as ons die gemeenskap, vrugte en besigheid byeenbring. Ons gebruik hoofsaaklik vrugte van ons omgewing en personeel wat uit die gebied kom om die…

Ná bykans 60 jaar sedert ek daardie eerste keer ’n groot geweer gesien en gehoor het, het my liefde vir skietgoed nog niks minder geword nie. Ek beskou myself glad nie as so ’n danige kenner nie, maar ek het met die jare ’n hoeveelheid kennis versamel waarvan ek julle graag wil vertel. Ek sal graag in hierdie rubriek lesers se vrae beantwoord as ’n vraag van algemene belang is en vir almal interessant kan wees. Dit beteken nie dat ek nie jou vraag ook individueel sal beantwoord nie. Stuur die vrae aan Lucille Botha by lbotha@landbou.com. Sy sal dit aan my besorg.…

DIE rugbyspan van Elsenburg, die Wes-Kaapse instituut vir landbouopleiding naby Stellenbosch, het die 38ste keer die Pannar-rugbyweek vir landboukolleges gewen. Agt van Suid-Afrika se landboukolleges het om die IPJ du Plessis-trofee by die Landboukollege Cedara in die Middelland van KwaZulu-Natal meegeding. Elsenburg was oudergewoonte die gunsteling in die eindstryd teen die Landboukollege Grootfontein (Middelburg, Oos-Kaap). Grootfontein het vroeg die eerste drie gedruk, maar Elsenburg het die res van die wedstryd oorheers en met 29-14 gewen. Hul kragmeting is ook as die beste wedstryd van die toernooi met die Willie van Zijl-trofee be-loon. Potchefstroom was derde nadat hy met 60-0 met Cedara afgereken het. In die plaatafdeling het Fort Cox met 32-5 met Glen afgereken. Tsolo was derde met sy oorwinning van 49-0 oor Taung. Die toernooi is die eerste keer…

Vir ’n produsent van eendvleis om ’n klantebasis op te bou, is ’n jare lange en uiters moeilike taak, sê mnr. Nick van Zyl van The Duck Father SA. “Ons het jare nodig gehad om vertroue in ons produk by ons klante op te bou.” Sy onderneming in die Delmasomgewing in Gauteng is naby aan sy klante. Suid-Afrika voer eendvleis in. Ingevoerde vleis se pryse is baie laag omdat dit in ander lande op groot skaal geproduseer word. Plaaslike boere sukkel om mee te ding weens onder meer Suid-Afrika se voer-, brandstof- en arbeidskoste. Die kopers van eendvleis is in ’n groot mate restaurante, maar ook die bedryf vir troeteldierkos, ’n paar supermarkte en Jan en alleman. Van Zyl sê Suid-Afrikaners het in 2015 gemiddeld 36,4 kg hoendervleis per kop…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in die Wes-Kaap vanaf Mei verlede jaar tot April vanjaar. In 59,3% van die distrikte is dalende prysneigings waargeneem, hoofsaaklik in die Boland, die Weskus, die Karoo en die Suid-Kaap. Die grootste daling was by George (-16,7%) en die grootste styging by Bredasdorp (18,7%). Altesame 620 ooreenkomste is in 27 distrikte gesluit, wat 285 114 ha teen R5,051 miljard behels het. Daar was 43 transaksies van kleur – 7% van die totaal. Dié soort transaksies sluit in verhandelings tussen individue (32), regeringsaankope van landbougrond (3) en grond wat vir stedelike ontwikkeling verkry is (1). Dié proses het 13 132 ha (4,6% van die totaal) teen R384 miljoen (7,6% van die totale waarde) behels.…

BOEREDAE 15 AUGUSTUS: Armoedsvlakteboeredag vir vleisbeesboere, LNR-bultoetssentrum, Vryburg. Melville Ferreira, sel 084 506 0068; e-pos: Ferreiram@arc.agric.za 18 AUGUSTUS: Inligtingsdag vir die stoetteler. Tema: Toekoms van genomiese ontleding en seleksie van teelmateriaal. Amanzi-wildreservaat, sel 082 828 1984 21 AUGUSTUS: Simm-beesboerdag. Koeikuddegesondheid, uitsoek van bulle en hoe om meer vir jou speenkalf te kry. Aangebied deur die Prosimm-studiegroep op die plaas Schoemansfontein, Hartbeesfontein. Johan Styger, sel 082 460 8443, e-pos: johan@btbsimmentaler.co.za 22 AUGUSTUS: Predasie-inligtingsdag, aangebied deur Cape Nature en die NWKV. Augsburgplaas, Clanwilliam. Jannie Fourie, sel 083 564 1105, e-pos: jannie@nwga.co.za 24 AUGUSTUS: Agterpakhuislandbouvereniging se veld- en implementedag, met die samewerking van Trekkers en Meer. Augsburg-plaas, Clanwilliam. Tobie Nortjé, sel 082 927 5093; Mark Botha sel 082 738 5677. 11-13 OKTOBER: Agri-Expo Livestock: Plaasfees oor drie dae. Tentoonstelling van die SA vee-…

Die vleisbeesbedryf in Australië se navorsingsinisiatief deur middel van die koöperatiewe navorsingsentrums toon dat vir elke dollar wat in dié land se genomikaprojek belê is, ’n opbrengs op belegging van 1:3,6 moontlik is. Dit is dus ’n jaarlikse opbrengs van 19%. ’n Groot aantal lande wêreldwyd, soos Amerika, Australië en Ierland, benut genomiese inligting in roetineberekenings vir teelwaardes en telers gebruik reeds genomies beraamde teelwaardes in hul seleksie- en teelprogramme. Hierdie beleggings verseker bestendige, vinniger, genetiese vordering op ’n jaargrondslag, asook dat die genetiese hulpbrongrondslag vir hierdie lande beskikbaar is om mededingend te bly in die wêreldmark. Die eerste ronde van die vleisbeesgenomikaprojek se belegging is moontlik gemaak deur die tegnologievernuwingsagentskap (TIA), ’n afdeling van die Departement van Wetenskap en Tegnologie. Dié program het alle verwagtinge oortref, soos onlangs bevind…

Prof. Raluca Mateescu is medeprofessor in dierkunde aan die Universiteit van Florida se instituut vir voedsel- en landbouwetenskappe. Luidens ’n artikel in die Amerikaanse landboutydskrif The Progressive Farmer het sy haar bevindings oor gesonde beesvleis aan Florida se beesboervereniging bekend gemaak. Mateescu is op soek na maniere om die vetsuurinhoud van beesvleis te verander. “Volgens navorsing oor die afgelope dekade hou die hoeveelheid vet in die dieet nie regtig met siektes verband nie. Dit word duideliker dat slegte vette — trans- en kortlengte-versadigde vette — die risiko van koronêre hartsiektes en ander siektes verhoog, terwyl goeie vette — mono- en poli-onversadigde en langerlengte-versadigde vette — dié risiko’s verlaag. Die sleutel tot ’n gesonde dieet is nie om die totale vetinname te verlaag nie, maar om slegte vette vir goeie vette…

Toe die eerste Brahman-kruisbeeste in Suid-Afrika beskikbaar geraak het, het sy oupa dadelik een gekoop, vertel mnr. Ting Braithwaite, ’n Brahmanteler van Bergville in KwaZulu-Natal. “My pa het saam met my oupa begin boer en só ook ’n liefde vir die ras ontwikkel. Ek het met die ras grootgeword en is ook lief vir Brahmane.” Sy pa het aanvanklik met Brahmane begin teel om sy eie kommersiële bulle te kry. Mettertyd het die mark, en ook hul stoetery, groter begin raak. Die Damview-stoetery is in 1984 begin toe sy pa die eerste kalfies geregistreer het. Reg van die begin af word prestasietoetsing by die diere gedoen. Na gelang van die aard van die seisoen, veral ná die droogte, het die stoetery 300-350 koeie. Twee derdes van die stoetkoeie is wit…

Genomika is nie ’n wonderkuur wat ’n oplossing vir alle probleme bied nie. Telers moet steeds fenotipiese data insamel, veral van die moeilik meetbare eienskappe, soos vrugbaarheid (akkurate dae tot kalftyd en die duur van dragtigheid), vleisgehalte (skandering en laboratoriumtoetse op vleismonsters), doeltreffendheid van voerverbruik (netto voerinname) en eienskappe wat nog nie gemeet word nie, soos gehardheid en aanpasbaarheid, sê mnr. Jacque Els, bestuurder van die Namibiese Stoettelersvereniging (NSV). Els is ook die tegniese raadgewer van die Namibiese Brahman-beestelersgenootskap wat aan die Suider-Afrikaanse vleisbeesgenomikaprojek (VGP) deelneem. Die telers stuur al hul geboorteregistrasies na hom, asook prestasiedata, soos diere se gewig, skanderings vir vleis- en karkaseienskappe, metings van heuphoogte en skrotumomtrek, en aan die einde van die kalftyd die koeie se besonderhede van dae tot kalftyd. Els laai dit in die…

Genetiese vordering, waardetoevoeging met behulp van die beste, beskikbare teelmateriaal en die optimale aanwending van alle beskikbare hulpbronne in die boerderystelsel is baie belangrik vir mnr. Wessel Hattingh, voormalige voorsitter van die Brahman-beestelersgenootskap van Suid-Afrika. Hy en sy vrou, Leonie, en hul seun, Wessel jr., het ’n uitgebreide boerdery in die distrik Heilbron in die Vrystaat. Hul Brahmanstoetery Welcare bestaan sedert 1987. Die boerdery saai ook mielies en sojabone en het ’n Dohne-Merino-kudde. Mnr. Gerrie Roos het hom onlangs by die boerdery aangesluit met die oog op die uitbreiding van die bees- en skaapboerdery ingevolge die beginsels van presisieboerdery. Dié tipe boerdery werp goeie vrugte in die saaiery af. Nou is dit die vee se beurt om méér waarde tot die boerdery toe te voeg. Die eerste stappe was om…

Brahmantelers behaal goeie sukses deur moderne tegnologie te gebruik. Drie telers vertel hoe hulle dit in hul stoeterye toepas. Hulle is mnre. Llewellyn Labuschagne van R10 Brahmane (Letsitele, Limpopo), Burnie Staal van B.E. Staal (Edms.) Bpk, Bos Blanco Brahmane (Kroonstad, Vrystaat) en Riaan Theron van RAT Brahmane (Parys/Koppies/Vredefort, Vrystaat). LLEWELLYN LABUSCHAGNE “As ’n stoetteler sukses wil behaal, moet hy sy teelprogram op drie pilare vestig. Twee bene is genotipies, naamlik die wetenskap en stambome, terwyl die derde been fenotipies is, naamlik wat die boer se oog waarneem.” Die wetenskap vereis dat die boer moet meet om te kan weet. Dit verg dat hy die volle wetenskap in al sy vorme moet gebruik, soos Breedplan, genomika én indekse. Daarvan is inligting oor speengewigte baie belangrik. “Dit sê vir my iets van…

STEFAN COETZEE Mnr. Stefan Coetzee boer op die plaas Welverdient, Carletonville, met sy Coetzrand Brahmanstoetery. Sy omgewing word gekenmerk deur oop grasveld wat uit rooigras en ander minder smaaklike grassoorte bestaan. Hy het reeds goeie resultate behaal met sy deelname aan die projek om netto voerinname te meet met bulle wat hy na die Irene-bultoetssentrum gestuur het. In die afrondingsfase van die groeitoets het sommige van sy bulle goed gepresteer deurdat hulle besonder vinnig markgereed was. Hy beskou die projek as ’n kans om sy kudde aan ander deelnemende kuddes te meet en om deur koppeling ’n goeie bul te identifiseer wat in sy kudde as stoetvaar ’n bydrae sal lewer. MILES DICKE Mnr. Miles Dicke boer in twee uiteenlopende distrikte met die Dicke Brahmankudde, naamlik by Haga-Haga in die…

8% Suid-Afrika het in Mei vanjaar 8% minder landbouprodukte uitgevoer as in Mei verlede jaar. Landbou-uitvoer was in Mei vanjaar 78,4% van die waarde wat dit in Desember 2016 beloop het, en in April 79,9%. Die invoer van kosprodukte was op ’n jaargrondslag 2,1% laer, maar in Mei is 6,1% meer kosprodukte ingevoer as in April. In totaal was die waarde van uitvoer in Mei 4,8% kleiner as ’n jaar vantevore, en 1,9% laer in Mei as in April. — Statistieke SA R261,6 miljoen Die landboumaatskappy Oos-Vrystaat Kaap Bedryf Beperk (OVK) het ’n rekordwins voor belasting en ’n lojaliteitskema-uitkering van R261,6 miljoen behaal in die boekjaar tot 28 Februarie vanjaar. Sy voorbelaste wins was 25,5% hoër as in die vorige jaar. Sy omset vir die tydperk het R9,1 miljard beloop.…

‘Waarom kan ek nie grond kry waar ek woon en werk nie?’ ADV. TEMBEKA NGCUKAITOBI, grondaktivis, oor die misplaaste klem op restitusie in die staat se grondhervormingsprogram. Bl. 22 ‘Dit is asof die Regering niks doen aan die dinge wat nie werk nie, en eerder die dinge wat wél werk, wil opneuk.’ MNR. MIKE SCHÜSSLER, ekonoom, oor pres. Cyril Ramaphosa se aankondiging dat die ANC ’n voorstel vir ’n grondwetswysiging om onteiening sonder vergoeding moontlik te maak, by die Parlement gaan indien. Bl. 14 ‘Die vragmotorbestuurders weet al hulle gaan parkeerboetes kry.’ ME. LUCILLE STRECKER, bestuurder van inligting en stelsels by Naranja, ’n sitruspakhuis, oor die ontoereikende parkeerplek en laaikapasiteit by die groot uitvoerhawens. Bl. 18 ‘Noudat hul bome in produksie kom, is hulle besig om mango’s te oes wanneer…

Het jy iets op die hart? Skryf gerus aan ons. Die wenbrief ontvang elke week R150 met die komplimente van BKB, asook ’n versamelaarswyn van Beyerskloof. Beyerskloof se Pinotage is ’n ikoniese Suid-Afrikaanse wyn. Die bonuswenbriefprys, ’n Magnumbottel van Beyerskloof se 2016-oes, is deur die eienaar en wynpionier mnr. Beyers Truter geteken. Die droë oesjaar van dié gewilde, klassieke Pinotage het gelei tot ’n goed gestruktureerde, gebalanseerde wyn. Sê jou sê in hoogstens 300 woorde. Stuur dit aan: Die Redakteur, Brieweblad, Landbouweekblad, Posbus 1802, Kaapstad 8000. Of faks dit na 021 406 2940 of gebruik e-pos: lbw@landbou.com. Verskaf jou naam en adres, al wil jy ’n skuilnaam gebruik. Vandeesweek se wenbrief is deur DR. S.F. DU PLESSIS geskryf.…

OM ’n grondwetlike wysiging te laat geskied, moet twee derdes van die Nasionale Vergadering ten gunste daarvan stem. Daarna moet altesaam ses van die nege provinsies in die Nasionale Raad van Provinsies ten gunste daarvan stem. Daarna moet dit na die President gestuur word vir bekragtiging. Dr. Corné Mulder, VF Plus-LP en gesoute kenner van die parlementêre reëls, het aan Landbouweekblad verduidelik dat die ANC óf ’n private ledevoorstel in dié verband kan bring óf kan besluit om met die huidige proses van die hersieningskomitee voort te gaan. Die hersieningskomitee is tans besig met landwye verhore oor die vraag of dit nodig is om die Grondwet te verander om onteiening sonder vergoeding van grond moontlik te maak. Artikel 36 van die Grondwet gelas dat enige perke wat op die Handves…

‘Die bank moes al honderde miljoene rande aan ’n reddingsboei bestee.’ DIT was lank net ’n gerug, maar nou is dit amptelik: Die kunsmismaatskappy Kynoch gaan die beleërde Profert oorneem. Profert Holdings, Profert se houermaatskapppy, en ander partye het ooreenkomste bereik om die meeste van Profert se bates na Kynoch Kunsmis oor te dra, lui ’n verklaring. Die deurvoer van die transaksie is wel nog onderhewig aan die nodige regulatoriese goedkeuring, soos deur die Mededingingskommissie. Kynoch, ’n filiaal van die internasionale ETG-groep, is 100 jaar oud. Hy voer kunsmis in en meng en verkoop ’n reeks kunsmisprodukte in korrel- en vloeibare formaat. Profert, wat in 1999 gestig is, is ook ’n gevestigde menger en verspreider van korrel- en vloeibare kunsmis in Suider-Afrika. Die beoogde samesmelting word as ’n transaksie met…

HOEWEL Suid-Afrika se logistieke stelsels vergeleke met ander lande sedert 2016 op verskeie vlakke agteruitgegaan het, is dit steeds doeltreffender as dié van die meeste ontwikkelende lande. Luidens ’n logistieke indeks wat deur die Wêreldbank bygehou word, beklee Suid-Afrika nou die 33ste plek uit 160 lande wat beoordeel is. Dit is 13 plekke swakker as die 20ste plek wat Suid-Afrika in 2016 beklee het. Duitsland beklee steeds die eerste plek, gevolg deur Swede, België en Oostenryk. Die landbousakekamer Ag-biz sê in ’n verklaring gegewe die verwagting dat Suid-Afrika groot surplusse landbouprodukte (veral mielies) vir die uitvoermark gaan hê, gaan logistieke dienste van deurslaggewende belang wees om suksesvol te kan uitvoer. Die indeks gaan oor die indrukke van ’n land se logistieke stelsel, en daar is etlike onderafdelings (sien die TABEL…

SUID-AFRIKAANSE melkboere moet hulself inspan om volhoubaar teen internasionale produsentepryse te kan boer. Dít was dr. Koos Coetzee, ekonoom van die Melkprodusente-organisasie (MPO), se boodskap op die MPO Noord se kuddebestuur-inligtingsdag naby Lichtenburg. Internasionale plaaspryse is nou net meer as R4/liter, terwyl die gemiddelde Suid-Afrikaanse plaaspryse in Junie sowat R4,50/ liter was. “Natuurlik sal daar tye wees dat plaaspryse beter, en selfs baie beter, gaan wees. Die geheim is om sulke tye op ’n verantwoordelike manier te geniet sodat jy voorbereid is vir wanneer die prys weer daal,” het Coetzee gesê. ’n Internasionale prys van gemiddeld R4,37/liter word vir aanstaande jaar verwag, terwyl Coetzee ’n gemiddelde plaaslike prys van R4,50/liter tot R4,80/ liter vir vanjaar en volgende jaar verwag. Suid-Afrikaanse produsentepryse het sedert April gedaal en was in Junie vanjaar…

’N DRINGENDE aansoek deur die drukgroep Vuurwapeneienaars Suid-Afrika (Gosa) het die polisie se landwye insameling van vuurwapens waarvan die lisensies verval het, tydelik gekeer. Regter Bill Prinsloo het in die Noord-Gautengse hooggeregshof op 27 Junie ’n tussentydse interdik toegestaan wat die polisie verbied om sulke vuurwapens te aanvaar, in te samel of aan te dring daarop dat die eienaars van sulke wapens dit aan die polisie oorhandig. In ’n omsendbrief wat op 30 Julie uitgestuur is, beveel genl. Khehla Sithole, nasionale polisiekommissaris, aan dat provinsiale kommissarisse dadelik hul opdragte dat sulke vuurwapens ingesamel word, ophef. Hy sê mense wat reeds hul vuurwapens aan die polisie oorhandig het, se vuurwapens moet aan hulle teruggegee word indien hulle dit verlang. Die Grondwethof het op 7 Junie beslis dat vuurwapens waarvan die lisensies…

’N ONGEWILDE invoervereiste vir sitrus wat tans handel tussen Rusland en Suid-Afrika erg pootjie, was onder die loep op ’n blitsbesoek van Russiese hooggeplaastes aan Wes-Kaapse sitrusboere. Mnr. Sergei Katirin, voorsitter van Rusland se sakekamer en lid van die land se afvaardiging na die Brics-beraad, het boere einde Julie besoek. Volgens mnr. Jaco Burger, uitvoerende hoof van die Wes-Kaapse verpakking- en uitvoermaatskappy Market Demand Fruits, voer Suid-Afrika sowat 20% van sy sitrus na Rusland uit. Dié syfer sal waarskynlik in die toekoms groei. Volgens die voorskrifte, ingevolge die vereistes vir die Eurasiese Ekonomiese Unie (EEU), moet die ontvanger van die vrugte met ’n plakker op elke kartonhouer aangedui word. Dié vereistes geld in Rusland, Belarus, Armenië, Kazakhstan en Kirgistan vir alle kos en drank wat ingevoer word. Mnr. Anton Kruger,…

Kultivars se produksiewaardes (R/ton) verskil en word deur dié faktore bepaal: ■ Opbrengs (ton/ha), wat ’n kombinasie is van die regte grondvoorbereiding, plantmateriaal, mikro-klimaatstoestande, doeltreffende besproeiing en snoei- en opleidingstelsels. ■ Uitpakpersentasie, wat deur die persentasie van elke klas (klas 1, 2, 3 en uitskot) bepaal word. Sommige kultivars se uitpakpersentasies is hoër as ander. ■ Pryse vir uitvoer en binnelandse verkope bepaal die gemiddelde uitbetaling aan produsente. Kennis van die mark en die regte afsetpunte (die regte produk vir die regte mark) kan beter gemiddelde uitbetalings vir verskillende kultivars beteken.…

Neonikotinoïede bedreig klaarblyklik nie net die voortbestaan van byekolonies nie, maar ook ander natuurlewe as insekte. ’n Studie deur navorsers verbonde aan die Universiteit van Guelph in Ontario, Kanada, het gewys daar was betekenisvolle neerslae van dié klas plaagbestrydingsmiddels in die lewers van wilde kalkoene. Dit is ’n duidelike bewys dat hierdie middels ook deur wilde voëls ingekry word. Neonikotinoïede, in die spreektaal ook bekend as neoniks, word oor die wêreld heen wyd in die landbou gebruik. Een van hulle, die aktiewe bestanddeel imidaklopried, is die plaagbestrydingsmiddel wat wêreldwyd die heel algemeenste gebruik word. Nikotinoïede se chemiese samestelling is soortgelyk aan nikotien en is giftig vir insekte deurdat dit hul sentrale senustelsel aanval. Dit is al geruime tyd omstrede en op plekke in Europa en Amerika verban nadat navorsing gewys…

Botterskorsie-, appel- en avokadoslaai met kekerertjies Ek rooster die kekerertjies in hierdie slaai met speserye en ’n bietjie esdoringstroop. Dit vorm ’n heerlike kombinasie met die avokado, neute en geroosterde botterskorsie. Slaai ■ 1 klein botterskorsie, geskil en in blokkies gesny ■ Olyfolie ■ Sout, peper en komyn na smaak ■ 1 blik (410 g) kekerertjies, gedreineer, afgespoel en droog gedruk ■ 5 ml fyn kaneel ■ 15 ml esdoringstroop ■ 2 ryp avokado’s, geskil en in blokkies gesny ■ 2 appels, ontkern en in blokkies gesny ■ 3 groot hande vol slaaiblare, grof gesny ■ Halwe pak (125 g) brosgebraaide spekvleis ■ 125 ml pekanneute, gerooster en grof gekap Slaaisous ■ 50 ml olyfolie ■ Sap van 2 suurlemoene ■ 5 ml Dijonmosterd ■ Paar druppels esdoringstroop ■ Sout…

Ná ’n vorige rubriek oor die probleme as roofvoëls met kragdrade bots, het ek heelwat navrae gekry oor die beter beskerming van roofvoëls op plase. Daarom wil ek nou aandag skenk aan die beveiliging van plaasdamme en die voorkoming van vergiftiging, want dis net sulke groot probleme. DOELBEWUSTE VERGIFTIGING Voëls word partykeer doelbewus vergiftig. Dit gebeur omdat voëls soms nog beskou word as plae wat oeste beskadig en kleinvee doodmaak. Veral arende is in dié vergiftigers se visier. Vergiftiging los egter nie die probleem op nie omdat die meeste arende gebiedsgebonde is. Meer onervare voëls, wat makliker kleinvee sal aanval, vervang dan bloot die arende wat doodgemaak is. Groot getalle aasvoëls vrek ook redelik gereeld as gevolg van die doelbewuste vergiftiging van karkasse om problematiese roofdiere dood te maak. Dit…

In 1960 was daar net ’n paar opsies as jy op ’n plattelandse dorp wou werk – onderwyser, die bankwese, die spoorweë of ’n verpleegster (vir die vroue). Ná matriek is ek dus Graaff-Reinet toe om my as onderwyser te bekwaam. Ons was ook inry toe; ons het toegang betaal, maar kon nie veel vertel van die fliek self nie. Die opleidingskollege vir onderwysers op Graaff-Reinet (GRO) was die beste studentelewe waarvoor ’n student kon vra. ’n Paar hoogtepunte was die waatlemoenfeeste in Uquhart-park, staptogte na die Van Ryneveldspasdam (deesdae die Nqweba-dam) wanneer dié oorloop en interkollege teen die Struisies van Oudtshoorn en die Kovsies in Bloemfontein. Ek was die fotograaf wat seker gemaak het spesiale geleenthede word grafies vertroetel. Die drie foto’s uit my kameralens wat bo die ander…

Die verbruik van beesvleis bly traag en het die afgelope vier tot vyf jaar slegs ’n geringe styging getoon. Volgens Absa se markverslag het die trae groei in die Suid-Afrikaanse ekonomie ’n demper geplaas op mense se vleisverbruik omdat hul besteebare inkomste deur verskeie faktore onder druk geplaas word. Een daarvan is die laer as verwagte toename in die bruto binnelandse produk van 1,2% in 2018 teenoor die vorige raming van 1,7%. Volgens Absa sal die verhoogde koste van energie en die verhoogde BTW-koers bydra om die verbruiker se besteebare inkomste te beperk. Die prys van beesvleis bly hoog vanweë die kuddeboufase ná die droogte en die gepaardgaande beperkte aanbod. Absa wys ook daarop dat die swak ekonomiese vooruitsigte sal meebring dat verbruikers hulle tot goedkoper proteïene, soos hoender- en…

Hierdie vyfde bylae van die Brahmanbeestelersgenootskap bekyk dié beesras se posisie aan die voorpunt van moderne tegnologie. Die genootskap en sy lede staan reeds sedert die begin van die vleisbeesgenomikaprojek (VGP) bankvas agter die oogmerk om tegnologie ten bate van die ras in te span. Lees meer daaroor in dié uitgawe wat uitwei oor verskeie aspekte en praktiese ervaring van telers wat deel is van dié projek. “Die teler moet sy bestuur opknap om sy doelwitte te bereik. Die belangrikste dag in sy lewe is wanneer hy die semen in die koei plaas. As hy daardie dag die verkeerde bul gebruik, verloor hy drie jaar. Die koei gaan ’n jaar nodig hê om weer te kalf en dit gaan nóg twee jaar wees voor die teler van sy foute ontslae…

Tegnologiese ontwikkeling is die gebruik van wetenskaplike navorsingsresultate — in hierdie geval spesifiek genetiese beginsels waarmee die afgelope dekade reusevordering gemaak is. As telersgenootskap en teler is die ideaal om dié tegnologiese ontwikkelinge so gou moontlik deel te maak van jou teelbeleid en strategie om aan die voorpunt van ontwikkeling te wees en ’n mededingende voordeel te hê. Só sê mnr. Mecki Schneider, voorsitter van die Internasionale Brahmanrasbevorderingsforum. Hy is ook die voorsitter van die Suider-Afrikaanse Brahman-rasbevorderingsforum en eienaar van die Brahmanstoetery Okabra in Namibië. “Genomika is vandag die gonswoord in teling. Die vraag aan ’n teler is: Is jy reg vir die volgende revolusie in diereteelt; dus om genomika deel van die teelbeleid en -doelwitte te maak?” RASBEVORDERING “Ons as Suider-Afrikaanse Brahmantelersgenootskap is sterk betrokke by die vleisbeesgenomikaprojek (VGP)…

Die Brahman is sekerlik die mees geharde, aanpasbare beesras vir die wêreld se uiteenlopende toestande en ook om aardverwarming die hoof te bied, maar daar is altyd ruimte vir verbetering. Daarom word genomika met albei hande aangegryp om vinnige rasvordering te verseker. Mnr. Sydney Hunt, voorsitter van die Suid-Afrikaanse Brahman-beestelersgenootskap, sy seun, Geoffrey, en Sydney se broer, Mark, boer saam in ’n vennootskap, Hunt Farming, naby Warrenton in die Noord-Kaap. Dit bestaan uit ’n wit Brahman- en ’n Charolais-stoetery, kommersiële Brahman-Charolais-kruisbeeste, die verbouing van lusern onder besproeiing vir voerproduksie en ’n beenmeelfabriek. Hunt boer sedert 1967 op die familieplaas waar sy pa, wyle mnr. Reg Hunt, en voor hom sý pa, ook Sydney, geboer het. Die plaas is sedert 1877 in die Hunt-familie se besit. Die Hunt Brahmanstoetery bestaan sedert…

Damview Farming van mnr. Ting Braithwaite is by Bergville in KwaZulu-Natal geleë en is sowat 3 000 ha groot. Die reënval wissel van 800 mm tot 1 200 mm per jaar en die plaas se drakrag van 2 ha/GVE is uitstekend. Die boerdery het verskillende vertakkings, waaronder ’n graanvertakking met besproeiingslande van 500 ha. Wisselbou met mielies en sojabone in die somer en hawer en koring in die winter word toegepas. Die stoetery het sowat 300 teelkoeie en die kommersiële kudde sowat 100 koeie. Braithwaite het ook ’n SA Vleismerinokudde van sowat 550 ooie, ’n voerkraal, ’n abattoir en ’n slaghuis.…

Mnr. Fred Redecker (65) en sy vrou, Uta, boer met wit Brahmane en wild op die plaas Westfalenhof 70 km suidwes van Okahandja in Namibië. Hy is al sedert 1978 op die familieplaas, waar hy die vierde geslag van sy familie is. Dit was nadat hy eers die graad B.Sc.Agric. aan die Universiteit van Pretoria behaal het. Op die plaas van 14000 hektaar moet ’n boer hare op sy tande hê om die toestande te kan trotseer. Die gemiddelde jaarlikse reënval wat sedert 1930 gemeet word, is net 230 mm per jaar. Dit word baie warm in die somer; tot 45 °C. In die winter daal die kwik nie sómmer onder vriespunt nie. Ook die veld bied groot uitdagings. Die grond word as ’n goeie sandleem beskryf, maar driekwart van…

Die beginsel van balans tussen kuns en wetenskap word streng toegepas in die Kroon Vee-Brahmankudde van Vryburg, waar mnr. Jan van Zyl en sy seuns, Gideon en Jan jr., aan die stuur van sake is. Die kudde se grondslag is in 1972 gelê toe Van Zyl met vyf Brahmanstoetbeeste begin boer het. Vandag is dit die grootste Brahmankudde in Suid-Afrika en is uitgebou tot ’n gesonde familie-onderneming. Van Zyl se vrou, Irma, en hul seuns én skoondogters, Rodien (Gideon se vrou) en Marnel (Jan jr. se vrou), is aktief by die insameling van data betrokke sodat bestuursinligting voortdurend gebruik kan word om die kudde van krag tot krag te laat gaan. Van Zyl sê hy beskou sy familie en werkerskorps saam met hul klante as sy kosbaarste besitting. DIE KUNS…

’n Mens se eerste reaksie was om te vra hoe op dees aarde ons hierdie tragiese punt bereik het. Ek verwys na pres. Cyril Ramaphosa wat laatnag in sy hoedanigheid as leier van die regerende party (pleks van President van Suid-Afrika) op nasionale televisie aangekondig het dat die ANC besluit het om die wysiging van artikel 25 van die Grondwet te steun sodat onteiening sonder vergoeding makliker gedoen kan word. Was dit die oomblik toe ons grondwetlike standvastigheid by die venster uitgegooi is? Dit is natuurlik die uiters swak en korrupte bestuur van die grondkwessie die afgelope 23 jaar wat die land tot hier gebring het. Ná miljarde rande se besteding kan ons kwalik een suksesverhaal wys. Dit sou lagwekkend gewees het as dit nie so ernstig was nie. Buiten…

In ’n ope brief aan pres. Cyril Ramaphosa speel die leierboer mnr. Nick Serfontein oop kaarte. Vergeet van die Gucci-brigade, sê hy, en volg ’n beproefde sewepuntplan wat werk en Suid-Afrika se kommersiële landboubedryf met broodnodige hervorming kan help. GERDIE LANDMAN skryf: Dankie vir hierdie briljante inisiatief, vriend Nick. Jou brief aan die President is relevant en prakties uitvoerbaar. Daar is baie kommersiële boere wat daarby sal inkoop. Dit is wat Suid-Afrika nodig het om die landbou se toekoms te verseker. JOHAN LOOCK skryf: Die ANC het geen belangstelling in boerdery nie. Sy enigste belangstelling lê by die uitvoering van die Vryheidsmanifes se sienings oor grond deur alle grond onder die voogdyskap van die staat te plaas, soos in ander Kommunistiese lande. As bonus vervreem hy in die proses die…

‘Dit het duidelik geword dat ons mense wil hê die Grondwet moet meer eksplisiet wees oor die onteiening van grond sonder vergoeding.’ PRES. CYRIL RAMAPHOSA se aankondiging verlede week dat die ANC ’n grondwetwysiging ten gunste van onteiening sonder vergoeding gaan indien, was nie ’n verrassing nie, maar “hy kon die land ’n guns gedoen het deur meer detail te gee”. Dít was mnr. Theo Vorster, uitvoerende hoof van Galileo Capital, ’n finansiëledienstegroep, se reaksie op Ramaphosa se laataand-aankondiging op 31 Julie ná ’n tweedaagse lekgotla van die ANC se nasionale uitvoerende komitee, dat die party dié stap deur die Parlement wil voer. Volgens Ramaphosa stel die bestaande eiendomsklousule in die Grondwet die Regering in staat om grond te onteien met regverdige vergoeding, en om onteiening sonder vergoeding in die…

TERWYL dele van Suid-Afrika steeds in die greep van een van die land se ergste droogtes is, het groot dele van Europa sedert Maart vanjaar ondernormale reënval aangeteken. Dit is veral in Brittanje, Duitsland, België, Nederland, Swede, Pole, Belo-Rusland en Litaue waar die droogte voorkom – en steeds vererger. Baie warm en winderige toestande kom voor, wat veral graanoeste beskadig en veldbrande veroorsaak. Duitsland, grootste koringprodusent in Europa naas Frankryk, se koringoes het met meer as 15% gedaal vergeleke met verlede jaar. Namate die oesproses vorder en meer inligting bekend word, kan dié syfer verder daal, sê mnr. Johan van den Berg, klimatoloog van Santam Landbou. Die gehalte van die koring is egter volgens alle aanduidings redelik goed. Elders in Europa kom gunstiger toestande voor, soos in dele van Frankryk,…

‘Dié handelsoorlog kring al hoe wyer uit. Dit benadeel boere én verbruikers.’ DIE Cairns Group Farm Leaders, ’n groep landbou-uitvoerlande wat Suid-Afrika insluit, spreek in ’n sterk bewoorde verklaring sy diepe kommer uit oor die $12 miljard (sowat R159 miljard) wat die Amerikaanse regering gaan gebruik om sy boere te help teen die uitwerking van tariewe wat op Amerikaanse landbouprodukte ingestel is. Dr. John Purchase, uitvoerende hoof van die landbousakekamer Agbiz, het die verklaring as Suid-Afrikaanse verteenwoordiger onderteken. Die ander ondertekenaars verteenwoordig landbou- en voedselorganisasies van Australië, Argentinië, Brasilië, Kanada, Chili, Colombia, Nieu-Seeland, die Filippyne en Uruguay. Luidens die verklaring sal die nuwe subsidies internasionale landboumarkte verder verwring en dié boere benadeel wat min tot geen regeringsteun ontvang nie. Die Cairns-groep doen ’n beroep op die Amerikaanse regering om pleks…

‘Die verwagte mielie-oes is ver bo die langtermyngemiddelde van 12,5 miljoen ton.’ DIE Nasionale Oesskattingskomitee het die grootte van die verwagte kommersiële mielie-oes onveranderd gelaat op 13,2 miljoen ton. Die mark het ’n effense aanpassing tot 13,3 miljoen ton verwag. Die totale oppervlakte onder mielies word op 2,319 miljoen ha geraam, met ’n verwagte opbrengs van 5,7 t/ha. Die oppervlakte onder wit mielies is 1,268 miljoen ha en onder geel mielies 1,051 miljoen ha. Die witmielie-oes sal na verwagting 6,88 miljoen ton wees teen ’n opbrengs van 5,43 t/ha. Vir geel mielies is die oesskatting 6,327 miljoen ton en die opbrengs 6,02 t/ha. Kleinboere se produksie word onveranderd op ’n verdere 593 975 ton beraam. Dit bring Suid-Afrika se totale produksie op 13,8 miljoen ton te staan. OORAANBOD “Hoewel dit…

DIE VOERBEDRYF toon tekens van herstel ná ’n besonder moeilike tyd die afgelope paar jaar. Mnr. De Wet Boshoff, uitvoerende direkteur van die Vereniging van Veevoervervaardigers (Afma), sê Afma se voerverkope vir die boekjaar 2017-’18 toon ’n daling van slegs 0,7%. Dit vergelyk gunstig met die reusedaling van 6,2% in die vorige boekjaar. Laasgenoemde was persentasiegewys die grootste daling in die geskiedenis vir Afma-lede en kan toegeskryf word aan die probleme in die lewendehawe- en pluimveebedryf. Boshoff sê die pluimveebedryf moes goedkoop ingevoerde hoendervleis en voëlgriep die hoof bied, terwyl die skaap- en beesbedryf deur die droogte getref is. Hy sê die goedkoop ingevoerde hoendervleis bestaan uit produkte uit die Europese Unie (weens die vryehandelbepalings van die Ekonomiese Vennootskapsooreenkoms), ’n kwota Amerikaanse hoenderstukke (wat Suid-Afrika kragtens die Amerikaanse wet op…

1 KENIA| Neutboere skop vas teen staatsinmenging Makadamiaboere in die distrik Embu dreig met protesoptrede oor regulasies wat hulle daarvan weerhou om beter pryse vir hul neute te kry. Die boere sê verskeie regulasies weerhou hulle van uitvoer en gevolglike beter pryse op die wêreldmark. Die regulasies beperk hulle tot sekere oes- en marktye, wat nie noodwendig ooreenstem met die kultivars wat hulle plant nie. In ’n hofgeding wat in Embu aangehoor word, sê ’n boer ’n verbod op die uitvoer van onverwerkte makadamias is daarop gemik om buitelandse mededinging uit die land te hou en “dominante burokratiese kartelle” te beskerm. — The Star Kenya 2 UGANDA| Ál minder grane beskikbaar vir uitvoer Graanuitvoer uit Oos-Afrika was die afgelope kwartaal 16% laer as die vorige jaar weens ’n daling in…

‘Ons moet opkomende boere omarm en hulle kommersiële boere maak.’ ENIGE besluit oor grondhervorming sal nie oornag uitgevoer word nie. Dit sal ’n lang proses wees, sê mnr. Henk van Wyk, voorsitter van Agri Noord-Kaap. Hy het boere wat Agri SA se inligtingstoer op Okiep in die Noord-Kaap bygewoon het, aangemoedig om met werkbare planne na vore te kom. “Julle moet help dink aan die pad vorentoe. Ek dink nie die bydrae wat ons kan lewer, is kontant nie.” Hy sê luidens ’n opname wat Statistieke SA in 2012 uitgevoer het, was die omset van 56% van die boere in Suid-Afrika minder as ’n halfmiljoen rand per jaar. Daarmee kan ’n mens nie ’n finansiële bydrae lewer nie. Hy meen die boere sal oorleef. “Ons sal aanhou boer, maar die…

Gedurende verlede jaar het Suid-Afrikaanse wolboere sowat 46 miljoen kg wol teen nuwe rekordpryse op wolveilings verkoop. Met die afsluiting van die wolveilingseisoen in Junie vanjaar was die Merino-prysaanwyser R211,99/kg vergeleke met R152,18/kg in die ooreenstemmende tyd verlede jaar, luidens ’n markverslag van Cape Wools. Dit is ’n styging van 39%. Skaap- en lamsvleispryse het ook stewig gebly en het rondom R70/kg gewissel. Dit het ook goeie stygings die afgelope twee tot drie jaar getoon. Die inkomste uit wol- en vleisskape het die afgelope paar jaar aansienlik verbeter danksy die sterk vraag en die feit dat produksie nie veel toegeneem het nie weens die diefstal- en roofdierprobleme. Nietemin is daar toenemende belangstelling in wolskaapboerdery. Boere in die saaigebiede belê ook toenemend in intensiewe produksiestelsels. Dit verg goeie bestuur, maar is…

Die Sweedse laaigraafvervaardiger Quicke verkoop jaarliks wêreldwyd meer as 30 000 laaigrawe. Rovic Leers het die Quicke Q6M, die nuutste model, ingevoer. Dit is verenigbaar met enige trekkerfabrikaat. Verskeie werktuie kan aan die Q6M gehaak word en die nuwe Q-Companion-tegnologie is by hierdie model beskikbaar. Data oor die werking van die laaigraaf word versamel en die inligting, soos die gewig van die lading op die laaigraaf en die totale gewig gelaai in ’n sekere tyd, word op die skerm vertoon. Die laaigraaf se minimum kragleweringvereiste is 40 kW en dit kan op trekkers met ’n kraglewering van tot 208 kW gemonteer word. PRYS: Prys op aanvraag. NAVRAE: E-pos: info@rovicleers.co.za; tel. 01 1 396 6200. Bestbier se nuwe padskraper word deur ’n trekker getrek en het ’n skraperlem van 3,6 m.…

Willem Grobbelaar is die derde geslag wat op die plaas Modderkloof in die Klein-Drakenstein-area met koejawels boer. Die bedryfsvertakking het ontstaan tydens die Tweede Wêreldoorlog, toe daar ’n groot vraag na kos was en Klein-Drakenstein ideaal geleë was om produkte by die varsproduktemark en Kaapse hawe te lewer. Hoekom is Klein-Drakenstein so gesog vir koejawelverbouing? Ons kry lekker reën in die winter en ons grond is goed. Ons somers is wel droog, maar as jy genoeg water het, is dit nie ’n probleem nie. Dis ’n vrugbare omgewing en boonop kan die boere gou op die mark wees met hul produkte. Ek verbou koejawels vir die vars-, inmaak- en sap- (puree) mark. Waar is die koejawelbedryf in Suid-Afrika gesetel? Ons is maar ’n klein bedryf, wat net sowat 25 000…

Ek het gehoor daar was al groot stryery oor of die lekkerste skaapvleis uit die Swartland, Calvinia of dalk iewers noord van die Vaalrivier kom. Ek en swaer Koot de Klerk, wat in Namibië boer, sit onlangs langs die braaivleisvuur. Glo my, maar die lekkerste tjop kom van daardie wêreld af, en van wat daarmee saamgaan, kom die beste uit Skotland. Ons is gewoonlik nie langer as ’n paar uur bymekaar nie of die gesprek gaan oor jag en gewere. Saam het ons al baie dae in die veld deurgebring en baie kruit verbrand. Hy wou by my weet watter invloed die lengte en dikte van ’n vuurwapen se loop op die werkverrigting van die koeël het. Hoe word akkuraatheid en koeëlsnelheid byvoorbeeld beïnvloed? Skaars ’n week later vra ’n…

Iemand het onlangs my nuuskierigheid geprikkel met die graag: “Waar sit ’n mens se gô?” Vir ’n oomblik was ek onkant gevang, totdat sy tweede vraag my op die spoor gebring het: “Wanneer is ’n mens se gô uit?” Ek moet erken dat ek die gesegde lank laas gehoor het, maar onbekend is dit beslis nie. Wel, ’n vraag soek ’n antwoord en ek het my bes probeer om met ’n soort verduideliking vorendag te kom. Ek meen dit het met ’n vorm van uitputting te doen, in so ’n mate dat jy nie langer suksesvol kan voortgaan met die uitvoering van ’n gegewe taak nie. Maar dis nie alleen van mense waar nie; dit kan ook van dinge of diere gesê word. As iets nie meer verder kan gaan…

Met sowat 45% van van die nasionale mielieoes wat reeds in die eerste 11 weke van die bemarkingsjaar 2018-‘19 aan silo’s gelewer is, blyk vanjaar se verwagtinge vir Suid-Afrika se mielie-oes baie goed te wees, sê mnr. Wandile Sihlobo, senior ekonoom van die landbousakekamer Agbiz. “Die belangrikste somergewasse, soos mielies en sojabone, is in ’n goeie toestand.” Volgens hom kan die land se mielievoorraad soveel as 16,7 miljoen ton wees, wat sowat 6 miljoen ton hoër is as die plaaslike vraag. Sihlobo waarsku egter dat die hoër pryse in Chicago slegs ’n opflikkering kan wees, aangesien die weer in die Amerikaanse Middeweste rooskleurig lyk. “Inligting vanaf die Amerikaanse departement van landbou wys dat 72% van die Amerikaanse mielie-oes as goed of uitstekend beskou word. Dit word onderskryf deur die goeie…

GAUTENG CARLETONVILLE GOLDENVALLEY(621),22ha, aanBornFreeInv3(Edms.) Bpk.,vanZuikerboschfonteinlandgoed,R850000. VLAKFONTEIN(546),61ha, aanCapsetTrading(Edms.) Bpk.,vanI.Rahmat,R1200000. VLAKPLAATS(160),72ha,aan IndawoAmakhosi(Edms.)Bpk., vanA.M.F.daCostaen D.G.daCosta,R5600000. NIGEL GEDULD(123),98ha,aan GLTCorp(Edms.)Bpk.,van Alopchi,R5500000. RIETVLEI(101),24ha,aan P.S.United,vanG.L.Auby, R6000000. PRETORIA GROENFONTEIN(526),43ha, aanM.E.Versfeld,van WSduPlessis-trust,R1032000. KNOPJESLAAGTE(385), 20ha,aanFundizone(Edms.) Bpk.,vanA.C.J.H.Lewis, R6500000. KWAZULU-NATAL HARDING HEBRON(156),339ha, aanSummerCrestTrading (Edms.)Bpk.,vanA.F.W.Scott, R10000000. LOUWSBURG KLIPRIF(111),492ha,aanBig SkyTrading219,van T.C.Potgieter,R4700000. PIETERMARITZBURG BLOEMENDAL(1144),36ha, aanNyamvubuConservation-trust,vanFernhurstFarm-trust, R513000. PORT SHEPSTONE CRAGADOUR(11435),22ha, aanBeaverCreek(Edms.) Bpk.,vanE.R.Cumming, R8800000. MURCHISON(2063),28ha, aanD.H.MalyonenJ.C.Malyon, vanM.G.Gillham,R420000. UNDERBERG DRIEFONTEIN(1389),20ha, aanGhostMountain-trust, vanDriefontein1389BK, R1750000. VRYHEID WYJDGELEGEN(24),1041ha, aan Terblanche-familietrust, van Izinkozi (Edms.) Bpk., R7 500 000. LIMPOPO BURGERSFORT SELATI RANCH (143), 1 421 ha, aan Selati Kudus (Edms.) Bpk., van Barberton Thatchers, R13 000 000. DENDRON HENLENA (1115), 132 ha, aan Mountain Organic Kiwi Company (Edms.) Bpk., van Stevens Lumber Mills (Edms.) Bpk., R11 000 000. DERDEPOORT WELGEWAAGD (964), 168 ha, aan Van Aarde-familietrust, van J.P. Viljoen, R15 000 000. HOEDSPRUIT GUERNSEY (81), 22 ha, aan S.E. Venter, van J&H…

SA VLEISMERINO GOEIE VRAAG NA RAS NÁ DROOGTE Die vooruitsigte vir die SA Vleismerino skaapras lyk heelwat beter as die ooreenstemmende tyd verlede jaar. Mnr. Jan Vosloo, rasdirekteur van die SA Vleismerino-genootskap, sê vergeleke met hierdie tyd verlede jaar is rampryse vanjaar sowat 30% hoër, terwyl ooipryse met net meer as 40% gestyg het. “Die skaapbedryf is in ’n goeie posisie namate die wol- en vleisprys goeie beweging toon. Vir die SA Vleismerino, ’n dubbeldoelras, is dit goeie nuus, want dit beïnvloed ook die pryse gunstig. Boonop is lampryse goed, met lammers wat tans teen meer as R50/kg verkoop word.” Vosloo skryf ook die styging in pryse toe aan ’n heropbouaksie nadat die droogte groot dele van die tradisionele skaapboerdery-gebiede in Suid-Afrika lamgelê het. “Die droogte het verwoesting gesaai, veral…

Mnr. Thys Meyer, verteenwoordiger van die Lewendehawe Registrerende Federasie (LRF) en die vleisbeesgenomikaprojek, sê die Brahman-beestelersgenootskappe van Suid-Afrika en Namibië sal na verwagting binne die afsienbare toekoms die voortou neem onder die LRF-rasgenootskappe met die uitreiking van genomiese, beraamde teelwaardes. Die vleisbeesgenomikaprojek sluit in die meting van voeromsettingsdoeltreffendheid en die insameling van karkas- en vrugbaarheidsdata ten einde: ■ Die tempo van genetiese vordering te maksimaliseer deur die gebruik van seleksie-indekse wat vir spesifieke produksiestelsels ontwerp is. ■ Goeie genetiese skakeling oor verskillende kuddes en lande heen te vestig. ■ ’n Uitgebreide verwysingsbevolking vir elke deelnemende ras te skep. ■ Data in te samel oor fenotipiese eienskappe wat moeilik of duur is om te meet. ■ Die vleisbeesgenomikaprojek te koppel met soortgelyke programme in ander lande. ■ Invloedryke bulle (stamvaders) en…

Oupa Sydney Hunt het in 1866 saam met sy ouers vanaf Engeland na Suid-Afrika verhuis en hulle op Cradock gevestig. Toe hy 12 jaar oud was, het sy ouers na Nieu-Seeland verhuis, maar die jonge Sydney het besluit om agter te bly. Hy het in ’n restaurant gewerk en sy fooitjies gespaar. Later kon hy ’n lappie grond koop om met perde te boer, maar perdesiekte het sy perde laat vrek. Toe trek hy Colesberg toe, maar daar het die siekte ook sy perde ondergekry. Daarna het hy na Warrenton verhuis waar hy 5 ha grond gekoop het, wat hy Sydney’s Hope genoem het, met die hoop dat hy nie wéér bankrot gaan speel nie. Dié keer was voorspoed sy metgesel. Mettertyd het hy medestigter van SA Stamboek, Noord-Kaap Lewende…

Die stelsel vir die byhou van aantekeninge wat mnr. Mecki Schneider gebruik, is moontlik die eerste in sy soort op boerderyvlak in Suider-Afrika. Dit vervang die handgeskrewe stelsel wat talle boere steeds gebruik. Namibië het baie streng vereistes vir die identifisering van beeste. Ter wille van naspeurbaarheid word beesboere byvoorbeeld verplig om twee oorplaatjies aan elke bees se oor te sit; een met visuele inligting aan die dier se regteroor en die ander een met ingeboude toerusting vir radiofrekwensie-identifikasie aan die linkeroor. Die byhou van aantekeninge kan ’n probleem wees as ’n boer met groot getalle vee werk, soos Mecki wat met ’n Brahman- en Simmentaler-stoetery en ’n kommersiële beeskudde by Grootfontein in Namibië boer. Daarom het hy elektroniese toerusting gekoop en saam met sy seun, Reimo, en mnr. Alex…

Mnr. Jan van Zyl van Kroon Vee se raad aan die kommersiële telers (“ek is ook een”) is dat hulle vir hulself kuddes en telers moet identifiseer wat in soortgelyke omstandighede met dieselfde teeldoelwitte boer. Hulle moet ook toegang tot die kudde se akkurate, betroubare databasis hê om die raaiwerk met die aankoop van nuwe teelmateriaal uit te skakel. “Doen dus deeglike huiswerk, want jy werk met duur beleggings en jy moet maksimum rente op jou kapitaaluitgawe verdien,” sê Van Zyl. Om dié rede moet kommersiële telers ook kennis neem van die volgende: ■ ’n Bul het ’n reuse-impak op ’n koeikudde. Die huidige bul in ’n kudde se genetiese invloed op die kudde se nageslag is 50%, die laaste twee bulle (hierdie bul en sy voorganger) maak 75% uit…