Innehållsförteckning för 15-Feb-19 från Landbouweekblad

KAN ons dieet lei tot beter gesondheid én ’n gesonder planeet? Dis die vraag wat die EAT-Lancet Commission on Healthy Diets from Sustainable Food Systems bespreek het op die bekendstelling van sy wêreldwye aanbevelings oor dieet by die Verenigde Nasies. Ongelukkig skiet die kommissie se voorgestelde dieet wat chroniese siektes en aftakeling van die omgewing moet voorkom, om drie redes tekort. Dit is gegrond op verouderde, swak dieetkundige wetenskap. Die kommissie het nie daarin geslaag om internasionale wetenskaplike konsensus oor sy dieetkundige teikens te bewerkstellig nie, ondanks sy bewerings dat hy dit reggekry het. Laastens word dit ondermyn deur bevooroordeelde, of op sy minste, leierskap wat nie verteenwoordigend is nie. Ál meer prominente wetenskaplikes en dokters dring aan op ’n getuienisgebaseerde hersiening van Amerika se dieetkundige beleid. Vorderings in epigenetika,…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Arbeidswetgewing: Wees bewus van dié veranderinge ■ Beesboer van die Jaar ■ Omgewing laat Kaapse boere harder werk vir opbrengs ■ Vars produkte: 10 toekomsneigings ■ Moringa-wins teruggeploeg in belowende mark SPESIAAL ■ Besproeiing; Namibië GESIN ■ Wat eet ons vanaand? KORING Heelwat vordering is al gemaak met beter koringkultivars, maar hoe gemaak as die kort winter en swak Wes-Kaapse grond opbrengste kniehalter? ’n Vergelyking tussen opbrengste en verskillende groeistadiums wys waarom sekere koringboere harder moet werk as ander.…

In die berig “Krisis op Bultfontein verdiep ondanks skenkings” (LBW, 1 Februarie 2019, bl. 16) is verkeerdelik na mnr. Jacques Taylor, besturende direkteur van John Deere in Afrika suid van die Sahara, verwys as besturende direkteur van John Deere Financial in Afrika suid van die Sahara. Taylor is sedert Junie 2018 in sy huidige pos. Landbouweekblad korrigeer graag onjuisthede in artikels en nuusberigte. Stuur inligting oor regstellings so gou moontlik ná die publikasiedatum en verkieslik skriftelik aan Jan Bosman, Landbouweekblad, Posbus 1802, Kaapstad 8000; e-pos: jan.bosman@landbou.com; faks 021 406 2940; tel. 021 406 3183. Verskaf ook u telefoon- of selnommer.…

SPEENK ALFPRYSE het verlede week die tweede agtereenvolgende week gestyg nadat dit in die begin van die jaar met sowat 20% gedaal het. Volgens inligting op die webblad vleispr yse.co.za wat die pryse op veilings in die Noord-Vrystaat aanteken, het speenkalfpryse vir veral die kategorieë van 200 kg tot 250 kg lewende gewig en 250 kg of swaarder lewende gewig gestyg. Die prys vir ’n speenkalf van 200 kg tot 250 kg was vandeesweek R31,51/kg teenoor R30,60/kg die vorige week en R27,13/kg drie weke gelede. Die prys vir ’n speenkalf van swaarder as 250 kg is R27,77/kg teenoor R26,99/kg die vorige week en R25,09/kg drie weke gelede. “Dit is baie goeie nuus, maar ons is nie verbaas om dit te sien nie. Pryse verbeter gewoonlik dié tyd van die jaar,”…

BOORGATE in verskeie dele van die Oos-Kaap sukkel tans om genoeg water te lewer, of droog op weens die ernstige droogtetoestande in die provinsie. Volgens mnr. James Briggs van Irrico-besproeiingsdienste het verskeie boorgate by Graaff-Reinet, Cradock, Bedford, Adelaide, Tarkastad, Pearston en elders in die provinsie reeds opgedroog. “Daar was geen reën hierdie so-mer nie. As dit nie teen Maart reën nie, gaan daar ’n katastrofe wees. Die probleem is ook water vir vee, want baie boere gebruik boorgate om vir hul vee water te gee.” Luidens ’n verklaring sê Agri Oos-Kaap dat boorgatvlakke daagliks sak en dat oppervlakwater amper heeltemal opgedroog is, wat tot groot probleme met waterverskaffing vir vee kan lei. “In die huidige droogte is dit ’n baie ernstige situasie,” sê me. Riona Kruger, ’n prinsipaal-geoloog van SRK…

’N FONDS vir grondhervormings waartoe beleggers en die publiek kan bydra, asook ’n virtuele grondbank of -bewaarplek waarin grondeienaars grond vir herverdelingsdoeleindes kan “deponeer”, is van die voorstelle wat die herverdeling van grond vinniger kan laat plaasvind. Prof. Johann Kirsten van die Universiteit Stellenbosch (US) het op ’n konferensie oor herverdeling by die Universiteit van Wes-Kaapland (UWK) gesê mense met belangstelling, kundigheid, grond en rykdom kan dit tot dié instrumente bydra, en diegene wat geld, grond en kennis nodig het, kan daaruit onttrek. Die doel van sy en prof. Nick Vink van die US se voorstel is om aan beleggers te wys dat grondhervorming kan plaasvind met ’n minimale ongunstige uitwerking op die ekonomie. “Dit sal gedoen word deur mense wat die meeste deur die vorige bedeling bevoordeel is, ’n…

SUID -AFRIK A se makadamiabedryf beur voort, ondanks droogtetoestande, hittegolwe en haelstorms. Die jongste skatting vir die 2019-makadamia-oes is 58 500 ton, teenoor verlede jaar se rekordoes van 56 550 ton. ’n Opname onder makadamiakwekers en -verwerkers toon dat baie kwekers meen hulle gaan nie optimale oeste behaal nie, omdat groeitoestande tot dusver nie ideaal was vir die ontwikkeling van neute en opbrengs nie. Die Makadamiakwekersvereniging (Samac) sê in ’n verklaring die oes kon baie groter gewees het as dit nie vir moeilike weerstoestande was nie. “Makadamiabome het baie mooi geblom in die lente, maar warm weer in die vroeë somer het saam met min of laat reën heelwat klein neute laat val. In sommige gevalle het die neute wat nie geval het nie, nie tot die gewenste grootte ontwikkel…

1 NIGERIË| Grootste mielieprodusent in Afrika? Nigerië het in die 2017-’18-seisoen 14% van Afrika suid van die Sahara se mielieoes geproduseer op 6,5 miljoen ha, teenoor Suid-Afrika wat byna 20% van die kontinent se mielies op net 2,6 miljoen ha geoes het. Weens die droogte in Suid-Afrika se westelike saaigebied kan Nigerië egter Suid-Afrika se opbrengs in die 2018-’19-produksiejaar oortref. Die Internasionale Graanraad raam Nigerië se opbrengs op sowat 11 miljoen ton, oftewel 16,1% van Afrika suid van die Sahara se mielie-opbrengs, teenoor die verwagte 10,4-10,7 miljoen ton in Suid Afrika. Dié voorsprong sal egter kortstondig wees, want Nigerië se opbrengs is nagenoeg 1,6 t/ha teenoor Suid-Afrika se 4,6 t/ha. – Wandile Sihlobo/Agbiz 2 RWANDA|Melkveldtog goed vir boere Die Rwandese ministerie vir opvoeding het onderneem om te verseker elke leerder…

Uittree-annuïteite is waarskynlik die beleggingsproduk wat die grootste debat ontlok. ’n Dagblad het weer onlangs geskryf jy verloor 10% per jaar van jou potensiële groei as jy daarin belê. Indien jy nog belastingvoordele vir die jaar 2018-’19 wil kry, het jy net tot einde Februarie kans om ’n uittree-annuïteit uit te neem. Maar hoe gemaak met al die onsekerheid? Kom ons begin met wat baie sensasiesoekers uitwys as die probleem met uittree-annuïteite, naamlik Regulasie 28 ingevolge die Wet op Pensioenfondse. Dit verbied jou om 100% in aandele te belê en laat jou toe om net 30% in die buiteland te belê. Die vraag is egter of Regulasie 28 die opbrengs beperk wat jy op ’n uittree-annuïteit kan verdien. Die antwoord is ’n onomwonde “nee”. Ons het ’n fonds geskep wat…

■ Pasop vir té veel klem op skou en skoudiere. Die beste diere is dié wat die beste langtermynproduksie onder plaastoestande lewer. ■ Die ou vraag met die skou van beeste is of die mooi diere en wenners noodwendig ekonomies gesproke die beste diere is om mee te teel. ■ Akkurater teelwaardes en genomiese teelwaardes is in die vooruitsig. Benut dié teelwaardes saam met visuele aspekte om bulle te selekteer. ■ Geen ras word vir skou geteel nie, maar wel om winsgewend mee te boer. Konsentreer op die hele beesras se genetiese neigings en goeie en swak punte.…

■ Danksy ’n nuwe, moderne bestuurstyl waar plaasbestuurders in die boerdery se wins deel, het dié tafeldruifprodusent se algehele winsgewendheid net verbeter. ■ Die Viljoens het besef hulle moet produkte produseer wat aanloklik is vir die mark. Ná deeglike navorsing het hulle sommige jare tot 15% van hul wingerd vervang om plek te maak vir meer gesogte kultivars – wat ook nuwe markte vir hulle geopen het. ■ ’n Moderne pakaanleg span die kroon op hul harde werk van die afgelope paar jaar. Danksy nuwe tegnologie en pakstasies kon die produktiwiteit met 30% verhoog.…

CalSap (reg.nr. B4543, Wet 36 van 1947) is ’n vloeibare, alkaliese kalsiumbron met ’n pH van 12,5, sê me. Heather Raymond van Tsama Agriculture. “CalSap word gemaak van kalsitiese kalk wat deur ’n fermentasieproses – esterifikasie – gaan en verwarming en verkoeling benodig. Die byvoeging van ’n energie- en koolstofbron – melasse – dryf die proses om ’n produk te vervaardig wat onder meer oplosbare kalsium (Ca++), hidroksielgroepe (OH-) en koolstof bevat. “Hoewel die hidroksiel-ione aan die koolstofmolekules bind, is die verbindings nie baie sterk nie en kan die neutraliseringsproses baie doeltreffend en onmiddellik plaasvind wanneer CalSap in aanraking met suur kom. Die melassegedeelte in die oplossing voed die grondmikrobes en verminder die risiko van loging deur die wortelsone. “In suur grond is daar waterstofione (H+) wat aan gronddeeltjies bind.…

Eienskappe van kompos uit die Johnson-Su-bioreaktor. ■ Produseer voedingstofryke kompos. ■ Produseer biologies diverse kompos. ■ Produseer kompos met ’n lae soutinhoud. ■ Verbeter saadontkieming en groeitempo. ■ Verhoog grondvoedingstowwe. ■ Verhoog koolstofvaslegging in die grond. Voordele van Johnson-Su-bioreaktor: ■ Verminder waterverbruik tot 6 keer. ■ Verminder arbeidsbehoeftes met tot 66%. ■ Het geen meganiese deurlugting nodig nie. ■ Dit is ’n proses met min tegnologiese vereistes en materiaal is baie goedkoop, herbruikbaar en modulêr. ■ Kan diverse rou materiaal gebruik. ■ Produseer geen stank of afloopwater wat ander waterstelsels kan besoedel nie.…

Landbouweekblad se konferensies oor herlewingslandbou word in trotse vennootskap met Graan SA, die Riemland-studiegroep, die Ottosdal-geenbewerkingsklub en die Soil Health Support Centre aangebied. Herlewingslandbou is op vyf hoofpilare geskoei: ■ Bewerk die grond so min as moontlik. ■ Hou die grond bedek. ■ Bevorder diversiteit. ■ Hou lewende wortels in die grond. ■ Integreer vee in jou boerdery. Só verhoog jy die organiese materiaalinhoud van jou grond en lê jy meer koolstof vas. Ná die groot sukses van die konferensie wat verlede jaar op Reitz aangebied is en die groot behoefte aan kundigheid oor dié onderwerp, word drie soortgelyke konferensies vanjaar aangebied: op Reitz in die Vrystaat (11-12 Maart), Ottosdal in Noordwes (13-14 Maart) en die Joostenbergvlakte naby Kaapstad (19 Maart). Die belangstelling in en deelname aan verlede jaar se…

Suid-Afrikaanse sojaboonboere sal op gelyke voet met boere wêreldwyd kan meeding wanneer ’n nuwe statutêre heffing in werking tree. Die goedkeuring en toepassing van dié heffing op sojabone baan die weg vir nuwe tegnologie vir Suid-Afrikaanse boere. Danksy die teling-en-tegnologieheffing sal die land se sojaboonboere binne twee tot drie jaar toegang hê tot die nuutste tegnologie en kultivars. Boere is dit eens dat produksie voortdurend moet verhoog om in die Suid-Afrikaanse konteks ekonomies te kan oorleef. Suid-Afrika moet internasionaal meeding in ’n omgewing waar gewaspryse bepaal word deur die produksievlakke van die groot sojaboonproduserende lande, soos Amerika, Brasilië en Argentinië. In hierdie lande is die nuutste kultivars en tegnologie reeds beskikbaar. Wanneer sojaboonopbrengsverhogings van die afgelope 20 jaar vergelyk word, is Suid-Afrika se gemiddelde opbrengs 40% laer as in dié…

Weerstand ontstaan weens sommige bosluise se vermoë om die uitwerking van chemiese middels te oorleef. Veral enkelgasheerbosluise raak eerste weerstandig. In Suid-Afrika is dit die bloubosluis, wat sy hele lewensiklus van 21 dae op een gasheer voltooi. Só kry die parasiet dus meer blootstelling aan aktiewe bestanddele. Dié wat oorleef, se nageslag kan dié weerstand laat voortleef. Die voordeel van ’n insekgroeireguleerder is dat dit op meer bosluislewensiklusse inwerk. Gevolglik verklein die bosluisbevolking, wat op sy beurt tot die verlaging van bosluis-oorgedraagde siektes lei. Dit help ook om die begin van enige opbou van weerstand te vertraag. Boere word aangeraai om saam met hul kuddeveearts vas te stel of enige bosluise weerstandig is. Raadpleeg jou Bayer Animal Health-verteenwoordiger vir inligting oor middels vir ’n geintegreerde bestuursprogram teen uitwendige parasiete.…

Jy sê graag die Sandveldse boere produseer nie aartappels nie, maar “klein kunswerkies”. Hoekom is die streek se aartappels so gesog? Ons sandgrond het ’n lae klei-inhoud. Die knol kan dus, namate dit ondergronds ontwikkel, die grond maklik verplaas. Klei sit ook nie aan die aartappel vas en beïnvloed die kleur nie. Die sand raak warm in die somer, wat dit moeilik maak vir patogene om te oorleef, daarom kan ons mooier en skoner aartappels met ’n goeie vorm produseer. Watter klimaatsfaktore speel ’n rol om spogaartappels te produseer? Aartappelplante hou van ’n gemiddelde temperatuur van 26 °C tot 28 °C. Ons sandgronde se voghouvermoë is laag, dus het ons deurentyd bietjies water nodig. Ons ondergrondse bronne is goed, maar moet aangevul word. Die sandgronde het ook ’n laer katioonuitruilvermoë.…

DIT is nie net ryk plaaseienaars wat bekommerd moet wees oor onteiening sonder vergoeding nie. Dit kan ook die armstes onder die armes tref. Dít was die boodskap van gemeenskapsleiers op ’n nuuskonferensie van die Vryemarkstigting in Johannesburg. “Dit is nie mnr. Van Wyk se grond wat hulle soek nie. Dit is ons grond hier in een van die armoedigste plakkerskampe by Germiston waarop die Ekurhuleni-stadsraad sy hande wil lê,” het pastoor Ntweng Flip Khotha, gemeenskapsleier van die Marathon- en Delport-plakkerskamp, gesê. Hy het verwys na pogings van die stadsraad om die plakkers van die grond af te sit met die oog op ’n ander ontwikkeling wat beoog word, al behoort die grond nie aan die stadsraad nie. Die grond is geregistreer in die naam van ’n private eiendomsontwikkelaar wat…

Die aanplanting van spanspek daal drasties in Suid-Afrika. Tans is sowat 1 700 ha landwyd onder spanspek, teenoor sowat 2 800 ha drie jaar gelede. In die Wes-Kaap kan die daling van sowat 180 ha vier jaar gelede tot 110 ha tans toegeskryf word aan die drastiese styging in die koste van verpakkingsmateriaal en produksie. “Produsentepryse hou hoegenaamd nie daarmee tred nie,” sê mnr. Hugo Burger, tegniese bestuurder van die saadmaatskappy Hygrotech in die Wes-, Oos- en Noord-Kaap en Namibië. Die grootste aanplantings is in die noorde, veral die Bosveld. Die gewildste kultivars is Majestic, Caribbean Gold en Caribbean King, wat tot 70% van aanplantings uitmaak. ’n Verdere knelpunt is dat produsentepryse heelwat wissel – vanaf R25 tot R70/kartonhouer met ses tot twaalf vrugte. Volgens Burger is die gelykspeelprys gemiddeld…

Genomiese merkers (SNP’s) word gekombineer met tradisionele BLUP-tegnologie om genomies verrykte teelwaardes (GEBV’s) te beraam en word beskou as die beste metode waarmee beter teeldiere geïdentifiseer word. Dit is veral nuttig met eienskappe wat moeilik of duur is om te meet, soos karkaseienskappe, vrugbaarheid, melkproduksie en voerdoeltreffendheid. GEBV’s is reeds vir sommige Suid-Afrikaanse rasse beskikbaar. Hierdie tegnologie is egter nog in sy kinderskoene, met opwindende ontdekkings wat in die toekoms gemaak kan word. Telers en ander vleisbeesprodusente kan die genetiese meriete van potensiële teeldiere naslaan op SA Beef Bulls se webwerf by www.SA-BeefBulls.com. Alle waardes is daar beskikbaar. Eienskappe wat met groeidoeltreffendheid en karkasmetings verband hou, is ook beskikbaar. Die GRAFIEKE is ’n uittreksel uit die inligting vir ’n bul se genetiese meriete (BLUP-teelwaardes) vir hierdie eienskappe.…

824 Altesaam 824 klagte is in Januarie by die Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie (KVBA) ingedien wat verband hou met die nasionale minimum loon, wat op 1 Januarie in werking getree het. Volgens mnr. Cameron Morajane, direkteur van die KVBA, is die klagte net van toepassing op diegene wat op 15 Januarie betaal is. Hy sê gebreke in die toepassing van die wetgewing kon voorkom gewees het met beter konsultasie. – Business Day 36% Die Citrusdalse sitrusboerdery ALG Landgoed het sy bemarkte sitrusvolume met 36% in een jaar verhoog, van 22 000 ton in 2018 tot 30 000 ton in 2019. Die boerdery kweek 41 verskillende kultivars oor ’n afstand van 200 km in die Olifantsriviervallei, en kon só sy seisoen verleng en ’n meer diverse aanbod aan buitelandse…

‘Voorkomende, verantwoordelike watergebruik is nie almal se voorrangsaak nie.’ MNR. PIETER VORSTER, direkteur van die Mahela-groep, oor die groot druk op waterbronne in die Groot Letaba-opvanggebied. Bl. 17. ‘My vrees is dat indien die liggingsdifferensiaal weggeneem word, die prys van koring verder gaan daal.’ DR. MATT ROBERTS, ’n kommoditeitsmark-spesialis van die Kermantle-groep in Amerika. Bl. 20 ‘In die westelike dele kan boere 150 000 ha sonneblomme in ’n week plant.’ DR. FERDI MEYER, direkteur van die Buro vir Voedsel- en Landboubeleid, oor die kans dat die oppervlakteskatting vir sonneblomme kan verander. Bl. 15 ‘Niemand kan voorspel presies hoe ’n akwifeer met verloop van tyd gaan reageer nie, veral omdat reënval so varieer.’ ME. RIONA KRUGER, prinsipaal-geoloog by SRK Consulting, oor die invloed wat droogte op boorgate het. Bl. 24 ‘Grondhervorming…

Landbouweekblad word op 21 Mei vanjaar 100. As deel van die viering plaas ons ’n keur van stories op ’n splinternuwe webwerf (www.netwerk24.com/landbou/eeufees). Lees meer oor die groot geeste in die Suid-Afrikaanse landbou, ontwikkelings wat ’n impak op die bedryf gehad het, asook gunstelinge, soos Opsitkers en spotprente. Jy kan ook op ’n gratis nuusbrief oor die eeufees inteken. Stuur e-pos aan cornelia.vdmerwe@24.com met die woord “eeufees” in die onderwerplyn.…

DIE Regering het tans meer as R3,7 miljard beskikbaar om as droogtehulp aan te wend. Dié geld bestaan uit R3,2 miljard wat die Tesourie in Oktober verlede jaar beskikbaar gestel het, asook R566,5 miljoen wat deur die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye toegestaan is om aan die landbousektor beskikbaar te stel. Mnr. Senzeni Zokwana, Minister van Landbou, Bosbou en Visserye, sê hierdie hulp word tans in verskeie provinsies aangewend. Ingevolge die Wet op Rampbestuur (Wet 16 van 2015) is dit meestal gemik op boere wat nie self die mas kan opkom nie. Zokwana het ook aangedui dat hy ’n droogteverslag van die Landboubemarkingsraad ontvang het wat aanbeveel dat ’n droogterampfonds en multirisiko-versekeringsdekking vir die landbou ingestel word, asook ’n vroeë waarskuwingstelsel om ramprisiko’s te verminder. Nadat Landbouweekblad vroeër berig…

DIE verkoop van Clover aan die Milco-konsortium sal geen bestaande ooreenkomste tussen Clover en sy melkverskaffer, Dairy Farmers of South Africa (DFSA), verander nie. Die kapitaalinspuiting in die maatskappy en die voorneme van die nuwe eienaars om die maatskappy buite die landsgrense te ontwikkel, kan selfs voordelig vir die Suid-Afrikaanse suiwelbedryf wees, meen kenners. Aandeelhouers van Clover Industries, Suid-Afrika se grootste suiwelmaatskappy, het verlede Maandag ’n aanbod van R25 per aandeel van die konsortium, bestaande uit internasionale en plaaslike beleggers, gekry. Dis tot 77% meer as die aandeelwaarde op 18 Oktober, die dag voor Clover vir die eerste keer gewaarsku het oor die voorgenome transaksie. Die algehele waarde van die aanbod is sowat R4,8 miljard. “Ons koop ál die uitgereikte aandele, ook dié wat deur DFSA gehou word. Ons sal…

PROF. PIET GOUSSARD het op 7 Februarie die gesogte 1659-ere-penning ontvang op die jaarlikse wynoesherdenkingsgeleentheid by die Groot Constantia-landgoed naby Kaapstad. Dit is die eerste keer dat ’n wingerdboukundige die erepenning ontvang. Dié eerbewys word sedert 1974 oorhandig aan mense of instellings wat ’n wesenlike bydrae tot die wynbedryf lewer en ’n besonderse nalatenskap toon. Dr. Ernest Messina, voorsitter van die Groot Constantia-raad, wat die wenner aanwys, het gesê die wynbedryf bestaan uit verskeie belanghebbendes wat elkeen ’n belangrike rol vervul. “Vanjaar se eerbewys is ’n verdere stap om erkenning te gee aan ’n belangrike aspek van die wynbedryf, naamlik navorsing en die akademie. Die raad is verheug dat dié aspek van die wynbedryf erken kan word. Navorsing is noodsaaklik vir die volgehoue uitbreiding van die bedryf.” Goussard het in…

Droogtes lei nie net tot moeilikheid in die gemoedere van diegene wat daardeur geraak word nie, maar het die afgelope twee weke ook groot drama tussen belanghebbendes veroorsaak, terwyl die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye onder kwaai kritiek deurgeloop het. Die rol wat die Oesskattingskomitee speel om ’n onafhanklike syfer deur te gee, is weer beklemtoon. Die Oesskattingskomitee se verslae speel ’n groot rol in die prysbepaling waarby almal wat op die graanmark betrokke is, ’n finansiële belang het. Die verslag word nie lukraak en impulsief verwerk en uitgereik nie. Die insette en finale syfers word noukeurig bereken en deurdink voor die finalisering en publikasie daarvan. Dit is nie ’n maklike taak nie, en diegene wat daarby betrokke is, is selfbeheers en gefokus. Hulle volg beslis nie die weg…

’n Probiotikum vir braaihoenders is suksesvol deur ’n doktorale student in mikrobiologie aan die Universiteit Stellenbosch ontwikkel en gepatenteer. Daar is wêreldwyd ’n neiging om eerder probiotika pleks van antibiotika te gebruik om die gesondheid en oorlewingskoers van braaihoenders te verbeter. Dr. Deon Neveling, wat verlede Desember sy doktorsgraad aan die US ontvang het, sê hy het die weggooibinnegoed van die geslagte vrylopende hoenders van Mariendahl, die universiteit se proefplaas, versamel. Dit het hy dan tot ’n vloeistof verpulp en oor ’n paar honderd petribakkies versprei. Neveling sê ’n mens moet letterlik “sterk staan” om hierdie soort navorsing te kan doen. Boonop moet jy dikvellig wees en probeer om almal wat ’n eiertjie te lê het oor die stank van jou werkstasie, te ignoreer. Sodra die bakterieë begin groei het,…

BLUP KAN NIE SKULD KRY VIR GROOT SKAPE NIE Die debat oor BLUP (beste liniêre onsydige beraming) wat die artikel “Het BLUP nog bestaansreg?” (LBW, 8 Februarie 2019) aangevuur het, is dalk nodig om nie net BLUP nie, maar ook die belangrikheid van seleksiedoelwitte onder telers te herbevestig. Die artikel wat Lionel de la Harpe aanhaal in sy teenreaksie hiernaas, moet eerstens in konteks gesien word. Dit is ’n artikel wat handel oor die gebruik van BLUP in ekologie en evolusie, met ander woorde in populasies waar daar nie veronderstel is om seleksie of seleksievordering te wees nie. Hy is ook heeltemal reg met sy gevolgtrekking dat onakkurate teelwaardes die gevolg kan wees van onvolledige of verkeerde modelle. Hierdie modelle moet egter wesenlik verkeerd wees voor daar groot veranderings in…

WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? Dit is om doodseker te maak dinge word reg gedoen en daar word genoeg aandag aan detail gegee. Niemand is volmaak en kan alles reg doen nie. My funksie is dus om werknemers se swak punte te identifiseer en dan saam met hulle daaraan te werk sodat alles reg loop. WAT IS DIE BESTE BESLUIT WAT JY NOG GENEEM HET? Om vinnig ouer kultivars te vervang. Dit was duur, maar dit het ons gehelp om vinniger voor te kom in die markte en die geld terug te maak. WAT IS DIE DEURSLAGGEWENDE FAKTOR TOT JOU SUKSES? Ek is nie bang om by ander mense te leer nie. Ek reis graag om inligting in te win en vrae te vra. ’n…

Suid-Afrikaanse boere verstaan die volgende aanhaling van Benjamin Franklin beter as die meeste mense: “As die put droog is, sal ons die waarde van water ken.” Water se waarde as ’n kommoditeit het die afgelope paar jaar al hoe duideliker geword, omdat Suid-Afrika van die ergste droogtes in die land se geskiedenis beleef. Die uitmergelende droogte het baie vrae oor die beskikbaarheid van water vir landbouverbruik laat ontstaan, te midde van groot onsekerheid en ’n gebrek aan oplossings. MINDER WATER Dr. Niko Wanders van die Universiteit van Utrecht in Nederland sê die droogtetoestande kan toegeskryf word aan ’n sterk El Niño-uitwerking, klimaatsverandering en ’n toenemende vraag na water. Met watervlakke wat kritiek laag is, oefen die publiek al hoe meer druk uit dat minder water aan die landbou toegewys word.…

Waaieraartappels met uie en mosterdroom Ek hou daarvan om aartappels op hierdie manier gaar te maak, want deur dun skyfies in die aartappel te sny voor jy dit geur, kry jy die maksimum geur in die gaar aartappel. ’n Nuttige wenk is om die aartappel op ’n lepel te sit wanneer jy dit sny. Die lepel se rand keer dat jy te diep of deur die aartappel sny. ■ 4 groot aartappels, geskrop en afgedroog ■ Olyfolie, sout en vars gemaalde swartpeper ■ 1 ui, geskil, gehalveer en in baie dun skyfies gesny ■ 2 knoffelhuisies, geskil en in baie dun skyfies gesny ■ Spatsels water Mosterdroom ■ 125 ml roomkaas ■ 15 ml suurroom ■ 15 ml heelkorrelmosterd ■ Skeut vars suurlemoensap ■ Sout en vars gemaalde swartpeper na…

Skreiende Steinhoff-skande Steinheist: Markus Jooste, Steinhoff and SA’s biggest corporate fraud deur Rob Rose. Uitgewer: Tafelberg. Prys: R295. Elke dag sedert die openbare bom op 5 Desember 2017 oor Markus Jooste se kop gebars en meer as R200 miljard op die JSE ingeplof het, boer die Steinhoff-sage in die nuus. Die beslissende woord oor die hoërgraadgekonkel is nog lank nie geskryf nie. Maar met die beskikbare inligting oor die ingewikkelde web van oneerlikheid is die finansiële joernalis en redakteur van die Financial Mail, Rob Rose, se Steinheist wel die enigste gesaghebbende ondersoek na ’n skandaal wat tereg met dié van Enron vergelyk kan word. Die deeglik nagevorste boek bied ’n verontrustende geheelbeeld van transaksies waarmee Jooste en ’n klein groep lakeie aandeelhouers en makelaars met finansiële oëverblindery gerusgestel…

E k wonder of daar ’n groter gevoel van onveiligheid en onsekerheid is as wanneer jy die gevoel kry dat God nie in jou saak belang stel nie? Veral as “jou saak” jou tot diepe bekommernis stem. Die Psalmis moes iets hiervan ervaar het, want ons hoor hom uitroep: “Waarom staan U so ver weg, Here? Waarom trek U U terug in tye van nood?” In moedeloosheid en angs vra hy dat God die hulpeloses tog nie moet vergeet nie (Ps. 10:1 en 12). In Ps. 42 lees ons “dag en nag is ek in trane, want sonder ophou sê hulle vir my: En waar is jou God nou?” (vers 4). Hy was verlate, sodat ons nooit weer verlate hoef te voel nie. Was dit nie ook maar Marta en…

Die prys van die invoer van vertikale boerderytegnologie deur die onderneming Vertical Farming van Woodmead in Johannesburg het die afgelope 12 maande met bykans 35% gedaal. Mnr. Kobus Venter, uitvoerende hoof van die onderneming, sê ’n deel van dié daling kan aan die sterker rand toegeskryf word, maar die grootste deel is danksy ’n daling in die koste van LED-tegnologie van die groeiligte. “Die binnenshuise groeiligte, wat ’n baie duur tegnologie is, raak al hoe goedkoper. Ons bou skeepshouer-hidroponikastelsels in Suid-Afrika en voer die ligtoebehore en -drywers in. Die betrokke tegnologie raak ook ál doeltreffender. Die bedryfskoste van die stelsels maak dus al hoe meer sin. “Daar is nog nie veel plaaslike boere wat kommersieel vertikaal boer nie omdat die koste tot dusver te hoog was. Die voordeel daarvan om…

SWAK EKONOMIE STUIT KOPERS NIE Nieteenstaande die swak ekonomiese toestande, is die vraag na uitstekende Arabierperde steeds goed, sê mnr. Jack Maritz, veteraan-teler van die Sidi-Arabierperdstoetery van Upington. Dit lyk asof kopers hul hande diep in die sak steek vir potensiële kampioene. Op Maritz se veiling verlede November is 15 Arabiere van sy stoetery en dié van sy neef, mnr. Fanie Maritz (Shaheer-Arabiere, Upington), aangebied. Merries van vier jaar oud (waarvan twee dragtig was) het gemiddeld R66 300 behaal. Jaaroudhingste is teen gemiddeld R24 000 verkoop. Twee van die drie uithourit-reuns van Egiptiese bloedlyne wat aangebied is, het hoë pryse van R50 000 en R32 000 behaal. Maritz ondervind belangstelling van oor die hele Suid-Afrika en vanuit Namibië. Vir hom beteken ’n Arabier van gehalte ’n dier met die regte…

Die Bhejane-wildsplaas buite Willowmore in die Oos-Kaap se drie werfhonde, Dori (voor), Charlie (middel) en Chewy (agter), het op ’n plaaspad baljaar ná 30 mm reën verlede naweek op die plaas geval het. Me. Adriana Theunissen, van Bhejane, sê dit het ook goed gereën in die berge, vanwaar die afloopwater plaasdamme laat vol loop en landerye sopnat gelaat het. “Ons laaste behoorlike reën was in Februarie 2018, maar ons het vier jaar laas ons gemiddelde jaarlikse reënval gehad.” Weens die droogte was die wild se aanwas kleiner, en hulle kon nie nuwe diere bykoop nie. “Ons voer sommige van ons skaars wildspesies nou al die afgelope drie jaar aaneen.” Sy sê hulle het dringend opvolgreën nodig.…

Van ál Suid-Afrika se probleme is Eskom sekerlik die grootste en dringendste. Die kragreus se skuldlas van R490 miljard dreig om die hele ekonomie te kelder, en dit styg daagliks. Van munisipaliteite en ander staatsdepartemente tot gewone mense wat nog nooit vir dienste betaal het nie, skuld miljarde rande aan Eskom. Sy twee nuwe kragsentrales, wat die land reeds honderde miljarde gekos het en boonop die ANC verryk, is gebrekkig, agter skedule, en die begroting is al oorskry. Dit is om van te huil. Eskom se tariefverhoging van 57% oor die volgende drie jaar kan nie net die laaste van die land se mynbou uitwis nie, maar ál meer bedrywe dwing om elders krag te kry. Só sal Eskom se afsterwe net verhaas word. Pleks van wêreldklasbestuurders wat die nodige…

Suid-Afrikaners kry die beste gehalte vleis teen die laagste pryse ter wêreld, en hoe meer hulle braai, hoe meer kan hulle boere help. Dít is die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO) se boodskap aan verbruikers. Mnr. Gerhard Schutte, uitvoerende hoof van die RPO, sê die vleisbedryf beleef tans ’n perfekte storm. “Dit is nie net die droogte wat knel nie. Boere ondervind ernstige kontantvloeiprobleme weens voerpryse wat styg en vleispryse wat daal. Daar is politieke onsekerhede, soos onteiening sonder vergoeding, en ingevoerde hoendervleis maak die bedryf seer. By dit alles is daar nou die terugslag met beken-klouseer wat uitgebreek het. Dit alles dra by tot die ooraanbod op die mark. Kom ons braai en eet die probleem op.” SANDRA VAN WYK skryf: Dis alles goed en wel, maar vleis is onbekostigbaar in die…

MNR. ANTON VILJOEN het in 2014 beheer oorgeneem by op die voormalige AS Viljoenboerdery (nou Villion Farms) by De Doorns. Met doelgerigte vernuwing op kultivarfront, die benutting van geleenthede op belowende nuwe markte, ’n moderne bestuurstyl en ’n tegnologiegedrewe pakskuur bereik hy nuwe hoogtes. Lees die artikel op bl. 42. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek is getroud met Judi, wat baie betrokke is by die boerdery, veral ons betaalstelsel. Ons het vier kinders: Anton, Philip, Sebastian en Elizabeth. HET JY ENIGE STOKPERDJIES? Ek is dol oor motorfietse – off-road sowel as om saam met Judi op my Harley-Davidson te toer. Die kinders is net so lief vir motorfietse. Hulle wil elke naweek gaan ry. Ek hou ook van waterski en jag. WAAR HOU JULLE GRAAG VAKANSIE? Hermanus, Durban en…

SUID -AFRIK A kan in die volgende bemarkingsjaar met 581 000 ton (44%) meer sojabone sit as wat plaaslik verbruik word, en tot 100 000 ton (25%) te min sonneblomsaad. Mnr. Corné Louw, senior ekonoom van bedryfsdienste by Graan SA, het dié berekeninge op ’n forumvergadering in Johannesburg van bedryfsbelanghebbendes bekend gemaak. Dit is gegrond op die Nasionale Oesskattingskomitee se voorlopige oppervlakteskattings en die gemiddelde opbrengs vir die afgelopedrieproduksiejare. Hy grond sy raming van die soja-situasie op die voorlopige oppervlakteskatting van 743 600 ha, ’n gemiddelde opbrengs oor drie jaar van 1,85ton/ha,’noordragvoorraad van 530 000 ton, en plaaslike verbruikvan1,3miljoenton. Wat sonneblomme betref, is die oppervlakteskatting 444 000 ha, die opbrengs 1,25 ton/ha, die oordrag 70 000 ton en die totale verbruik 830 000 ton. MEER SONNEBLOM? Die algemene gevoel was…

DIE stryd verdiep tussen twee landboureuse wat stoei om beheer van KLK Landbou. Senwes én Subtropico het einde verlede jaar aanbiedings vir KLK gemaak. Dié maatskappy, met sy hoofkantoor in Upington, het ’n omset van sowat R2,2 miljard per jaar. In die jongste ontwikkeling het KLK se onafhanklike direksie in ’n omsendbrief aan aandeelhouers gesê hy is eenparig van mening dat Subtropico se aanbod nie “billik of redelik” is nie. Hy sê in sy omsendskrywe dat ’n onafhanklike kundige ’n waardasie van die KLK- en Subtropico-aandele uitgevoer het. Daarin is bevind Subtropico se kontantaanbod is nie billik nie, aangesien die aanbodprys van R17,50 per aandeel “minder is as die waarde van R19 tot R23,50 wat ’n koper vir KLK-aandele behoort te betaal.” BILLIK, NIE REDELIK Subtropico besit reeds 30,6% van…

DIE liggingsdifferensiaal bied vir produsente ’n vloerprys, en daarsonder kan die koringprys dalk nóg verder val, meen ’n Amerikaanse kommoditeitsmarkspesialis wat tans ondersoek instel na dié stelsel. “Met die eerste indrukke re-ken ek nie die probleem is die liggingsdifferensiaal nie. Ek meen dit is die gebrek aan ’n gesonde kontantmark vir jul koring wat die grootste probleem is,” het dr. Matt Roberts op Graan SA se streekvergadering op Moorreesburg gesê. Roberts is ’n kommoditeitsmark-spesialis van die Kermantle-groep, ’n oliesaaden-graanbemarkingskonsultantemaatskappy in die Amerikaanse deelstaat Ohio. “Ek moet nog verdere ondersoek instel, maar my vrees is dat indien die liggingsdifferensiaal weggeneem word, die prys van koring verder gaan daal. Tans bied hierdie stelsel vir produsente ’n vloerprys. “Indien daar ’n gesonde kontantmark was waar daar deursigtigheid met onderhandeling was, sou die moontlikheid…

’N NUWE veediefstalhulplyn wat onlangs deur Vrystaat Landbou (VL) en die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO) bekend gestel is, sal slagoffers van dié misdaad help om die nodige verklarings korrek by die polisie af te lê. Dit sal dié twee organisasies ook in staat stel om beter statistieke oor veediefstal by te hou. Mnr. Jakkals Roux, nuutverkose voorsitter van die VLveiligheidskomitee, sê taalverskille tussen ’n boer en ’n polisiebeampte kan soms daartoe lei dat die inhoud van ’n polisieverklaring onvoldoende is om met ’n ondersoek te begin. Die formaat van die A1-verklaring wat beskikbaar gestel word, is deur die belanghebbendes saamgestel en goedgekeur. VL en die RPO finansier saam die projek, en beoog om ook borge te betrek. Me. Mientjie Kok, ’n voormalige polisielid, sal die hulplyn behartig. Die projek sal oor drie…

’N PAAR Suid-Afrikaanse veeboere was onder 410 uitstallers uit 30 lande wat onlangs aan AgroFarm, Rusland se voorste handelskou vir veeboerdery, -teling en genetika, in Moskou deelgeneem het. Die groep het bestaan uit dr. Karin en mnr. Manie Wessels van die Mamre-boerdery naby Frankfort, mnr. Phillip Oosthuizen, hoof van navorsing en ekonomie by die Sernick-groep in Edenville, en mnr. Louis Steyn, ’n boer van Kwa-Zulu-Natal. Die span het ’n stalletjie onder Mamre se naam gehad om kennis oor intensiewe skaapteling aan die besoekers oor te dra. “Dit was ’n bitter koue Moskou met ’n baie warm ontvangs. Daar was goeie belangstelling in ons intensiewe lamstelsel en Suid-Afrikaanse skaapteelmateriaal,” sê dr. Wessels. TAALGAPING Steyn sê hoewel daar baie internasionale maatskappye was, is taal ’n probleem. Hulle was gelukkig om mnr. Johan…

Die droogte van 2018-’19 is net so erg en selfs erger as die een van 2015-’16, blyk uit beskikbare statistieke van boere. Dié keer volg een hittegolf na die ander in die binneland, en selfs besproeiingsboere sukkel om voldoende water vir gesaaides te gee, want hul toerusting is nie ontwerp om sulke groot volumes water te kan verskaf nie. In groot dele van die binneland is dit nou al die vyfde jaar van ondergemiddelde reënval en buitengewone hitte. Dit veroorsaak dat die ondergrondse water uitgeput raak, en dekades oue bome vrek. Baie boere se geldelike reserwes is uitgeput, hul veekudde is uitgedun en van die saaiboere beleef nog ’n jaar van geen inkomste nie, of ’n baie swak inkomste. In baie streke het die skuldvlakke van boere tot rekordhoogtes gestyg,…

Dis al jare lank bekend dat insekweerstandigheid teen die Bt-proteïen in geneties gemodifiseerde (GM-) gewasse, soos mielies en katoen, opbou en dat dié weerstandigheid oorerflik is. Die betrokke weerstandige geen is in die meeste insekte resessief, maar in China is dominante bolwurmweerstandigheid teen Bt aan die toeneem. Net een verandering van ’n dominante mutasie is nodig om een van dié bolwurms weerstandig te maak. Dit was die aansporing vir wetenskaplikes van die Universiteit van Arizona om die genetiese mutasie te vind wat katoenbolwurmruspes weerstandig teen GM-katoen maak. Daar is nog nie genoeg van die weerstandige bolwurms om China se katoenproduksie te raak nie, maar die geen versprei vinniger as ander weerstandige gene. “As dinge só aanhou, gaan die mutasie probleme vir boere veroorsaak,” sê prof. Bruce Tabashnik van die departement…

In die hart van die Sandveld is ’n suksesvolle onderneming met enigiets buiten aartappels en sitrus ’n opdraande stryd. Mnr. Robert Paterson, wat eintlik dieper die binneland in boer en die Twaktuin-boerdery tussen Clanwilliam en Citrusdal besit, beoog om winsgewende avokado’s te vestig op grond waarvan die pH drasties reggestel is. Met dekgewasse en ’n weeklikse pHbehandeling vestig Paterson gesonde grond met ’n organiese materiaalinhoud van 1% op sy plaas Wittedrift naby Redelinghuys. Die pH van die grond was 4,5 – en plek-plek selfs laer. Met die regte behandeling kon hy die pH verhoog tot tussen 6 en 7, naby die mikpunt van 7,5. Sodoende het hy stewiger groei en ‘n hoër uitpakpersentasie bewerkstellig. Só hoop hy om sy avokadoproduksie uit te brei (sien ook “Kan Wes-Kaap nuwe avomekka word?”,…

ROOI ANGUSSE 1 Grootkampioen- en senior kampioenkoei, Windmeul Red Anny 1403-ET. Eienaar: Mnr. Theuns Bruwer (regs, sel 082 575 9707), Windmeul-stoetery, Durbanville. Vertoner: Mnr. Fraenkie Doman. 2 Reserwe senior kampioenkoei, Sandra. Eienaar: Mnr. Seymour Currie (middel, sel 083 327 9186), Joyce’s-stoetery, plaas Blaauwberg, Kaapstad. Links is mnr. Basie Erasmus, vertoner, en regs is mnr. Andries Wiese van Hollard. 3 Kampioenvers, Ms Spread 1789. Eienaar: Mnr. Seymour Currie. Van links is mnre. Basie Erasmus, vertoner, Currie en Basie Blignaut, beoordelaar. 4 Reserwekampioenvers, Vredenheim Riette. Eienaar: Mnr. Basie Bezuidenhoudt (sel 082 333 8903), Vredenheim-stoetery, Stellenbosch. Van links is mnre. JM Steyn en Basie Blignaut, beoordelaars, Bezuidenhoudt en Kallie Khumbula, vertoner. 5 Grootkampioen- en senior kampioenbul, Makojalo Loco Motive. Eienaar: Mnr. Kobus Delport (sel 083 627 8131), Makojalo-stoetery, Potchefstroom. Vertoner: Mnr. R.P. Campher,…

Die wolstandaardproses se vereistes is hoofsaaklik toegespits op die byhou van aantekeninge en die neerskryf van protokolle en bestuurstelsels. Skryf werkinstruksies vir elke taak op die plaas en dokumenteer dit. ■ Hou aantekeninge van alle werkersopleiding en hou ’n bywoningsregister by. ■ Let op die netheid van die plaas en opstal, soos drade, dromme, plastieksakke en ander rommel. ■ Beskryf jou plaas- en weidingbestuurstelsel. ■ Beskryf hoe jou lamhokstelsel werk. ■ Beskryf hoe jy voerrantsoene voorberei, die verkorrelingsproses (indien van toepassing) en enige voerbestanddele. ■ Die boerdery moet ’n geskrewe dieregesondheidsplan hê. ■ Beskryf noukeurig hoe en wanneer jy diere inent of doseer, byvoorbeeld hoe gereeld jy naalde vervang. ■ Hou aantekeninge van entstowwe, dipmiddels, veiligheidsinstruksies en middels se voubiljette. ■ Hou aantekeninge van alle vrektes en die oorsaak daarvan.…

Bayer het in die afgelope eeu en ’n half buitengewoon baie navorsing en vernuwing ingespan om produsente te help om doeltreffender en winsgewender te boer. Ook op eie bodem het die ontwikkeling en bekendstelling van veeartsenykundige produkte, soos sy Drastic Deadline® -opgietmiddelreeks, ’n bydrae tot die bestuur en bekamping van skadelike parasiete gelewer. Bloubosluise wat ekonomies belangrike siektes versprei, is een van dié parasiete in Bayer se visier. Dit is veral bloubosluise wat ’n weerstand teen sekere aktiewe bestanddele toon, wat voor middels soos Drastic Deadline® Extreme (reg.nr. G3840, Wet 36 van 1947) swig. Suid-Afrika was die eerste land waar dié middel sowat nege jaar gelede bekend gestel is. Dit is saamgestel uit ’n unieke kombinasie van ’n insekgroeireguleerder (fluasuron 2,5% m/v) en ’n piretroïed (flumetrien 1% m/v). Die middel…

Gebakte aartappel met mozzarella-roomkaasvulsel ■ 4 middelslag-aartappels ■ Olyfolie en seesout ■ 180 ml gerasperde mozzarella ■ 80 ml roomkaas, knoffelgeur ■ Sout, swartpeper en suurlemoensap ■ 40 ml jalapeñoblatjang of soetrissiesous ■ Vars kruie, om af te rond Voorverhit die oond tot 190 °C en voer ’n bakplaat met foelie uit. Was die aartappels en droog goed af. Prik elke aartappel ’n paar keer en vryf in met olyfolie. Sprinkel seesout en vryf egalig oor die aartappels. Bak vir ongeveer 1 uur, tot die skille goudbruin en bros en die aartappels sag is. Haal uit die oond en rol elke aartappel liggies tussen jou hande in ’n vadoek. Vir die vulsel: Klop die mozzarella, roomkaas, sout, peper en suurlemoensap saam. Sodra die aartappels reg is, sny ’n kruis oor…

Die slagspreuk wat my die meeste getref het, was: “Thank the farmer.” Dit is net so waar soos een van die ander slagspreuke wat ek ook langs die pad gesien het: “No farmer, no food, no future.” Dit eggo die wyse woorde van mnr. Kofi Annan, voormalige sekretaris-generaal van die Verenigde Nasies, wat gesê het: “Dit is tyd dat ons ons manier van dink verander. Boere is nie die rede vir Afrika se armoede nie; hulle is die potensiële oplossing.” Elke boer in Zambië bring sy kant, of dit nou die bestaans-, tradisionele of kleinboere óf die kommersiële boere met hul groot plase en meganiese besproeiing is. Daar het ek weer gesien hoe hard hierdie mense moet werk vir ’n klein bietjie geld, maar hulle doen dit elke dag. Hoe…

Nadat avokadoboere verlede jaar ’n uitstekende oes gehad het, sal boere vanjaar weer ’n gemiddelde oes behaal. Volgens mnr. Derek Donkin, uitvoerende hoof van Subtrop (die oorkoepelende liggaam vir die Suid-Afrikaanse avokado-, lietsjie en mangobedryf), is die vooruitskatting dat die land ongeveer 15,5 miljoen kartonhouers van 4 kg elk vir die uitvoermark sal lewer. Verlede jaar is 21 miljoen kartonhouers gelewer. Volgens hom was verlede jaar ’n uitsonderlike jaar omdat toestande reg was vir vrugset en -ontwikkeling ná ’n paar jaar van droogte. Daarby het talle jong boorde in produksie gekom. Hy sê vanjaar het hittegolftoestande blom en vrugset gekniehalter. Donkin sê hoewel die uitvoermark belangrik is vir die kwekers, plaas hulle ook ekstra klem op plaaslike markontwikkeling, hetsy dit vir die varsprodukmarkte, regstreekse verkope aan handelaars, die informele sektor…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in die Wes-Kaap vanaf Desember 2017 tot November verlede jaar. In 51,8% van die distrikte is dalende prysneigings waargeneem, hoofsaaklik in die Bo-land, aan die Weskus, in die Karoo en in die Suid-Kaap. Dit is die streke wat die swaarste kry weens die droogte. Die grootste daling was by Bredasdorp (-23%) en die grootste styging by Clanwilliam (19,4%). Altesame 545 ooreenkomste is in 27 distrikte gesluit, wat 288 013 ha teen R4,084 miljard behels het. Daar was 45 transaksies van kleur – 8,9% van die totaal. Dié soort transaksies sluit in verhandelings tussen individue (33), staatsaankope van landbougrond (5) en grond wat vir stedelike ontwikkeling verkry is. Dié proses het 14 644 ha…

BOEREDAE 19 FEBRUARIE: Bewaringslandbou-boeredag, Middelburg, Mpumalanga. Denise Meyer, tel. 066 479 0003, e-pos: denise.alphaagri@gmail.com 20 FEBRUARIE: Douglas-landbou-unie se inligtingsdag vir bewusmaking oor Amaranthus palmeri. Vanaf 15:00 in GWK-hoofkantoor se grootsaal, Douglas. Tel. 053 298 8200, e-pos: emailus@gwk.co.za 12 MAART: Overberg Agri se voorsaai-inligtingsdag by Rietpoel. Ruan Schutte, tel. 028 214 3826, e-pos: rschutte@overbergagri.co.za 13 MAART: Swartlandse Kleingraanontwikkelingsgroep (Skog) se voorsaai-inligtingsdag, Langgewens-navorsingsplaas. E-pos: GertC@elsenburg.com 16 MAART: Onderstepoortboeredag. Lizemari de Klerk, tel. 072 380 0846, e-pos: lizemari.ter@gmail.com 11 APRIL: Marlo-kwekery se boeredag. Lena Strydom, tel. 015 285 5004, e-pos: kwekery@marlofarms.co.za, web: www.marlofarms.co.za FEESTE, EKSPO’S 19-20 FEBRUARIE: Africa Energy Indaba, Sandton. Web: www. africaenergyindaba.com, tel. 011 463 9184. 28 FEBRUARIE-3 MAART: Clocolan-plaaskultuurfees. Johann Dreyer, e-pos: ojtdreyer@gmail.com, sel 083 462 4447, web: clocolanplaaskultuurfees.co.za 1-10 MAART: Landbouweekblad se Eeufees-voorbladuitstalling by die Woordfees. Adam Small-teater,…