Innehållsförteckning för 10-May-19 från Landbouweekblad

DIE probleem met die sloerende opskorting van China se invoer van Suid-Afrikaanse wol weens die uitbreking van bek-en-klouseer, bring vrae mee oor die wenslikheid daarvan om doelbewus die Suid-Afrikaanse uitvoermarkte vir wol op medium- tot lang termyn te diversifiseer, skryf mnr. Wandile Sihlobo, hoofekonoom van Agbiz. Die Chinese departement van landbou gee tans voorkeur aan voortgesette uitbrekings van Afrika-varkpes en boonop was daar onlangs skommelings van departemente, wat die Chinese departement van landbou en die departement van doeane raak. Weens China se oorheersing in die wêreldmark vir wolprodukte, sal dit vir enige land moeilik wees om sonder ’n vlak van afhanklikheid op China in die wolmark te floreer. China se wolinvoer was die afgelope vyf jaar gemiddeld 62% van die wêreldinvoer. Daar is egter verskeie ander lande waarheen Suid-Afrika kan…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Dís hoekom SA koring duurste ter wêreld is ■ Grondbestuur: Dink voor jy brand ■ Ramteelwaardes word onderskat ■ Pynappels: Van ’dorpskind’ tot Suid-Afrika se grootste boer ■ Geweerveiligheid: Jongste neigings ■ Wetenskap nog bitter belangrik ■ Boereplan: Grondherlewing teen ál vinniger spoed GESIN ■ Kwepers + Boerekos 100 jaar gelede GRAAN Kenners krap dieper oor waarom die koste om ’n ton koring in Suid-Afrika te produseer die duurste ter wêreld is. ’n Ligpunt is die produktiwiteit van stikstoftoediening by koring – waar veral die Overberg uitblink. Ons kyk ook na die brand van lande – het dit nog ’n plek, beste praktyke en vernuftige planne van Australiërs.…

In die promosie-artikel “Studie wys Boran kán in voerkraal presteer” (L BW , 3 Mei 2019) is verkeerdelik gemeld dat 132 beeste in die voerkraal afgerond is. Dit was inderwaarheid 36 beeste wat 132 dae in die voerkraal was. Landbouweekblad korrigeer graag onjuisthede in artikels en nuusberigte. Stuur inligting oor regstellings so gou moontlik ná die publikasiedatum en verkieslik skriftelik aan Jan Bosman, Landbouweekblad, Posbus 1802, Kaapstad 8000; e-pos: jan.bosman@landbou. com; faks 021 406 2940; tel. 021 406 3183. Verskaf ook u telefoon- of selnommer.…

AANPASSINGS van munisipale waardasierolle en gevolglik hoër munisipale belasting kan tot talle dispute met munisipaliteite in Noordwes lei, sê mnr. Boeta du Toit, uitvoerende hoofbestuurder van Agri Noordwes. Talle lede van die organisasie het probleme met aanpassings van die waardasierol aangemeld. Op die meeste dorpe probeer Agri Noordwes al maande lank om met munisipaliteite samesprekings te voer. “In baie gevalle gaan ons nou geen ander opsie hê nie as om dispute te verklaar om munisipaliteite te dwing om dié kwessies saam met ons aan te pak.” Mnr. Naudé Pienaar, assistent-hoofbestuurder van Agri Noordwes, sê nadat dié organisasie besware by me. Motlalepula Rosho, LUR vir samewerkende regering en tradisionele sake in Noordwes, ingedien het, het sy ’n amptenaar van die departement beskikbaar gestel om die besware aan te pak. Pienaar sê…

AL behoort Suid-Afrika ondanks die droogte genoeg mielies in die nuwe bemarkingsjaar hê vir sy eie behoeftes en dié van sommige buurlande, gaan Suider-Afrika waarskynlik mielies moet invoer weens tekorte. Die knap voorraad in die 2019-’20-bemarkingsjaar wat op 1 Mei begin het, word veral toegeskryf aan skade deur sikloon Idai in Mosambiek en Zimbabwe. Mnr. Wandile Sihlobo, hoofekonoom van die landbousakekamer Agbiz, sê hoewel dit moeilik is om die skade aan mielie-aanplantings in dié lande te bepaal, skat hy Zimbabwe en Mosambiek sal saam sowat 1 miljoen ton mielies moet invoer. “In die geval van Zimbabwe kan invoer tot 900 000 ton be-loop om in die jaarlikse vraag van sowat 2 miljoen ton te voorsien. Mosambiek sal waarskynlik sy gewone jaarlikse invoer van sowat 100 000 ton moet verdubbel om…

MAATSKAPLIK-ETIESE oudits is nie ’n bedreiging nie, maar eerder ’n manier om risiko’s te verminder en markvolhoubaarheid te verseker. Dit was die boodskap van me. Retha Louw, uitvoerende hoof van die volhoubaarheidsinisiatief van Suid-Afrika (Siza), aan sitruskwekers by die onlangse Suider-Afrikaanse Sitruskwekersvereniging-beraad in Port Elizabeth. Sy sê boere moet Siza as ’n hulpmiddel sien en doen ’n beroep op hulle om saam te werk met die Siza-program om die bedryf vorentoe te voer en markvolhoubaarheid te verseker. Die organisasie en program is aanvanklik deur Vrugte Suid-Afrika ontwikkel, maar is reeds die afgelope drie jaar ’n onafhanklike liggaam geskoei op Suid-Afrikaanse wetgewing. Die ouditmetodologie en -prosesse is ontwerp om in ooreenstemming te wees met die vereistes van internasionale handel. Volgens Louw bestaan Siza se lidmaatskap uit verskeie landboubedrywe, waarvan die oorgrote…

1 ZAMBIË | Agritech-skou kry Duitse geur Die Duitse landbouvereniging (DLG) gaan vanaf 2020 tot 2024 die Agritechekspo in Zambië bestuur. Dié skou word sedert sy stigting in 2014 deur die Kaapse maatskappy Spintelligent bestuur, waarvan die sambreelliggaam Clarion Events in Brittanje is. DLG is ’n internasionale organisasie sonder winsmerk vir die landboubedryf in Duitsland wat in 1885 gestig is. Die organisasie het meer as 23 000 lede en sy hoofkwartier is in Frankfurt. Die organisasie reël onder meer ook Agritechnica, die wêreld se grootste skou vir landboumasjinerie. Dit word elke twee jaar aangebied en lok nagenoeg 2 800 uitstallers uit 23 lande, en meer as 450 000 besoekers uit 130 lande. – DLG 2 KENIA | Twiga Foods kruis die grens Kenia se Twiga Foods, wat ’n…

PLAASINLIGTING LIGGING: Rawsonville, Wes-Kaap KORTOM ■ Dis verbasend dat daar steeds ou wingerde in Suid-Afrika oor is, want die wingerde is dikwels weens lae opbrengste nie kommersieel lewensvatbaar nie. ■ Talle ou wingerde staan in grootmaatproduksiegebiede. Daschbosch was een van die eerste produsentekelders wat die waarde hiervan besef en die druiwe eerder vir unieke wyne aanwend as om dit te verkoop of in ander produkte te versny. ■ Dit verg moeite (en koste) om die ou wingerde te herstel, maar die hoë pryse wat die druiwe deesdae verdien, maak die kool die sous werd. As die naasgrootste primêre druiweproduseerder in Suid-Afrika word UniWines Vineyards byna outomaties die etiket om die nek gehang as kommersiële of grootmaatwynprodusent. Maar die ou wingerde in hul midde – een trek selfs verby ’n eeu…

Voerkrale is soms huiwerig om Dorperlammers te koop, aangesien die ras geneig is om vinniger vet te raak as ander skaaprasse, meen mnr. Schalk de Villiers, adjunk- uitvoerende hoof en sake-ontwikkelingsbestuurder by RFID. “Dit bring mee dat die lammers vroeër geslag moet word om te keer dat hulle ‘oorvet’ raak, wat ’n kleiner karkas tot volg het.” Danksy RFID se nuwe individuele voermonitor is proewe onderweg om te bepaal wat die beste manier is om ’n Dorper te voer sodat die lam gewig pleks van vet aansit. Die studie sal deur me. Emma Hanel, M.Sc.Agric.-student aan die Universiteit Stellenbosch, onder leiding van dr. Brink van Zyl, departementshoof van veekundige wetenskappe by die universiteit, gedoen word. “Ek sal diereprestasie (groeikoerse, gemiddelde daaglikse gewigstoename en voeromsettingsverhoudings) ondersoek, asook die winsgewendheid van twee…

Al het mnr. Jannie Wiegman reeds sewe jaar gelede die eerste Bingo-bome gevestig, kon hy nie oornag plantmateriaal aan die res van die bedryf beskikbaar stel nie. Hy moes eers aansoek doen om planttelersregte en om op die Suid-Afrikaanse kultivarlys geplaas te word. Daarna moes hy, vir die proses om die kultivar te beskryf, onder meer ’n proefblok plant met Bingo, Big Bucks, Decarli Gala en Royal Beaut om te kan bewys dat Bingo onderskei kan word van ander soortgelyke kultivars. Dié beskrywingsproses moes vir twee tot drie seisoene herhaal word. Hy meen Big Bucks, ’n betreklik nuwe volrooi Gala-tipe, gaan Bingo se groot mededinger wees. “Jy moet die Bingo-en Big Bucks-appels langs mekaar sien om die verskille op te merk. Waar Big Bucks wynrooi is, is Bingo kersierooi. Big…

Die meeste vrugte- en groenteboerderye moet ’n munisipaliteit in die kleine stig om dienste aan die groot aantal heeltydse en tydelike werknemers op die plaas te lewer. Dikwels is rommel en afval ’n probleem, maar mnr. Robert Paterson van die Twaktuin-boerdery, naby Clanwilliam, het met ’n goeie oplossing vorendag gekom. “Dit was moeilik om mense bewus te maak van die nadelige uitwerking wat die vullis op almal se ingesteldheid het. Ongeag waar jy vandaan kom en hoe jy opgevoed is, ’n skoon, aantreklike omgewing maak enigiemand trots en rustig om daar te wees. Dit is die tipe werksomgewing wat ons wil skep,” sê Paterson. ‘Die kompos wat ek gebruik het, was al goed gekomposteer. Ek reken dit het ’n verskil gemaak om die goggas en siektes weg te hou omdat…

Op Vrydae sal jy ’n paar kruiwaens vol vars groente in Langstraat, Groot-Brakrivier se hoofstraat, sien. Dit is meestal gevul met spinasie, kool, uie, beet, slaaikoppe, wortels en pampoentjies wat binne ’n paar uur uitverkoop word. Só vertel mnr. September April (71), oftewel Tempie, die onbetwiste voorsitter van die dorp se groenteplanters, en sy medeboer mnr. Daniël Fielies. Hulle is twee van die dorp se groenteboere wat teen R24 per maand ’n akker grond huur om groente op te plant. ’n Akker is tradisioneel sowat 12 m by 50 m groot. As jy kans sien vir gereelde vloede, tarentale en molle, kan ’n inwoner van Groot-Brakrivier daar groente kweek. Hul leiwater is darem gratis. Teen ’n geringe betaling sal mnr. Gawie Moolman, een van die boere, ook sy perde voor…

Die storie waarmee ek vandag ons boodskap wil begin, speel af op ’n plaaswerf. Dis ’n bekende storie wat vir kinders pret kan verskaf en vir volwassenes, wat die diepere betekenis kan insien, ’n geestelike boodskap inhou. As jy dit reeds gehoor het – miskien al verskeie kere – kan dit jou tog weer tot nadenke stem. Die storie gaan oor Koggel en Kekkel. Koggel was ’n spekvarkie – rond en mooi en reg vir die pan. Kekkel was ’n Leghorn-hen, wat ekstragroot eiers kon lê. Die twee was groot maats en het die plaaswerf hul eie gemaak. Toe, op ’n dag, terwyl hulle soos gewoonlik aan die gesels was, het Kekkel met ’n plan vorendag gekom. Sy het mooi oor die saak gedink en tot die gevolgtrekking gekom dat,…

Suid Afrika het verlede jaar R4,14 miljard uit makadamianeute verdien met boere wat R66,59 tot R69,79 per kilogram ongedopte neut gekry het, sê me. Lizel Pretorius, uitvoerende hoof van die Makadamiakwekersvereniging, in ’n nuusbrief aan lede. Volgens die nuutste statistieke oor boomverkope groei die plaaslike makadamiabedryf nog fluks en sal Suid-Afrika binnekort die kerf van 7 000 ha verbysteek. KwaZulu-Natal is die provinsie waar dié gewas se hektare die meeste toeneem met 39% van die totale nuwe aanplantings vir 2018. Die naasgrootste aanplantings (36%) is in Mpumalanga en daarnaas Limpopo met 12%. Minder hektare is in Gauteng, die Oos- en Wes- Kaap aangeplant. Beaumont bly die kultivar wat die meeste aangeplant word. Daarop volg A4, 816, 814, Nelmak 2, 695 en 842. Pretorius sê marktoegang en veral die verlaging van…

GAUTENG CARLETONVILLE BRANDVLEI (261), 74 ha, aan AJ Wray Boerdery, van L.M. Vorster, R3 000 000. ROOIPOORTJE (453), 56 ha, aan Genez-trust, van Roshadani-familietrust, R3 873 000. STERKFONTEIN (173), 25 ha, aan R.G. Innes, van P. van der Merwe, R1 400 000. PRETORIA BOVENEIND GROENFONTEIN (126), 21 ha, aan Bovengroen 37 (Edms.) Bpk., van Y.A. Boutcher, R950 000. JAKKALSDANS (243), 21 ha, aan D.A. Levy, van A.M.C. en P.J.C. Erasmus, R1 500 000. KLEIN ZONDER HOUT (519), 195 ha, aan GS-familietrust, van D.H. en J.P. Jansen van Vuuren, R6 500 000. KLIPDRIFT (90), 22 ha, aan E. Tromp, van R. Daymond, R1 380 000. KLIPEILAND (524), 153 ha, aan J.J. Wagner, van C.A. Keyter, R5 000 000. KROMKUIL (99), 73 ha, aan NVA-trust, van N.L.S. Kromkuil, R1 300 000. LEEUWKLOOF…

BOEREDAE 15 MEI: Winetech en Vinpro se streeksinligtingsdag vir die Paarl, Neslon-wynlandgoed, Paarl. Gaynor Fortuin, 021 276 0432, e-pos: gaynor@vinpro.co.za, web: www.vinpro.co.za 29 MEI: Plaasbesoek aan Andrew Jordaan, Voermol se Skaapboer van die Jaar, Cradock. Leon de Klerk, e-pos: leondeklerk@ vodamail.co.za, 082 901 1073; Raymond Rudman, e-pos: raymond.r@tiscali.co.za, 082 571 2944. FEESTE, EKSPO’S 22-23 MEI: Ensminger-varksimposium, Aha Kopanong-hotel en -konferensiesentrum, Benoni, Gauteng. Web: www.ensminger symposium.co.za, e-pos: info@ ensmingersymposium.co.za 31 MEI-1 JUNIE: Veldskoenfees en inligtingsdag oor volhoubare benutting van skaars hulpbronne, Ellisras. Jan Eckard, 082 304 5945, e-pos: madie1511@gmail.com 4-7 JUNIE: Hortgro se tegniese simposium. Thea van Zyl, e-pos: thea@hortgro.co.za, web: www. hortgro.co.za, 021 870 2900. KONFERENSIES 20-22 MEI: Ruvasa-kongres, Coastlands Umhlanga-hotel en -konferensiesentrum, Umhlanga.Web: www.vetlink.co.za, e-pos: conferences@vetlink.co.za, 012 346 1590. 21 MEI: RPO se nasionale veediefstalforum, Pretoria. Web: www.rpo.co.za, 012…

R43 miljard Die landbouskade weens die vloede in Amerika se Midde-Weste verlede maand word op $3 miljard (R43 miljard) geraam. Weke ná die vloede is sommige landerye steeds onder water. Deur middel van satellietdata is bereken dat 450 000 ha landerye en 34 000 ha weiding oorstroom het. Talle paaie is ook verspoel, en vrese bestaan oor verdere vloede wanneer die wintersneeu begin smelt. — The Guardian 2 500 In Ethiopië bied sywurmboerdery nou werkgeleenthede aan sowat 2 500 werklose jong mense en vroue as deel van ’n ontwikkelingsprojek. Die Eri-sywurms vreet nie soos gewone sywurms moerbeiblare nie, maar kasterolieplante. Die jeug- en vroueondernemings het reeds meer as 2 000 kg se kokonne geproduseer, en daarmee sowat $7 000 (R100 000) verdien, volgens die projek-woordvoerders. — AllAfrica R40 miljoen Droogtehulp…

‘In baie gevalle gaan ons nou geen ander opsie hê nie as om dispute te verklaar om munisipaliteite te dwing om om ’n tafel te sit.’ MNR. BOETA DU TOIT, uitvoerende hoofbestuurder van Agri Noordwes, oor grondwaardasies wat opwaarts aangepas word en grondbelasting opjaag. Bl. 14 ‘Dis die meeste reën wat ons sedert 1949 in drie weke op die plaas aangeteken het. Die ganse swem in die landerye rond en tot die koeie baljaar en swem vandag in die water.’ MNR. WILLIE HAARHOFF van die plaas Biesiepan, Dealesville, nadat hy sedert begin April reeds 271 mm reën aangeteken het. Bl. 17 ‘Dit het die hele kaartehuis inmekaar laat stort en ons sien nou die praktiese werklikheid daarvan. Dit is net jammer dat ons politici glo dat hulle dit anders sal…

BOERE wat plase in Zimbawe verloor het, het onlangs met die Suider-Afrikaanse Agri-inisiatief (Saai) en die kommersiële landbou-unie van Zimbabwe (CFU) in Pretoria vergader om te besin oor die pad vorentoe om vergoeding vir hul verliese te ontvang. “Ons beleef tans die eindspel van die gebeure rondom onteiening sonder vergoeding wat oor twee dekades van Zimbabwe se geskiedenis strek,” het dr. Theo de Jager, voorsitter van Saai, gesê ná die aankondiging dat dié organisasie sowat 800 Suid-Afrikaanse boere wat plase daar verloor het, asook Zimbabwiese boere wat na Suid-Afrika uitgewyk het, met vergoedingseise gaan bystaan. Dit volg op die Zimbabwiese regering se aankondiging dat boere wat sedert 2000 hul plase weens grondhervorming verloor het, vergoed gaan word. As eerste stap is ’n bedrag van sowat $17,5 miljoen (R250 miljoen) uit…

MNR. KOOS BADENHORST van BDK Ouditeure op Cale-don se landbou-ekonomiese normstellingstudie oor appelproduksie in die EGVV-gebied (Elgin, Grabouw, Villiersdorp en Vyeboom), oftewel die “Badenhorst-bybel” soos dit in die volksmond bekend staan (sien “Klein verstellings vir groter vrugtewins”, LBW, 31 Augustus 2018), het die Laeveld se avokwekers behoorlik aan die gons. Hy het op die Maluma-simposium in Tzaneen vertel hoe meer as twee dekades se syfers van sowat 45 plase toon hoër produksie van gehaltevrugte speel ’n groter rol in winsgewendheid as enige ander faktor op die plaas. Badenhorst, wat die Malumaavokadospan op talle boordbesoeke vergesel het in die aanloop tot die simposium, het gesê avokwekers sal vind dieselfde reëls geld vir hul bedryf as vir appels: Boere moet aanpasbaar wees en byhou by ontwikkeling. “Ek het die afgelope 40 jaar…

KORTOM ■ Die Suid-Afrikaanse Reserwebank het 650 aandeelhouers, maar die wêreldwye neiging is dat die aandele van die meeste reserwebanke in staatsbesit is. ■ Die hoofdoelwit van die Reserwebank is om inflasie te beperk, en dit kan enige beleidsinstrument gebruik om dit te bereik. ■ Die monetêre beleidskomitee gebruik modelle en ontledings om voorkomend op te tree om die inflasiekoers binne die perke van 3-6% te hou. Een van die besluite van die ANC-konferensie in 2017 was om die Reserwebank te nasionaliseer. Dit het hewige debat ontlok, maar dit blyk duidelik die ANC is vas van plan om hiermee voort te gaan. Dit is deel van dié party se sosialistiese beleid. (Mense moet begin besef dat die ANC in sy wesesosialisties/kommunisties-georiënteerd is.) Die moontlike gevolge van so ’n stap op…

Baie van ons raai maar as dit by oesskatting kom, sê mnr. Edrean Ernst van Allesbeste Boerdery oor die noodsaaklikheid vir akkurate oesvoorspellings in avokadoproduksie. “Gewoonlik stuur ons maar ’n werker om die vrugte op elke tiende boom in ’n ry te tel wat ons lukraak gekies het, en ons probeer dan uitwerk hoeveel plukkiste vol vrugte ons gemiddeld per boom gaan oes.” Die probleem met hierdie metode, sê Ernst, is dat dit in ’n groot mate afhang van hoe akkuraat die werker tel en watter ry ’n mens kies. Navorsing deur die Universiteit van Queensland in Australië wat verskillende vegetatiewe indekse soos NDVI met mekaar vergelyk het om te kyk of daar ’n korrelasie tussen opbrengs en bome se vegetatiewe indeks is, het beperkte sukses behaal. “Vir my was…

WATERPOMP HERLEI SÓ OPGAARWATER IN ’N JAPTRAP Groot plastiektenks is weens droogtes deesdae ’n alledaagse gesig in Suid-Afrikaners se erwe. Opgaarwater kan nou makliker vanuit die tenks versprei word danksy Flexipump se Plug & Spray-toestel. Die toestel is ’n eenvoudige pompie wat aan ’n balklep of die kraan van ’n watertenk gekoppel kan word. Die toestel kan tot 720 liter per uur pomp en selfs water pomp na ’n vlak tot 4,5 meter hoër as die tenk. Geen installering is nodig nie en die toestel bied ’n eenvoudige oplossing om waterdruk te verhoog. Dit hoef net aangeskakel te word om water na jou tuin, swembad of wasmasjien te pomp. Betroubare elektrisiteit is nie ’n vereiste nie. Die toestel kan aan sonkrag, ’n sigaretaansteker in jou motor of ’n gewone karbattery…

JOU DIER KAN JOU MILJOENE KOS Iemand is deur drie Bulterriërs aangeval terwyl hy in ’n straat gestap het. Hy was heeltemal in die straat en die honde het hom sonder enige uitlokking aangeval. Hy het ernstige bytwonde opgedoen en sy linkerarm moes uiteindelik by die skouer afgesit word. Die slagoffer het skadevergoeding van R2 341 000 van die honde se eienaar geëis. Die honde het geen geskiedenis gehad van mense aanval nie. Die honde het vrye toegang tot die eienaar se huis, tuin en agterplaas gehad. Dit was met ’n heining en ’n muur omring en van die straat afgeskei. Iemand kon slegs toegang tot die straat deur ’n hek verkry. Volgens die eienaar was die hek op die betrokke dag gesluit. Die eienaar beweer ’n inbreker het in…

Die skadelikste onkruidsoorte maak grootliks op saadproduksie staat vir verspreiding, vestiging en mededinging met gewasplante. Wonderbaarlike aanpassings in saadgetalle, saadstruktuur, saadverspreiding en saadoorlewing is geensins verspilde energie nie, aangesien dit die voortbestaan van toekomstige generasies verseker. Die gesegde van onkruid “met wortel en tak uitroei” behoort eintlik verander te word na “met wortel, tak en saad uitroei”! By die bestryding van onkruid is dit gepas om te redeneer dat alles by saad begin en eindig, asook dat daar groot waarheid steek in die gesegde: “Een jaar se saadproduksie beteken sewe jaar se onkruidbekamping.” Van die 13 eienskappe wat aan “suksesvolle onkruid” toegeskryf word, het meer as die helfte ’n verbintenis met saad. Dié sewe eienskappe is saadontkieming in ’n wye reeks omgewingstoestande; saad met ’n lang lewensduur; ongereelde en onvoorspelbare…

Rohack-brötchen Hierdie Duitse spesialiteit van rou, gemaalde vleis of gehakte (baie fyngekapte) vleis op ’n vars Duitse broodrolletjie met rou uie en komkommerpiekel is ’n bekende gereg in Namibië. Die Chapman-familie van die plaas Good Hope naby Gobabis het dit vir ons voorgesit. Heerlik! ■ 500 g beenlose wildsvleis van goeie gehalte ■ 1 groot ui, gekap ■ 1 eiergeel ■ Sout en varsgemaalde swartpeper na smaak ■ 10 vars brötchens ■ Sagte botter, vir smeer ■ 1 groot ui, baie dun gesny ■ 6-8 agurkies, dun gesny ■ Seesout en varsgemaalde swartpeper Sny die vleis in blokkies en verwerk dit saam met die ui in ’n voedselverwerker tot fyn. Voeg die eiergeel en sout en peper na smaak by en verwerk vinnig vir ’n laaste keer. Smeer ’n paar…

SAVANNABOKKE 1 Senior en grootkampioenram. Eienaar: Mnr. Koenie Kotzé (076 181 0710), Swemkuil, Niekerkshoop. Van links is mnr. Danie Strauss (beoordelaar), Luhann en Lanthe Jansen (Kotzé se kleinkinders), en mnre. Koenie Kotzé en Bennie Jordaan (beoordelaar). Hanteerder (voor): Mnr. Jacobus Gous. Kotzé het ook die junior kampioenooi vertoon. 2 Junior en reserwegrootkampioenram. Eienaar: Mnr. Tat Scholtz (082 493 6306), GPS-boerdery, Griekwastad. Van links is mnr. Tat Scholtz, Armand en Ané Scholtz (sy seun en dogter), en mnre. Bennie Jordaan en Danie Strauss (beoordelaars). Hanteerder (regs): Mnr. Jan Gorjani. 3 Senior en grootkampioenooi. Eienaar: Mnr. Tat Scholtz (links), GPS-boerdery, Griekwastad. Hanteerder: Mnr. Pieter van der Westhuizen. 4 Reserwe senior en reserwegrootkampioenooi. Eienaar: Me. Marina Kotzé (082 825 7000), Swemkuil, Niekerkshoop. Hanteerder: Mnr. Paulland Riet. BOERBOKKE 5 Junior en grootkampioenram (regs) en…

SNOTSIEKTE is in agt van Suid-Afrika se nege provinsies aangemeld, wat ’n groot gevaar vir veeboere inhou omdat daar nog geen entstof vir die voorkoming van dié dodelike siekte is nie. Dr. Faffa Malan, bestuurder van die Herkouerveterinêre Vereniging van Suid-Afrika (Ruvasa), beveel aan beesboere moet met hul bure daaroor gesels indien dié met wild boer en wildebeeste, wat met dié dodelike virus verbind word, onder die wild tel. Wildebeeste skei die virus af wanneer hulle onder druk is. Malan sê in sy jongste verslag oor siektes wat by Ruvasa aangemeld is dat beeshondsdolheid, beesvirusdiarree en ensoötiese beesleukose (wat die immuunstelsel onderdruk), besmetlike beesrinotrageïtis, vuilbek, vratte en herpes mammillitis van die virussiektes is wat voorkom. Vergiftiging het ook voorgekom, onder meer met slangkop, inkbessie, Cynanchum, Lantana, geeldikkop, vermeerbossie, kikoejoe, ureum,…

Navorsing oor rooibos se potensiaal om allergieë, hartsiektes, suikersiekte en velkanker te verminder, het ’n hupstoot van R4,5 miljoen van die Suid-Afrikaanse rooibosraad (Sarc) gekry. Die beoogde navorsing deur die span van prof. Jeanine Marnewick, hoof van die oksidatiewe stresnavorsingsentrum by die Kaapse Skiereiland-universiteit van Tegnologie (KSUT), gaan vasstel hoeveel rooibos gelykstaande aan ’n koppie tee in ’n gekonsentreerde vorm nodig is om hartgesondheid te ondersteun. Die proef begin Augustus en die uitslag word in 2022 verwag. Marnewick sê hulle gaan die impak van rooibos op risikofaktore, soos cholesterolprofiel, bloeddruk en genetiese onbestendigheid, wat verbind word met die ontwikkeling van hartsiektes, ondersoek. Wetenskaplikes gaan ook kyk hoe die uitwerking van rooibos op dermflora die newe-effekte van antiretrovirale middels kan verminder. Ander navorsingspanne gaan vasstel of rooibos ’n uitwerking op hooikoors…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies in die Oos-Kaap vir die 12 maande tot Januarie vanjaar vir grond van meer as 10 ha. Altesame 376 ooreenkomste is in dié tyd in 35 distrikte gesluit. In 19 distrikte is gunstige prysneigings waargeneem. Die grootste daling (-19%) was by Albanie, met die grootste styging by Mthatha (18%). In dié tyd is 259 048 ha teen R2,173 miljard verhandel. Daarvan was 72 (19,4%) transaksies van kleur. Dit was 27 399 ha, oftewel 10,5% van die totaal. Een van die transaksies was staatsaankope vir grond wat vir landboudoeleindes bekom is, en 67 tussen individue. Sewe transaksies val buite die landbou. Uit die totaal was 104 (28%) van die transaksies vir grond van minder as 50 ha met die meeste (121,…

Die afgelope 12 maande het talle hoog- en laagtepunte vir die rooivleisvleisbedryf ingehou. Ondanks die uitbreking van beken-klouseer en ’n droogte het Limousins steeds flink verkoop en belangstelling in die ras groei sterk. Verskeie uitstekende Limousinveilings het die afgelope jaar landwyd plaasgevind, met ’n hoogste bulprys van R200 000, asook talle stoetbulle wat teen meer as R100 000 verkoop is. Dragtige stoetkoeie en -verse was tot dusver vanjaar goed in aanvraag, met pryse wat wissel van R20 000 tot R110 000. “Goeie teelmateriaal is in aanvraag en kopers is bereid om ’n premie daarvoor te betaal,” sê mnr. AJ du Toit van La Rhone Limousins by Tulbagh. Hy meen die vraag na geregistreerde bulle vir kommersiële gebruik het sterk toegeneem met talle stoettelers wie se bulle vroeg vanjaar reeds uitverkoop…

Dit voel soms of ons in Suid-Afrika kies om nie probleme op te los nie, asof ons genot daaruit put om geleenthede te ondermyn waarmee ons ’n bietjie vooruitgang kan maak. Die debakel rondom die wettige oes van renosterhoring is ’n goeie voorbeeld van dié destruktiewe neiging. Suid-Afrikaners het ’n lang en trotse geskiedenis van die kommersialisering van inheemse diere en plante vir die doeleindes van die landbou, byvoorbeeld rooibos, springbokke en tarentale. Hoekom ons nie renosterhoring, waarvoor ’n enorme aanvraag in Asië bestaan nie, oes en wettig verkoop nie, gaan die verstand te bowe. Nie net word geen skade aan die diere berokken nie, maar die horings groei ook terug soos wol op ’n skaap. Die produk is peperduur en kan miljarde rande se inkomste vir Suid-Afrika verdien. Die…

WATERSUIWERINGSWERKE AL LANGER AS ’N DEKADE STUKKEND Skokkende feite het onlangs aan die lig gebring dat ván die watersuiweringswerke in Suid-Afrika al langer as ’n dekade buite werking is. Dít blyk uit die antwoord van mnr. Gugile Nkwinti, minister van water en sanitasie, op ’n parlementêre vraag van me. Makoti Khawula, EFF-LP. Nkwinti sê altesaam 70 watersuiweringswerke in ses provinsies is buite werking. Hiervan is 47 in KwaZulu-Natal. HANNA NEL skryf: Niks nuuts nie! Die ANC hou niks in stand nie. Net sy eie geldsake en lewe. LAURETTE KRUGER skryf: Geen wonder almal is gedurig siek nie. RENÉ CONNAN skryf: Ek is baie seker daardie syfers is nie akkuraat nie. Onderhoud is ’n konsep wat die huidige regering ontgaan. Die geld wat toegeken word vir die herstel, is reeds gesteel.…

VERSKILLENDE organisasies pak mekaar tans in die media oor ’n aansoek om die invoertarief op sekere hoendersnitte tot 82% te verhoog. Die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging (SAPV) het verlede jaar by die kommissie vir internasionale handelsadministrasie (Itac) aansoek gedoen dat die tarief op stukke aan die been en ontbeende stukke van onderskeidelik 37% en 12% tot 82% verhoog moet word. Veral Brasilië, van waar die grootste hoeveelheid ingevoerde hoendervleis tans kom, sal hierdeur geraak word. Mnr. Izaak Breitenbach, uitvoerende hoof van die SAPV, het vroeër aan Landbouweekblad gesê dat Itac na verwagting einde April ’n besluit oor ’n aanbeveling na dr. Rob Davies, minister van handel en nywerheid, sou neem. Die Suid-Afrikaanse Nasionale Verbruikersunie (Sanvu) en die organisasie vir opkomende swart in- en uitvoerders van Suid-Afrika (Ebiesa) het in April in ’n…

DIE ANC is tans op “brose grond”. Die party bestaan uit twee pole, naamlik die “Davos (Ramaphosa)-groep” wat die ekonomie en risiko’s verstaan, en ’n staatsgedrewe groep wat glo die staat moet groei en aanhou voorsien. “Min verskille bestaan tussen die liberale deel van die DA (Mmusi Maimane) en die ‘Davos-ANC-groep’, maar die gevaar is dat die staatsgedrewe ANC-groep en die EFF baie na aan mekaar beweeg,” het mnr. Theo Vorster, ekonomiese kommentator en stigterslid van Galileo Capital tydens Laeveld Agrochem se Seilsafari aan boord van die MSC Musica gesê. Hy en mnr. Theo Venter, politieke kommentator verbonde aan die Noordwes-Universiteit se sakeskool, het saam besin oor scenario’s vir 2020 in Suid-Afrika. Venter het saamgestem dat ’n deel van die ANC en DA tans oorvleuel wat beleid en siening betref,…

VOORVALLE van onwettige jag met honde is sedert verlede Augustus deur die landbougemeenskappe van 16 dorpe in die Vrystaat aangemeld. Meer as een voorval is in dié tydperk in al dié gebiede aangemeld. In sommige gebiede is minstens een voorval per maand by Vrystaat Landbou (VL) aangemeld, sê dr. Jane Buys, die VL se veiligheidsrisiko-ontleder. Die gebiede waar boere voorvalle aangemeld het, sluit in Bethlehem, Bultfontein, Edenville, Fouriesburg, Harrismith, Heilbron, Hoopstad, Koffiefontein, Koppies, Luckhoff, Rouxville, Smithfield, Tweespruit, Ventersburg, Warden en Zastron. “En dis net die gevalle waarvan ons bewus is. Ons vermoed daar is baie ander wat nie by ons aangemeld word nie.” MODUS OPERANDI Buys sê oor die algemeen is drie tot 13 persone by ’n jagtog betrokke, met tussen nege en 12 honde wat gebruik word. Daar was…

Trustees moet van talle aspekte ten opsigte van die betrokke trust ingelig wees, waaronder of dit voor iemand se dood opgestel is (inter vivos) en of dit ’n testamentêre trust is. Hier volg nog bepalings: ■ ’n Trust moet ’n akte (kontrak) hê. ’n Testamentêre trust se akte is in die testament vervat en ’n inter vivos-trust se akte is by die Meesterskantoor geliasseer. ■ Die Meester van die Hooggeregshof moes ’n magtigingsbrief uitgereik het vir albei soorte trusts. ■ Suid-Afrika het 15 Meesterskantore, elkeen met ’n jurisduksiegebied. As jy dus in Pretoria sterf, word jou boedel deur die Pretoriase Meesterskantoor behartig. As jy ’n inter vivos-trust in Kaapstad registreer, behartig die Meesterskantoor in Kaapstad die saak. ■ Die trustees moet die trust behartig, administreer en bestuur soos direkteure van…

Daar word voorspel dat Suid-Afrikaners teen 2027 sowat 140 000 ton meer rooivleis sal verorber as tans. Ongeag die laer groei in persoonlike inkomste gaan die verbruik van rooivleis met 19% toeneem. Dit sal die per capita-verbruik in ontwikkelende lande, waaronder Suid-Afrika, van 7,1 kg na 8,1 kg verhoog. Volgens mnr. Ian Terblanche van die Wes-Kaapse departement van landbou, wat op George by die Outeniqua-navorsingsplaas gepraat het, eet Suid-Afrikaners jaarliks 1,5 miljoen ton hoender- en 750 000 ton rooivleis. Daarna volg varkvleis met 240 000 ton en skaapvleis met 125 000 ton. Terblanche is besig met ’n studie om te bepaal wat die winsgewendste tyd is om speenkalwers vanaf weidingstelsels te bemark. Die inkomste in speenkalfstelsels word bepaal deur die prys en lewende gewig van die dier. Die onkoste verbonde…

Grondverdigting kan die opbrengs van gewasse erg knou. Omdat verdigting ondergronds plaasvind en dus nie sigbaar is nie, gebeur dit dikwels dat die invloed daarvan geringskat word. Die vatbaarheid van verskillende grondsoorte vir verdigting, wissel. Navorsing dui daarop dat grond met ’n hoër sand- en slikinhoud meer vatbaar vir verdigting is as leem- en kleigrond. Voorts verlaag die hoër vlakke van organiese materiaal in humusgrond die risiko vir verdigting. Bestuurspraktyke wat verdigting aanmoedig, sluit die volgende in: Intensiewe bewerking. Bewerking kan die grond tydelik losser maak, maar oor ’n langer tydperk vererger dit die digtheid daarvan deurdat die struktuur van die grond verswak en organiese materiaal uitgeput word. Daarby verdig werktuie soos ’n skaarploeg en skyf-eg die grond onder die werksdiepte van die werktuie. Herhaalde gebruik van dié werktuie kan…

Na raming vrek meer as 10% van die Ludwig-poubevolking, ’n bedreigde spesie, jaarliks weens botsings met kragen telefoondrade. Dié neiging sal waarskynlik voortduur namate die behoefte aan elektrisiteitsopwekking groei en die netwerk kragdrade en windturbines uitbrei. Die Ludwig-pou (Neotis ludwigii) is ’n groot, statige voël wat in die droë, westelike dele van Suider-Afrika, soos die Karoo en Namibië, voorkom. Hulle is geneig om seisoenaal na die winterreënstreek te beweeg en sal in droë landskappe ook reënbuie volg. Swerms van tot 70 Ludwig-poue is al tydens baie nat toestande getel. Hulle vreet hoofsaaklik groot insekte, veral sprinkane, en klein gewerweldes, maar benut ook plantmateriaal soos blare en bessies. SPOGGERIGE MANNETJIES Die gompou verkies droë savanne, die Ludwig-pou hoofsaaklik Karooveld en die veldpou grasveld- en fynboslandskappe. Die gompou se Afrikaanse naam verwys…

INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 2,4%, of $3,35/t (R48,19/t), tot $138,10/t (R1 987/t) teenoor die vorige week gedaal. Op ’n jaargrondslag is dit 7,8%, of $11,73/t (R168,74/t), laer. Verwagte pryse: Jun. – $137,08/t (R1 972/t), Jul. – $140,78/t (R2 025/t), Sept. – $144,09/t (R2 073/t), Des. – $148,58/t (R2 137/t). PLAASLIK: Die Safexprys van witmielies het met 4,4%, of R118/t, tot R2 540/t teenoor die vorige week gedaal, terwyl die prys van geelmielies met 2,4%, of R62/t, tot R2 488/t gedaal het. Op ’n jaargrondslag is witmielies 26,7% (R536/t) duurder, terwyl geelmielies 17,9% (R378/t) duurder is. Verwagte witmieliepryse: Jun. – R2 584/t, Jul. – R2 587/t, Sept. – R2 650/t, Des. – R2 737/t. Verwagte geelmieliepryse: Jun. – R2 510/t, Jul. – R2 515/t, Sept. – R2 579/t, Des. –…

Suid-Afrikaanse boere besef nie die waarde van die skaapskeer as sport nie. Mnr. Eddie Archer, voorsitter van die Suid-Afrikaanse Skaapskeerfederasie, sê die wanopvatting bestaan dat deelnemers aan die skeersport geleer word om net op spoedskeer te konsentreer. “Tyd maak slegs ’n deel van die punte uit, teenoor gehalteskeer wat die meeste punte tel,” sê hy. “Skeerders kry tydens die provinsiale kompetisies die geleentheid om hulself teen ander op dieselfde bedrewenheidsvlak te meet.” Die driejaarlikse wêreldkampioenskap word vanaf 3 tot 7 Julie in die Noordelike Halfrond in die Franse dorp Le Dorat aangebied. Na verwagting neem tot 34 spanne deel. SA kraai sedert 1996 koning in die handskeer-afdeling. Die federasie het borgskappe bekom vir die deelname van ’n Suid-Afrikaanse span wat bestaan uit twee masjienskeerders, twee handskeerders en ’n beoordelaar elk…

Die Westend-landgoed, Morgenzon, se twaalfde produksieveiling van Drakensbergers en Merino’s het goeie pryse opgelewer en die totale aanbod is verkoop. Die duurste dier, ’n koei (3-in-1) is teen R19 500 aan die BST-boerdery van Ermelo verkoop. Altesame 122 koeie (3-in-1) is teen gemiddeld R18 790 verkoop. Altesame 110 dragtige koeie is teen gemiddeld R14 840 verkoop. Die hoogste prys van R15 500 was vir ’n lot van tien koeie wat deur JW van Niekerk & Seuns van Amersfoort betaal is. Die aanbod van 55 dragtige verse is teen gemiddeld R14 277 verkoop. Dragtige Merino-ooie is teen gemiddeld R2 650 verkoop. OVK het die veiling aangebied en mnr. PM Swart was die afslaer.…