Innehållsförteckning för 5/21/2020 från Landbouweekblad

DIE Paternoster-groep, ’n risiko-konsultantegroep, waarsku dat die regering se aanvanklik uitstekende reaksie op die Covid-19-pandemie gevaar loop om geloofwaardigheid te verloor deur sy irrasionele standpunte oor sommige aangeleenthede. Daar moet ’n direkte en proporsionele verband wees tussen bestrydingsmaatreëls en die doelwit daarvan, en daardie verband moet na wense aan die publiek verduidelik word. Anders sal die regering dit in die hof moet verduidelik. Dit sou ’n oorvereenvoudiging wees, en onakkuraat, dat een of ander “terugvegfaksie” pres. Cyril Ramaphosa wil verswak. Dit gaan meer oor verskille in beleidsbenaderings betreffende die mate van regeringsbetrokkenheid in die reaksie op ’n gesondheidskrisis, en die gewig wat ekonomiese oorwegings dra. Me. Nkosazana Dlamini-Zuma, die minister van samewerkende regering en tradisionele sake en ’n veteraan-tabakstryder, het beduidende magte ingevolge die Wet op Rampbestuur – en sy…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Covid-19 slag wildbedryf ■ ZZ2 se planne teen virus ■ Appels: Unieke plaas vra unieke aanslag ■ Nuwe reeks: Boere se planne teen die droogte ■ Topstoetboer: Reël só suksesvolle aanlyn veiling ■ Proewe: Laat elke druppel reën werk SPESIAAL ■ Veebedryf GESIN ■ Wat eet ons vanaand? COVID-19 EN WILD Sonder dringende ingryping sal Suid-Afrika se wildbedryf nie die impak van die Covid-19-pandemie oorleef nie. ’n Gesaghebbende opname wat onder wildboere gedoen is, waarsku dat die bedryf op die rand van ’n ineenstorting is. Die wildbedryf het reeds sowat R3,8 miljard weens kansellasies verloor.…

SITRUS UITGEDEEL TEN SPYTE VAN REGERING SE BELEID Die taakspan wat deur die burgerregteorganisasie AfriForum en die familieboerderynetwerk Saai met die samewerking van Solidariteit Helpende Hand se Josef Silo’s-projek gestig is, het verlede week meer as 10 ton sitrusprodukte aan 2 675 bejaardes by 20 tehuise en drie kinderhuise in die Pretoria-omgewing afgelewer. Solidariteit Helpende Hand het ’n verdere 10 ton sitrus na Benoni gestuur vir verspreiding. Dié kos is deur die taakspan versprei ten spyte van pogings deur die regering om die uitdeel van kos gedurende die inperking te sentraliseer. Hiervolgens sal kos ingesamel en na ’n sentrale plek geneem word. Dan sal die regering besluit wie dit ontvang. Die taakspan versprei kos en noodsaaklike produkte aan behoeftige individue, gesinne en instellings, soos kinderhuise, tehuise vir bejaardes en klinieke…

DIE Land Bank het gesprekke met sy finansiers begin en sê hy ervaar ’n bereidwilligheid om oplossings te vind. Dié bank het in April bekend gemaak dat hy likiditeitsprobleme het en nie sy betalingsverpligtinge kan nakom nie. “Die Land Bank het nie genoeg likiditeit om sy korttermynrente- en kapitaalterugbetalings aan al sy finansiers na te kom nie, tensy die bank genoeg oorbruggingsfinansiering kan bekom,” lui een van die verklarings wat die bank hieroor op die JSE se Sens-nuusdiens uitgereik het. Fin24 berig die bank sal dalk op sy krediteure vir ’n geldelike reddingslyn moet staatmaak omdat die tesourie nie in sy huidige begroting vir herkapitalisering van die bank voorsiening gemaak het nie. Die tesourie het aan Landbouweekblad gesê hy en die regering beskou die bank as ’n sleutelinstelling in die…

GEMENGDE FINANSIERING | Twee banke lyk gewillig DIE moontlikheid bestaan dat die handelbanke Absa en FNB gemengde finansiering saam met die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling sal aanpak, het mnr. Mdu Shabane, direkteur-generaal van dié departement, gesê in ’n voorlegging aan die parlement se portefeuljekomitee vir landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling oor sy strategiese plan vir die 2020-’21-boekjaar. Shabane het gesê die departement is reeds by gevorderde onderhandelings met Absa en FNB betrokke. Ondersoek word ingestel hoe dié twee banke gemengde finansiering saam met die staat kan aanbied. “Ons hoop ons kan dit verder uitbrei. Ons het groot vordering gemaak.” Hy het beklemtoon dat gemengde finansiering binnekort ten volle aan die gang sal wees. Gemengde finansiering, wat uit ’n lening- en subsidiekomponent bestaan, is aanvanklik laat vaar omdat…

LAER nagtemperature in die somerreëngebied veroorsaak dat insekplae nie meer veel van ’n bedreiging inhou nie, al het sprinkaanswerms en Afrika-kommandowurms nog tot onlangs in die Oos-Kaap voorgekom. Dr. Gerhard Verdoorn, bedryfsbestuur by CropLife SA, sê tot onlangs was daar uitbrekings van Afrika-kommandowurms in dele van die Oos-Kaap omdat temperature daar nie so vinnig daal as op die Hoëveld nie. Dit het net in veld- en weidingsgebiede voorgekom en nie by gewasse nie. Hy sê daar was nie in die afgelope maand uitbrekings van herfskommandowurms nie aangesien hul siklus waarskynlik verby is. “Sprinkaanswerms het tot onlangs by Graaff-Reinet, Jansenville, Cradock en Steytlerville voorgekom, maar uiteraard nie op die vlak van Sentraal-Afrika se rooisprinkane nie. Die temperature daal egter nou vinnig en dit is onwaarskynlik dat daar opvolguitbrekings sal wees nie.”…

SITRUSB O ER E van die Olifantsrivierstreek in die Wes-Kaap gaan vir 190 dae ’n lemoen per dag aan 100 000 behoeftiges in dié provinsie skenk om te help om Covid-19 te beveg. Lede van die Olifantsriviersitrusprodusentevereniging het op 8 Mei 19 miljoen lemoene bewillig aan Project Orange, ’n projek van die Ruben Richards-stigting. Volgens mnr. Ruben Richards is die doelwit om die immuniteit van behoeftige mense in arm gemeenskappe te versterk sodat hul risiko vir Covid-19-besmetting verlaag. “Baie van die kwesbaarste mense in armer gemeenskappe se immuunstelsel is in gedrang weens ander faktore. Medici en voedingkundiges beveel ’n daaglikse vitamien C-inname van 90 mg vir mans en 75 mg vir vroue aan om ’n gesonde immuunstelsel te bou. ’n Gemiddelde, mediumgroot lemoen bevat 70 mg vitamien C en is…

Lesers het heelwat navrae oor beleggings gehad net ná die groot val in die mark toe die Covid-19-pandemie die wêreld en ook Suid-Afrika getref het. Ek kyk vandeesweek na enkele tersaaklike feite oor beleggings in die algemeen. Vanuit ’n beleggingsoogpunt moet ons in gedagte hou dat die afgelope sowat drie jaar in die algemeen nie juis ’n goeie tyd was vir beleggers wat wou geld maak nie. Of liewer, nie vir die aandelekomponent in ’n beleggingsportefeulje nie. Effekte het heel skaflik gevaar. Soos ons kan verwag, is dit vervelig en veilig. Kontant het gedoen wat kontant doen. Dit het jou beskerm teen markskommelinge, maar nie juis teen inflasie nie. Ekself en die meeste van my kollegas in die bedryf het mense heeltyd gewaarsku om nie hul langtermynspaargeld te onttrek nie…

Die Covid-19-pandemie wat die hele wêreld in sy greep het, is ook besig om sy angel te wys wat koolpryse betref. Koolkoppe wat ’n maand gelede nog teen R4 in winkels beskikbaar was, se pryse het in sekere gevalle tot drievoudig gestyg. In sommige winkels behaal ’n koolkop nou tot R12. Die koolbedryf het voor die uitbreking van die pandemie goed herstel nadat die watersituasie tot redelik normale vlakke in veral die Wes-Kaap gestyg het. Aanplantings het na die gewone sowat 600 ha geklim. Koolproduksie het tydens die droogte van twee jaar gelede tot onder 400 ha geval. Nou eis die pandemie ook ’n tol omdat dit koolaanplantings en -lewerings aan die markte raak. Dit lei tot hoër pryse in die algemeen. Dit gaan waarskynlik ook nie veel verander solank…

Die uitbreking van Covid-19 skep ’n al hoe groter behoefte onder boere en gebruikers vir voedsel wat deur so min hande moontlik tydens die verwerkingsproses gehanteer word. Volgens mnr. Ruben Larsson, stigter van die Sweedse maatskappy OctoFrost, wat verwerkingseenhede vir fabrieke ontwikkel, het sy onderneming ’n besliste styging in die vraag na sulke stelsels gesien. “Ons verskaf nou hele lyne wat in die behoefte vir ‘geen hande’ voorsien,” het hy in ’n artikel op Freshplaza. com gesê. Dit sluit onder meer produksielyne in waarmee groente op ’n plaas self so gou moontlik verwerk en gevries word. OctoFrost het reeds spesifieke stelsels ontwikkel om groente, soos spinasie en aspersies, wat versigtige hantering vereis, te verwerk sonderdienodigheid vanregstreekse aanraking deur mense in die sorteerproses. Me. Roos van Vugt, verkoopsbestuurder van NNZ, ’n…

Mnr. Chris Schutte sê as hy by skole met kinders gaan gesels, vra hy dat die kinders wie se ouers reeds vir hulle uitgewerk het wat hulle moet gaan studeer, waar hulle gaan werk en hoe hul loopbane gaan lyk, eenkant staan. Vir hulle sê hy: “Geluk.” Eintlik wil hy baie graag met die ánder groep praat, hoewel dié ouers en kinders gewoonlik huiwerig is om te erken dat hulle nog geen planne vir ná matriek het nie. Sy boodskap aan húlle is: “Daar is vir julle ook ’n plek in die wêreld. Wat julle ook al doen, probeer net daagliks op die vorige dag verbeter. Dit is ál wat julle hoef te doen, met enigiets. As julle dít doen, gebeur dinge natuurlik. “Hou op droom oor jou toekoms, werk…

WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR IN JOU BOERDERY? As jou boerdery wetenskaplik bedryf word, pas alles soos ’n legkaart inmekaar. Ons kan nie sonder elektroniese hulpmiddels klaarkom nie, en ’n optimale, aangepaste kudde kan nie sonder embrio-oorplasings en prestasiedata opgebou word nie. Genomika maak baie betroubare seleksie moontlik. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? Oom Apie de Villiers het in die Depressietyd op sy fiets op Kroonstad aangekom en mettertyd ’n welgestelde boer geword. Toe ek hom eendag vra hoe hy dit reggekry het, het hy gesê: “As jy ’n bul koop om mee te teel, koop die beste bul, en as jy plant, plant met die beste planter wat jy kan kry.” WIE WAS JOU MENTOR? Ek is as boerseun grootgemaak met die liefde vir my…

Die restourasieprojekte op Zandvlakte en omliggende gebiede in die Baviaanskloof is danksy buitelandse geld gedoen. Binne dié model is projekte, soos Regen Agri, ontwikkel om deelnemende boere finansieel by te staan sodat diere byvoorbeeld uit ekologies gevoelige gebiede verwyder, en die druk op die natuurlike veld verminder kan word. “Ekonomies word ’n grondeienaar dus in staat gestel om dele van sy plaas vir restourasieprojekte beskikbaar te stel. Die verlies aan inkomste word aangevul met ’n teenprestasie, byvoorbeeld die waarde van aangeplante weiding.” Hierdie model steun op beleggings uit die private sektor. “Nie-regeringsorganisasies, soos Living Lands en Commonland, speel ’n belangrike rol om beleggers op te spoor. Restourasie is duur en oorskry in alle gevalle die ekonomiese waarde van landbougrond,” sê mnr. Pieter Kruger. Toerismeverblyf en ’n kruieboerdery, onder meer roosmaryn…

Die Breedekloofvallei is bekend om sy wyndruiwe, dramatiese berge en natuurskoon, maar dit is ook die tuiste van families wat hul slag agter die kospotte ken. Vir ons 16de uitgawe het die Boerekos- span in die pragtige vallei gaan toer op soek na die lekkerste resepte en stories uit die streek. Ons het gesels met boere en produsente, en gekook en gebak met streeksprodukte soos druiwe, kiwivrugte, bloubessies, sitrus, waterblommetjies, nektariens, sampioene en selfs aspersies wat met groot sukses hier verbou word. Tussendeur is daar by gesinne in die Breedekloof aangesit vir koningskos uit hul familieresepteboeke. Daar is iets vir elke smaak in hierdie propvol uitgawe. Tradisionele geregte soos beesstertbredie, karringmelkpoeding, soetsuurdeegbrood en heerlike mosbolletjies, maar ook moderner lekkernye soos warm heuningkoek, nuwerwetse koolslaai met bloubessies, rooiwynroomys, gepiekelde slaai en…

Soos ek ouer word, verlang ek meermale na die tyd toe ek as kind sekere dinge beleef het – dinge wat deur die tyd verslind is en, helaas, vir altyd vir my verby is. So verlang ek om weer die korsie van my ma se soetsuurdeegbrood te kan eet en boerbeskuit wat met vars kaiings gebak is. En dan wonder ek of daar eendag vir my in die hemel ’n stukkie soetsuurdeegbrood sal wees. Moet asseblief nie vir my “nee” as antwoord gee nie, want ek mag dalk in die versoeking kom om soos my goeie ou vriend, wyle oom Dawid Preller, te reageer. Hy was drie keer getroud (al drie gelukkige huwelike), lief vir die mooi dinge in die lewe en het daarby smaak gehad vir ’n goeie bord…

GAUTENG CARLETONVILLE ELANDSVLEI(249),32ha,aan K.P. Seyama en S.X.R. Seyama, van B.M. Clayton, R1 300 000. HONINGKLIP (178), 27 ha, aan Versilia Flowers BK, van Louw Geldenhuys Inv. (Edms.) Bpk., R13 800 000. JAGERSBOSCH (407), 88 ha, aan Divine-familietrust, van I.S. Inacio, R2 700 000. VAALFONTEIN (579), 112 ha, aan P.G. Msezane, van H.J. Jordaan, R3 800 000. VYFHOEK (428), 96 ha, aan Windhoek-boerderytrust, van BPBV-trust, R1 575 000. KWAZULU-NATAL PORT SHEPSTONE MARBURG COMMONAGE NO 2 (12224), 21 ha, aan The Datefamilietrust, van E.S. le Roux, R1 200 000. LIMPOPO MARKEN MARNITZKRAAL (54), 277 ha, aan Groblers-trust, van N.J. van Niekerk en Y.W. van Niekerk, R4 000 000. MODIMOLLE GRASVALLY(293),114ha,aan S.V.W. van der Hoven, van Stef & Laetitia-familietrust, R1 150 000. GROENFONTEIN (141), 21 ha, aan O. Mlotshwa en T. Mlotshwa, van…

Die Tuli-beesras is vanjaar 25 jaar lank in Suid-Afrika. Dit het reeds gevorder tot die sewende grootste ras wat by SA Stamboek geregistreer is en die agtste meeste lede. Mnr. Ben Raath, voorsitter van die Tuli-beestelersgenootskap, sê die ras ervaar die afgelope vyf jaar ongekende groei, want vir die boer gaan dit oor rand en sent. Hy sê die Tuli is ’n gewilde keuse met die oog op winsgewende vleisproduksie. Volgens die jaarlikse Logixindeks, wat deur dr. Helena Theron opgestel word, het die gemiddelde koeiwaarde sedert die vorige boekjaar met 20 indekspunte verbeter. Dit beteken die lede selekteer vir die regte eienskappe en in ’n regte balans. Die Tuli-genootskap se lede het 45 kuddes en 7 519 beeste bestaande uit 1 927 bulle en 5 592 vroulike diere. Die eerste…

80 Van 60 tot 80 wynkelders kan ondergaan weens die verbod op drankverkope weens Covid-19-inperkings, volgens ’n opname van Vinpro. Volgens mnr. Rico Basson, uitvoerende hoof van Vinpro, kan van 10% tot 15% van produsente en wynkelders in die komende twee jaar ondergaan. Dit beloop van 300 tot 430 produsente wat finansieel nie gaan oorleef nie. Indien die verbod op wynkope vir nog twee weke voortduur, kan van 4 000 tot 12 400 werksgeleenthede in die wynwaardeketting verlore gaan. – Netwerk24 29 Die inperking weens Covid-19 gaan in Suid-Afrika 29 keer meer lewens kos as die lewens wat dit probeer om te beskerm teen die virus, volgens ’n konserwatiewe skatting deur ’n konsortium genaamd Panda (Pandemic ~ Data Analysis), wat bestaan uit vier aktuarisse, ’n ekonoom en ’n dokter. Hulle…

‘Ons kon nie toelaat dat die mense swaarkry nie.’ MNR. LOUIS COPEMAN, ’n melkboer van Cradock, wat betrokke is by ’n skenking van langlewemelk aan behoeftiges wat swaarkry weens die Covid-19-inperking. Bl. 26 ‘Ons kan dit toeskryf aan kostedruk in die verskaffingsketting, terwyl die verswakking in die wisselkoers ook hoër pryse ondersteun. DR. TRACY DAVIDS van die buro vir landbou- en voedselbeleid (BFAP) oor stygende kospryse. Bl. 18 ‘Die niepresterende lenings was ’n gevolg van die gevolg van die moeilike bedryfsomgewing in die landbou, wat ingesluit het droogtetoestande en siektes soos varkgriep, bek-en-klouseer en listeriose. MNR. SYDNEY SOUNDY, uitvoerende bestuurder van strategie en kommunikasie by die Land Bank, oor van die redes vir die bank se benarde finansiele posisie. Bl. 19 As die veiligheid en gesondheid van die werknemers, agente…

LAND BANK SE KRISIS NIE VERBASEND Die publiek is al so vuisvoos dat mense nie eens agterkom as nog ’n staatsbeheerde instelling ondergaan omdat dit leeg gesteel of leeg bestuur is nie. Dit is ook al só gewoon dat dit nie meer nuus is nie. In my koerant het die bankrotskap van die Land Bank byvoorbeeld bl. 13 gehaal. Dit hinder dat daar nooit berig word waaraan die ineenstorting van ’n staatsbeheerde instelling te wyte was en of mense verantwoordelik gehou is nie. Blykbaar is dit nie meer die mode om mense verantwoordelik te hou, verliese te verhaal of die skuldiges in die tronk te kry nie. Planne om op te tree, is volop, maar daar hou dit op. Vra maar die Nasionale Vervolgingsgesag hoeveel korruptes al aangekla is. Geen!…

Die foto by die brokkie “Katvoet” (LBW, 14 Mei 2020, bl. 4) oor luiperds wat op die Lourensford-landgoed naby Somerset-Wes opgemerk is, is nie op Lourensford geneem nie, maar op mnr. Adi Badenhorst se plaas, Kalmoesfontein, naby Malmesbury. Landbouweekblad korrigeer graag onjuisthede in artikels en nuusberigte. Stuur inligting oor regstellings so gou moontlik ná die publikasiedatum en verkieslik skriftelik aan Jan Bosman, Landbouweekblad, Posbus 1802, Kaapstad 8000; e-pos: jan.bosman@landbou. com; faks 021 406 2940; tel. 021 406 3183. Verskaf ook u telefoon- of selnommer.…

1 ZIMBABWE | Meulenaars staak oor prysverhoging Die graanmeulenaarsvereniging van Zimbabawe (GMAZ) het aangekondig hy gaan dadelik die produksie van gesubsidieerde meel staak ná die graanbemarkingsraad sy prys aan meulenaars bykans verdubbel het. Die meulenaars sê hulle is bang ’n verhoging in die verbruikersprys kan tot reuse-teenkanting uit die publiek lei, dus het hulle produksie gestaak, wat lei tot vrese dat tekortebinnekort gaan ontstaan. Die prys is vroeg in Mei van ZW$6 957 tot SW$12 329 verhoog. GMAZ sê die prysverhoging gaan teen ’n moratorium op prysverhogings wat met die regering onderhandel is. – New Zimbabwe 2 ZAMBIË | Kragsurplus danksy ‘groen’ projekte Zambië kon danksy ’n robuuste hidroëlektriese en sonkragbedryf die afgelope jaar selfonderhoudend word wat elektrisiteit betref, en in die komende twee jaar wil die land…

BOERE en landbousake-ondernemings werk saam om voedselhulp aan behoeftige mense in plattelandse landbougemeenskappe te bied en só te help om ’n humanitêre krisis af te weer. Die landbousakekamer Agbiz het dié landbouwaardekettingprojek vir hulpverlening saam met die georganiseerde landbou en ander belanghebbendes in die waardeketting begin, en koördineer dit nou. “In dié tyd van uiterste swaarkry kan die landbou ’n belangrike bydrae lewer om die samelewing te stabiliseer en hongersnood onder die mees weerlose mense in die gemeenskap te verlig,” sê dr. John Purchase, uitvoerende hoof van Agbiz. “Sleutelbelanghebbendes in die landbouwaardeketting, wat boere en landbousake-ondernemings insluit, het aangedui dat daar ’n behoefte is aan ’n gekoördineerde poging van die nodige omvang om ’n beduidende verligtingsprogram te begin. Die projek sal plattelandse landbougemeenskappe help waar die behoefte die grootste is,…

Weens die ekonomiese stilstand in die wêreld as gevolg van die Covid-19-virus, asook die ontwrigting in verskeie markte en aanbodkettings word gevra of daar voldoende voorraad van stapelvoedsel wêreldwyd beskikbaar is. Die Verenigde Nasies (VN) se Voedsel- en Landbou-organisasie het in April berig 44 lande wêreldwyd ervaar tekorte aan stapelvoedsel. In Afrika het 34 lande buitelandse hulp nodig om voedsel te koop. In Afrika beleef bykans 800 miljoen mense voedseltekorte. Van hierdie lande is Suid-Afrika se noordelike bure. Die organisasie beraam dat Suider-Afrika se lae-inkomstelande (basies Suid-Afrika se buurlande) ’n tekort van minstens 3,5 miljoen ton graan het. Weens ’n tekort aan geld sal minder graan egter ingevoer word en daarom sal baie mense, veral in Zimbabwe, in die komende winter honger ly. Die ontwrigting in die oliemarkte met skerp…

Vanjaar se dadeloes is aansienlik groter as verlede jaar s’n, sê mnr. Nico Louw wat met Medjooldadels by Loeriesfontein boer. Verlede jaar se oes op sy plaas was heelwat kleiner vanweë probleme met die bevrugting van die blomme, maar vanjaar is dié probleme iets van die verlede. Ander dadelboere behaal normale oeste. Louw sê al oes boere vanjaar meestal kleiner dadels, is die vraag na die dadels goed. Die gehalte is ook baie goed. Die prys vir kleiner dadels is heelwat laer as vir groot dadels. Louw, wat sy dadelpalms uit boorgate besproei, sê die droogte wat al jare lank in die Noord-Kaap woed, benadeel nie sy dadelpalms nie. Hy het ook die afgelope somer genoeg hitte-eenhede gekry. Hy het in 2001 die dadels aangeplant en sê ’n mens wag…

Danksy die Axl-platform kan boere landboutoerusting vind, huur en betaal deur middel van ’n veilige aanlyn portaal waar diensverskaffers – die eienaars van toerusting, kleinhandelaars en kontrakteurs – hul ondernemings kan uitbou, inkomste kan laat groei en die proses optimaliseer om van hul masjinerie te verhuur. Axl bied betalingsoplossings van wêreldgehalte. Dit vergemaklik diensverskaffers se probleme met kontantvloei, terwyl huurders puik diens ontvang. Toegang tot die regte masjinerie op die regte tyd is noodsaaklik vir boere om sukses te behaal. “Dié toegang is ’n voortdurende probleem vir alle boere, hetsy ’n klein-, opkomende of groot, kommersiële boer. Ons kliënte is baie onseker in hierdie tyd waarin die wêreldwye Covid-19-pandemie voorsieningskettings onder groot druk plaas. “Die swak en wisselvallige rand het ook ’n styging in die koste van toerusting tot gevolg…

Dr. Kobus Hendriks som op hoe wetenskaplike metodes vir melkbeesteling ontwikkel het: ■ Die eerste deurbraak in genetiese verbetering was toe kunsmatige inseminasie (KI) posgevat het. ■ Die bevriesing van semen het verspreiding wêreldwyd moontlik gemaak. ■ Embrioversameling en -oorplasing het die geleentheid gebied om dit ook met superieure koeie te doen. Sedert die 1980’s is embrio’s begin vries en wêreldwyd versprei. ■ Baie KI-bulle, indien nie almal nie, is afstammelinge van embrio-oorplasings. ■ Genomiese ontledings het daartoe bygedra dat bulle en koeie met hoë betroubaarheid geïdentifiseer kon word deur te kyk watter groepe gene vir ’n sekere eienskap in presterende diere teenwoordig is, byvoorbeeld hoë melkproduksie. Verdere verfyning het betroubare voorspellings vir meer eienskappe moontlik gemaak. ■ As die teler prestasiedata (wat die prestasie van die dier se gene…

Of ons nou in die Kaap, Johannesburg, Keetmanshoop of Upington kuier, ek moet altyd by die koöperasie of ’n geweerwinkel ’n draai maak. Ek stap selde daar uit sonder om iets te koop, dikwels net ’n kleinigheid. As model-eggenoot (glo dit as jy wil) loop ek gewillig ure saam met my vrou in winkelsentrums rond sodat sy na alles kan kyk wat haar interesseer, want sy gun my altyd die geleentheid om ook my lope te loop en drink graag ’n koffietjie saam met my by sekere wapenhandelaars. Met die gedwonge afsondering en verandering van leefstyl wat Covid-19 teweeggebring het, het ek baie tyd gehad om weer ’n slag my geweerkluis reg te pak. Ek het nogal interessante soorte ammunisie ontdek waarvan ek al vergeet het. Dit was lekker om…

Die Covid-19-pandemie verander die wêreld op maniere wat ons nog nie heeltemal begryp nie, benewens natuurlik die erge ekonomiese pyn wat mense reeds ervaar. ’n Mens hoor daagliks van vriende of kennisse wat hul werk verloor het, sonder die vooruitsig van nuwe werk in ’n ekonomie wat tot 20% kleiner kan wees as voor die inperking. Terwyl mense probeer uitpluis hoe om die samelewing van ineenstorting te red, is dit dalk raadsaam om weer vir ’n oomblik stil te staan by dít wat Suid-Afrika een van die ongelykste samelewings ter wêreld gemaak het, nog lank voor die virus hier aangekom het. Hierdie ongelykhede is ’n harde werklikheid wat deur politieke opportuniste uitgebuit word om enige opbouende gesprek oor hoe om Suid-Afrika ten goede te verander, te vergiftig. Kyk maar net…

DR. KOBUS HENDRIKS is die Suid-Afrikaanse pionier van embrioversameling, -oorplasing, -bevriesing en -splitsing en die aanwending van genomika in sy Holsteinboerdery by Heilbron. Lees die artikel op bl. 44. VERTEL VAN JOU GESIN. My seun, Jaco, is die afgelope vyf jaar die uitvoerende hoof van ons boerderymaatskappy, Inovula, maar ek bly aktief by die boerdery betrokke deur professionele dienste te verskaf en die melk-afdeling te bestuur. Magriet het onlangs in my lewe gekom en is aktief besig om my te help uitspan. HET JY NÁ SKOOL GESTUDEER? Ja. BVSc aan die Onderstepoort-kampus van die Universiteit van Pretoria, asook private kursusse in embrioversameling en -oorplasings. Ek het myself ook op die hoogte gebring van melkbeesvoeding en het elektroniese voedingsprogramme bestudeer. WAAR HOU JY VAKANSIE? Ek het genoeg in die buiteland gereis.…

BOGGELRUG SE SPORE VERDWYN As pak- en veral patrolliedier het die kameel in afgeleë dele van Suid-Afrika en Suidwes-Afrika (vandag Namibië) sy plek volgestaan. En tog het hy deur die jare steeds ’n vreemdeling gebly. Lank voordat die Karakoelskaap in 1902 in Suidwes gevestig is, was die kameel reeds ’n ou bekende. Die Duitse owerheid het kamele ingevoer vir patrolliewerk in die afgeleë sandgebiede. Die eerste poste van die South African Mounted Rifles op Rietfontein en Witdraai is voorsien van kamele as patrolliediere vir die Kalahari. Die kameel as patrolliedier het diep spore op Suid-Afrika se noordwestelike grens getrap. Hierdie geharde dier is ook vir die vervoer van pos in die afgeleë gebiede gebruik. Die eerste veldwagter van die Kalahari-gemsbokpark was baie jare lank op kameelvervoer aangewese. Die rykameel kan…

DIE risiko dat die Tshwane-varsproduktemark sal moet sluit weens ’n positiewe Covid-19-geval raak al hoe groter. Met verkope van bykans R3 miljard per jaar is dit die tweede grootste varsproduktemark in Suid-Afrika vol-gens volume en omset. Die mark verdien tot R150 miljoen per jaar vir die Tshwane-stadsraad. Mnr. Francois Knowles, registrateur van die landbouprodukte-agenteraad (Apac), waarsku sulke markte hou ’n groot risiko in vir die verspreiding van Covid-19 in die Suid-Afrikaanse voedselketting, en dié risiko moet met doelgerigte dringendheid bestuur word. Die politieke stryd tussen die DA en die ANC in die Tshwanestadsraad veroorsaak egter dat amptenare se aandag nie by die mark en die bestuur van die Covid-19-risiko is nie. Anders as by ander markte volg die Tswane-mark se markbestuur nie ’n daaglikse aksieplan nie. Een voorbeeld is die…

DIE wynoes, wat die skaal op bykans 1,35 miljoen ton trek, is vanjaar ietwat groter as wat die bedryf verwag het. Dit kom ten spyte van droogtetoestande en rypskade in sommige streke en ’n geskarrel om die laaste sowat 40 000 ton druiwe te oes toe pres. Cyril Ramaphosa die inperking aangekondig het, en aanvanklik wynverwante bedrywighede verbied het. “Die oes is sowat 8% groter as verlede jaar. Dit beweeg al nader aan die vyfjaargemiddelde,” het mnr. Rico Basson, Vinpro se uitvoerende hoof, tydens die organisasie se inligtingsdag vir die Robertson-streek gesê. “Ons kom nou uit droogteoeste uit. Vanjaar se oes het wesenlik meer volume en goeie gehalte opgelewer.” Die oes, wat sap en konsentraat vir nie-alkoholiese doeleindes, wyn vir brandewyn en distilleerwyn insluit, sal sowat 1 046,2 miljoen liter…

ALGEHELE vragvervoervolumes vir die jaar tot einde Maart het met 7,1% gedaal. Al was die inperkingmaatreëls weens die Covid-19-pandemie toe nog nie volledig ingestel nie, was dit die skerpste daling in volume wat Suid-Afrika sedert 2016 ondervind het. Volgens die vervoerkonsultantegroep Ctrack was die daling in algehele vragvervoer in Maart 10,6%. Dit is die grootste maandelikse daling in vragvervoer sedert Januarie 2008. Die krisis wat Covid-19 meegebring het, het reeds die logistieke bedryf nadeliger geraak as die wêreldwye finansiële krisis van 2008. “Met winsmarges van minder as 4% in padvervoer en sowat 6% in spoorvervoer, is dit duidelik dat baie maatskappye sal sukkel om sonder staatshulp te oorleef,” sê Ctrack in ’n verklaring. “Die daling van 10% in padvervoer in Maart is baie kommerwekkend omdat dié sektor die ruggraat van…

DIE effense verslapping van maatskaplike en ekonomiese Covid-19-verwante inperkings vanaf middernag op 4 Mei bring nie veel verligting vir die Namibiese landbousektor nie, sê mnr. Piet Gouws, voorsitter van die Namibiese Landbou-unie (NLU). Hy moedig boere daarom aan om hul lot self te probeer verbeter deur so goed moontlik te boer. Hoewel Namibiërs nou vrylik deur die land mag reis, geld die beperking van ’n maksimum van tien mense steeds op byeenkomste, wat veeveilings dus kwaai aan bande lê. Gouws sê die bemarking van vee gaan darem taamlik normaal voort, hoewel veepryse met sowat 10% gedaal het. Minder vee word verhandel, maar dit kan deels wees omdat daar min vee weens die droogte oor is en boere nou weer kuddegetalle opbou. Die meeste dele van die land het goeie reën…

SKAARS ’n week nadat die hele wolwaardeketting oopgestel is ingevolge vlak 4-inperkings-regulasies, moes die wolveiling van 14 Mei met ’n week uitgestel word omdat daar weens vertragings in die produksieketting nie genoeg wol beskikbaar was nie. Volgens Cape Wools kan dit ’n ruk duur voor die produksieketting ten volle operasioneel is, aangesien werksaamhede by die woltoetsburo, makelaars en veilings ingefaseer moes word. Dit is ingevolge die regulasies vir fase 4 wat op 1 Mei in werking getree het. “Daarby kon skeerdienste op die plaas ook nie soos normaal aangaan nie, en boere kon nie hul wol na die makelaars vervoer nie, wat verdere vertragings beteken,” sê mnr. Deon Saayman, bestuurder van Cape Wools. ELEKTRONIESE VEILINGS MOONTLIK Volgens Cape Wools kan makelaars wat dringend wol moet verkoop, dit via die elektroniese…

DIE varsproduktehandelaar Food Lover’s Market het vennootskappe met ’n aantal kosmaatskappye gesluit om sy klante aan te moedig om ’n skenking aan FoodForward SA te maak. Deur die vennootskap maak klante ’n skenking deur in Mei spesifieke produkte van die veld-tog se vennote te koop. Food Lover’s Market sal dan R0,85 van die produk se prys gebruik om ’n maaltyd te verskaf aan iemand wat dit nodig het. Food Lover’s Market sal ook 1% van sy totale omset op 28 Mei aan die veld-tog skenk. Die doelwit is om die geld wat deur die veldtog ingesamel word, te gebruik om uiteindelik ’n miljoen maaltye aan behoeftiges te voorsien wat buitensporig swaar getref word deur die Covid-19-pandemie. Produkte wat gekoop kan word om ’n skenking aan die veldtog te maak, is…

Die wêreld is in ’n wurggreep beetgekry deur ’n onsigbare virus en nie eens die slimstes op aarde kon voorsien wat alles daarna sou gebeur nie. Nie lank gelede nie het Amerikaanse mielieprodusente asem opgehou oor die handelsoorlog tussen China en Amerika en watter impak verhoogde invoertariewe op hulle en die verbruikers van mielies wêreldwyd sou hê. Boere het egter nie veel minder mielies aangeplant nie. Die uiteinde hiervan is dat ’n groot gedeelte van die boerdery-inkomste van Amerikaanse mielieboere uit die Amerikaanse staatskas kom – volgens ’n bron tot die helfte daarvan. Pres. Donald Trump se regering is ontstoke oor die impak wat die virus uit China op die Amerikaanse ekonomie het. Soewereine state kan mekaar nie hof toe sleep vir vergoeding weens skade soos hierdie nie. Trump kan…

Stalvlieë is nogal kieskeurig as dit kom by die soort mis waarin hierdie bloedsuiende insekte graag hul eiers lê. Dié einste kieskeurigheid word nou teen hierdie plaag gebruik om hulle te vang. Die werk is deel van die doktorale navorsing van dr. Steve Baleba aan die Universiteit van Pretoria (UP), onder leiding van die insekkundige prof. Chris Weldon van die UP se navorsingsgroep Flies of Economic Significance, oftewel FLiES. Dit is uitgevoer saam met die internasionale sentrum vir insekfisiologie en -ekologie in Kenia. Deur hul navorsing is bevind dat stalvlieë doelbewus skaap- en donkiemis kies om hul eiers in te lê. Die larwes wat daar uitbroei, is merkbaar groter en ontwikkel heelwat vinniger as larwes wat in byvoorbeeld kameel- of sebramis of in klam sand gelê is. Die uiteindelike volwasse…

’n Bio-ekonomiese model wat verskillende graanscenario’s sonder glifosaat naboots, toon winsgewende graanboerdery sonder glifosaat is moontlik as sekere nie-chemiese onkruidbestrydingspraktyke saam met kragtige vooropkomsonkruiddoders met ’n lang nawerking gebruik word ( TABEL ). Prof. Hugh Beckie, prof. Ken Flower en dr. Michael Ashworth het gevind deur die doeltreffendste vooropkoms- residuele onkruiddoders, hoë saaidigthede en die vernietiging van onkruidsaad met die oesproses te gebruik, het net gedeeltelik vergoed vir die gebrek aan glifosaat in ’n dubbele uitklophou en vooroesbehandelings. Hul model vir die suide van Australië wys wel opbrengste sonder glifosaat kan gehandhaaf word deur twee weke vroeër as gewoonlik te saai. Meganiese onkruidbestryding (ploeg) is nie in die simulasies gebruik nie, maar Beckie, Flower en Ashworth skryf strategiese bewerkings kan onkruidbestryding aanhelp. Verder meen hulle die Australiese “zero-verdraagsaamheid” teenoor onkruid…

Groter is gewoonlik beter, maar dr. Kobus Hendriks van Heilbron sê dit is onwaar wat koeie betref, want voeromsettingsdoeltreffendheid tel baie meer. Hy het hierdie mite in ’n leeftyd van die benutting van die wetenskap in melkbeesteling met veral genomiese ontledings weerlê. Hy verduidelik ook hoekom die genetiese eienskappe van ’n topmelkbees in ’n ander land nie noodwendig in Suider-Afrika ’n toppresteerder sal oplewer nie. Sedert 1991 het Hendriks se Spitsvuur-Holsteinkudde aansienlike vordering gemaak. Dit word bevestig deur die eerbewyse vir teling wat hy al gekry het en groter winsgewendheid. Hy selekteer negatief vir koeigrootte en teel kleiner diere met goeie uiers en ’n lae somatiese seltelling, hoë vrugbaarheid, goeie bene, ’n lang produktiewe leeftyd en ’n gunstige voeromsettingsverhouding. Dié neiging vind wêreldwyd byval. Toe Hendriks hierdie seleksierigting ingeslaan het,…

Die Stofbergs se druiwetert Op die plaas Klipdrift buite Rawsonville woon die Stofbergs, ’n hegte familie wat in oestyd nog moskonfyt oor oop vure kook en vet hanepootrosyntjies maak. Die druiwetert is een van ouma Annie Stofberg se resepte. Dit herinner aan ’n appelkrummeltert, maar kry ’n heerlike vulsel van druiwe en dadels. Tertkors ■ 500 ml koekmeel ■ 10 ml bakpoeier ■ Knippie sout ■ 115 g yskoue botter ■ 125 ml suiker ■ 1 eier, geklits Vulsel ■ 500 ml druiwekorrels, gehalveer en skilletjies afgetrek ■ Water ■ 180 ml suiker ■ 2 ml elk fyn kaneel en sout ■ 45 ml koekmeel ■ 60 ml suiker ■ 125 ml ontpitte dadels, fyngesnipper Kors: Meng die meel, bakpoeier en sout in ’n bak en vryf die botter daarby…

Oom Daantjie Dop is ’n halwe boer. Half op die plaas en half op die dorp. Op sy plaas, Jakkalsfontein, sien hy so nou en dan die veewagter. Skaapgetalle interesseer hom glad nie, want hy en die veewagter het ’n vertrouensverhouding en boer saam in ’n ongeskrewe vennootskap. Die veewagter is die senior vennoot en oom Daantjie aanvaar dat hy die junior vennoot is. Die veewagter doen mos eintlik al die werk! Soos dit nou maar met dié soort vennootskap gaan, word die skape minder en die gras meer. Die baas van die plaas, oftewel die junior vennoot, se hoofinkomste kom van skape wat hy maandeliks aan die spekulante verkoop om sy ander besigheid op die dorp te kan subsidieer. Oom Daantjie se dorpsbesigheid staan bekend as die Grand Hotel,…

TALLE vrektes kom by skape in die somerreëngebied voor vanweë haarwurms. Erge besmetting is in al nege provinsies van Suid-Afrika by die Herkouerveterinêre Vereniging van Suid-Afrika (Ruvasa) aangemeld, sê dr. Faffa Malan, bestuurder van die vereniging. Hy raai boere aan om waaksaam te wees en hul diere te ondersoek om seker te maak hulle het nie erge besmetting van hierdie inwendige parasiete nie. Die kleur van die oogslymvlies verklap dadelik as ’n skaap erg besmet is. ’n Ligte pienk tot wit kleur dui op besmetting vanweë bloedverlies omdat die parasiete van die skaap se bloed leef. ’n Rooi kleur is ’n teken van ’n gesonde skaap. Diere wat geslag is of gevrek het, moet ook ondersoek word om te kyk of dit met knoppieswurm besmet was. Knoppieswurm word deur witterige…

In altesame 39% van die distrikte in die Vrystaat het grondpryse in die 12 maande tot Maart vanjaar gedaal. In die vorige jaar het pryse in 59% van die distrikte gedaal. Zastron toon ’n goeie styging van 19,8%. By Bloemfontein, Edenburg, Fauresmith, Kroonstad, Parys en Wesselsbron het pryse ook gestyg. Pryse by Bethulie, Hoopstad, Lindley en Frankfort het heelwat gedaal, waarskynlik vanweë die droogte en swak ekonomie. In die betrokke tyd is 613 ooreenkomste gesluit wat altesame 268 818 ha teen R3,372 miljard behels het. Grond van 50 ha en kleiner en 450-600 ha het toenames van onderskeidelik 23,9% en 24,5% teenoor die vorige jaar getoon. Statistieke vir ál die provinsies is op Landbou.com beskikbaar, asook meer besonderhede, soos wie die transaksies aangegaan het. Klik op plaasverkope. Dit behels: ■ Statistieke.…