Innehållsförteckning för 18-Nov-16 från Landbouweekblad

Die onlangse opmars van kleinboere om hul griewe aan die Suid-Afrikaanse regering oor te dra, is allermins voortydig as die jongste uitsprake van die Voedsel- en Landbou-organisasie (VLO) van die Verenigde Nasies ontleed word, skryf dr. Kobus Laubscher, onafhanklike ekonoom, in ’n meningstuk in die Republikein. Kleinboere is uitgelewer aan faktore wat uiters nadelig inwerk op hul vermoë om tot die vermindering van selfs huishoudelike voedselonsekerheid by te dra. Lande in Afrika suid van die Sahara het die grootste getal kleinboere, naamlik 425 miljoen. Daar is reeds voldoende bewyse van die uiters nadelige impak van klimaatsverandering op die verbeterde produktiwiteit wat broodnodig is om chroniese hongersnood en armoede te beveg. Ironies genoeg, die deel van die bevolking wat die minste bygedra het tot nadelige klimaatsverandering, gaan die grootste deel van…

MNR. REINI RUSCH, veteraan-beesboer en beoordelaar van die plaas Lichtenstein-West buite Windhoek in Namibië, meen geen beesboer kan dit bekostig om nié wetenskaplik te boer as hy genetiese vooruitgang, sukses en volhoubaarheid wil behaal nie. Hulle het ’n Simmentaler- en Brahmanstoetery, ’n warmbloed-perdestoetery en ’n jagvertakking Lees op bl. 38 hoe hy tegnologie in sy boerdery gebruik. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek en my vrou, Marlies, het drie kinders, René, Bianca en Yvonne. WAAR HET JY GESTUDEER? Ek het my B.Sc. (Landbou) in veeteling en weiding aan die Universiteit van Pretoria behaal. Ek het ook ’n jaar lank as gasstudent aan die Göttingen-universiteit in Duitsland met ’n beurs gestudeer. HET JY ’N STOKPERDJIE? Ek bestudeer die Namibiese voëllewe. WAAR HOU JULLE VAKANSIE? Ons kampeer graag saam met vriende in…

Op die fotoblaaie van werktuie en plaastoerusting op die onlangse Agri Megaweek (“Jongste werkesels”, LBW , 4 November, bl. 50 ) is in die byskrif by die foto van die Agritech-lamwerker verkeerdelik gemeld dat die 3,6 m-model R336 300 kos. Dit kos in werklikheid R33 630. Luidens die berig “Sweetie, jou doring” ( LBW , 28 Oktober, bl. 19 ) was die Holsteinkoei Goldwyn Sweetie 969 wat as FNB se Suiwelkoningin gekroon is, se melkproduksie die afgelope sewe jaar 50 000 liter per laktasie. Dit is verkeerd. Sy het 55 661 liter oor vier laktasies gelewer. Landbouweekblad korrigeer graag onjuisthede in artikels en nuusberigte. Stuur inligting oor regstellings so gou moontlik ná die publikasiedatum en verkieslik skriftelik aan Izak Malherbe,…

DIE Vrystaat se omstrede Vrede-melkprojek en die voormalige LUR en sy amptenaar-vriendin onder wie se leiding miljoene rande se belastingbetalersgeld na hierdie projek gevloei het, is opnuut in die nuus nadat die Open-bare Beskermer (OB) se verslag oor staatskaping uitgereik is. Landbouweekblad verneem betroubaar daar is in provinsiale regeringskringe kommer oor groot bedrae geld wat glo steeds vir die projek oorbetaal word. Rondom dieselfde tyd as wat die vorige OB, adv. Thuli Madonsela, se staatskaping-verslag uitgereik is, is berig mnr. Mosebenzi Zwane, voormalige Vrystaatse LUR vir landbou en nou Minister van Minerale Hulpbronne, het sy bondgenoot me. Seipati Dlamini as adjunk-direkteur-generaal belas met minerale regulering in die nasionale departement aangestel. Dit is ’n sleutelposisie, en gaan gepaard met die mag om mynboulisensies uit te reik of terug te trek, het…

‘Die assessors is nog besig om die skade te bepaal. Na gelang van die ouderdom van die plante, het boere egter 50% tot 100% van hul oeste verloor.’ BOERE op Limpopo se Springbokvlakte het groot verliese gely toe ’n haelbui verlede week hul vroeë aanplantings van saadmielies platgeslaan het. “Die assessors is nog besig om die skade te bepaal. Na gelang van die ouderdom van die plante, het boere egter 50% tot 100% van hul oeste verloor,” sê mnr. Willem Groothof van Graan SA. Groothof, wat in die omgewing van Settlers naby Bela-Bela boer, sê die boere wat hul hele graanoes verloor het, praat reeds van oor plant. Dit is nog vroeg in die vlakte se groeityd en daar is nog genoeg tyd vir ’n oes as nou weer geplant…

DIE handelsverhouding tussen Amerika en 39 Afrikalande suid van die Sahara word oorheers deur die Amerikaanse wet op groei en geleenthede (Agoa), wat aan Afrikalande tariefvoordele vir uitvoer bied. Agoa verval in 2025. Amerika maak dit nou duidelik dat hy graag ander soort handelsbande in die plek daarvan wil hê, wat meer wederkerige voordele sal bied en steeds Afrika se ontwikkelingsdoelwitte sal bevorder. Dít is die strekking van ’n verslag deur die kantoor van mnr. Michael Froman, Amerikaanse handelsverteenwoordiger, wat ’n paar weke voor mnr. Donald Trump se verkiesing tot president gepubliseer is. Die tyd sal leer in watter mate Trump aan Agoa gaan torring. Mnr. Laird Treiber, ekonomiese raadgewer by die Amerikaanse ambassade in Pretoria, het vóór Trump se verkiesing gesê die Amerikaanse kongres kan altyd ’n wetswysiging voorstel.…

Die uitwerking van die droogte bly baie erg in groot dele van die land en met die skrywe hiervan was daar nog nie veel verligting nie. Die aankondiging van die Minister van Finansies dat R550 miljoen in die mediumtermynbegroting vir “droogtehulp” beskikbaar gestel is, het boere sommer weer verontwaardig. Min van daardie geld kom by boere uit. Boonop kan die provinsiale departemente van landbou nie wys waar al die sogenaamde boorgate vir water op die platteland geboor is nie. Dit is aan die groot klok gehang as droogtehulp van miljoene rande. Die werklikheid is dat met die ergste droogte sedert 1904 – volgens amptelike reënvalstatistieke – het daar dadels gekom van al die versoeke om staatsteun aan boere. Die georganiseerde landbou en ander organisasies en individue het groot ondersteuning op…

Mnr.NickSerfontein,voorsitter van die Sernick-groep, het oor die afgelope paar dekades deur harde werk, ondernemerskap en algehele toewyding ’n sakeryk opgebou met die plaas Liebenbergstroom in die Vrystaatse distrik Edenville as basis. Dit bestaan uit sewe entiteite – ’n Bonsmarastoetery, ’n voerkraal, ’n abattoir en ontbeningsaanleg, ’n fase C-bultoetsstasie, ’n groot- en kleinhandelsafdeling, ’n voerfabriek en ’n uitvoerafdeling. Met ’n personeel van sowat 450 mense het die groep vanjaar ’n omset van byna R1,2 miljard behaal. In 2006 was die omset net minder as R200 miljoen. Die voerfabriek, voerkraal, abattoir en kleinhandel is die grootste bydraers tot die groep se omset en wins. Die eersgenoemde drie afdelings het reeds FSSC 22000-sertifisering ontvang, wat wêreldwyd as die hoogste vorm van voedselveiligheidstandaarde erken word. Die plaasgrond van 5 000 ha in een blok…

Boerewors en smoor met polenta-molshope Pap en wors op ’n nuwe manier. Ons het polenta gebruik, maar jy kan gewone witmieliemeel ook inspan. 600gboerewors Water 2 uie 1 blik (410 g) gekapte tamaties 30 ml tamatiepasta Sout, swartpeper en ’n knippie suiker 30 ml vars gekapte pietersielie Polenta-molshope 500 ml water 5 ml sout 250 ml polenta 250 ml gerasperde cheddarkaas 30 ml botter Sit die boerewors in ’n pan en voeg ’n bietjie water by. Bedek, verhit tot kookpunt en prut vir sowat 10 minute. Haal die wors uit die pan en hou eenkant. Sny die uie in ringe en voeg dit in die pan by die water waarin die wors gaargemaak is. Bedek die pan weer en prut totdat die uie sag is. Voeg die gekapte tamaties,…

Jansu Huisamen is deel van die vierde geslag Huisamens op die familieplaas Gifberg naby Vanrhynsdorp, waar hulle rooibos verbou. Hier bedryf Jansu en sy vrou, Maureen, ’n rus-oord waar gaste nie net kan kom uitspan in die natuurskoon nie, maar ook kan aansit vir lekker etes uit Maureen se plaaskombuis. Maureen kook boerekos met ’n interessante kinkel, soos heel lamskenkels wat sy met ’n verskeidenheid vars kruie en brandrissie invryf en dan in ’n sous van balsamiese asyn, rooibostee en tamatie stowe totdat dit van die been af val. Sy sit dit voor op donsige aartappel-“molshope”. Maureen gee haar skoonma, Hela, baie erkenning vir van die lekker resepte op Gifberg se spyskaart. Die karringmelkpoeding is ’n familieresep en ’n gunsteling onder almal wat dit proe. Maureen se “molshope” 4-5grootaartappels…

Van die ontvangers van silwer, goue en spesiale eerbewyse was, van links, mnre. Kobus Behrens (silwer), Jacques Moll van MD Foundation van Ficksburg (Vrystaatse wenner met die beste funksionele Jerseykudde, die kudde met die beste somatiese seltelling en die Jerseykudde met die hoogste genetiese vlak en beste tipe), Mike Mouton van DeLaval (borg), Daan Viljoen (silwer) en Jaco Hendriks van Inovula by Heilbron (goue eerbewys en die beste funksionele Holsteinkudde met die hoogste genetiese vlak). Die ontvangers van brons sertifikate was, van links, mnre. Hannes van den Heever, Willie Haarhoff van Dealesville (ook die kudde met die beste Holstein-tipe), Riaan Jacobs van Jacobsdal, Renier Zietsman van Meadow (borg), me. Diana Burger, mnre. Kobus Marais, Jaco van Wyk van NuPro (borg) en Hansie Swanepoel.…

332m. ton Die Internasionale Graanraad verwag in die 2016-’17-produksie-seisoen die wêreld se grootste sojaboon-oes in ’n dekade, sowat 332 miljoen ton. Dit is 6% meer as die vorige jaar. Amerika (35%), Brasilië (30%) en Argentinië (17%) sal die meeste bydra. China sal ’n verwagte 13 miljoen ton lewer. Suid-Afrika lewer die meeste sojabone in Afrika, met 742 000 ton verlede jaar. — AgBiz 35 arrestasies Tydens ’n provinsiale blou-witligoperasie in die Vrystaat, waaraan 1 006 boere met 705 voertuie en 181 polisiebeamptes met 89 voertuie deelgeneem het, is 35 mense in hegtenis geneem. Dit was die vierde operasie van dié aard vanjaar. Die arrestasies was onder meer vir veediefstal (2), diefstal (2), alkoholverwante misdade (23) en gesteelde eiendom (6). — Vrystaat Landbou 70c/liter Boere kan nou 70c/liter op diesel by…

ANDERKANT DIE REËNBOOG DANKIE AAN ONS BOERE In die afgelope twee weke het ek weer moed geskep vir Suid-Afrika. En daarvoor kan ek net ons boere bedank. Dít ondanks ’n teleurstellende mielieprys, sukkelende vleispryse, die EFF-leier Julius Malema se onvermoë om ’n wag voor sy mond te plaas en nog ’n sukkelvertoning deur die Springbokke. Om te sien hoe redelikheid kan seëvier, gee ’n mens weer ’n diep waardering vir die mag van ’n eenvoudige verduideliking: In dié geval toe ons Landbouweekblad se betrokkenheid — of eerder niebetrokkenheid — by ’n onaangename onderonsie op sosiale media moes probeer ontlont. Dit was veral die wonderlike, pragmatiese bereidwilligheid van ons boere om onmiddellik te help om die regte boodskap te versprei, wat ons hartsnare geroer het — en dít van ’n ieder…

BEDROGPLASE VAN R470M. TERUGGEVAT Plase ter waarde van bykans R470 miljoen is aan die Departement van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming terugbesorg nadat dit uit die korrupte hande van amptenare teruggevat is. Dié amptenare het met ander partye saamgespan om die departement te bedrieg. KOBUS skryf: Jaag die waarheid onverskrokke na! Die landbou is meer werd as dit. Almal wat ’n vermoede het van sulke verdagte transaksies, moet dit kan aanmeld. Die ondersoeke behoort ook verder te gaan, naamlik wie het die foute oorgesien? In watter mate is die ouditkomitees wat betrokke is, aanspreeklik en hoekom is dit nie blootgelê nie? Kan jy glo dat (Shaun) Abrahams (Direkteur van Openbare Vervolging) hom besig hou met beuselagtighede, soos die sogenaamde klagtes teen min. Pravin Gordhan (Minister van Finansies), terwyl sulke goed aan…

DIE staat het die afgelope boekjaar al R50 miljoen bespaar deur grond volgens die voorskrifte van die Grondwet te waardeer, het mnr. Gugile Nkwinti, Minister van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming, gesê. Mnr. Christopher Kobla Gavor, Suid-Afrika se eerste grondwaardeerder-generaal, is verlede jaar aangestel nadat die Wet op Eiendomswaardering (Wet 17 van 2014) op 1 Augustus 2015 in werking getree het. Die wet het dit moontlik gemaak vir die stigting van die grondwaardeerder-generaal se kantoor. Dié kantoor se mandaat is om grond te waardeer wat geoormerk is vir onteiening, asook vir grondhervorming geïdentifiseer is. Nkwinti het by die Parlement gesê die kantoor is gestig omdat hulle vermoed amptenare van sy departement span saam met ander partye om grondpryse uitermatig te verhoog wanneer die Regering aankope doen Die uitwerking is ná ’n…

AGRICOLLEGES International, Suid-Afrika se eie webwolk-gebaseerde landboukollege, behoort sy eerste opgeleide studente aan die einde van 2018 op te lewer, het mnr. Howard Blight van die organisasie se stuurkomitee op ’n onlangse boeredag op Tzaneen gesê. Vroeëre planne om vyf landboukolleges regoor die land te bou, is laat vaar ten gunste van e-leerplanne via die internet. Dit maak dit moontlik om studente enige plek ter wêreld teen ’n fraksie van die koste op te lei. Die aanvanklike begroting vir die oprigting van die eerste kollege op Tzaneen, die ontwikkeling van leerplanne en aanstelling van dosente het sowat R330 miljoen beloop. Die begroting is danksy die webkollege-model nou afgeskaal tot R120 miljoen. “En ek wonder of ons dit alles gaan gebruik,” sê Blight. “Ons lesingbestuursentrum sal in Salt Lake City in…

DIE VERSKILLENDE grafieke gee ’n perspektief op die pryse en getalle vir wild wat op Suid-Afrikaanse wildveilings sedert 2006 tot vanjaar aangebied is. Op die regop y-as is geweegde pryse vir manlike en vroulike diere gesamentlik, terwyl die grootte van die borrel die getalle aandui wat op veilings aangebied is. Kleiner vlaktewild ( GRAFIEK 1) Pryse het vanjaar met 35% tot R1 900 gedaal teenoor verlede jaar. Die verwagting is dat pryse volgende jaar met ’n verdere 8% kan daal. As die pryse vir kleiner vlaktewild nie in verhouding tot die pryse van groter vlaktewild verhandel nie, kan verwag word dat pryse volgende jaar verdere druk kan ervaar om laer te verhandel. Die aanbod van kleinvlaktewild kan volgende jaar met tot 27% toeneem. Groter vlaktewild ( GRAFIEK 2 ) Pryse…

Spesiale trusts is belastingvriendelike trusts vir begunstigdes wat fisiek en/of geestelik gestrem is, soos bepaal in Artikel 1 van die Wet op Geestesgesondheid (Wet 18 van 1973). Só ’n persoon kan nie vir homof haarself sorg nie. Spesiale trusts kan ook vir minderjariges geskep word in ’n testamentêre trust, wat vir voordelige inkomstebelasting in aanmerking kan kom. Waar ’n familietrust (diskresionêre trust of eiendomstrust) teen ’n vaste koers van 41% inkomstebelasting betaal, betaal ’n spesiale trust die koers van individue. Indien ouers ’n kind het wat ligaamlik of geestelik ongeskik is, kan ’n spesiale trust deel wees van ’n oplossing wat ouers se bekommernisse hanteer. Só ’n trust kan immers geld hou wat tot voordeel van die gestremde gebruik kan word wanneer die ouers en familie nie meer daar is…

’n Beraamde 10% tot 20% van die vleis wat Suid-Afrikaners in die wintermaande eet, is wild. Navorsing deur die Trust vir Bedreigde Natuurlewe (EWT) wys dat daar in 2014 ’n beraamde 40 000 ton wildvleis in Suid-Afrika geproduseer is. As die wildbedryf ’n wildsvleisskema op die been kan bring wat boere in staat stel om dié vleis wettig te oes en te bemark, kan die produksie aansienlik toeneem, meen dr. Andrew Taylor van die EWT se wildboerderyprojek. Hy sê volhoubare bronne van proteïene in sosiaal-ekologiese stelsels kan ’n sleutelrol speel om biodiversiteitsverlies en onwettige jag hok te slaan. “Om wildsvleis volhoubaar te produseer, kan dalk net ’n wen-wen-situasie vir ekoloë én die ekonomie wees,” sê Andrew. Hy het op ’n natuurlewe-bestuursimposium van Limpopo se departement van ekonomiese ontwikkeling, omgewingsake en…

WAGHOND Anatoliese herdershonde is veral geskik om kuddes op te pas. Hulle bly “dag, nag en Krismis” by die vee, sê mnr. Jan van Biljon (sel 082 781 5210) van Vryburg, een van die eerste telers in Suid-Afrika wat dié ras van Australië ingevoer het. Die honde word reeds op ses weke tussen die kudde geplaas. SPOORHOND Die spoorhond-beoordelaar me. Liz Hayward (sel 084 328 0030) van Port Elizabeth sê hoewel “enige hond met ’n neus” kan leer om spoor te sny, is dit veral groter honde wat deur digte plantegroei kan beur wat oor langer afstande goed vaar. Gedrewe honde met goeie stamina en konsentrasievermoë presteer. JAGHOND Boerwindhonde is uit verskillende rasse vir die jag van probleemdiere in die ruwe, warm Suid-Afrikaanse terrein en klimaat geteel, sê die teler…

Plaas ’n meganiese ingenieur op ’n vrugteplaas en hy kom met die een werktuig ná die ander vorendag wat mannekrag, tyd en geld bespaar. Mnr. Thinus Loock het ’n ou kunsmis-en-kalkstrooier omgebou en vergroot sodat saagsels as deklaag tussen boorde gestrooi kan word. Dit bespaar hom die aankoop van ’n volle werktuig vir dié doel wat dikwels onbenut sou staan. Thinus se boereplan om paddas uit hul plaas se filtreerstelsel te hou, het vroeër vanjaar heelwat reaksie uitgelok (“Filter skakel paddas uit”, LBW, 22 April). WATER DOELTREFFENDER BENUT Hy is hoofsaaklik vir vrugteproduksie op 70 ha van die plaas Ongelegen naby Uniondale verantwoordelik, waar hy saam met sy pa, Matie, boer. “Daar is verskeie aspekte van vrugteverbouing wat aandag verg, soos die bestuur van arbeid, water en boomgesondheid.” Volgens Thinus…

TEENLIGGAAM-WAARDES OM BEESBRUCELLOSE BY KOEIE TE BEPAAL Wanneer ’n koei positief getoets het vir brucellose en haar telling is 789, hoe lank is sy al besmet? Diere wat teen brucellose ingeënt word met die Stam 19- (S19) entstof ontwikkel humerale IgM-, IgG1-en IgG2-teenliggame. Ses maande ná inenting het IgG gewoonlik verdwyn, maar baie lae vlakke van IgM en IgG kan teenwoordig wees. Dit is dikwels in té lae vlakke om deur die komplementfiksasietoets (KFT) opgespoor te word. In diere wat met brucellose besmet is, is hoër vlakke van IgG1 gewoonlik teenwoordig, wat deur die KFT aangedui word. Dié toets word beskryf in die internasionale organisasie vir dieregesondheid (OIE) se Handleiding van Diagnostiese Toetse en Entstowwe van Diere. (http://www.oie.int/international-standard-setting/terrestrial-manual/access-online/) Rose Bengal-toets (RBT) Die RBT is ’n baie sensitiewe toets wat gebruik…

Lensie-enbotterskorsiebobotie 375mllensies 45 ml olie 1 groot ui, fyn gekap 5 ml garam-masala 10 ml kerriepoeier 3 ml borrie 1 botterskorsie, geskil, ontpit en in blokkies gesny Water 5 ml botter Skeut melk of room Sout en peper na smaak Bolaag 3 eiers 500 ml melk Lourier- of kerrieblare 180 °C. Kook die lensies in ’n pot water (sonder sout) totdat dit baie sag is. Terwyl die lensies kook, verhit die olie en braai die ui en speserye stadig daarin totdat die ui sag is. Voeg die botterskorsieblokkies by en bedek met water. Verhit tot kookpunt. Prut totdat die botterskorsie sag is en daar ongeveer 100 ml vloeistof daarmee saam in die kastrol oorbly. Druk goed fyn met botter en ’n bietjie melk of room tot glad. Geur met…

Toe Groot Constantia op 13 Julie 1685 aan Simon van der Stel toegeken is, het hy die 891 morg (763 ha) begin ontwikkel. Hy het ’n swierige herehuis gebou, akkerbome geplant en 10 000 wingerdstokke in die grond gesteek. Hy het gou ’n lonende wingerden wynbedryf gevestig. Koning Lodewyk Filips van Frankryk en Napoleon Bonaparte was latere jare kliënte van Groot Constantia. Reeds in Simon van der Stel se dae is die wyn geloof. Die klei en sandsteen waarin die wingerde geplant is en die koel seelug bied die ideale terroir vir uitstekende wyn. ARGITEKTONIESE SKATTE Die herehuis, wat in die 1700’s deur Hendrik Cloete nóg swieriger gemaak is, is in 1925 deur ’n brand verwoes. Dit is met sorg tot sy oorspronklike glorie herstel. Vandag word dit beskou as…

Noord-Dakota, gestuur. Kruisteling tussen dié wildesonneblom en ander sonneblombasters het gevolg en later is die Clearfield-naam geregistreer. Verskeie saadmaatskappye wêreldwyd – ook in Suid-Afrika – gebruik hierdie saadteelmateriaal en het dit in hul saadaanbod beskikbaar. Pannar het byvoorbeeld ’n volledige reeks basters met die Clearfield® -geen, sowel as basters met die Clear-field® -Plus-geen beskikbaar. Syngenta bied ook dié voordeel in sy sonneblompakket. BASF het ’n stap verder gegaan met die ontwikkeling Saaiboere is onder druk om vanjaar in te haal ná ’n buitengewoon moeilike seisoen. Verlede jaar is sowat 22% minder somergewasse aangeplant. Terwyl mielieaanplantings in die 2015-’16-seisoen met sowat 27% gedaal het, het sonneblom gedy met ’n toename van 20% teenoor die vorige seisoen. Mnr. Adriaan de Lange, voorsitter van die Misstofvereniging van Suider-Afrika (Fertasa) en besturende direkteur van…

Van links is mnre. Henri du Plessis van die plaas Elandsrivier naby Prince Alfred Hamlet, Frans Conradie van Koelfontein, dr. Piet Croucamp, deesdae ’n Dormer-boer van Gauteng, Chris Burgess, wat oor die verreikende invloed van tegnologie gepraat het, en mnr. Andries Wiese van markintelligensie en bemarking by Mutual & Federal Agri. Van links is mnre. Danie Goosen van DP en JC Goosen-boerdery, Mauritz Walters van MJW-boerdery in die Warm-Bokkeveld, me. Alta en mnr. Marais Keuler van die plaas Matjiesgoedhoek in die Sutherland-Karoo en mnr. Robert Zulch van Wakkerstroom in die Witzenbergvallei. Mnr. Pieter du Toit (links), besturende direkteur van die Dutoit-groep, saam met mnr. Raymond Koopstad van die United South African Agricultural Association (USAAA). Hulle het deelgeneem aan ’n paneelbespreking oor die Witzenberg-grondhervormingsinisiatief, Partnership in Agri Land Solutions (Pals). Mnre.…

FEITLIK GEEN SUIKER WORD UITGEVOER Suikerproduksie sal vanjaar die laagste in etlike jare wees – ongeveer 1,6 miljoen ton, sê mnr. Rob Field, finansiële direkteur van RCL Foods. Daar word verwag dat die impak van die droogte langer as ’n jaar ’n invloed op die produksie van suikerriet sal hê. Maar daar is tog hoop dat volgende jaar se produksie effens beter sal wees, met sommige gebiede in KwaZulu-Natal wat beter reën as in die vorige produksiejaar gekry het. Hy sê die droogtesituasie bring mee dat omtrent geen suiker uitgevoer sal word nie. Die bedryf se verkope op die plaaslike mark is op ’n jaargrondslag op soortgelyke vlakke as verlede jaar en dit behoort so te bly. Met die Suid-Afrikaanse verbruiker wat tans onder druk verkeer, kan die vraag gedemp…

REËN HELP, MAAR VERKOPE VAN TREKKERS BLY LAAG Ten spyte van reën in sommige somersaaigebiede die afgelope twee maande het die verkoopsyfers van landboumasjinerie nog nie herstel nie. Volgens die Suid-Afrikaanse Landboumasjinerie-assosiasie (Salma) is trekkerverkope van 623 eenhede in September 2% minder as die 637 eenhede wat verlede September verkoop is. Tot dusver vanjaar is trekkerverkope ongeveer 14% laer as in die ooreenstemmende tyd verlede jaar. Stroperverkope van 14 eenhede in September is 26% laer as die 19 wat verlede September verkoop is. Tot dusver vanjaar is stroperverkope ongeveer 16% laer as verkope in die ooreenstemmende tyd verlede jaar, sê mnr. Wynn Dedwith, voorsitter van Salma. Hy sê met betrekking tot reënvalvooruitsigte het die El Niño-effek verander in ’n swak La Niña-stelsel. Daarom is vooruitsigte vir die land ten opsigte…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond wat groter is as 20 ha in die Oos-Kaap vanaf Oktober verlede jaar tot September vanjaar. In dié tyd is 343 ooreenkomste in 32 distrikte gesluit wat 235 775 ha teen R2,040 miljard behels het. By amper 44% van die distrikte in die provinsie (grootliks in die ooste) het pryse gedaal. Daarvan was 53 transaksies van kleur, 15,4% van die totaal. Dié soort transaksies sluit in verhandelings tussen individue (39), regeringsaankope van landbougrond (12) asook grond verkry vir munisipale gebiede (1), en private aankope. Altesame 25 279 ha (10,7% van die totaal) is in dié proses teen R255 miljoen (12,5 % van die totale waarde) verhandel. Uit die totaal was 63 (18%) transaksies vir grond kleiner as 50…

Ondanks die droogte is hoogs bevredigende pryse op die jongste twee SA Boerbokveilings behaal, sê me. Michelle Kruger, rasdirekteur van die SA Boerboktelersgenootskap. Op die produksieveiling van mnr. Lukas Burger van Griekwastad is ’n ooi teen ’n nuwe rekordprys van R130 000 verkoop. Die koper was mnr. Barry Strydom van Polokwane. Op dieselfde veiling is 25 kudderamme teen gemiddeld R6 636 stuk verkoop. Die 24 stoetramme het gemiddeld R21 785 stuk behaal, met die duurste ram wat teen R100 000 aan mnr. Barnie Faber van die Faber-familietrust, Kimberley, verkoop is. Op die nasionale veiling in Bloemfontein is die stoetramme teen gemiddeld R27 850 stuk verkoop met die duurste ram van mnr. Lukas Burger wat R105 000 behaal het. Die koper was die Boerbokstoetery Al3 Hanekom van Kuruman. Kudderamme is teen…

MNR. GUGILE NKWINTI, Minister van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming, oor probleme met die korrekte waardasie van grond in Suid-Afrika. — Bl. 16 ‘Vir ons welsyn is uitvoermarkte baie belangrik en dit (die beperking op wêreldhandel) sal ons knou.’ MNR. MIKE SCHÜSSLER, ekonoom en direkteur van Economists.co.za, oor mnr. Donald Trump se verkiesing as president van Amerika. — Bl. 15 ‘Water wat oorspronklik vir veesuipings aangewend is, word vir besproeiing gebruik. Dit veroorsaak ernstige waterskaarstes vir die res van die landbougemeenskap in die omgewing.’ MNR. PETER KNIPE, ’n wildboervanNoordwes. — Bl.18 ‘As jy 300 ooie met lammers in ’n kraal moet kry, kan ’n hond keer waar 10 mense nie kan keer nie.’ MNR. JURIE VAN DER VYVER, skaaphondhanteerder van Riversdal. —Bl.44 ‘Die bulle wat op ons onlangse produksieveiling aangebied is,…

BOER GEE DROË BOORGATE, FONTEINE NUWE LEWE Toe die boorgate op mnr. P.R. Human se plaas Bella Vista in die distrik Brandfort ’n paar jaar gelede die een ná die ander ingegee het, het hy besef hy moet dringend ’n plan maak as hy met sy boerdery wil voortgaan. Hy het ’n ongewone plan gemaak, naamlik om die ondergrondse watervoorraad kunsmatig met reënwater aan te vul. Dit werk so goed dat Bella Vista nou ’n waterryke plaas is. In spruite naby bestaande boorgate het Human boorgate laat sink totdat ’n wateraar getref is. Hy het nie pompe op dié gate aangebring nie, maar elke gat netjies laat uitvoer en die bek daarvan met sifdraad en klip beskerm. ’n Lae grondwal in die vorm van ’n perdeskoen is wyd om elke…

MNR. DONALD TRUMP se oorwinning in die Amerikaanse presidentsverkiesing kan wêreldhandel nadelig raak en só ook die Suid-Afrikaanse landbou. Die vraag is hoeveel van “kandidaat Trump” se verkiesingsbeloftes rakende internasionale handel “president Trump” gaan uitvoer, sê mnr. Peter Draper, ekonoom en besturende direkteur van Tutwa Consulting. Handelskwessies was ’n belangrike bepaler van Trump se sukses. Mnr. Paul Drazek,’n Amerikaanse handel-en-landboubeleidskenner, het gesê hy vrees Trump “sal dit as ’n teken van swakheid beskou om op sy verkiesingsbeloftes terug te gaan”. Hy en Draper sê die Amerikaanse president het baie magte oor handelskwessies. Draper sê as Trump sy verkiesingsbeloftes uitvoer, kan dit ’n “massiewe internasionale handelsoorlog” ontketen. Hy het onder meer belowe om invoertariewe op produkte uit China tot 45% en uit Mexiko tot 35% te verhoog. Mnr. Mike Schüssler, ekonoom…

BESLAG is gelê op altesame 29 plase van R470 miljoen ná onwettige transaksies tussen korrupte amptenare, plaasverkopers en oordragprokureurs. Die plase is aan die Departement van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming terugbesorg nadat die spesiale ondersoekeenheid met die Valke, die Batebeslagleggingseenheid en die Nasionale Vervolgingsgesag (NVG) kragte saamgespan het om dié korrupsie bloot te lê. Die plase sal nou voor einde Desmber aan nuwe, verdienstelike begustigdes oorhandig word. Mnr. Gugile Nkwinti, Minister van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming, het die ondersoeke aangevra toe verskeie onreëlmatighede by grondhervormingsprogramme na vore gekom het. Dié ondersoek, wat begin het met die bedrieglike toestaan van grondtoelaes van byna ’n halfmiljard rand, het gou uitgekring na plase wat nie aan begunstigdes oorgedra is nie. Dit het van 1 Januarie 2006 tot 18 Februarie 2011 plaasgevind. Die NVG…

MET ’n netto wins van R148 miljoen voor die uitbetaling van dividende was die afgelope boekjaar een van die landboumaatskappy GWK se bestes. Van die hoogtepunte in sy finansiële state is die 11,2%-toename in omset tot R8,34 miljard, ’n gemiddelde jaarlikse opbrengs van 21% op sy aandeelhouding die afgelope 7 jaar, en ’n 10%-toename in die getal aandeelhouers. Mnr. Frank Lawrence, voorsitter van GWK se direksie, sê hoër kommoditeitspryse, die groei in sy markaandeel, ’n sterk klem op doeltreffendheid en buitengewone uitvoerresultate het tot die maatskappy se winsgroei bygedra. Altesame R105,8 miljoen is met die afsluiting van die boekjaar aan aandeelhouers uitbetaal. VOORKEURAANDELE GWK het ’n nuwe soort voorkeuraandeel bekend gestel wat verhandeling van aandele binne die maatskappy moontlik maak. Mnr. Johann Klopper, finansiële direkteur van GWK, sê aandeelhouers kan…

DIE verstewiging van die rand vanweë die politieke gebeure in Suid-Afrika die afgelope tyd was nie goed vir die sybokhaarmark nie. Pryse het op die jongste veiling met gemiddeld 2,4% teruggesak tot R188,93/kg. Dit is sowat R11/kg laer as op die ooreenstemmende veiling ’n jaar gelede. Op verlede Dinsdag se veiling het die kleinbokkiehaarprys met 2% gedaal tot R285,57/kg. Jong winterbokhaar was 3,5% goedkoper teen R238,49/kg, terwyl fyn grootbokhaar en sterk grootbokhaar albei met 2% gedaal het tot onderskeidelik R202,62/kg en R171,27/kg. Die hoogste prys van die dag was R342,10/kg vir ’n baal kleinbokkiehaar van mnr. Niel Rossouw van Prins Albert. Die omset op die veiling het sowat R24,74 miljoen beloop en 93,63% van die aanbod is van die hand gesit. Die grootste kopers was Samil en Stucken wat gesamentlik…

Die nuwe eienaars van Olyfberg wil konfyttamaties op 6 ha plant. VAN Loveren Family Vineyards en prof. Mohammad Karaan, landbou-akademikus en lid van die Nasionale Beplanningskommissie, het onlangs die bekende plaas Olyfberg (1 200 ha) vir R25 miljoen gekoop. Olyfberg is langs die Breërivier tussen Worcester en Robertson in die Wes-Kaap geleë. Die prys het ook die olyfverwerkingsaanleg op die plaas en die klein premiehandelsmerk ingesluit. Olyfberg se olyfolie is al verskeie kere bekroon. Volgens mnr. Phillip Retief, besturende direkteur van Van Loveren, het Olyfberg, wat hulle by mnr. Frikkie Naudé en sy vrou, Danila, van Stellenbosch gekoop het, ook waterregte op 117 ha. Dit kom neer op 7 450 m3 water per jaar vir besproeiing. Al die gewasse is onder mikrobesproeiing. Die plaas het olyfboorde op 70 ha, waarvan…

MNR. ANTON ALEXANDER van Ouwerf Plaas (Crookes Brothers), ’n sagtevrugteplaas by Vyeboom in die EGVV-gebied (Elgin, Grabouw, Villiersdorp en Vyeboom), is die wenner van die 2016 Wes-Kaapse Landbouwerker van die Jaar. Die eerbewyse is onlangs in die Paarl oorhandig. Die Wes-Kaapse Prestige-landbou-eerbewyse word aangebied deur die Wes-Kaapse departement van landbou en Shoprite, Afrika se grootste voedselwinkelgroep. Shoprite is al sedert 2012 ’n borg van dié eerbewyse. “Gemeenskappe en plaaswerkers is deel van Shoprite se kernbesigheid – hulle is ons kliënte, werknemers en natuurlik ook ons verskaffers,” het dr. Johan van Deventer, algemene bestuurder van Freshmark (Shoprite se afdeling vir vrugte- en groenteverkryging en verspreiding), gesê. “Ons het dus ’n rol om te speel in die erkenning en opheffing van plaaswerkers, wat so ’n belangrike bydrae tot die Suid-Afrikaanse ekonomie lewer.…

Wagyu-beesvleis neem rooivleis werklik na ’n heel nuwe vlak, anderkant prima, verkondig die Amerikaanse Wagyu-telersgenootskap op sy webwerf. Dít is nie ’n blote gebeuelblasery nie, het hul Australiese eweknieë die afgelope paar jaar bewys. Sedert die eerste Wagyu-koei in 1990 in Australië aangekom het, het dié ras met sy fynproewersvleis vir ’n ommekeer in hul rooivleisbedryf – van die plaas tot op die vurk – gesorg. Al hul groot voerkrale het deesdae hul eie Wagyu-handelsmerk, en die gesogte karkasse met hul hoë binnespierse vet-inhoud, oftewel marmering, verdien van A$6 000 (Australiese dollar; sowat R62 200) tot A$8 000 (sowat R83 000) vir ’n 450 kg-karkas. Een van hul voorste telers, mnr. Scott de Bruin van die plaas Mayura in Suid-Australië, het onlangs in China A$1 100 (sowat R10 300) vir…

Die droogte en politieke en ekonomiese onstabiliteit ten spyt het die wildbedryf vanjaar sy man gestaan. Met 15 veilings die afgelope veilingseisoen het Wildswinkel ’n omset van byna R2 miljard gehad. Die groep het deur die loop van die jaar sowat 4 500 kopers geregistreer. Afgesien van die veilings wat Wildswinkel namens groot groepe, waaronder Stud, Benchmark en Golden Breeders, aangebied het, is 142 verkopers by Wildswinkel se eie veilings geregistreer. Vir my is die gesonde balansstaat van die seisoen se transaksies die beste aanduiding dat die bedryf kerngesond is. Van die R1,91 miljard se diere wat op die veilings verkoop is, is daar minder as 0,1% se beta-lings uitstaande. Die kopers het betaal en die verkopers is tevrede. Dit wys dat die wildbedryf steeds ’n kontantbedryf is. Selfs die…

WAT WAS JOU BESTE BOERDERYBESLUIT? Ek het van ongewilde vrugtekultivars ontslae geraak en laeproduksieboorde vervang met vrugte met ’n hoë opbrengs. Ek gee ook baie meer aandag aan doeltreffende besproeiing deur die gebruik van grondvogmeters, skedulering en beplanning. EN DIE GROOTSTE FOUT WAT JY GEMAAK HET? Die neem van emosionele besluite. ’n Mens moet vinnig wees om te dink en stadig wees om te praat. WAT IS JOU GROOTSTE PROBLEME? Afgesien van arbeid bly die natuur ’n groot onsekerheid. Ons probeer die risiko van ryp, droogte en hael sover moontlik bestuur deur onderskeidelik te besproei sodra die temperatuur te laag daal, goeie waterbestuur en die moontlike gebruik van haelnette in die toekoms.…

LIGGING Pretoria SIMMENTALER 1 Junior en grootkampioenbul, Taaibosspruit Bismark PJO 13/57. Eienaars: Mnre. Chris en Pieter (sel 079 275 9695) Oelofse, Taaibosspruit-stoetery, Lichtenburg. Hanteerder: Mnr. Jors Motsabatho. 2 Junior en grootkampioen vroulike dier, Leeupoort PN13/563. Eienaar: Mnr. Gert Nienaber (sel 082 808 6390), Leeupoort-stoetery, Rustenburg. Hanteerder: Mnr. Ephriam Mathane. FOTO: WAYNE SOUTHWOOD 3 Reserwe senior en reserwegrootkampioen-bul, Greysim Navos LA 14/10. Eienaar: Mnr. Louw Grey (sel 082 963 5567), Greysim-stoetery, Boons, Rustenburg. Hanteerder: Mnr. Jors Kopane. 4 Senior en reserwegrootkampioen-koei, Wensim Katryn WEN 11/15. Eienaar: Mnr. Willie O’Brien (sel 082 859 7329), Wensimstoetery, Mokopane. Hanteerder: Mnr. Jack Mashabane. LIMOUSIN 5 Senior en grootkampioenbul, DL 12/66. Eienaars: Mnr. John (sel 083 454 3095) en mev. Tracey Devonport, Devlanstoetery, Houghton. Hanteerder: Mnr. Petrus Mofokeng. 6 Senior en grootkampioenkoei, DL 11/45. Eienaars: Mnr.…

OU BEKENDES Trompie Omnibus 5, Topsy Smith, R140, Human & Rousseau (2016) Die ondeunde Trompie en sy maats in die Boksombende het nog lank nie hul sjarme verloor nie – dit bewys dié drie gewilde Trompie-stories weer opnuut. Die Trompie-reeks het ’n belangrike bydrae tot die Afrikaanse letterkunde gelewer en maak kinders steeds lus en lief vir lees. Die sproetgesig Trompie wil ’n seun se krieketkolf leen sodat Kwaggaberg se seuns kan gaan krieket speel, maar eers moet hy mooi met die suinige ryk eienaar van die kolf onderhandel – en hy doen dit op kenmerkende Trompie-wyse. Die boek spog met ’n vars nuwe ontwerp en is geskik vir kinders tussen 9 en 12 jaar oud. DRIE-IN-EEN Saartjie Omnibus 5 , Bettie Naudé, R140, Human & Rousseau…

S oms verbeel ek my dat dit ’n groter gawe is om berekend stil te bly as om selfversekerd te praat. Gelukkig word ’n mens darem nie gedwing om tussen dié gawes te kies nie. Met die wysheid van Bo kan ’n mens albei benut op die regte tyd en manier. Só sal jy voordeel bring vir jouself, asook vir ander mense met wie jy te doen kry. Ek beny mense wat maklik kan praat wanneer die tyd aanbreek. Woorde wat reg gekies en op die regte tyd uitgespreek word, kan helend, vertroostend en bemoedigend wees. Dit is soos terapie vir die gees. Dit kan egter ook as dolke of skokstokke gebruik word om mense seer te maak. En waar kom die gawe van stilbly te pas? Wanneer jy niks…

INTERNASIONAAL: Die mielieprys het met 0,5%, of $0,64/t (R8,64/t), tot $138,03/t (R1 863/t) teenoor die vorige week gedaal. Op ‘n jaargrondslag is dit 7,4%, of $11,08/t (R149,58/t), laer. Verwagte pryse: Desember – $136,84/t (R1 847/t), Maart – $140,39/t (R1 895/t), Mei – $143,38/t (R1 936/t), Julie – $146,21/t (R1 974/t). PLAASLIK: Die Safex-prys van wit mielies het met 7%, of R269/t, tot R3 585/t teenoor die vorige week gedaal. Geel mielies se prys het met 4,1%, of R133/t, tot R3 127/t gedaal. Op ‘n jaargrondslag is wit mielies 12%, of R385/t, duurder, terwyl geel mielies 4,9%, of R147/t, duurder is as verlede jaar dié tyd. Verwagte witmieliepryse: Desember – R3 612/t, Maart – R3 467/t, Mei – R2 752/t, Julie – R2 639/t. Verwagte geelmieliepryse: Desember – R3 138/t, Maart…

SA MANGO’S NA INDIË Die Suid-Afrikaanse mangobedryf sal vanjaar sy voelers na die Indiese mark uitsteek. Dié vrug is oorspronklik van Indië en daar is ‘n groot vraag na mango’s in dié land. Mnr. Derek Donkin, uitvoerende hoof van Subtrop, die produsentevereniging wat onder meer die sake van die Mangokwekersvereniging bestuur, sê plaaslike mango’s sal dié produksiejaar die eerste keer op die Indiese mark toegelaat word. Die verwagting is dat beperkte volumes mango’s daarheen uitgevoer sal word om die mark te toets. Volgens Donkin word die Suid-Afrikaanse uitvoer van mango’s tradisioneel tot Afrika en die Midde-Ooste beperk. Die uitvoer van vars mango’s beslaan tans net sowat 3% van die totale oes van sowat 75 000 ton. In 2015-’16 is sowat 53% van die uitgevoerde, vars vrugte in die Europese Unie…

GAUTENG CARLETONVILLE BUFFELSDOORN (143) 319 ha, aan Buffelsdoorn-boerdery (Edms.) Bpk., van D.G. Fourie, R1 250 000. VLAKDRIFT (163) 21 ha, aan Jomandi Generators, van Caroza Farm (Edms.) Bpk., R4 000 000. VOGELSTRUISFONTEIN (263) 76 ha, aan Kiriake-trust, van Rapitrade 273 (Edms.) Bpk., R1 146 750. ZUURBULT (240) 755 ha, aan Stad Johannesburg, van Provinsiale Regering Gauteng, R107 000 000. PRETORIA WELGEDACHT (130) 21 ha, aan Wildlife Fencing, van P.F. Potgieter, R500 000. RIETVLEI (518) 197 ha, aan Summerlane Trading 116, van Nantus, R2 800 000. KWAZULU-NATAL BALLITO UMHLALI (1126) 231 ha, aan R. Lekha, van Renedene Estate, R12 000 000. HELPMEKAAR BIRKENHEIM (8207) 217 ha en DOUBLE KRAAL (6754) 162 ha, aan Birkenheim Farming, van R.F. Hellberg, R896 000. NEWCASTLE KILBARCHAN (2969) 100 ha, aan Star of Life Emergency Trading,…