Innehållsförteckning för 07-Dec-18 från Landbouweekblad

DAAR is deurslaggewende verskille tussen die gronddebatte in Suid-Afrika en Namibië, veral hoe grondhervorming histories in die regerende partye se diskoers inpas, en die tipe grondhervorming wat mense wil hê. In Namibië was grond sentraal aan die bevrydingsbeweging, terwyl dit in die ANC se bevrydingstryd slegs een komponent was van ’n soeke na breër politieke en ekonomiese inklusiwiteit. In Namibië is die grootste behoefte landelike grond; in Suid-Afrika is dit stedelike grond. Danksy beperkte politieke druk kon Namibië se pres. Hage Geingob meer omstrede grondhervormingsmaatreëls soos onteiening sonder vergoeding omseil, omdat politieke druk vir grondhervorming grootliks van mense binne Swapo en burgerlike organisasies kom. Daar is geen uitdaging vir Swapo se politieke mag nie. In Suid-Afrika het die grondkwessie egter ontaard in ’n politieke speelbal tussen die ANC, wie se…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Jag van hokleeus taboe? ■ Genomika bring kleiner, beter Holsteins ■ Beheerde spoorverkeer gee plantwortels ’n beter kans ■ Vestig só positiewe terugvoersiklus in jou saaiery ■ Herlewingslandbou: Vra raad, maar skryf jou eie resep ■ Boereplan: Eie voermenger bespaar tyd en geld GESIN ■ Span die kroon met koekstruif GENOMIKA Suid-Afrika het van die beste melkboere ter wêreld, maar hulle het baie probleme. Seleksie hoef nie meer een daarvan te wees nie. Die SA Holstein-telersgenootskap speel oop kaarte oor hoe hy binne ’n dekade met genetiese vooruitgang ’n reuseverskil in die nasionale kudde teweeg gebring het.…

Het jy iets op die hart? Skryf gerus aan ons. Die wenbrief ontvang elke week R150 met die komplimente van BKB, asook ’n versamelaarswyn van Beyerskloof. Beyerskloof se Pinotage is ’n ikoniese Suid-Afrikaanse wyn. Die bonuswenbriefprys, ’n Magnumbottel van Beyerskloof se 2016-oes, is deur die eienaar en wynpionier mnr. Beyers Truter geteken. Die droë oesjaar van dié gewilde, klassieke Pinotage het gelei tot ’n goed gestruktureerde, gebalanseerde wyn. Sê jou sê in hoogstens 300 woorde. Stuur dit aan: Die Redakteur, Brieweblad, Landbouweekblad, Posbus 1802, Kaapstad 8000. Of faks dit na 021 406 2940 of gebruik e-pos: lbw@landbou.com. Verskaf jou naam en adres, al wil jy ’n skuilnaam gebruik.…

TE midde van optimisme oor ’n groot brandstofprysdaling vandeesweek is die langtermynvooruitsigte vir die brandstofprys steeds onseker. Teen druktyd was die verwagting dat die brandstofprys vandeesweek beduidend sou daal weens groot oorverhalings op sowel die petrolprys as die dieselprys. Op 26 November was die oorverhaling op petrol R1,80 per liter, en op diesel was dit R1,33 per liter. Op 23 November was die oorverhaling onderskeidelik R1,64 per liter en R1,15 per liter. Mnr. Dawie Maree, hoof van landbou-inligting en -bemarking by FNB, het verwag dat die brandstofprys met meer as R1 per liter kan daal, hoewel dit nog nie duidelik was watter impak die Departement van Energie se instel van ’n balansheffing (slate le vy) op finale pryse sou hê nie. Die balansheffing (’n heffing vir die Sentrale Energiefonds) was…

DRIE invoertransaksies waarin nagenoeg 120 ton knoffel ter waarde van R3 miljoen glo tariefvry teen ’n tiende van die normale invoerprys ingevoer is, is volgens ingeligtes in die bedryf net die oortjies van die seekoei. In die afgelope 18 maande het meer as 50 invoertransaksies in die knoffelbedryf plaasgevind wat deur minstens twee instellings ondersoek word. Weens dié beweerde onwettige invoer is minstens een Suid-Afrikaanse knoffelinvoerder op die randjie van bankrotskap, en knoffelboere sukkel om kop bo water te hou, sê mnr. Corrie Bezuidenhout, voorsitter van die Suid-Afrikaanse Knoffelkwekersvereniging (SAKKV). “Daar is altyd ’n gaping (in die aanbod) van Junie tot Augustus wanneer plaaslike produksie laag is en ’n tekort aan knoffel ontstaan. Die pryse styg in hierdie tydperk weens die lae aanbod. Tradisioneel het gereelde invoerders hierdie gaping raakgesien…

MOEILIKE marktoestande knou steeds die landboumaatskappy GWK se prestasie, hoewel GWK ná twee moeilike jare “beweging in die regte rigting sien”. Die gediversifiseerde groep, met sy hoofkantoor op Douglas in die Noord-Kaap, sê in ’n verklaring GWK het in die 2017-’18-boekjaar weer eens ’n verlies gely, hoewel daar ná ’n moeilike sakesiklus sterk verbetering was teenoor die 2016-’17-boekjaar. Mnr. Llewellyn Brooks, groepbesturende direkteur van GWK, sê “abnormale gebeure” het in die jongste boekjaar ’n impak op die maatskappy se prestasie gehad. “Die beduidendste hiervan was buitengewone markwaardeaanpassings vir koring en bees, ’n waardedaling by ons pasta-aanleg, asook die eenmalige ongunstige impak om nie-presterende ondernemings te sluit.” Hy sê GWK se mielie- en koringmeelverkope toon tans goeie groei, en veral koringmeel word danksy die uitstaande gehalte goed deur verbruikers ontvang. RESULTATE…

ONSEKERHEID oor die handelsoorlog tussen Amerika en China, prysweerstand van sekere handelsgroepe en kontantvloeiprobleme wat sommige Chinese verwerkers ondervind, is van die faktore wat tot die daling in wolpryse die afgelope paar weke op die plaaslike mark en in Australië gelei het. Cape Wools se Merino-aanwyser het op die veiling van 14 Oktober op R206,14/kg (skoonwol) gesluit ( GRAFIEK 1 ). Hoewel dit steeds hoër is as verlede seisoen se vlak, is dit 13% laer as met die openingsveiling. In Australië is die aanwyser 14% laer as die openingsvlak ( GRAFIEK 2 ). Dit is veral fynwolpryse wat gedaal het. Chinese verwerkers kla dat die gehalte van die fynwol weens die droogte afgeneem het. Ontleders sê daar is steeds ’n goeie vraag na uitstekende wol, terwyl die pryse vir medium-Merinowol…

DIE millenniërs, mense van 18 jaar tot 38 jaar oud, gaan in die toekoms die vraag na wol bepaal, aldus ’n verslag van Rabobank, die Nederlandse multinasionale bank en finansiëledienstemaatskappy. Me. Georgia Twomey, die bank se kommoditeitsontleder, identifiseer die millenniërs as een van die belangrikste groepe wat die vraag na wolprodukte gaan aandryf. “Namate die millenniërs ouer word en vooruitgang in die werkplek maak, verhoog hul jaarlikse inkomste. Hulle verteenwoordig nie net ’n groot persentasie van die wêreld se bevolking nie, maar verdien goeie salarisse, kan verbruikersneigings bepaal en bestee ook meer geld aan klere,” sê Twomey. Sy sê hulle verteenwoordig bykans ’n derde van die bevolking in lande soos China en Amerika. Daarom gaan die toekoms van die wolbedryf in ’n groot mate afhang van die bedryf se vermoë…

Party boere sweer by dekgewasse, terwyl ander na proewe gaan kyk, maar huiwerig bly om dit in hul wisselboustelsel in te bring. ’n Derde groep meen dit is darem te veel gevra om koste aan te gaan én ’n kontantoes op te offer vir voordele wat nie noodwendig ná ’n jaar behaal word nie. Navorsing deur ’n groep landbou-ekonome van die Universiteit van Kansas in Amerika toon dat die moontlikheid van groter wins of ’n verlaging in die wisselvalligheid van opbrengste die grootste dryfveer vir dekgewasse is. Vir party boere sal voordele soos ’n verlaging in gronderosie en verminderde afloop van landbouchemikalieë ook belangrik wees. Prof. Jason Bergtold, assistent-prof. Steven Ramsey, mnre. Lucas Maddy en Jeffery Williams skryf in hul artikel “A review of economic considerations for cover crops as…

Heelparty mense het met die jare ’n groot impak op my benadering tot die lewe en boerdery gemaak. Die doel van dié rubriek is nie om name rond te gooi nie, maar eintlik net om hulde te bring aan mense wat jou toerus met lewenswaarhede wat geld nie kan koop nie. Dalk gaan daar ’n lig op vir iemand en maak iets vir die eerste keer behoorlik sin. ’n Ruk gelede het ek op ’n boeredag ’n beginsel verduidelik – en toe sê iemand spontaan uit die gehoor: “Nou verstaan ek jou rubriek vir die eerste keer. Baie dankie.” Ons ken almal daardie oomblik wanneer jy iets snap, en dit is soms goed om by dié oomblikke en waarhede stil te staan. Die eerste mens aan wie ek wil hulde…

MELKBOERDERY INWENDIGE SPEENVERSEËLAAR Zoetis, ’n dieregesondheidsmaatskappy, se produk Orbeseal® is ’n nie-antibiotiese binne-uiersuspensie vir droë koeie. Dit word aanbeveel vir die voorkoming van nuwe binne-uierbesmettings dwarsdeur die droë tydperk. Daar is geen melken vleisonttrekkingstydperke nie. Elke binne-uierspuit van 4 g bevat 65% bismutsubnitraat in minerale-olie. Die aanbeveling is dat Orbeseal® gebruik word as deel van ’n kuddebenadering tot droëkoeibestuur en die bekamping van mastitis. Koeie wat beskou word as vry van subkliniese mastitis, kan Orbeseal® kry tydens opdroging. Ander diere moet bestuur word in ooreenstemming met ’n goedgekeurde bekampingsplan vir mastitis of spesifieke veeartsenykundige raad. Die produk word in bokse verpak wat elk 144 spuite van 4 g elk bevat. PRYS: R2 600. NAVRAE: E-pos: isabella.erlank@zoetis.com; tel. 011 245 3300. DAKRAK OPLOSSING VIR EKSTRA VAKANSIEBAGASIE Thule, vervaardiger van toesluitbare dakhouers…

Sjokoladeblokkies met groenvye, neute en brosbrood ’n Houertjie met dié sjokoladeblokkies is ’n gawe tuisgemaakte geskenk en is ideaal om ná ete met goeie koffie voor te sit. Dit is boonop baie makliker om te maak as sjokoladetruffels. Bêre die blokkies in ’n lugdigte houer in die yskas, maar haal dit ’n uur voor ete uit om kamertemperatuur te bereik. ■ 300 g sjokolade van jou keuse ■ 150 ml room ■ 15 ml botter ■ 3 ingemaakte groenvye in stroop, fyn gesnipper en goed gedreineer ■ 250 ml grofgekrummelde brosbroodkoekies ■ 125 ml grofgekapte pekanneute of geroosterde amandels of makadamianeute Smelt die sjokolade en room oor lae hitte saam tot glad. Roer die botter by tot alles gesmelt en glad is en voeg die groenvye, koekies en neute by.…

¦ 40 ton- bruto massa wat vragte van tot 25 t kan dra. ¦ Lae brandstofverbruik van sowat 24 liter per uur. ¦ Diensintervalle van 1 200 uur of een jaar tussen olievervangings. ¦ ’n Sentrale banddrukstelsel om verdigting te verminder en wielgreep te verbeter. ¦ ’n Hoër grondvryhoogte met ’n lae swaartepunt vir rygewaswerk. ¦ ’n Topspoed van 80 km/h uur met ’n volle lugremstelsel. ¦ Langer kronkelvere op albei asse bied meer gemak en die vermoë om moeilike terrein met meer spoed te takel.…

MEER as 160 kleinveetelers en belanghebbendes het Stamboek se Elite-prysoorhandiging op die Alfa-ekspo by die Afridome op Parys bygewoon. Stamboek gee reeds sedert 2012 erkenning aan veetelers wat eienskappe van ekonomiese belang nougeset aanteken en die inligting daaruit reg aanwend. Vleisbees- en melkboere wat Stamboek se dienste gebruik, gebruik die eerbewyse om hulself teen hul mede-telers te meet. Die hoogtepunt was toe die nodige erkenning gegee is aan die kleinveetelers. Alle telers wat hul produksiedata op Stamboek se Logix-stelsel aanteken, kom outomaties in aanmerking. Die kriteria word vasgestel op die volledigheid van aantekening en praktyke wat gevolg word, die reproduksie-prestasie van die kudde en die genetiese vlak daarvan. Volgens dr. Japie van der Westhuizen, hoofbestuurder, is Stamboek verantwoordelik vir al die kleinveerasse se genetiese evaluasies en is omvattende nuwe seleksie-indekse…

Verkope van plaaslike knoffelboere se produkte op varsproduktemarkte het bykans tot stilstand gekom weens ’n ooraanbod. Volgens mnr. Corrie Bezuidenhout, voorsitter van die Suid-Afrikaanse Knoffelkwekersvereniging (SAKKV), het opportunistiese invoerders die afgelope paar weke van agentskap tot agentskap gegaan en ingevoerde knoffel by elke agent afgelaai. Sodoende is die mark oorvoorsien en die prys afgedwing. “Hierdie invoerders het selfs die smouse wat buite die nasionale varsproduktemarkte handel dryf, oorvoorsien,” sê Bezuidenhout. Produksietoestande in die hele Suid-Afrika is steeds taamlik goed. Tradisioneel begin invoerders hul volumes vanaf Oktober verminder omdat die plaaslike boere dan begin lewer, sê ’n invoerder wat anoniem wil bly. Hy sê ’n groot besending knoffel is teen einde Augustus ingevoer. Omdat die plaaslike verbruik maar laag is, het die groot volume die prys onder groot druk geplaas. Vir…

GAUTENG NIGEL MODDERFONTEIN (76), 115 ha, aan Atoll Metal Recovery, van Group Five Construction (Edms.) Bpk., R4 000 000. RIETFONTEIN (21), 324 ha, aan Deon Groenewald-trust, van CDW du Plessis & Seuns (Edms.) Bpk., R8 000 000. PRETORIA DOORNKLOOF (391), 49 ha, aan Jr 209 Inv., van Irene Land Corp, R75 000 000. HOEKPLAATS (384), 271 ha, aan Growasset Inv., van Viador SA Bpk., R8 265 000. KWAZULU-NATAL LOUWSBURG PONGOLA (61), 113 ha, aan Dirk Ziervogel-trust, van Vogesfamilietrust, R12 000 000. NEWCASTLE GLENDOWER (2901), 248 ha, aan Markop (Edms.) Bpk., van M.A. Wessels, R2 000 000. LIMPOPO BURGERSFORT PARSONS (155), 21 ha, aan Asiram (Edms.) Bpk., van C.M. Kruger, R1 500 000. DENDRON LANGGEREKT (610), 508 ha, aan Camiset (Edms.) Bpk., van Ramaliane-trust, R2 000 000. RUIGEDRAAI (809), 678 ha,…

R419 miljard Eskom kreun onder ’n skuldlas van R419 miljard en blyk hom reg te maak vir nog ’n regeringswaarborg, blyk uit die aankondiging van sy resultate vir die ses maande tot 30 September. Die skuldlas kan oor die volgende drie jaar tot R600 miljard styg. Eskom het reeds R337 miljard van sy R350 miljard regeringswaarborg gebruik. Die maatskappy het ’n 89%-daling in netto wins getoon, van R6,3 miljard einde September 2017 tot R671 miljoen net een jaar later. – Moneyweb 602 miljoen Die Amerikaanse departement van landbou verwag menslike koringverbruik van 602 miljoen metrieke ton in die 2018-’19-seisoen, 4% hoër as die vyfjaargemiddelde. Wêreldwyd het menslike verbruik die afgelope dekade met 90 miljoen ton gestyg. Wêreldwye koringproduksie sal na verwagting daal tot die laagste vlak in vyf jaar, naamlik…

‘As ’n verbruiker in die middel van die maand ’n klein bottel tamatiesous koop wat hom net moet hou tot die einde van die maand, kyk hy nie na sy gunsteling-handelsmerk nie. Hy koop wat hy kan bekostig.’ MNR. LAWRENCE MACDOUGALL, uitvoerende hoof van Tiger Brands, oor hoe verbruikersgedrag die maatskappy se inkomste beïnvloed. Bl. 18 ‘Mense besef nie dat listeriose-bakterieë nie net in vleis en verwerkte vleise voorkom nie, maar ook in afvalwater, riool, by diere, verrottende plantmateriaal en op talle ander plekke.’ PROF. PIETER GOUWS van die departement landbouwetenskappe aan die Universiteit Stellenbosch, oor die toenemende voorkoms van dié bakterie. Bl. 16 ‘Om jakkalse dood te maak gaan nie jou probleem oplos nie; jy moet jou vee op ’n manier van hulle kan skei.’ PROF. GRAHAM KERLEY, hoofouteur…

SOWAT ’n vyfde tot ’n derde van alle siektegevalle weens besmette voedsel wêreldwyd kan aan listeriose toegeskryf word, en die voorkoms van dié siekte styg sedert 2000, ook in Europa. Prof. Pieter Gouws van die departement voedselwetenskap aan die Universiteit Stellenbosch (US) het op ’n navorsingsdag van die US se departement veekunde gesê die enigste manier waarop listeriose bekamp kan word, is deur voedselhigiënestandaarde te verbeter en mense in te lig oor die gevare van swak voedselhigiëne. “Mense besef nie dat listeriosebakterieë nie net in vleis en verwerkte vleisprodukte voorkom nie, maar ook in afvalwater, riool, by diere, verrottende plantmateriaal en op talle ander plekke.” Kos wat maklik besmet kan raak, sluit in ongepasteuriseerde melk, soesji, seekos, sagte kaas, groente, gerookte hoendervleis, roomys, spanspek, tamaties en avokado’s. Gouws sê sowat…

DIE spook van deflasie blaas in die nek van Suid-Afrika se voedselvervaardigers. In sommige gevalle sit hulle met oorvol pakhuise, terwyl laer pryse nie vuisvoos verbruikers aanspoor om hul beursies oop te maak nie. “As ’n verbruiker in die middel van die maand ’n klein bottel tamatiesous koop wat hom net moet hou tot die einde van die maand, kyk hy nie na sy gunsteling-handelsmerk nie. Hy koop wat hy kan bekostig,” het mnr. Lawrence MacDougall, uitvoerende hoof van Tiger Brands, in ’n aanbieding oor dié kosreus se jaarresultate tot einde September gesê. Dié maatskappy vervaardig die ikoniese All Gold-tamatiesous, ’n markleier in sy segment. Tiger Brands, een van die JSE se top 40-maatskappye, is een van die grootste vervaardigers en be-markers van verbruikersgoedere met ’n vinnige omset oor Afrika…

1 ANGOLA| Oosterse hulp Chinese akademici uit die Jiangzhoudistrik in die suide van China was teen druktyd besig om 40 Angolese landbou-tegnici van die land se landbou-ontwikkelingsinstituut op te lei. Die opleiding is volgens mnr. Zhu Jinlin, voorsitter van die maatskappy Jiangzhou Agricultural Science & Technology Development Co., deel van bilaterale samewerkingsooreenkomste tussen die twee lande. Die maatskappy is reeds besig met ’n gewasverbouings- en lewendehaweprojek ter waarde van $15 miljoen in die Samboomgewing in Huambo. In dié projek is reeds 800 ha mielies, 200 ha sojabone, 25 ha rys en 2 ha sisal geplant. Die lewendehawe-sy van die projek begin later. – Macauhubl 2 KENIA | Senaat verwerp mielieprys Keniaanse politici het die regering se prys wat hy aan mielieboere aanbied om hul oes te koop, verwerp. Die regering…

DIE Zoeloekoning se poging om 9 000 ha waardevolle landbougrond in ’n restitusie-eis vir homself toe te eien, het misluk. Die Ingonyama-trust, wat alle grond van die voormalige Zoeloeland hou en waarvan koning Goodwill Zwelithini die enigste trustee is, het in Mei vanjaar – aan die einde van ’n tien jaar lange regsproses tussen die Regering, drie Zoeloegemeenskappe en sowat 20 grondeienaars – geëis dat die grond in sy naam geregistreer word, pleks van dié van die eisersgemeenskappe. Indien die hof nie te vinde was vir dié stap nie, wou die trust hê dat alle verdere regsprosesse gestaak word tot tyd en wyl restitusie-eise heropen word, en dan self ’n eis vir die grond indien. Die grond is suid van Melmoth in KwaZulu-Natal geleë en het ’n geraamde waarde van…

is onteiening sonder vergoeding ingestel. “Onteiening is uiteindelik nie net tot plattelandse grondeienaars beperk is nie. Die staat het sy mag tot onteiening ook in stedelike gebiede begin uitoefen,” het Mitra gesê. Dit het grootliks daartoe gelei dat die markwaarde van grond in Indië in so ’n mate geval het dat boere wat uit die bedryf wil tree, dit nie kan bekostig nie. “Boonop maak regulatoriese beleid dit onmoontlik vir nuwe toetreders om die landboubedryf te betree, selfs al wil hulle. ZIMBABWE Mnr. Rejoice Ngwenya, stigter van die Coalition for Market and Liberal Solutions in Zimbabwe, het gevra waarom Afrika-regerings nie kan leer uit die foute wat in die verlede gemaak is nie. “Suid-Afrika was voor in die ry om te sien hoe Zimbabwe homself uitmekaar skeur weens grondonteiening, maar…

DIE Amerikaanse maatskappy Smartwool het pas ’n reeks wolonderbroeke bekend gestel wat veral gerig is op mans wat aan buitelugbedrywighede deelneem. Merinowol uit Nieu-Seeland word gebruik en die core-spintegnologie word vir die vervaardiging daarvan ingespan. Dit behels dat die wolvesels om ’n nylondraad gedraai word om die duursaamheid van die produk te verhoog sonder om gemak in te boet. Smartwool vervaardig reeds jare lank wolsokkies vir skiërs, stappers en fietsryers en vir ander buitemuurse bedrywighede. Die maatskappy sê die natuurlike eienskappe van wol help om die draer warm te hou in die koue, is koel in warm weer en absorbeer sweet sodat die draer nooit ongemaklik voel nie. Die onderbroeke kan aanlyn gekoop word. Dit is egter duur – met pryse wat wissel van R500 tot R900 en selfs meer.…

Einde November het drie groot Suid-Afrikaanse voedselmaatskappye – Astral, Pioneer Foods en Tiger Brands – hul finansiële resultate bekend gemaak. Astral en Pioneer het goeie groei in hul wins aangekondig. Daarteenoor het Tiger Brands ’n daling van bykans 28% in bedryfswins getoon. Sy omset het met 9% gedaal, onder meer weens die tydelike sluiting van Enterprise-fabrieke nadat een fabriek as die bron van die listeriose-uitbreking geïdentifiseer is, met die gepaardgaande verliese. Tiger Brands het die afgelope paar jaar ’n aantal verkeerde besluite geneem, onder meer die koop van ’n meule in Nigerië, wat tot groot verliese gelei het. Dié belegging moes afgeskryf word. Astral se wins voor belasting en rente het in die jongste boekjaar (2018) met 79% teenoor die vorige finansiële jaar gestyg tot R1,9 miljard. Pioneer Foods se…

Die gebruik van hommeltuie in boerdery in die Laeveld in Limpopo het posgevat en ál meer boere gebruik die Kaapse tegnologiemaatskappy Aerobotics se digitale platform om boomgesondheid in hul subtropiese vrugteboorde te bestuur. Mnr. Lourens Jooste, sake-ontwikkelingsbestuurder by Aerobotics in Limpopo, sê die lang wagtyd vir vrugtebome van kwekerye af en die tyd wat dit duur vir bome om in produksie te kom, maak dit vir avokadoboere, soos hyself, noodsaaklik om hul bome gesond te hou. Teen die tyd dat ’n avokadoboom simptome van sonkanker (sunblotch) of Phytophthora toon, is die kans goed dat die grond en die bome om hom ook reeds besmet is. In die geval van sonkanker is daar geen ander genade nie as om die boom en die omliggende bome wat positief toets, uit te haal…

Mnr. Vusi Khanyile, voorsitter en stigtingsdirekteur van Afrikan Farms, het onlangs afgetree as uitvoerende voorsitter van die Thebe-beleggingskorporasie wat hy in 1992 gestig het, met onder meer oudpres. Nelson Mandela op die oorspronklike raad van trustees. Hy het dié pos van 2010 tot 2018 beklee. “Die oorsprong van Afrikan Farms kan teruggevoer word na my grootwordjare in ’n township in KwaZulu-Natal en my latere lewe in Soweto en die voorstede van Johannesburg. Omdat ek my hele werklewe in stede gebly het, wou ek altyd ’n stukkie grond, ’n stukkie van Afrika gehad het, wat ek my eie kon noem. Ek moes kon sê hierdie stukkie grond is deel van my en as familie is dit waar ons ons wortels gaan anker. “Verskeie generasies van my familie het in Mooirivier in…

DIEREGESONDHEID FAFFA MALAN OOGWURM BY BEESTE Ek het onlangs beeste se oë gedokter en het in een bees se oog klein larwes of wurmpies van ongeveer 1,5 cm lank gekry. Wat is dit en hoe behandel ’n mens dit? Om te bepaal watter parasiet dit is, behoort die wurm onder ’n mikroskoop geïdentifiseer te word. Ek vermoed dit is die oogwurm, Thelazia rhodesii, wat opgekrul op die konjunktiva van die oog lê. Die wurm kom by beeste en ander herkouers voor. Die tussengashere is die vlieë Musca larvipara en M. convexifrons. Die wyfiewurm lê in die eerste stadium larfies wat in die trane gevind word en deur die vlieë wat op die trane voed, ingeneem word. Daar is ’n lewensiklus van die wurm in die vlieg waartydens die eerstestadiumlarfie vervel…

Benodigdhede ■ Papierrolletjies in verskillende lengtes (soos dié waarom toilet- of kombuispapier gedraai word) ■ Gomstiffie, maskeerband, kleeflint en skêr ■ Sneespapier in Kerskleure ■ Ongedrukte koerantpapier en skuimpapierplakkers ■ Akrielverf en ’n vlak, herwinbare bakkie ■ Tou, lint en kristalkrale ■ Lekkernye en geskenkies VERFROLLER ■ Plak skuimpapierplakkers op lang papierrolle in ’n eweredige patroon. ■ As jy nie plakkers het nie, sny jou eie vorms uit skuimpapier en plak dit met sterk gom vas. KERSKLAPPERS ■ Vul leë papierrolletjies met allerhande lekkernye en geskenkies – een vir elke gas aan jul Kerstafel. ■ Knip sneespapiervelle in kwarte. Lê twee lae papier bo-op mekaar. ROL EN BIND TOE ■ Lê ’n rolletjie neer aan een lang sy van ’n dubbellaag sneespapier. ■ Gebruik ’n stukkie maskeerband om die papier…

Ek wens julle ’n geseënde en vredevolle Kerstyd toe. Ons gebed hier vanaf Shalom is dat die vrede van Jesus Christus wat alle verstand te bowe gaan, julle ten deel sal val. Die rede hoekom ek met ’n seënwens begin, is omdat ek bewus is van die groot druk waaraan die Suider-Afrikaanse boere gedurende 2018 blootgestel is, maar die goeie nuus is dat die Here Jesus Christus ook baie bewus is van wat julle moes deurmaak. Ons wil julle aanmoedig om die Kerstyd nie té bedrywig te maak nie, maar probeer sover moontlik ontspan en baie tyd saam met die familie deurbring. As ons die Woord van God lees, is daar in Matteus 1:18 ’n akkurate beskrywing van die geboorte van ons Here en Verlosser Jesus Christus. Dit is die…

INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 1,7%, of $2,39/t (R33,25/t), tot $142,61/t (R1 984/t) teenoor die vorige week gedaal. Op ’n jaargrondslag is dit 5,6%, of $7,61/t (R105,87/t), hoër. Verwagte pryse: Desember – $141,17/t (R1 964/t), Maart 2019 – $145,82/t (R2 029/t), Mei – $148,89/t (R2 071/t), Julie – $151,65/t (R2 110/t). PLAASLIK: Die Safexprys van wit mielies het met 4,7%, of R112/t, tot R2 284/t teenoor die vorige week gedaal. Die prys van geel mielies het met 5,4%, of R131/t, tot R2 289/t teenoor die vorige week gedaal. Op ’n jaargrondslag is wit mielies 14,7%, of R293/t, duurder, terwyl geel mielies 9,1%, of R190/t, duurder is. Verwagte witmieliepryse: Desember – R2 272/t, Maart 2019 – R2 337/t, Mei – R2 400/t, Julie – R2 420/t. Verwagte geelmieliepryse: Desember – R2…

Verbruikers kan uitsien na ’n vroeë Kersgeskenk op Woensdag 5 Desember met brandstofpryse wat die eerste keer in nege maande beduidend sal daal, aangesien daar ’n oorverhaling in pryse is. Mnr. Dawie Maree, hoof van landbou-inligting en bemarking by FNB, sê die Sentrale Energiefonds se syfers teen 21 November het gedui op ’n daling in die prys van petrol van sowat R1,64/liter en ’n daling van sowat R1,15/liter in die prys van diesel. Dit volg nadat petrol se prys vir sewe agtereenvolgende maande gestyg het en net een maand onveranderd gelaat is. Diesel se prys het ook vir sewe maande tel-kens gestyg, maar in Augustus was daar ’n geringe daling van 4c/liter. “Die oorverhaling kan toegeskryf word aan die goeie daling in die internasionale produkpryse sowel as die verbetering in…

EKSPO’S EN ANDER DESEMBER - 28 FEBRUARIE 2019: Fizz & Fudge-proeervaring, Stellenbosch Hills. Tel. 021 881 3828/9, e-pos: info@stellenbosch-hills.co.za 9 DESEMBER: Clansthal-somermark, KwaZulu-Natal. Liz Cunningham, sel 083 556 8108, web: www.clansthalconservancy.org.za 12 DESEMBER: Groote Post-Kersmark, Darling. E-pos: info@iloveyzer.co.za 15 DESEMBER: Appelkoosfees, Prince Alfred Hamlet. Boeresport, veteraantrekkers, appelkooslekkernye, spitbraai en vermaak vir die kleinspan. Janine Langheim, sel 082 345 7030. 17 JANUARIE 2019: Vinproinligtingsdag, Kaapstadse Internasionale Konferensiesentrum. Tel. 021 276 0460, e-pos: info@vinpro.co.za, web: www.vinpro.co.za 23-24 JANUARIE 2019: Cape Premier-volbloedjaarlingveiling. Kaapstadse Internasionale Konferensiesentrum. Tel.021 873 0734 , web: www.tba.co.za, www.capethoroughbredsales.com 29-30 JANUARIE 2019: Senwes se 110-jaar-integrasie-ekspo, Nampopark, Bothaville. Tel. 018 464 7568, web: www.senwes.co.za 14-17 FEBRUARIE 2019: Bieliemieliefees, Reitz, Vrystaat. Tel. 058 863 2307, web: www.bieliemielie.co.za 19-20 FEBRUARIE 2019: Africa Energy Indaba, Sandton-konferensiesentrum, Johannesburg.Web: www.africaenergyindaba.com, tel. 011 463 9184. 28 FEBRUARIE-2…

’n Mens bly dankbaar vir elke druppel reën. In baie dele van die ooste is die gesaaides reeds in die grond. Verder suid en in groot dele van die weste bly die reën egter weg. Daar kon boere verlede jaar op sekere plekke minder as 10% van hul beoogde someraanplantings doen. Die een swak plek in die mondering van droëland-mielieproduksie is reën. Waar dit nat genoeg was, kon katoen boere se koppe darem ’n bietjie lig. Elders, soos plekke in die Karoo, het die onlangse reën welkome verligting gebring, maar opvolgreën is noodsaaklik. Ander steier steeds voort onder ’n ononderbroke droogte. In die Klein-Karoo vrek die ou gwarriebome. Dit breek jou hart. Wanneer dit sleg gaan met ons boere, gaan dit sleg met almal. Hele gemeenskappe wat nou al jare…

Dit sal nie wys wees om voedselproduksie te vernietig nie, veral met die ekonomie wat nie goed vaar nie. Dít was een van die antwoorde wat adj.pres. David Mabuza tydens vraetyd in die Nasionale Vergadering oor die kwessie van grondhervorming en onteiening sonder vergoeding gegee het. Mabuza staan aan die hoof van die interministeriële komitee wat na grondhervorming kyk. Pres. Cyril Ramaphosa het in September ’n raadgewende komitee aangestel wat Mabuza en sy span bystaan om die beste opsies vir grondhervorming uit te pluis. GLOUDINA MARIA CROUS skryf: Doen eers iets aan die plase in die staat se besit, want al wat ek daar sien, is hoe dit verval het tot niks . . . WYNAND NEL skryf: Ek werk al baie jare as plaasbestuurder. My grootste begeerte is om…

GRAAN SA verwelkom die moontlikheid dat daar dalk weens die handelsoorlog tussen Amerika en China die gaping kan ontstaan om die Chinese mark met die uitvoer van sojabone te betree, sê mnr. Corné Louw, landbou-ekonoom by Graan SA. Hy het gereageer op ’n mededeling van mnr. Mike Mlengana, direkteur-generaal van Landbou, Bosbou en Visserye, aan Landbouweekblad dat China gevra het Suid-Afrika moet 100 ton sojabone lewer sodat dit daar deur verwerkers getoets kan word. Die department het onlangs verskeie protokolle met die Chinese regering onderteken wat tot verhoogde uitvoer van landbouprodukte na dié land sal lei. Amerika het altyd sowat 400 miljoen ton sojabone aan China gelewer. OORDRAGVOORRAAD Louw sê Suid-Afrika sit met meer as 600 000 ton oordragvoorraad wat uitgevoer kan word. “Dalk kan ons in ’n klein deel…

MMUTLWA WA NOKO (pen van die ystervark), ’n omgewingsgroep wat hom beywer vir die bewaring van die Groot-Maricorivier se opvangsgebied, het die mynreus De Beers Consolidated Mines gedwing om ’n aansoek om prospekteerregte in dié waardevolle rivierstelsel terug te trek. De Beers het in 2015 by die Noordwes-kantoor van die Departement van Minerale Hulpbronne aansoek gedoen om te prospekteer vir minerale in ’n gebied wat Swartruggens, Koster/MabaalstadenGroot-Maricoinsluit. Mmutlwa wa Noko se skriftelike teenstand het op dowe ore geval en die amptelike appèl wat by die Minister van Omgewingsake aangeteken is, is ook van die hand gewys. In antwoord hierop het die bewaringsliggaam ingevolge die Wet op Bevordering van Administratiewe Geregtigheid (Wet 3 van 2000) ’n hersieningsproses in die Gautengse Hooggeregshof gebring om die toestaan van omgewingstoestemming te betwis. Die Minister…

’N SINDIKAAT wat oënskynlik met leeubene handel dryf, is verlede week in Noordwes vasgetrap. Nadat agt vermeende stropers voorverlede naweek in Noordwes in hegtenis geneem is vir die beweerde onwettige besit van wildprodukte, het ’n negende man hom verlede week aan die polisie oorgegee. Die inhegtenisnemings kom ná maande van ondersoek deur ’n taakspan bestaande uit die Valke in Noordwes, die misdaadintelligensie-eenheid, die taktiese reaksie-eenheid in Klerksdorp, die Potchefstroomse blitspatrollie en die Departement van Omgewingsake. Kapt. Tlangelani Rikhotso, die Valke se provinsiale woordvoerder, sê in die jongste voorval is 10 leeus op 23 November en sowat 30 leeus op 24 November op plase tussen Klerksdorp en Wolmaransstad doodgemaak en die karkasse gesteel. Die verdagtes is op pad na ’n ongebruikte plaas by Mareetsane deur die taakspan vasgetrek. Leeubene en -vleis,…

BOERE in Noordwes wag tans nie net in spanning op broodnodige reën om te kan plant nie, maar moet ook die saad wat hulle reeds gekoop het, met paraatheid beskerm tot hulle dit kan plant. Saaddiewe het Sondagaand 25 November by Gerdau en Migdol toegeslaan en altesaam 269 sakke mielie- en sonneblomsaad by drie boere gesteel. Saaddiefstal in dié provinsie en elders in Suid-Afrika is ’n jaarlikse verskynsel. “Ons is egter nie bewus van saaddiefstal op dié skaal in die verlede nie,” sê mnr. Boeta du Toit, hoofbestuurder van Agri Noordwes. Mnr. André Pienaar, Migdol se veiligheidskoördineerder, sê 110 sakke sonneblomsaad en 25 sakke mieliesaad is by een boer naby Gerdau gesteel. Dieselfde aand is 78 sakke mieliesaad en 28 sakke sonneblomsaad by ’n boer tussen Delareyville en Migdol gesteel.…

DIE stryd teen roofdiere kry nou ’n wetenskaplike kleur met die bekendstelling van ’n gesamentlike assessering deur kundiges in die vee- en bewaringsbedryf. “Suid-Afrika kan trots wees om ’n leier te wees in die saamstel van so ’n assessering,” het prof. Graham Kerley, hoofouteur en direkteur van die sentrum vir Afrika-bewaringsekologie by die Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit, op die bekendstelling van die boek Livestock Predation and its Management in South Africa: A Scientific Assessment in Port Elizabeth gesê. Kerley sê die Suid-Afrikaanse veebedryf verloor jaarliks nagenoeg R2 miljard weens roofdiere – die rede waarom die assessering gedoen is. “Hoewel die ekonomiese impak betreklik klein is in verhouding tot die bruto binnelandse produk, is die koste vir individuele boere hoog. Dit het ’n uitwerking op die landelike ekonomie, werkskepping en voedselsekerheid.”…

“ EK sweer plegtig dat die oorledene in ’n doodskleed van suiwer skaapwol toegedraai is en dat dit geen vlas, hemp, sy, hare, goud of silwer bevat nie.” Dié vreemde eed moes tot laat in die 18de eeu in opdrag van die Britse parlement deur getuies wat op begrafnisse teenwoordig was, afgelê word. Die wetgewing het in Maart 1667 in werking getree. Indien daar nie aan die wetgewing voldoen is nie, is die boedel of die begunstigdes van die oorledene met ’n allemintige 5 pond beboet. Waarom dié vreemde wet? In 1665 het Engeland een van sy hoogste sterftesyfers in jare, naamlik 219 601, aangeteken, hoofsaaklik die gevolg van builepes. Die algemene gebruik toentertyd was dat lyke in ’n doodskleed van linne begrawe word, wat tot voordeel van Frankryk gestrek…

Ons leef in ’n tyd waarin ons onsself toenemend in ’n digitale wêreld bevind. Dink net aan jou e-pos-rekening, jou foto- en musiekversameling, sosialemediaplatforms (soos Facebook, Instagram, Twitter en LinkedIn), jou rekenaarspeletjies, webtuistes vir aanlyn inkopies en nog meer. Namate ons blootstelling aan die digitale omgewing vergroot, word die vraag oor die voortbestaan daarvan ná afsterwe ’n al hoe belangriker saak. Hierdie digitale bates benodig, net soos ander bates, administratiewe aksie tydens ’n beredderingsproses. Dit is veral belangrik om te verstaan wat met die term digitale bate of digitale rekening bedoel word, maar die antwoord hierop is nie so duidelik nie. Die regsposisie in Suid-Afrika verskil nie van die res van die wêreld nie, en in Suid-Afrika is daar geen formele klassifikasie van dié tipe bate nie. Voorts is digitale…

Platinum Beef hou sy eerste groot veiling op 15 Februarie 2019 by Castle de Wildt buite Modimolle in Limpopo. Die veiling bied 50 uitsonderlike lotte aan wat van die wêreld se beste teelmateriaal verteenwoordig. Nuwe internasionale bloedlyne sal die eerste keer op ’n veiling in SA beskikbaar wees. Wagyu-beeste vanuit Namibië kom die eerste keer hier onder die hamer. Uitvoer vanuit Namibië skep geleenthede wat ontgin moet word. Van die genooide verkopers is Ntaba Nyoni, Namibgrens, Synergy Wagyu, Fredericksburg, Embryo Plus, Lake Wagyu Cattle Company, Rising Sun en ALS.…

As jy een van die grootste Dohne-Merinostoettelers in Suid-Afrika is en gedurende twee lamfases elke twee weke sowat 1 800 skape (ooie en lammers) uit ’n lamskuur weiding toe verskuif, moet jou beplanning onberispelik wees. Mnr. Wynand du Toit van Klipbankskloof en eienaar van die Dohne-Merinostoetery Suidplaas by Protem naby Bredasdorp, het ’n reusestoetery van 6 500 ooie, waarvan 2 400 stoetooie is. Hy pas twee dek- en paringstye met sy stoetooie toe om te keer dat dit inmeng met saai- en oestyd. Ooie word in September en Maart gedek, en lam jaarliks in Februarie en Augustus. Om risiko’s te verminder, lam die stoetooie in 700 lamhokkies in ’n spesiale lamskuur, waar die ooie en lammers tot sowat vier dae ná lamtyd saam is. Daarna gaan die ooie en hul…

ONBEREKENBARE verliese word steeds deur roofdiere by vee veroorsaak. Metodes om dié probleem te bestry, moet voortdurend ondersoek word. Dit is deel van die probleem waarom boere se kontantvloei toenemend onder druk is. Mnr. Piet Gouws, voorsitter van Namibië se Lewendehaweprodusente-organisasie (LPO), het op dié organisasie se kongres in Windhoek gesê dié probleem het nie net ’n invloed op boere se lewensvatbaarheid nie, maar ook op die verskaffing van vee aan abattoirs en die nasionale ekonomie. Volgens die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO) word vee ter waarde van ’n hele boerdery-eenheid elke dag in Suid-Afrika gesteel, bestaande uit 182 beeste, 152 skape en 111 bokke ten bedrae van R1,3 miljard per jaar. Omdat nie alle verliese aangemeld word nie, kan die verliese nader aan R2,5 miljoen wees. Dit is benewens skape ter waarde…

Hoewel die grootste deel van die Wes-Kaap die afgelope winter taamlik baie reën gehad het, het koolproduksie nog nie naastenby herstel tot die normele vlakke nie. Waar die provinsie normaalweg sowat 600 ha kool het, is dit tans maar sowat 400 ha. Volgens mnr. Hugo Burger, tegniese bestuurder vir die Wes-, Oosen Noord-Kaap en Namibië van die saadmaatskappy Hygrotech, is die rede daarvoor dat waterkwotas aan boere in die Wes-Kaap baie min gestyg het sedert die kwaai inkortings tydens die droogte. “As die reënpatroon in die volgende jaar of twee normaliseer, kan die 600 hakerf waarskynlik weer behaal en moontlik verbygesteek te word.” Gelukkig is koolaanplantings in die res van Suid-Afrika – veral in KwaZulu-Natal en Gauteng – genoeg om enige moontlike tekorte landwyd uit te skakel. Burger sê ook…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in Limpopo, Gauteng en KwaZulu-Natal van Oktober verlede jaar tot September vanjaar. Die swak ekonomie het ’n beduidende uitwerking, met ál meer distrikte waar grondpryse daal. Net vier distrikte in Limpopo toon ’n verbetering in grondpryse. By Musina het pryse heelwat gestyg (21%). In dié provinsie was daar 467 ooreenkomste in 12 distrikte. Dit het 161 379 ha teen R3,017 miljard behels. Daarvan was 22% transaksies van kleur. Dié soort transaksies sluit in verhandelings tussen individue, regeringsaankope van landbougrond en grond wat vir stedelike ontwikkeling verkry is. Dit het 23,5% van al die verhandelde hektare in Limpopo behels. In Gauteng was daar 437 transaksies, wat 44 717 ha teen R2,52 miljard behels het.…

Ten spyte van ’n vierde opeenvolgende droogte kan die Merinobedryf vanjaar tevrede terugkyk op ’n suksesvolle jaar. Me. Madeleine van den Heever, bemarkingsbestuurder van Konsortium-Merino, een van die grootste Merinoverkopers in die land, sê die afgelope seisoen het weer die lewenskragtigheid van die ras bevestig. “Ons het vanjaar 1 140 ramme op vyf veilings teen gemiddeld R9 564 verkoop, met 1 092 ooie wat gemiddeld R3 203 behaal het,” het sy gesê. Konsortium-Merino is daarop ingestel om ramme en ooie aan die kommersiële Merinomark te bied, dus is die boerdery se verkope ’n goeie barometer om die aptyt vir Merino’s te meet. “Verlede jaar het ons 1 035 ramme teen gemiddeld R9 124 verkoop. Dit was ook die eerste keer dat ons meer as 1 000 ramme verkoop het. Vanjaar…