Innehållsförteckning för 6/11/2020 från Landbouweekblad

EEN van die breër probleme in die regering se stryd teen Covid-19 is die siening dat kabinetsministers gemengde boodskappe uitstuur en dat daar oor baie kwessies nie eenstemmigheid binne die regering is nie. In die lig daarvan dat die kabinet talle verskillende belangegroepe verteenwoordig en dat al dié kwessies kompleks is, is dit geen verrassing nie. Dié indruk van onmin op die hoogste vlak sal egter enige boodskap van die regering verswak. Enige foute, verandering van plan of nederlae in die hof ondermyn die regering se geloofwaardigheid en verswak die inperkingsmaatreëls wat hy instel. Soortgelyke probleme kom in ander demokrasieë voor. In Brasilië lei die gemengde boodskappe van pres. Jair Bolsonaro en ander gesagsfigure daartoe dat openbare samekomste steeds gereeld plaasvind. In Amerika is die hele kwessie hopeloos verpolitiseer. In…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Droogteplan-reeks: ‘Moenie groter as die Karoo probeer leef nie’ ■ Tuli: Min uitgawes, beste wins ■ Voer bye om bestuiwingskrisis af te weer, sê byeboere ■ Bestuur suur grond met kalk, gips ■ Boereplan: Trekkerfilter in sekonde skoon van kalkstof SPESIAAL ■ Veebedryf, Wiele GESIN ■ Boerekos: Spesiaal vir Pa BESTUIWING Boere raak toenemend bewus van die bydrae wat bye tot die winsgewendheid van hul bedrywe lewer, veral vrugte en neute. Dit het nouer samewerking tussen byeboere en gewasboere meegebring, maar om ’n bestuiwingskrisis af te weer, gaan nog baie moeite verg, waarsku van Suid-Afrika se kommersiële byeboere.…

Dit is onder meer die ras se hoë vrugbaarheid, gehardheid, hoë speengewig en gunstige tussenkalfperiodes wat die Beefmaster MNR. PAUL VAN VUUREN van Limpopo se eerste keuse vir ’n kommersiële stoetery gemaak het. Met noukeurige seleksie en slim teling het sy kudde verlede jaar drie nasionale veilingsrekords opgelewer. Hoewel hy in Limpopo woon en werk, boer hy by Bray in die Kalahari. Lees die artikel op bl. 42. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek het twee kinders. Paul jr. is 24 en Surine 28. Albei werk by André Kock en Seuns. Paul is ’n afslaer en Surine behartig die debiteure en help met die veilings. Jossie is my vennoot in die lewe en in my boerdery. Sy is ook die boekhouer by André Kock en Seuns. WAAR HET JY GESTUDEER?…

GRA ANBOERE is verlig dat die winterreën uiteindelik gekom het, terwyl vrugteboere dankbaar is vir die koue. Opvolgreën is egter dringend nodig. “By my het 30 mm reën op die grond geval, maar in my gemoed voel dit soos 130 mm,” sê mnr. Maartin Gildenhuys van die plaas Goedemanskraal by Heidelberg. Graanboere het gehoop dat voorspellings van reën vroeg in die winter akkuraat sou wees. Hulle het op hete kole gesit en wag vir goeie neerslae met die optima-le planttyd in die winterreënstreek wat van April tot begin Junie is. Mnr. Richard Krige, ondervoorsitter van Graan SA, sê die meeste graanboere het al begin plant, en enkeles sal nou volspoed begin plant. “Ons sou nie 20 jaar gelede al kon begin saai voor die reën gekom het nie, maar danksy…

KOEJAWELBOERE behoort vanjaar van 22 000 ton tot 24 000 ton van dié gesonde vrugte te oes. Die oesskatting is baie soortgelyk aan verlede jaar se oes. Volgens mnr. Jacques Jordaan, uitvoerende bestuurder van die Koejawelprodusentevereniging, sal sowat 70% hiervan versap en ongeveer 23% vars verkoop word. Die Koejawelprodusentevereniging ondersoek generiese bemarkingsplanne om verbruikers bewus te maak van koejawels se gesondheidswaarde, skryf Jordaan in die jongste uitgawe van Koejawel Nuus. Dié bemarkingsplan sluit inligting op kennisgewingsborde, radio en gedrukte media in. Jordaan meen veral in die tyd van Covid-19 kan koejawels mense se immuunstelsel ’n goeie hupstoot gee. “Koejawels is uitsonderlik danksy die hoë vitamien C-inhoud, waarvan die grootste hoeveelheid in die skil is. Die pitte bevat baie yster, en heel, vars koejawels is ’n goeie bron van karoteen en…

WILDBOERE en eienaars van jag- of ekotoerisme-bestemmings moet aanhou bemark, al het toerisme wêreldwyd byna tot stilstand gekom weens die Covid-19-pandemie. “Moenie dat mense van jou bestemming vergeet nie,” het mnr. Joe Viljoen van ChaZen, wat ’n wildboerdery met verskeie vertakkings in die Vredefort-koepel bedryf, tydens ’n onlangse webinaar van die Noordwes-Universiteit se skool vir toerismebestuur gesê. Hy sê ’n mens moet elke moontlike platform gebruik om met kliënte te skakel en hulle te herinner dat hulle weer eendag sal kan reis en dat jou bestemming gereed gaan wees vir hulle. “Goeie en persoonlike verhoudinge is die sleutel. Ons kommunikeer regstreeks met ons kliënte oral ter wêreld en vertel hulle presies wat in Suid-Afrika gebeur. Ons sorg dat ons op die hoogte bly van verwikkelinge met die pandemie en dra…

BOERE van die Olifants-herlewingsgroep het sy herfs-inligtingsessie oor grondgesondheid op 27 Mei die eerste keer aanlyn gehou met die samewerking van Landbouweekblad en Madumbi as borg. Lede van die publiek kon kaartjies koop en meer as 200 belangstellendes van so ver as Namibië en Australië het ingeskakel. Me. Chloe Clegg, ’n suikerriet-en-groenteboer van Harding in KwaZulu-Natal, het ’n sessie aangebied oor vermi-kompos en kompostee. Sy het verduidelik hoe sy erdwurmkompos en kompostee in hul boerdery vervaardig en as ’n blaarvoeding aanwend. Met dié praktyk het sy die opbrengs op die swakste grond op hul plaas verdubbel. “Die grootste faktor vir die verbeterde opbrengs is dat die grond se waterindringing en water houvermoë verbeter het danksy die toediening van erdwurmtee. Die mikrobe-lewe in die tee het die grondstruktuur verbeter.” Die platform…

DIE wêreld se vervoerlogistiek en verskaffingskettings het in April moontlik die ergste daling in menseheugenis deurgemaak. Al lyk dit of die ergste verby is, sal dit maande duur voor al die goedere wat weens inperkings opgehoop het, afgelewer is. Die 14,7% daling in die bedryfsdata-ontleder Ctrack se maandelike vrag-en-vervoerindeks in April was die skerpste daling nóg. Vragoordrag tussen lande het met byna 40% gedaal. Die organisasie sê in ’n verklaring die volume van goedere wat verskeep en deur Suid-Afrikaanse hawens die land ingebring is, was minder as op enige tydstip sedert 2000 en is waarskynlik op vlakke wat laas voor 1994 ervaar is. Met skepe wat buite hawens op anker moes lê, het die vragoordrag tussen skepe en hawens met 9,5% gedaal. Spoorvrag was op ’n jaargrondslag 11% laer, en…

Die prima rentekoers is op die laagste vlak in dekades nadat die monetêre beleidskomitee (MBK) van die Reserwebank die repokoers op 21 Mei met ’n verdere 50 basispunte verlaag het tot 3,75%. Die prima rentekoers van banke is gevolglik tot 7,25% verlaag. Die feit dat die Reserwebank die repokoers vanjaar reeds vier keer verlaag het, is ’n aanduiding van Suid-Afrika se ekonomiese probleme. Die Reserwebank verwag dat die ekonomiese groeikoers vir vanjaar sowat -7% gaan wees, en dat die inflasiekoers tot 3,4% kan daal. Dit is welbekend dat die Reserwebank in die verlede te konserwatief was met sy vooruitskattings. Die skatting van -7% is heelwat minder as waarop die meeste ekonomiese modelle van banke en ander ontleders dui. Hulle verwag ’n inkrimping van tot 16% in die ekonomie. Dieselfde geld…

Me. Lianne Jones, ’n ou hand in die varsprodukte- en blommebedryf en die nuwe bestuurder van die varsproduktebemarkingsvereniging (PMA) in Suid-Afrika, sê die Covid-19-krisis beklemtoon die belangrikheid van bedryfsorganisasies vir produsente. “Ons het die geleentheid om reusespronge en vooruitgang te maak. In gewone toestande sou dit jare geduur het. Ons het nou die kans om as ’n hele bedryfsverskaffingsketting saam te werk en sigbaarheid vir en ’n vraag na vars produkte te skep. Ons kan verbruik bevorder en produsente en uitvoerders help om sterker aan die ander kant uit te kom.” Jones het internasionale ervaring opgedoen in haar loopbaan wat oor bykans 20 jaar strek. Sy was onder meer betrokke by die internasionale kiwi-organisasie Zespri, die Chileense varsvrugtevereniging en Asda/International Produce (’n onderafdeling van Walmart in Brittanje). Me. Anouk Sijmonsma,…

Chinese en Amerikaanse navorsers het ’n geen geïdentifiseer wat gebruik sal kan word om koringkultivars wat meer bestand is teen Fusarium-aarskroei (in Engels bekend as Fusarium head blight), te ontwikkel. Die werk is gedoen deur navorsers verbonde aan die Shandong-universiteit vir landbou in China, met ondersteuning van die Amerikaanse departement van landbou se landbouvorsingsdienste, en is in die vaktydskrif Science gepubliseer. Aarskroei by koring, gars en hawer is die gevolg van ’n siekteveroorsakende swam, Fusarium graminearum. Dit lei tot wesenlike verliese in die koringproduserende streke van Amerika, China, Kanada, Europa en ook Suid-Afrika. Dr. Gert van Coller van die Wes-Kaapse departement van landbou, ’n navorser oor Fusarium wat nie by die nuwe internasionale studie betrokke was nie, reken Fusarium- aarskroei kan die belangrikste vernietigende siekte by koring wêreldwyd wees. “Oesverliese…

Die staat het jare lank met die gedagte gespeel om huidige gebruikswaarde saam met markwaarde in te span vir die bepaling van vergoeding by onteiening. Hoewel ek nie met dié beginsel saamstem nie, verstaan ek waar die denkwyse vandaan kom en ’n mens moet dit binne ’n ideologiese raamwerk beskou. As jy byvoorbeeld na naweekboere kyk, besit hulle dikwels grond met goeie potensiaal en dié potensiaal word nie vir voedselproduksie benut nie. Die inspan van huidige gebruikswaarde vir die bepaling van vergoeding by onteiening, bring egter talle probleme mee. ’n Mens kan jou afvra of dit geregverdig sou wees dat iemand wat ’n naweekplaas gekoop het, en markwaarde daarvoor betaal het, minder as markwaarde moet ontvang as hy deur die staat onteien word. Die huidige markwaarde van sy plaas het…

MNR. PAUL VAN VUUREN SR. WAT DIE BESTE BOERDERYBESLUIT WAT JY AL GENEEM HET? Om my grond in Limpopo te verkoop en in die Kalahari en spesifiek in die Bray-omgewing grond te koop. Dis goeie beeswêreld. WAT STEL DIE GROOTSTE EISE AAN JOU? Om die ideale Beefmaster te teel wat op enige plek kan aanpas. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? Oom Willem van der Walt van Severn se omgewing het vir my gesê: “Onthou, as jy in die Kalahari wil boer, moet jy bosgif gooi. Anders sal jy nie daar kan boer nie.” WAT IS DIE GROOTSTE BOERDERYFOUT WAT JY GEMAAK HET? Om nie vroeër met Beefmasters te boer nie. As ek al die geld wat ek eers in ander bedrywe belê het, dadelik in…

VEEGESONDHEID OPGIETMIDDEL VIR BEESTE Maximus (reg.nr. 2010/001184/07, Wet 36 van 1947), ’n produk van AntroVet SA, is ’n opgietmiddel vir die bestryding van uiten inwendige parasiete by beeste. Dit is in verskeie verpakkings beskikbaar. Dit is doeltreffend teen die bloubosluis (Boophilus spp., waaronder piretroïed-weerstandige stamme), die rooipootbosluis (Rhipicephalus evertsi), die bontbosluis (Amblyomma spp.), die bontpootbosluis (Hyalomma spp.) en die bruinoorbosluis (Rhipicephalus appendiculatus). Van die inwendige parasiete waarteen die middel aangewend kan word, is die bruinmaagwurm (Ostertag ia spp.), haarwurm (Haemonchus placei), haakwurm (Brunostomum phlebotomum), maagbankrotwurm (Trichostrongylus axei), knoppieswurm (Oesophagostomum spp.) en die beesbankrotwurm (Cooperia spp.). PRYS: R253,46 (500 ml), R420,21 (1 liter), R1 900,95 (5 liter), R3 277,50 (2 x 5 liter). NAVRAE: Me. Magdalena Lubbe, 051 411 0101; web: www. hinterland.co.za TUISGEBAK MAKLIKE DEEG VIR BROOD EN BESKUIT Eureka…

Twee koppe is beter as een, en as een ’n tonnelboer is en die ander ’n inligtingstegnologiebrein, lei dit in grendeltyd tot ’n oplossing wat nie net poste behou nie, maar ook tuisaflewering ’n nuwe dimensie gee. Mnre. Peter Roodt en Leon Roux besit onderskeidelik ’n inligtings-en-kommunikasiemaatskappy, Data Veu, en ’n tonnelboerdery, Aqua Growers, en bedryf nou sake via die webwerf Farmclick, en het dus ’n boerdery, aanlyn winkel en pakhuis onder een logistieke sambreel gegooi. Buiten Roux se tonnelboerderyprodukte verkoop hulle vars produkte van boere in die omgewing, asook huishoudelike produkte soos skoonmaakmiddels en babaprodukte. Roodt het al in November besluit om ’n aanlyn winkel te skep om produkte teen goedkoper pryse te verkoop. “Kleinhandelwinkels se aanlyn pryse is nie noodwendig goedkoper as hul produkte op die rak nie,…

Wat kom eerste – die trekker of die werktuig? ’n Boer moet besluit watter proses of bewerking voltooi moet word en wat nodig is om die gewenste resultaat te kry. Vra dié vrae: ■ Hoeveel hektaar moet bewerk word? ■ Hoe gereeld moet die betrokke bewerking gedoen word? ■ Hoeveel tyd is daar om die bewerking af te handel? ■ Teen watter spoed kan die werktuig werk? ■ Wat is die kW-vereiste van die werktuig wat nodig is om die bewerking of proses mee af te handel? Sodra ’n boer dié vrae beantwoord het, kan hy uitwerk hoe groot die werktuig moet wees wat hy benodig. Daarna kan die geskikte trekker gesoek word. Sekere bewerkings, soos deurlugting, word nie elke jaar gedoen nie of net in ’n klein gedeelte van…

GAUTENG CARLETONVILLE GERHARDMINNEBRON (139), 65 ha, aan N.H. Hempel, van J.I. Hooghiemstra, R2 400 000. ZUURBEKOM (297), 181 ha, aan San Paulo Inv (Edms.) Bpk., van Township Realtors SA (Edms.) Bpk.,R74750000. PRETORIA DOORNKRAAL (420), 21 ha, aan S. Breek, van I. Cilliers, R1 200 000. HARTBEESTFONTEIN (240), 69 ha, aan K2019508270 SA (Edms.) Bpk., van C.J. Oosthuizen, R1 600 000. KAMEELFONTEIN (297), 25 ha, aan T.D. Adlem, van Adinda-trust, R1 050 000. ONSPOED (500), 86 ha, aan H.L. Esterhuizen, van J. Mtsweni en M.T. Mtsweni, R1 200 000. WELGEDACHT (130), 21 ha, aan J.F. Schiffmann, van G.G. Venter, R1 955 000. KWAZULU-NATAL BALLITO LOT 36A (2618), 60 ha, aan Amitasys BK, van Holmbosch Farming BK, R4 000 000. LADYSMITH DONKER HOEK (2953), 126 ha en ELANDS KLIP (2951), 298 ha,…

Veilings van Bonsmara SA is die afgelope twee maande suksesvol voortgesit, asook die keuring van diere onder die toesig van keurders binne dieselfde provinsie. Volgens mnr. Louis Steyl, uitvoerende hoof van Bonsmara SA, het die inperking veilingspryse verbasend min benadeel. “Inteendeel, veilings wat in April en Mei gehou is, het uitstekende pryse behaal,” sê hy. “Die prys van kommersiële Bonsmaras, asook stoetdiere was op sekere veilings selfs beter as in 2019. Dit kan toegeskryf word aan die verligting van die droogte deur die goeie somerreën. “Die gunstige veldtoestande het die vraag na goeie teelmateriaal verhoog. Veilings – as ’n noodsaaklike diens – het gelei tot die suksesvolle verhandeling van diere. Die landbou het weer bewys dat produsente vir die mensdom sorg, ongeag die omstandighede.” Die afslaers sorg vir die nodige…

Die beeste in die Rensgrow Beefmasters-kudde is goed aangepas vir hul omgewing, naamlik die plaas Koksley in die distrik Komga in die Oos-Kaap. Die plaas val in ’n somerreëngebied en geniet matige winters. Die topografie wissel van oop grasveld tot ongelyke heuwels met ruwe en uiterste hellings en vallei-bosveld. Verskeie eetbare bosse en struike kom voor, soos die akasia-karoo (soetdoring) en olienhout. Al die vervangingspeenkalwers word na sommige van hierdie ruwe gebiede verskuif waar hulle by die moeiliker toestande moet aanpas en leef van ’n gevarieerde rantsoen van grasse en bosse. Hulle kry steeds fosfaat-gebaseerde lekke en katoenoliekoek word bygevoeg tydens stresvolle tye, soos die einde van die winter en vroeë lente. Hierdie proses berei die verse en jong bulle voor op volwassenheid. GOEIE EIENSKAPPE “As ’n stoetteler streef ek…

Rockvalley se kruisteelprogram het ten doel gehad om ’n mediumraamdier te vind wat genoeg melk het om goeie kalwers te speen, asook wat gehard en vrugbaar sou wees om jaarliks ’n kalf op suurveld te speen. Mnr. Victor Lourens, medeeienaar, en sy jongste broer, Chris, is verantwoordelik vir die boerdery se beesafdeling. “Ons is vier broers wat saam met ons pa, Thys, boer. Ons ander broers is Thys jr. en Willem.” Rockvalley se beesboerdery is in die laat 1970’s deur hul pa begin. “Ons het in 2000 met groot sukses begin om Beefmasterbulle by Shorthorn- en Brahman-kruisbeeste te gebruik. “Ons het vandag ook ’n Shorthorn-stoetery met 120 vroulike diere omdat ons steeds ons eie Shorthorn-bulle met Brahman-koeie kruis, waarna ons weer Beefmaster-bulle by die kruisverse gebruik. In 2006 is my…

Oktavia Beefmasters van mnr. Jan Schoeman en V8 Beefmasters van mnre. Paul van Vuuren sr. en jr. het die rekordprys vir ’n Beefmaster-bul laat spat op hul Kalahari Beefmaster-veiling in 2019 op Vryburg in Noordwes. Drie van hul bulle het elk R500 000 behaal. Die gemiddelde prys vir bulle was R104 000. Mustang, een van dié bulle, is op ’n internasionale kompetisie in Amerika aangewys as die wêreld se beste Beefmasterbul van die Jaar. Die vroulike diere het van die hoogste pryse in Suid-Afrika behaal. Die twee boerderye het in 2014 besluit om saam te werk en word sedertdien as ’n eenheid bestuur. Die eerste produksieveiling is in 2015 gehou en dit is waar die span se droom begin het. “Ons het vir mekaar gesê ons wil eendag die veilingslokaal…

ALS Beefmasters is in die Noord-Natalomgewing naby Newcastle. Die familiebesigheid boer vanaf 1993 met beeste en het in 2012 met die Beefmaster-stoetery begin. Volgens mnr. Gerrit Joubert is die rede hiervoor die feit dat hulle ’n tuiste gevind het in die groot Beefmaster-familie. “Die persentasie Bos indicus, waaruit die ras bestaan, is waardevol in ons omgewing waar baie siektes, soos rooiwater, voorkom,” sê Gerrit. Doelwitte is vir hulle noodsaaklik en Gerrit sê dit kan deur seleksie bereik word. “Vrugbaarheid, gehardheid en groei is die belangrikste eienskappe. Ons glo in ’n mediumraamkoei wat elke jaar ’n kalf lewer, maar sien ook dat die natuur daardie seleksie outomaties vir ’n mens doen. “Die dekseisoen vir ons verse is van Augustus tot Oktober. Hulle word as eerstekalfkoeie in Oktober kunsmatig geïnsemineer en val…

R4,50 Boere kan hul skape teen rampe soos brand, weerlig, hael, sneeu en verkluiming verseker met ’n goedkoper produk wat Hollard en die Nasionale Wolkwekersvereniging saam bekend gestel het. Die premie begin by R4,50 per skaap per jaar, waarvoor R1,5 miljoen per rampgebeurtenis en R1 500 per skaap uitbetaal word. Die premie vir boere wat nie lede van die NWKV is nie, is R9 per skaap per jaar. Verskeie dekkingsopsies is beskikbaar, met uitbetalings van tot R6 miljoen per rampgebeurtenis. – NWKV 40,9% Munisipale skuld aan Eskom was einde Maart 40,9% meer as ’n jaar tevore. Die bedrag het in dié tyd skerp gestyg van R19,9 miljard tot R28,04 miljard. Mnr. André de Ruyter, uitvoerende hoof van Eskom, het in die parlement gesê 20 van die wanbetalende munisipaliteite met die…

‘Voel hulle onveilig om te gaan werk weens Covid-19 omdat die nodige maatreëls nie getref is nie, of buit hulle net die situasie uit?’ MNR. MITCHELL BROOKE, logistieke ontwikkelingsbestuurder by die Sitruskwekersvereniging, oor hawepersoneel in Kaapstad se onwilligheid om te werk te midde van ’n bottelnek in die hawe. Bl. 15 ‘Waarom is die stelsel vir sojas ook ’n duplikaat van die Chicago-beurs se mieliestelsel, terwyl die omgewings waarin die stelsels funksioneer, hemelsbreed verskil?’ MNR. JOHANN STRAUSS, landbou-ekonoom aan die Universiteit van die Vrystaat, oor die sojaliggingsdifferensiaal wat die JSE beplan. Bl. 14 ‘Ons sou nie 20 jaar gelede al kon begin saai voor die reën gekom het nie, maar danksy die tegnologie en werktuie wat nou tot ons beskikking is, kan boere slim plant.’ MNR. RICHARD KRIGE, ondervoorsitter van…

DIE MODERNE HEER DRA GRAAG KLEUR Mans moet asseblief nie hul neuse optrek vir bonte modes nie. Luister mooi: Die wit hemp is uit, so dood soos die dodo. Dit is trouens net in die afgelope honderd jaar dat mans kleurafskaffers geword het. Eintlik het dit begin toe die preutse ou Victoria met haar nog preutser Duitse Eduard op die Engelse troon gesit het. Toe het mans die kleure links laat lê en op neutrale kleure gekonsentreer. Vroeër was mans se kleure net so swierig indien nie swieriger nie as dié van die vrou. Nou lyk dit uiteindelik weer asof mansmodes besig is om ’n nuwe blaadjie om te slaan. Aanvanklik was dit net die hippie-straatlêers wat die nuwe kleurmodes nagevolg het, maar nou gryp self besadigde sakemanne na gekleurde…

TEN spyte van ’n makadamia-oes wat in sommige streke byna 30% swakker kan wees as wat aanvanklik voorspel is, sporadiese probleme met vragskepe wat langer vat om op- en af te laai, en ’n bestanddelemark wat nie tans neute koop nie, sê makadamiaboere hulle oorleef die wêreldwye Covid-19-pandemie waarskynlik met minder pyn as baie ander landboubedrywe. Mnr. Alex Whyte van die internasionale bemarkingsmaatskappy Green & Gold Macadamias sê Suid-Afrikaanse produsente vind baat by die swak wisselkoers. Hoewel die dollarprys effe verlangsaam het vergeleke met pryse in 2019, verdien boere in randwaarde meer as in die ooreenstemmende tyd verlede jaar. Kleinhandelverkope was baie sterk die afgelope tyd. Die voedseldienstesektor, waar baie van die neute as bestanddele verkoop word, het egter heeltemal afgeplat, sê Whyte. “Kleinhandelaars het hul bestellings opwaarts aangepas omdat…

DIE bokhaarbedryf se somerveilingseisoen het einde Mei ná ’n ses weke lange vertraging hervat ná handel moes opskort weens inperkingsregulasies. Al het die rand sedert die laaste veiling in Maart met 11% verswak, het die gemiddelde markaanwyser met 8% teruggesak tot R246,70 per kilogram sedert die derde veiling van die somerseisoen in Maart. Kleinbokkiehaar het relatief stewig vertoon en slegs met 1% gedaal, terwyl die pryse van jongbokkie- en fyn grootbokhaar, met onderskeidelik 10% en 11% gedaal het. Volgens die Sybokhaar Suid-Afrika (SSA) word die daling toegeskryf aan die onsekerheid rondom die Covid-19-pandemie. Volgens marknavorsing deur die makelaar The House of Fibre sou die verswakking in die rand sedert die vorige veiling nie tot voordeel wees vir die huidige mark nie, “omdat daar tans ’n gees van ‘afslag’ onder die…

1 EGIPTE| Uitvoer van vars produkte styg Egipte se groente-en-vrugte-uitvoer het ondanks die Covid-19-pandemie gestyg. Mnr. Hatem Al-Najeeb, adjunkhoof van die groente-en-vrugte-afdeling van Kaïro se kamer van handel, sê die vraag na Egiptiese produkte in Europese lande neem toe. Sedert die begin van die uitvoerseisoen is 2,16 miljoen ton vars produkte uitgevoer. Die meeste was sitrus, aartappels en uie. Ondanks die styging in uitvoervolumes het pryse in die meeste produkkategorieë met 20% tot 30% gedaal rondom die einde van Ramadaan. Hy sê dit is deels weens ekonomiese hervormings. Covid-19 het nie verkrygbaarheid op die plaaslike mark beïnvloed nie. - Freshplaza 2 UGANDA | Kontant is koning Die Ugandese regering doen stappe om gesinne in nood by te staan te midde van die Covid-19-krisis, maar bottelnekke het reeds vroeg…

DIE parlement sal die goedkeuring van dringende wetgewing moet uitstel weens maatreëls om die verspreiding van Covid-19 te beperk. Die ad hoc-komitee wat wetgewing moes opstel oor die onteiening van grond sonder vergoeding, asook ’n sitting oor wysigings aan die Wet op die Opgradering van Grondbesitregte (Wet 112 van 1991) moes opgeskort word. Die mandaat van die ad hoc-komitee het einde Mei verstryk. In Maart moes hy sy openbare sittings oor die voorgestelde wysigings opskort met die afkondiging van die nasionale inperking. Die komitee wou die openbare sittings teen 22 Maart voltooi sodat die komiteeverslag op 25 Maart aanvaar kon word. Daarna sou die wetgewing en alle geskrewe kommentaar aan die speaker, me. Thandi Modise, gestuur word om in die nasionale vergadering ter tafel te lê. Die geskrewe kommentaar sou…

Daar is steeds meer vrae as antwoorde oor Covid-19. Oor die keuse tussen lewensverlies nou of die vernietiging van die ekonomie, met gevolglik latere lewensverlies, gaan nog lank geredeneer word. Ek is egter bly ek hoef nie elke dag te probeer raai of die mark op of af sal gaan nie, want dit is ’n spel wat ek net sal verloor. Maar met die regte beleggingsfilosofie sal dit nie nodig wees nie. Beleggers vra die heeltyd hoe hulle hul be-leggings moet verander. Die antwoord bly wat dit nog altyd was: As jy die regte beleggingsfilosofie volg, hoef jy glad nie nou aan jou beleggings te verander nie. Hoewel Covid-19 vreemd is en die wêreld behoorlik op sy kop gedraai het, was markte al in die verlede in soortgelyke situasies. Terwyl…

Die chemiese ontleding van vette wat in kleipotte gevind is, toon dat jagterversamelaars reeds in die eerste millennium melkboerdery in Lesotho toegepas het. Dit volg op navorsing deur die departement van antropologie en argeologie aan die Universiteit van Bristol in Brittanje. Die potstukke is gevind in die hooglandgebied van Lesotho by Likoaeng en Sehonghong, en dateer uit die tweede deel van die eerste millennium. Die vetinhoud is vergelyk met dié van potte van ’n meer hedendaagse nabygeleë landbougemeenskap by Mokatlapoli. Die melkoorblyfsels in die potte by Likoaeng dateer terug na 579 tot 654 n.C., en dié van Sehonghong na 885 tot 990 n.C. Volgens die hoofnavorser, dr. Helen Fewlass, bewys dit mak diere was reeds in die eerste millennium in Lesotho teenwoordig. Verder is gevind dat die jagterversamelaars ander metodes…

Me. Annelize Crosby, grondhoof by Agri SA, sê dat Agri SA in 2017 ’n reeks interaksies met die waardeerder-generaal se kantoor gehad het oor die konsepregulasies ingevolge die Wet op Eiendomswaardering. Daar was vier vergaderings in vier verskillende provinsies waar lede van Agri SA, waardeerders en finansiële instellings hul insette op die konsepregulasies gegee het. Op elkeen van dié vergaderings is daar ten sterkste beswaar gemaak teen die gebruik van “huidige gebruikswaarde” in die bepaling van regverdige en billike vergoeding. “Agri SA het gewaarsku dat die konsep die jokkie eerder as die perd waardeer – net soos dr. Douw Boshoff sê.” Agri SA het ook skriftelike kommentaar gelewer op die regulasies, waarin hy onder meer daarop gewys het dat die toepassing van huidige gebruikswaarde op plase in stryd is met…

Gesertifiseerde saad word volgens streng produksievereistes gekweek en verwerk. Die Suid-Afrikaanse Nasionale Saadorganisasie (Sansor) is die liggaam waardeur alle saadsertifisering geskied. Streng beheerde gehaltebestuurstelsels is in werking gestel om die suiwerheid van ’n spesifieke kultivar te verseker. Inspeksies in die land en by die verwerkingsaanleg verseker ook dat alle vereistes wat die versekering van gehalte betref, nagekom en aangeteken word. Hierdie sertifiseringsproses sluit in dat die gewas landinspeksies én ontledings in die laboratorium moet slaag.…

Die vraag wat baie boere my vra, is hoe ’n mens begin om herlewingslandbou toe te pas? Eerstens moet jy kop verander – en daarna kom die res. Nadat jy watervoorsiening, ’n voervloeiprogram, elektriese verskuiwingstoerusting en beweidingsbeplanning gedoen het (sien die skakels na die ander artikels in dié reeks aan die einde van die rubriek), begin die soeke na goeie teelmateriaal wat hierdie nuwe druk kan weerstaan. Weer eens is daar nie ’n resep nie en is daar ongelukkig ook nie ’n wonderras nie. As daar ’n wonderras was, was dit maklik en het ons almal daarmee geboer. Dit is eerder ’n tipe binne ’n ras en/of ’n kruising wat ’n antwoord op jou vraag is. Jy moet maar die diere aan die stelsel blootstel en dan by wyse van…

Saaiboere in die winterreëngebied het teen dié tyd hul plantwerk gedoen, terwyl boere in die somersaaigebied meestal reeds geoes het. Net soos hulle die grond ken waarop hulle boer, asook gewasse se groeistadiums soos ’n vervolgverhaal kan lees, só weet die manne en vroue agter die werktuie op die plaas wat nodig is om landbouproduksie in Suid-Afrika volstoom aan die gang te hou. Plaaslike vernuf in die landboumeganisasie-en-tegnologiesektor kan kers vashou by dié van enige land ter wêreld. Dié bekwame tegnici en verkoopspersoneel help boere om besluite te neem en om hul trekkers en werktuie in ’n goeie toestand te hou. Eg Suid-Afrikaanse maatskappye wat plaaslik vervaardigde landboumasjinerie aanbied, of dié wat plaaslike en ingevoerde werktuie verkoop, lewer net so ’n belangrike bydrae as die betroubare internasionale name wat plaaslik…

Beet-enbotterskorsietert Maklik om te maak en gelaai met geur. Beet en botterskorsie is oor die algemeen goeie pasmaats omdat albei groentes natuurlik soet is. In hierdie maklike tert word dit met pesto en kruie gekombineer vir ’n heerlike vleislose ete. ■ Halwe klein botterskorsie, geskil, ontpit en in blokkies gesny ■ Olyfolie, sout en varsgemaalde swartpeper ■ 5 ml komyn ■ 1 rol (300 g) klaarbereide blaardeeg ■ 30 ml basiliepesto ■ 45 ml roomkaas ■ 2 gaar bete, in wiggies of blokkies gesny ■ Hand vol vars roketblare, om af te rond Voorverhit die oond tot 200 °C. Sit die botterskorsieblokkies in ’n oondbak en bedruip met ’n bietjie olyfolie. Geur die botterskorsie met sout, peper en komyn en skud die pan sodat elke blokkie met ’n lagie olie…

Uile se retinas bestaan uit langwerpige, liggevoelige stafies wat vatbaar is vir swak lig. Hul langwerpige oë is in baie diep oogkaste geplaas. Daarom kan hulle hul oë nie na die kante toe draai nie en moet dus baie beweeglike koppe hê. Uile kan hul koppe driekwart in die rondte draai (270 ° uit 360 °). Om dít reg te kry, is die bloedtoevoer na die brein aangepas met behulp van verskeie slagare. Uile kan 10 tot 100 keer beter as mense in die donker sien, na gelang van die liggehalte. Uile kan egter nie in stikdonkerte sien nie. In sulke gevalle help hul hipergevoelige gehoor om die prooi te kan vind. Die uil se oorholtes is baie groot, al kan dit nie onder die vere gesien word nie. Let…

Dit is algemeen bekend dat spekbome tot 8 ton koolstofdioksied per hektaar per jaar uit die lug verwyder. Volgens Africa Check is die aanname dat spekbome doeltreffender koolstofdioksied uit die lug verwyder as die Amasone-reënwoud, egter vals. Die Amasone se reënwoud kan tot 15,4 ton koolstofdioksied per hektaar per jaar uit die lug verwyder. Africa Check sê nuwe navorsing wys dat ’n diversiteit van plante aangeplant moet word, pleks van net een plant, om die ekostelsel te verbeter en die koolstofspoor te neutraliseer. Volgens die skrywer en botanis Elzanne Singels moet ’n mens meer endemiese plante aanplant om ’n habitat te bewaar en plante te herstel.…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in Gauteng, KwaZulu-Natal en Limpopo van April 2019 tot Maart vanjaar. Grondpryse by Newcastle het heelwat gedaal (-23,9%), terwyl pryse by Nigel gestyg het (17,4%). In Gauteng was daar 445 transaksies, wat 54 731 ha teen R4,543 miljard behels het. Transaksies vir grond van 450-600 ha het met 25% teenoor die vorige jaar gedaal. In amper 69% (teenoor 61% die vorige jaar) van die distrikte in KwaZulu-Natal het pryse gestyg. Altesaam 333 transaksies in 13 distrikte in dié provinsie het grond van 81 011 ha teen R2,621 miljard behels. Pryse het redelik gestyg by Ladysmith (9,5%), Ulundi (8,6%) en Pietermaritzburg (7,4%). Transaksies vir grond van 450-600 ha is beduidend minder (-34,8%), asook vir…

Die Beefmasterras is deur ’n Amerikaner, mnr. Tom Lasater, ontwikkel en in 1954 in Amerika geregistreer. Sedertdien word die Beefmaster-ras op ses beginsels gebou, naamlik vrugbaarheid, gewig, bouvorm, melk, temperament en gehardheid. Hierdie ses beginsels vorm die hoeksteen van enige Beefmaster-beesboerdery in Suid-Afrika, wat volhoubare vleisbeesproduksie, swaar speenkalwers en ’n uitstekende koeikalf-verhouding oplewer. Die Beefmaster se produksiesyfers word in hierdie bylae vergelyk met dié van ander rasse in Suid-Afrika. Daaruit blyk dit duidelik dat die Beefmaster ’n vleisbeesras is wat rande in ’n mens se sak sit! Me. Ria Steyn van Agen-Beefmasters by Vryburg het in 2019 Samic se gesogte nasionale karkaskompetisie gewen. Dit bewys die Beefmasters se karkasgehalte en dat bouvorm onlosmaaklik deel vorm van die genootskap se teelbeleid. Ek kan dus met vrymoedigheid sê die Beefmaster voeg waarde…

Wanneer diere se genomiese profiel op ’n genomiese rasdatabasis beskikbaar is, of indien genetiese materiaal in ’n biobank gebêre is en die dier word byvoorbeeld gesteel, kan enige biologiese materiaal van die dier wat opgespoor en genomies ontleed word, met dié op die databasis of die genomiese profiel van die biologiese materiaal in die biobank vergelyk word. Geen ander dier se genomiese profiel sal 100% met dié dier s’n ooreenstem nie. In die toekoms sal dit ook moontlik wees om te bepaal of ’n stukkie vleis op ’n winkelrak wel afkomstig is van die ras wat op die handelsmerk aangetoon word.…

Baie boere met groot kuddes verkies die Beefmaster-ras omdat die koeie en verse maklik kalf en goed aangepas is om veld te bewei. Dit stel hulle in staat om swaarder kalwers teen ’n laer koste te speen, sê mnr. Piet Human, eienaar van Human Beefmasters naby Steynsrus in die Vrystaat. Hy sê ’n boer moet die regte bulle koop om doeltreffende koeie en verse te kan teel. Bulle van Beefmaster-telers waarvan die data by SA Stamboek opgeneem is en wat deur ’n Beefmaster-inspekteur goedgekeur is, is volgens hom die beste keuse. Alle goedgekeurde Beefmaster-bulle het die “Rocking B”- brandmerk agter die regterskouer. Human Beefmasters se koeie wei op veld, met slegs ’n fosfaataanvulling in die somer en ’n proteïenlek in die winter. Kalwers word binne twee dae ná geboorte geweeg…

Wolwekop, mnr. Dennis Staal se plaas, is naby Kroonstad in die Vrystaat geleë. Sy geregistreerde Beefmaster-kudde bestaan uit ongeveer 550 koeie en 220 verse wat gedek word, uitgesluit speenverse en bulle. Die Bos Blanco-boerdery het ook ’n geregistreerde embrio- en KI-sentrum. “Danksy die ras se besonderse moedereienskappe en geboortegemak is dit ’n maklike keuse om met dié beeste te boer. Die Beefmaster-koei het goeie melkeienskappe. Sy kan dus swaar kalwers speen. Die kalf kan ook op ’n vroeëre ouderdom, op ’n goeie gewig en in moeilike toestande speen. In sulke gevalle gee dit die koei ’n kans om haar kondisie te verbeter voor strawwe winters aanbreek,” sê Staal. Hulle behaal gereeld ’n speengewig van ver bo 270 kg op sewe maande. In goeie toestande en op soetveldweidings speen eerstekalfverse gemaklik…

Daar word baie gepraat oor hoe die ekonomie herbedraad moet word wanneer die Covid-19-pandemie verby is en hoe dié nuwe ekonomie die ongelykhede van die verlede moet regmaak, meer inklusief moet wees en ’n klomp ander dinge moet doen. Die afgelope 25 jaar, toe dit nog betreklik goed gegaan het, kon Suid-Afrika egter niks daarvan regkry nie. Luister ’n mens so na al die voorstelle, sal jy vergewe word as jy gedink het die ekonomie is ’n bordspeletjie waar ’n vinnige en voordelige eindresultaat behaal kan word met ’n paar slim skuiwe, ’n bietjie wensdenkery en ’n titseltjie oëverblindery. Miskien moet ons eerlik wees oor wat Suid-Afrika se ekonomie terughou. Daar is genoeg planne, maar die probleem, soos ons almal weet, lê by die uitvoering. Terwyl die staat se onbeholpenheid…

TABAK: VERBOD KOS STAAT R1,5 MILJARD PER MAAND Die georganiseerde landbou vra die regering om dringend op te tree teen die onwettige handel in tabakprodukte wat op ’n ongekende skaal toeneem. TLU SA het ’n versoek gerig aan pres. Cyril Ramaphosa om ’n regterlike kommissie aan te stel om die onwettige handel en alle betrokkenes te ondersoek, terwyl Agri SA vra dat die regering die verbod op formele handel in tabakprodukte moet ophef. “Sedert die skielike ommekeer in die verbod op tabakprodukte gedurende die inperking, word wyd in die media en op sosiale mediaplatforms bespiegel oor die moontlike betrokkenheid van besluitnemers in die bevelsraad in die onwettige handel van sigarette,” sê mnr. Louis Meintjes, voorsitter van TLU SA. “Dit is in belang van Suid-Afrika en die betrokke persone wat onder…

DIE Covid-19-inperking het die vraag na sommige melkprodukte die hoogte laat inskiet, terwyl die vraag na ander drasties geval het. Dr. Chris van Dijk, uitvoerende hoof van die Melkprodusenteorganisasie (MPO), sê verbruikers koop onder meer heelwat minder vars melk en baie meer langlewemelk. Volgens mnr. Bertus van Heerden, hoofekonoom van die organisasie, word melkverwerkers daarom verskillend deur die in-perking geraak. Die onsekerhede maak boere se besluite moeiliker, omdat hulle vraagverwant moet produseer. “Ons het vinniger kommunikasie oor markseine nodig, sodat die produsent kan verstaan wat aan die vraagkant gebeur,” sê Van Heerden. Die MPO het reeds begin voorbrand maak vir meer gereelde kommunikasie tussen belanghebbendes. Dit sal nie noodwendig in die vorm van amptelike verslae wees nie, maar eerder kommunikasie tussen die betrokke belanghebbendes, soos ’n verwerker en die boere…

PRODUSENTE moes inderhaas planne maak met ’n oorskot avokado’s en blaarslaai nadat die restaurantmark waarvoor dit bestem was, as gevolg van die Covid-19-inperking gesluit het. “Die inperking en sluiting van restaurante en voedseldienste het enorme verskuiwings in verbruikersbehoeftes veroorsaak. Dit het tot ’n ooraanbod van sekere vars produkte, soos blaarslaai en avokado’s, gelei,” het mnr. Dawie Maree, hoof van inligting en bemarking by FNB Landbou, tydens ’n webinaar deur die varsproduktebemarkingsliggaam (PMA) gesê. Boere kon van die ooraanbod avokado’s uitvoer. Blaarslaai, waarvan die raklewe kort is, moes egter ingeploeg word. “Slaaipryse het gedaal weens die ooraanbod en beperkte vraag. “Die pryse van sekere avokadokultivars het ook taamlik gedaal vanweë die ooraanbod, maar die uitvoerpryse het darem bestendig gebly.” Maree meen die nuwe regulasies onder vlak 3, wat op 1 Junie…

DIE Covid-19-krisis wys dat dit wat voedselsekerheid op huishoudelike vlak betref, nie goed is om die produksie en verspreiding van voedsel net aan ’n paar groot boere en landboubesighede oor te laat nie. Só het dr. Sifiso Ntombela, hoofekonoom van die Nasionale Landboubemarkingsraad, in ’n aanlyn lesing op die Facebook-blad van die ANC-jeugliga in die Wes-Kaap gesê. “Dit is ’n risiko vir die stabiliteit van vrede en geregtigheid in die land. Weens Covid-19 weet ons nou dit is nie genoeg om te sê Suid-Afrika het op nasionale vlak voedselsekerheid nie, want miljoene mense het daagliks nie toegang tot ’n maaltyd nie of kan dit nie bekostig nie.” Ntombela sê in enige lewensvatbare land word die landbou-, energie- en verdedigingsektor die meeste gekoester. “Inheemse mense se betekenisvolle deelname aan, invloed op…

Hoewel die vraag na lemoene in Westerse lande dié seisoen ’n hupstoot sal kry vanweë die siening dat vitamien C ’n goeie teenvoeter is teen verkoues en griep, kan dieselfde nie van Asiatiese lande verwag word nie. “Volgens gesprekke met sommige Chinese invoerders, kleinhandelaars en groothandelaars, is die boodskap dat ons nie op dié land se burgers moet staatmaak om Suid-Afrikaanse verkope ’n hupstoot te gee nie aangesien die Chinese nie lemoene in dieselfde lig sien nie,” het mnr. Justin Chadwick, bestuurder van die Suider-Afrikaanse Sitruskwekersvereniging (SSKV), aan Freshfruitportal gesê. Vanweë ’n afname in die Egiptiese valencia-oes en Covid-19-probleme wat arbeid vir die Spaanse oes benadeel, kan Suid-Afrika se vroeë nawels wel in die Noordelike Halfrond bevoordeel word. Valencias is volgens die SSKV die grootste deel van die sitrusuitvoermark met…

’n Spaanse clementine-kultivar, Octubrina, kan die plaaslike Clemenules-seisoen met tot twee weke vervroeg. Boonop kan produsente op goeie opbrengste staatmaak. Dié kultivar is reeds in 2013 na Suid-Afrika ingevoer, en die eerste kommersiële aanplantings het in 2018 gevolg. Die eerste volumes vrugte uit die Wes-Kaap is in April uitgevoer. Die kultivarmaatskappy Citrus Genesis het ’n aandeel in die ontwikkeling van Octubrina gehad. Volgens me. Barbara Botes, sakebestuurder by Citrus Genesis, is Octubrina tans hoofsaaklik in die Wes-Kaap geplant, terwyl proewe in ander produksiegebiede gedoen is. Sy sê Octubrina het plaaslike produsente se belangstelling geprikkel omdat die kultivar sowat twee tot drie weke vroeër ryp word, en dit dus beteken dat die Clemenules-seisoen vroeër kan begin. “Dit word vroeg in April in die Suidelike Halfrond geoes. Ons verwag die kultivar gaan…

Grondboontjies ontkiem sukkelend in grond wat te suur is of te veel aluminium bevat. Saailinge vaar ook nie goed daarin nie. Dit blyk uit navorsing wat me. Ntando Shezi vir haar meestersgraad in gewaskunde aan die Universiteit van KwaZulu-Natal gedoen het. Haar bevindinge het in die vaktydskrif Journal of Applied Sciences and Environmental Management verskyn. Haar bevindinge beklemtoon die uitwerking wat sekere soorte grond en omgewingsfaktore het op grondboontjies se vermoë om te ontkiem, en die invloed daarvan op hoe volwasse plante uiteindelik lyk. “Studies oor hoe gewasse in suurgrond vaar, skeep dikwels vrae af wat betref die ontkieming en vestiging van saailinge,” sê Shezi se studieleier, prof. Joseph Adjetey (regs), tans verbonde aan die Universiteit van Botswana. Adjetey sê die uitwerking van hoë suurvlakke in die grond werk via…

As die Kaapstad-metro suksesvol is in sy hofaansoek om elektrisiteit van verskaffers anders as die nasionale kragverskaffer, Eskom, te bekom, sal dit ’n presedent skep vir ander munisipaliteite en groot kragverbruikers om krag direk van onafhanklike kragverskaffers (IPP’s) te bekom. Dr. Requier Wait, hoof van ekonomie en handel by AgriSA, sê dit kan as ’n argument gebruik word om vir meer private deelname en mededinging in die energiebedryf te beding en te bevorder. “Wat egter moet gebeur, is ’n konkrete beleidsverandering en die toepassing daarvan. Hoewel daar al verskillende voorstelle oor Eskom en die energiebedryf deur die staat in die media genoem en bespreek is, is daar nog nie ’n duidelike plan of aanduiding van die toepassing van hervorming in die bedryf nie. “As munisipaliteite direk elektrisiteit van IPP’s kan…

Die meeste mense ken mnr. Paul van Vuuren as die uitvoerende hoof van die afslaersonderneming André Kock en Seuns in Limpopo en kampvegter vir die veilingbedryf tydens die onlangse bek-en-klouseer-uitbrekings en die Covid-19-pandemie wat die bedryf amper ’n doodskoot toegedien het. Min mense besef egter dat hy saam met sy seun, Paul jr., ook agter die suksesvolle V8-Beefmasterstoetery van die Kaingo-boerdery by Bray staan. As iemand wat daagliks met alle beesrasse te doen kry, het Van Vuuren sy somme fyn gemaak voordat hy op die Beefmaster besluit het. Trouens, hy was eers ’n Brahmanteler en praat steeds met groot lof van dié ras. Die feit dat Brahmantelers skou en Beefmastertelers, nes Bonsmaratelers, nie skou nie, was een van die dinge wat hom na die Beefmasterras oorgehaal het. “Ek wou nie…

Veeboere kla dikwels dat hulle nie net teen die droogte stoei nie, maar ook roofdiere, soos jakkalse, van hul vee moet weghou. Naas kos en water is ordentlike draadheinings die belangrikste vir skaapboerdery in die ekstensiewe veeweigebiede, meen mnr. De Graaff Genis. “Dis jou eerste en heel beste lyn van verdediging. Jy kan slagysters stel en nagjag doen, maar die eerste prys is om die jakkalse uit te hou.” Die heining moet goeie, digte, jakkalswerende drade wees, daar moenie roesgate in die draad wees nie en ’n ordentlike klipmuur moet onderaan die draad gepak wees. Die draad moet verkieslik geëlektrifiseer wees. Daarbenewens moet die draad gereeld ondersoek word om te kyk of ystervarke en ander klein diere nie gate onderdeur gegrawe het nie. Genis sê hoewel die meeste draadheinings in…

Watter planne lê vir jul bababeetvertakking voor? Bababeet het wonderlike moontlikhede vir waardetoevoeging. Ons werk tans aan twee produkte vir Freshmark. Die een is gekookte, verpakte beet, sonder geurmiddels, maar dit het ’n rakleeftyd van vier maande en kan in jou ys- of koskas gebêre word. Die beet is reeds gaar, en jy kan dit sommer in die pakkie in die mikrogolf opwarm. Dit is baie gerieflik. Die ander produk is gegeurde beet wat in ’n vernuwende plastiekbakkie verpak word. Die bakkie is ’n splinternuwe konsep, herwinbaar en duursaam. Ons stel eersdaags die eerste twee geure bekend: vinaigrette en Kaaps-Maleise kerrie. Hoekom is beet geskik vir produkontwikkeling? Mense is óf mal oor beet, óf hulle eet dit glad nie. As ons geure byvoeg, kan ons nuwe verbruikers, veral die jonger…

In die vorige geselsie het ons gepraat oor die verband tussen die voël en die vere, na aanleiding van die gesegde: “Die vere maak nie die voël nie.” Daar is ’n boodskap in hierdie gesegde wat ons onder die loep geneem het. Vir die mens is dit belangrik dat sy voorkoms (die vere) en sy gedrag mekaar moet komplementeer. Vandag wil ons ’n bietjie verder gaan deur iets te sê oor die simboliek wat daar in kleredrag is. Laasgenoemde word nie in ’n vakuum benut nie. Wat jy aantrek, sal deur jou omstandighede bepaal word – jou omgewing, jou status in die samelewing en deur die taak of take waarmee jy jou besig hou. ’n Boer sal nie met sy “kerkklere” op sy werktuie klim nie, die dominee in sy…

Open Range Beef-masters, die stoetery van mnr. Jan van Heerden en sy seun, SW, word bedryf op verskeie plase in die distrikte Devon (in Gauteng) en Delmas (in Mpumalanga). Die diere wei op natuurlike veld met onder meer rooigras en taaipol, en benut ook oesreste op sommige plase. Die klimaat is tipies van die Hoëveld. Die boerdery bestaan reeds sedert 1984. Van Heerden het in 2002 met opteling begin en die stoetery is in 2007 geregistreer. Dit is een van die groot Beefmaster-stoeterye in Suid-Afrika. Van Heerden sê sy teeldoelwit is gemik op die voortdurende verbetering van die kudde. Hy pas van die begin af kunsmatige inseminasie toe met die beste bulsemen, waaronder Lasateren Frenzel-teelmateriaal, asook goeie, plaaslike semen. HOEKOM BEEFMASTER? Van Heerden het oor die jare verskillende beesrasse gesien…