Innehållsförteckning för 6/18/2020 från Landbouweekblad

“BELEIDSMAKERS se klem het verskuif na Covid-19, maar klimaatsverandering is steeds een van die grootste bedreigings vir die wêreld. Dit veroorsaak langtermynvariasies in temperature en weerpatrone, en bedreig alles van voedselsekerheid tot nasionale infrastruktuur,” sê die Suid-Afrikaanse Reserwebank in sy jongste finansiële stabiliteitsoorsig. Die bank sê hy is “besorg oor twee duidelike klasse klimaatsrisiko” – fisieke risiko’s en dié verbonde aan die oorgang na skoner, omgewingsvriendeliker energievorme. Onder die fisieke risiko’s tel die “gereelder en ernstige gebeure gekoppel aan klimaatsverandering” wat kan lei tot groot verliese aan banke, versekeraars en ander finansiële instellings – van vloedskade tot misoeste en skade aan infrastruktuur. Die bank meen egter risiko’s verbonde aan energie-oorgang is ’n groter risiko vir finansiële stabiliteit. “Veranderinge in openbare voorkeure, beleid, sakemodelle en wêreldwye omgewingstandaarde kan lei tot ’n…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Droogtereeks: Taai winter wag op Karooboere ■ Rentereënboog kan optiese illusie wees ■ Topwildboer: Byt vas, die wiel sal draai ■ Kernza: Kan dít landbou se herstelknoppie druk? ■ Ou wingerde: Maak hulle reg groot ■ Boereplan: Doen só jou eie beesproewe SPESIAAL ■ Virtuele boeredag GESIN ■ Wat eet ons vanaand? WILD Vrese het ontstaan dat die wildbedryf sou doodbloei weens die streng Covid-19-inperkingsregulasies. Die bedryf is egter nie onherstelbaar gekwes nie, meen die wildboer mnr. Warrick Barnard. Boere moet die kans aangryp om hul strategieë te hersien, digitale vordering te maak en wildsvleis aan verbruikers bekend te stel.…

MNR. ALBIE RAUTENBACH van Reitz, eienaar van die oudste Tulistoetery in Suid-Afrika, volg ’n benadering van minimum uitgawes en die volhoubare aanwending van hulpbronne om in moeilike tye steeds winsgewend te boer. Lees die artikel op bl. 42. en Lisa (6). HET JY NÁ SKOOL GESTUDEER? Ja. BALandbou en BALandbou-Hons aan die Universiteit van die Vrystaat. WAAR HOU JULLE VAKANSIE? Ons gaan graag Georgië toe, waar ons beleggings het. Dié land se natuurskoon bekoor my. HET JY ’N STOKPERDJIE? Ek speel baskitaar in ’n orkes en bespeel ook die kitaar en tromme, en meng klank. Ek verhuur verder klanktoerusting op feeste. WATTER RUGBY- EN ANDER SPORTSPANNE ONDERSTEUN JY? Ek is naweke té besig met musiek maak om sportgebeure te volg.…

’N VEEBOER naby Stutterheim in die Oos-Kaap is woedend nadat hy verneem het dat veediewe wat onlangs tronkstraf opgelê is nadat hulle sy boerdery groot ska-de berokken het, moontlik weens Covid-19 vrygelaat gaan word. “Die veediefstal op my plaas het heeltemal opgehou terwyl die ouens in die tronk is,” sê mnr. Greg Miles van die plaas Bare Acres naby Stutterheim. “Voor dit was dit baie erg, ek het amper opgehou om met skape te boer.” Miles sê amptenare van die tronk waar die vier mans aangehou word, het hom onlangs kom sien en meegedeel hulle wil die diewe parool gee weens die hoë Covid-19-besmettingsrisiko in die tronk. “Ek kan dit nie glo nie. Wat van al die werk en moeite wat die polisie gedoen het om hulle vas te trek,…

SENWES beoog om Suidwes te koop en sodoende kan sowat 900 werkgeleenthede by Suidwes behou word. As deel van sy aansoek om goedkeuring van die transaksie by die mededingingsowerhede sê Senwes hy beoog om terselfdertyd ’n landboumaatskappy in swart besit te skep wat vertikaal op verskeie vlakke met die graanvoorsieningsketting sal integreer. Die mededingingskommissie het begin Junie besluit om by die mededingingstribunaal aan te beveel dat Senwesbel en Senwes se voorgenome koop van Suidwes goedgekeur word. ’n Datum vir die tribunaal se oorweging daarvan was nog nie bekend nie. Die kommissie sê in ’n verklaring sy ondersoek toon dat die voorgenome transaksie waarskynlik die mededinging in die opbergingsmark en geassosieerde graanverhandelingsmark waarin Senwes en Suidwes bedrywig is, aansienlik sal verminder. “Die voorgenome samesmelting sal waarskynlik in dele van die Vrystaat…

KENNERS het versigtig-optimisties gereageer op die aankondiging dat die Suid-Afrikaanse regshulpraad (Legal Aid SA) die litigasiefunksie van die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling se bestuursafdeling vir grondregte (LRMF) gaan oorneem. Hulle meen dinge kan nie slegter gaan vir grondeisers as in die huidige bedeling nie. Dit is nog nie bekend wanneer die regshulpraad amptelik namens grondeisers gaan begin optree nie. Mnr. Ronald Lamola, minister van justisie en korrektiewe dienste, het onlangs aangekondig die begroting van die LRMF sal oorgedra word om te verseker dat die regshulpraad die nodige geld het om sy werk te doen. Die LRMF is in 2012 in die lewe geroep om regshulp en -verteenwoordiging aan plaaswerkers en -bewoners, kommunale eiendomsverenigings en die eisers van grondresitusie te bied. Die parlement se portefeuljekomitee vir landbou, grondhervorming…

Die inperkingsbevele van die regering weens die Covid-19-pandemie het groot ontwrigting in die voedselaanbodketting veroorsaak. Dit het gelei tot oproepe dat prysbeheer in die voedselketting ingestel moet word. Die mededingingsowerhede het hulself die mag toegeëien om besighede te monitor vir prysstygings. Party mense het dit selfs geïnterpreteer dat besighede nie pryse mag verhoog nie. Dit is ’n baie gevaarlike situasie wat die landbou bekruip. Omdat die aanbodkettings vir landbouprodukte en voedselvoorsiening ontwrig is, was dit feitlik onvermydelik dat relatiewe tekorte in streke sou ontstaan. Dan sou pryse hoër neig. Dit is die werking van die vrye mark, wat vraag en aanbod na balans laat neig deurdat die verandering in prys ’n sein vir deelnemers is. Stygende pryse is ’n boodskap dat produksie verhoog moet word, terwyl die teenoorgestelde boodskap na…

Daar is ’n gunstige vraag na plaaslike rosyntjieboere se produk op die plaaslike én internasionale mark, volgens mnr. Ferdie Botha, uitvoerende hoof van Raisins SA. “Die Covid-19-pandemie het besli die vraag na rosyne gunstig beïnvloed. In die grendeltydperk het mense meer gebak en gebrou en hulle het ook meer gepeusel. Die veelsydigheid van rosyne het meegebring dat die vraag styg. Daar was ook geen ernstige oponthoud met uitvoer nie.” Ongeag die toename in die vraag teenoor ’n normale jaar, het die prys van rosyne steeds onder druk gekom en met $850/ton gedaal. Vanjaar verdien rosyne ongeveer $1 850/ton teenoor $2 700 per ton verlede jaar. Botha skryf dit toe aan ’n regstelling in die prys. “Die $2 700/ton wat in 2019 vir Thompson-rosyne verdien is, was ’n rekordprys. Handelaars gebruik…

Groot verskaffers van wolkgebaseerde oplossings, soos Amazon Web Services (AWS) en Microsoft, kry ’n al hoe groter fisieke teenwoordigheid in Suid-Afrika. In die lig van die sogenoemde wolkoorlog tussen hulle moet die landbousektor in Suid-Afrika toenemend tegnologie soos kunsmatige intelligensie (AI) en masjienleer benut om digitaal-geïntegreerde plaasbestuur te verseker, reken mnr. Rudie Raath, digitale hoofbeampte van Datacentrix. In ’n verklaring deur Datacentrix sê hy die plaaslike landbousektor kan nie meer die verskoning gebruik dat iets net elders ter wêreld beskikbaar is, of dat Suid-Afrikaanse data nie die land mag verlaat nie. Danksy groot maatskappye soos AWS en Microsoft is daar deesdae plaaslik via die sogenoemde wolktegnologie data beskikbaar waaroor voorheen net gedroom kon word. Raath sê albei verskaffers ding mee om die sterkste moontlike posisie in Suid-Afrika te kry. Die…

Die Tulibeesras, inheems in Afrika, is vanjaar 25 jaar lank amptelik in Suid-Afrika. Hy het in dié tyd bekend geraak as ’n uiters geharde, vrugbare bees met uitstekende groei- en vleiseienskappe. Die Tuli is die sewende getalrykste ras (7 519 beeste) by SA Stamboek en het die agtste meeste lede (45 kuddes), sê mnr. Ben Raath, voorsitter van die Tulibeestelersgenootskap. Die ras het veral in die afgelope vyf jaar sterk gegroei, want vir die boer gaan dit oor rand en sent, en die Tuli is ’n gewilde keuse met die oog op winsgewende vleisproduksie. “Die droogte het die ras eintlik help bemark danksy sy gehardheid. Kommersiële boere getuig ook van Tulikoeie se puik prestasies. Die oorwinning van ’n Tulibul in 2018 in Vleissentraal en SA Stamboek se Elitebul-groeitoetsklas het die…

Die Melkprodusenteorganisasie (MPO) se instituut vir suiweltegnologie (IST) is ’n maatskappy sonder winsoogmerk wat basiese én gevorderde opleiding vir die melken vleisbeesbedryf bied. Die instituut is daarop toegespits om landwyd opleiding op verskillende vlakke aan boere, kuddebestuurders en plaaswerkers te verskaf. Ten spyte daarvan dat finansiering vir gratis opleiding vir boere en plaaswerkers opgedroog het, gaan die IST voort met ’n reeks bekostigbare opleidingsgeleenthede en kursusse vir die melkbees- en vleisbeesbedryf, sê me. Helene Pheiffer, bestuurder van die IST in Pretoria. “Beroepskwalifikasies vir voormanne en bestuurders gaan eersdaags aanlyn beskikbaar wees. Ons het ’n lekker span mense wat by die instituut werk. Elke spanlid neem hope inisiatief om dinge te laat gebeur. Een van die nuwe kursusse wat ons ontwikkel het en vanjaar nog wil bekend stel, is een oor…

ANGUS 1 Senior en grootkampioenbul (rooi), asook opperste kampioenbees op die skou, Roechama Leonard RCM 17 16. Eienaars: Mnre. Gert, RC en André Malherbe (082 807 9216 of 084 851 8262), Roechama-stoetery, Hertzogville. Hanteerder: Mnr. Ben Lefu. 2 Senior en grootkampioenkoei, Hide-a-Way’s Serenade JAN 10 260. Eienaars: Mnre. Piet (082 550 7847) en Hendrick (082 222 4269) Delport, Hide-A-Way’s-stoetery, Schweizer-Reneke. Hanteerder: Mnr. Jeffrey Jokgolo. 3 Kampioenkalf en reserwegrootkampioenbul, Red Rubie Handsome Rob 18 10. Eienaar en hanteerder: Mnr. Rubie Redelinghuys (083 535 7163), Red Rubie-stoetery, Heidelburg (Gauteng). 4 Junior en reserwegrootkampioenvers (rooi), Roechama RCM 18 90. Eienaars: Mnre. Gert, RC en André Malherbe, Roechama-stoetery, Hertzogville. Hanteerder: Mnr. Thabo Mongale. BRAFORD 5 Senior en grootkampioenkoei, SUC 13 3022. Eienaar: Mnr. Dougie Pope (083 269 8145 of 071 868 0310), Pope’s Farming…

Voor daar geboor kon word, moes die gat eers afgesteek word. Hier word die manne van die muise geskei. Baie kan water wys, maar nie almal kry water nie. Verskillende metodes was met mikstokke, waterbottels, fan belts, drade en selfs gewere. Veldskoen de Lange van Namakwaland was ’n bekende waterwyser. ’n Eienaardige oubasie met velskoene sonder sokkies. Sy bekende Namakwalandse uitdrukkings het mense laat skaterlag. Hy het ’n geweer gebruik om water te wys. In sy arsenaal was drie gewere. Al drie se lope afgesaag, met die punt van die loop omtrent reg oor sy oor. Die grootte van die geweer het die sterkte van die gat bepaal: Die .22 was vir ’n skaapwatertjie, die .303 vir ’n plaastuin en die haelgeweer vir manne wat lusern wou plant. Die patrone…

60 km Die rye vragmotors by die grensdorp Malaba tussen Kenia en Uganda het vroeg in Junie 60 km ver gestrek weens siftingstoetse onder vragmotorbestuurders vir Covid-19. Dít bring hoofbrekens vir voedselhulporganisasies soos die Wêreldvoedselprogram (WVP). Volgens me. Julie MacDonald, die WVP se adjunkdirekteur in Uganda, was daar net genoeg kos oor vir Junie. Hulle verskeep 2 000 ton bone en kookolie om van Uganda se 1,4 miljoen vlugtelinge te voed, en van dit haak vas op die Keniaanse grens. – Reuters R3 miljard Die groot vier banke het teen vroeg Junie elk net van R2 miljard tot R3 miljard uitgeleen onder die regering se leningswaarborgskema, wat banke in staat stel om tot R200 miljard uit te leen aan ondernemings wat likiditeitsprobleme ervaar weens Covid-19. Mnr. Stuart Theobald, voorsitter van…

‘Dit sal niemand beïnvloed wat sy voertuig se tenk wil vul nie, maar wel grootmaataankopers.’ Mnr. Kevin Mileham, DAparlementslid, oor die dieseltekorte wat tans in die land heers. Bl. 19 ‘Die meeste van die verligting behels net die uitstel van jou belastingverpligting.’ Mnr. Jean du Toit, belastingprokureur, oor Covid-19-belastingverligting wat aan werkgewers beskikbaar is. Bl. 18 ‘Ek kan nie sien hoe dinge slegter vir grondeisers sal wees as tans nie.’ Dr. Aninka Claassens, senior navorser by die Universiteit van Kaapstad se sentrum vir grond en verantwoordbaarheid (LARC), oor staatsbetaalde verteenwoordiging vir grondeisers. Bl. 24 ‘Ons het sover ongeveer ’n kwart van ons gemiddelde jaarlikse reënval ontvang.’ Mnr. Marius van der Westhuizen, Hortgro se verteenwoordiger vir appels in die Oos-Kaap, oor reënval en waterbeskikbaarheid in die Langkloof. Bl. 16 ‘Die vraag…

JAG SONDER JAGTERS? Me.MmamolokoKubayi-Ngubane, minister van toerisme, kondig die afgelope naweek aan dat jag vanaf 1 Junie 2020 toegelaat word. Sy verduidelik brandasem dat buitelandse jag steeds nie kan plaasvind nie, maar dat jagplaaseienaars darem vir die res van die jaar hul koffers met sowat R2 miljard uit plaaslike biltongjagte sal kan vul. ’n Hele aantal van my jagkliënte bel sommer al Sondagaand. Hulle wil weet of ek die jagtogte wat ek in afwagting op die verslapping van die Covid-19-inperkings na Julie, Augustus en September verskuif het, nou na Junie kan vervroeg. Ek lees die minister se hele verklaring aandagtig. Lees dit nog ’n keer. Geen twyfel. Die minister het haar aankondiging gemaak sonder om te dink aan die duisende ander verwante maatreëls wat Suid-Afrika se sentralisasiebehepte maghebbers reeds in…

ANDER OOIE DOEN DIE LAMWERK Mnr. Jan van der Westhuizen van die afdeling geslagsfisiologie aan die Landboukollege Grootfontein het twee bevrugte eierselle van ’n Namakwa-Afrikanerooi in ’n jong Merino-ooi oorgeplant. Dié het toe twee rasegte Namakwalammers in die wêreld gebring. Vir Grootfontein was dit ’n besonderse dag. Dit is die eerste lammers wat hier aangekom het nadat bevrugte eierselle van een ooi in ’n ander oorgeplant is. Oorsee is die oorplanting van bevrugte eierselle reeds ’n algemene praktyk, hoewel slegs omtrent 50% van die gevalle suksesvol is. Wat hou die oorplanting van bevrugte eierselle vir die boer in? Deur ’n werklik hoogstaande teelooi met hormone te behandel en haar bevrugte eierselle later in afsonderlike ooie oor te plant, kan byna ’n dosyn lammers van ’n spogdier verkry word. Normaalweg kan…

Waterrade en/of verenigings kan verskillende moontlikhede oorweeg met die oorgang na watergebruikersvereniging. ■ ’n Besproeiingsraad kan na ’n watergebruiksvereniging omskakel met die insluiting van alle watergebruikers in die voorgestelde bedryfsgebied. ■ ’n Besproeiingsraad kan in die omskakelingsproses met ’n aangrensende raad, of rade, en ander gebruikers saamsmelt deur in sy nuwe struktuur voorsiening te maak vir sogenoemde subgebiede met hul eie bestuurskomitees en gedifferensieerde tariewe. ■ ’n Besproeiingsraad kan ’n vereniging stig, maar ’n ooreenkoms met ’n bestaande vereniging sluit om, teen ’n tarief wat waterbestuurskoste bekostigbaar hou, alle bestuursfunksies te verrig. ■ Bestaande verenigings kan herstruktureer om met aangrensende besproeiingsrade en/of private gebruikers saam te smelt, en in die proses ook subgebiede skep wat hul eie bestuurskomitees en gedifferensieerde tariewe het.…

BOERDERYE en landbou-ondernemings wat swaarkry weens Covid-19 kan, soos ander ondernemings, om belastingverligting aansoek doen. Wees egter versigtig, want dit kan later groter uitgawes tot gevolg hê, waarsku ’n belastingkenner. “Die bedoeling met die verligting is om stremming op kontantvloei weens die pandemie te verlig en om grootskaalse afleggings te probeer teenwerk,” sê mnr. Jean du Toit, belastingprokureur by Tax Consulting SA. Die verligting wat op 1 April 2020 in werking getree het, is nie van toepassing op werkgewers met agterstallige belastingopgawes of diegene wat nog belasting skuld nie, tensy daar uitsonderlike omstandighede ter sprake is. Hy sê boerderye kom soos ander ondernemings in aanmerking vir verligting indien hulle aan die vereistes, soos uiteengesit in die regulasies, voldoen. NET UITSTEL Die maatreëls sluit onder meer in dat ondernemings wat op…

WILDBOERE het ’n sug van verligting geslaak oor die nuus dat hulle nou weer plaaslike jagters wat vir die pot skiet, op hul plase mag ontvang. Die wildbedryf veg om oorlewing sedert alle toerisme weens Covid-19-inperkings onwettig verklaar is. Die departement van omgewingsake het op 4 Junie in ’n brief aan die Wildsforum bevestig dat benuttingsjag nou toegelaat word en dat jagters met permitte van wildboere af oor munisipale, distriks- en provinsiale grense mag reis en in jagkampe mag oorbly vir die jag. Die departement se brief was in reaksie op ’n e-pos waarin Wildbedryf Suid-Afrika (WRSA) en ander organisasies gevra het dat die departement moet aandui of dié organisasies die vlak 3-regulasies van inperking reg vertolk en of jag mag plaasvind. “Met die regulasies van die departement van omgewingsake…

GWK-VEILINGS en Wildswinkel het hul ervaring van veilings gekombineer en ’n nuwe aanlyn platform vir veeveilings gestig. Mnr. Willie Meyer, hoof van GWK-veilings, sê ’n nuwe benadering is nodig om ’n kostedoeltreffende diens aan veeprodusente te lewer. Hy sê GWK se Veewinkel-toepassing vir die regstreekse aanbied van virtuele veeveilings bied boonop ook ’n vermindering in koste ten opsigte van vervoer, tyd en gewigsverlies van die diere. Meyer (foto regs) sê Wildswinkel het ’n bewese veilingsrekord in die wildbedryf waarmee hy en sy span hulle kan vereenselwig. “Die gerief, geloofwaardigheid en deursigtigheid van die toepassing, tesame met die bykomende dienste wat deur GWK en Wildswinkel aangebied word, sal reusevoordele vir kopers en verkopers op veeveilings ontsluit.” Mnr. Victor Matfield, uitvoerende hoof van Wildswinkel, sê dié onderneming oorweeg al geruime tyd die…

TE midde van die Covid-pandemie moet die regering rasioneel bly en die ekonomie ook in ag neem, ondanks die mediese kwessies. Sonder ’n balans sal die humanitêre krisis net vererger. Dít is die boodskap aan Suid-Afrika van prof. Marcos Fava Neves, ’n Brasiliaanse hoogleraar in strategiese beplanning en landboubesigheid, en internasionale kenner oor voedselsekerheid. Hy sou aanstaande maand die genooide spreker op die landbousakekamer Agbiz se jaarkongres gewees het. Hy het in ’n aanlyn gesprek met mnr. Theo Vorster, uitvoerende hoof van Galileo Capital, gesê dokters sou graag die wêreld vir die res van die jaar wou inperk. ’n Algehele ineenstorting van die ekonomie sal egter tot meer sterftes lei. Neves meen lande, soos Suid-Afrika, wat baie landbouprodukte uitvoer, se toekoms is steeds rooskleurig. “Die vraag na kos sal bly…

INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 1,7%, of $2,09/t (R35,61/t), tot $128,21/t (R2 185/t) teenoor die vorige week gestyg. Op ’n jaargrondslag is dit 22,9%, of $38,03/t (R648,04/t) laer. Verwagte pryse: Julie – $130,86/t (R2 230/t), September – $132,51/t (R2 258/t), Desember – $136,21/t (R2 321/t), Maart ’21 – $140,94/t (R2 402/t). PLAASLIK: Die Safexprys van witmielies het met 0,4%, of R9/t, tot R2 391/t teenoor die vorige week gedaal. Die prys van geelmielies het met 1,6%, of R40/t, tot R2 495/t gedaal. Op ’n jaargrondslag is witmielies 17,0%, of R489/t, goedkoper, terwyl geelmielies 12,7%, of R363/t, goedkoper is. Verwagte witmieliepryse: September – R2 441/t, Desember – R2 529/t, Maart ’21 – R2 547/t. Verwagte geelmieliepryse: September – R2 556/t, Desember – R2 634/t, Maart ’21 – R2 661/t. INTERNASIONAAL: Die…

Die pandemie het aanlyn verkope van kos en drank met vyf jaar versnel, meen mnr. Justin Drennan, uitvoerende hoof van Parcelninja, ’n maatskappy wat spesialiseer in pakhuise en logistiek. Volgens mnr. Norman Reyneke, direkteur van kleinhandel, verkope en kopers by die Kantar-groep, was dit ’n onderliggende neiging wat vanweë die virus ontplof het. Kantar is ’n konsultasiemaatskappy met sy hoofkantoor in Londen. “OneCart (’n Suid-Afrikaanse kruideniersafleweringsdiens) se verkoopsvolumes het sedert Covid-19 met 700% toegeneem,” het hy tydens ’n webinaar van die varsproduktebemarkingsvereniging PMA gesê. Kantar het onlangs ’n Covid-19-barometerstudie onderneem om te bepaal hoe die pandemie verbruikers se gedrag, houding en verwagtings beïnvloed. Die studie is in 50 lande en onder 45 000 verbruikers gedoen. Reyneke kon daaruit die afleiding maak dat die kleinhandelsfeer heeltyds op sy kop gekeer is.…

Voorheen het ek in hierdie rubriek gekyk na beleggings in moeilike tye en veral na die belangrikheid van ’n diverse samestelling van bateklasse, waaronder aandele indien jy groei wil hê. Indien jy werklik beleggingsgroei wil hê en jy het tyd aan jou kant, is dit onwys om nie ’n goeie deel van jou totale portefeulje in aandele te belê nie. Kom ons kyk na ’n ouer mens – die een wat nie meer tyd aan sy kant het vir groeibates wat in een jaar hoog en die ander jaar laag kan wees nie. Ons praat van die mens wat by die punt in sy lewe gekom het waar hy van sy spaargeld moet begin leef. Ons het min of meer met twee soorte be-leggings te doen. Die eerste is ’n…

Die Rautenbachs vervaardig ook die RAU-immobiliseerder op die plaas. Mnr. Albie Rautenbach se pa, Abel, het dit in die vroeë 1990’s ontwerp. Rautenbach het die vervaardiging ná sy pa se dood oorgeneem. Dit is ’n rektale immobiliseerder wat met ’n peilstif (probe) werk en die bees immobiliseer wanneer die boer brandmerke moet aanbring, onthoorn en kloue knip, sonder die gevaar van beserings. Dit werk met ’n herlaaibare battery. Veeartse gebruik dit ook as hulle bulsaad tap. Rautenbach voer dit na talle lande uit, waaronder Australië, Nieu-Seeland, Ierland, Brittanje, Amerika, Kanada, Brasilië, Siprus, Jordanië, Duitsland, Indonesië, Namibië, Botswana en Zimbabwe. Sowat 25 000 immobiliseerders is al plaaslik verkoop. Vervaardiging en dienste geskied met drie werkers in hul klein fabriek. “My pa het nie van sukkel gehou nie. Hy was ’n haastige…

Die vraag wat boere anders sou doen as hulle geweet het die droogte sou só lank aanhou, steek baie van hulle dwars in die krop. Mnr. Dawie Burden sê met die kennis en insig wat hy nou het, moes hy ná die goeie winter wat hulle in 2018 gehad het, seker die geld wat hy verdien het uit ’n samestelling van vet skape en ’n goeie prys, ál sy skape verkoop het en die geld in die bank gesit het. “Maar dit is soos ’n ou wat nou sê hy moes drie maande gelede sy aandele verkoop het. ’n Mens weet nooit.” Hy sê as dit weer gebeur, sal hy tien teen een dieselfde foute maak. “’n Mens het altyd die verwagting dat volgende jaar goed sal verloop. Ek probeer…

Kalk en gips is twee produkte waarvan die chemiese samestelling én hul uitwerking op grond baie verskil. In landboukonteks verwys kalk na enige produk waarvan die kalsium- en magnesiumverbindings grondsuurheid kan neutraliseer. Kalsium- en magnesiumkarbonaat word die wydste hiervoor gebruik. Dolomitiese kalk bevat minstens 15% magnesiumkarbonaat, terwyl kalsitiese kalk minder as dit bevat. Buiten natuurlike karbonate word verskeie neweprodukte van nywerheidsprosesse dikwels as kalktoedieningsprodukte gebruik. Dit sluit in kalsiumoksied (ongebluste of gebrande kalk), kalsiumhidroksied (gebluste kalk) en kalsiumsilikaat (slak of Engels slag). Gips, aan die ander kant, is kalsiumsulfaat, ’n neutrale sout. Dis ’n waardevolle kalsiumen swaelbevattende misstof en baie meer oplosbaar as kalk. Dit loog ook maklik in die ondergrond in, en in hoogs verweerde (natuurlike suur) grond verplaas die sulfaatkomponent hidroksiel- (OH-) ione op kleioppervlakke. Dit skakel op…

Afrika-varkpes is ’n verwoestende siekte. Met geen behandeling of entstof teen dié siekte nie, is streng biosekerheidsmaatreëls en die uitslag van besmette diere nodig om die verdere verspreiding daarvan te voorkom. “Die jongste uitbreking van varkpes is beperk tot landelike gebiede in die Oos-Kaap, wat afgesonder is van ander plase en veral groot kommersiële eenhede. Die kans dat die siekte van die betrokke twee nedersettings af kan versprei, is relatief klein,” sê mnr. Johann Kotzé, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Varkvleisprodusente-organisasie (Savpo). Die siekte het verlede jaar groot ontwrigting in die internasionale varkbedryf veroorsaak toe sowat 30% van die wêreld se varkbevolking weens die siekte gevrek het of van kant gemaak is. Dié ontwrigting het ná langer as ’n jaar nog nie oorgewaai nie en varkpes in Asië is steeds…

Begin deur te begin, is me. Phuti Kabasa, Mzansi se mopaniewurm-koningin, se raad aan jong, voornemende entrepreneurs. Kabasa (35) van Pretoria-Wes het binne twee jaar bewys dat sy die titel “sakevrou” waardig is. “Dit is vir my baie belangrik om ons erfenis as mense van Afrika te bewaar en ons kennis aan jong mense oor te dra,” vertel Kabasa, wat gegeurde mopaniewurm-versnaperings versprei. Dit raak al hoe gewilder, veral onder sportlui. “Daar was baie struikelblokke om my besigheid van die grond af te kry. Die grootste bult wat ek moes klim, was om mense so ver te kry om mopaniewurms te eet!” sê sy met ’n glimlag. Kabasa vertel dat sy met die bekendstelling van Mopani Queens dadelik navrae ontvang het van mense wat dit in hul kinderjare in landelike…

Hennie Richter van Yzerfontein is ’n bekende in veteraantrekkerkringe. Sy gewilde sketse oor antieke trekkerfabrikate en die gestoei om hulle aan die loop te hou of weer in ere te herstel, het al voorheen in Landbouweekblad verskyn. In Hennie se nuwe reeks gaan hy skryf oor fabrikate wat destyds baie bekend was in Suid-Afrika, soos Allis-Chalmers, Hanomag en Minneapolis-Moline. Hy kyk ook na motorvervaardigers wat hul hand aan trekkers gewaag het, soos Porsche en Lamborghini. Richter is ook die redakteur van die gereelde nuusbrief van die Suid-Afrikaanse Federasie van Veteraantrekker-en-enjinklubs (Savtek).…

GAUTENG CARLETONVILLE BULTFONTEIN (15), 396 ha, aanVanSchalkwyk-boerdery (Edms.) Bpk., van J.S. Koch, R3 803 995. KWAZULU-NATAL HARDING HEBRON (156), 367 ha, aan Summer Crest (Edms.) Bpk., van W.A. Miller, R9 000 000. HELPMEKAAR SOMERSET (5079), 305 ha en UPSALA (5172), 122 ha, aan Elandskraal-gemeenskapstrust, van R.W. Nuss, R1 710 121. NEWCASTLE SPES BONA (16301), 456 ha, aan Rustfontein-trust, van Andre Spies-trust, R12 300 000. PIETERMARITZBURG BEAULIEUESTATE(1412), 65 ha, aan R.J. Matthews, van S.B. Pringle, R1 800 000. GLENLORNE(15754),224ha, aan Ithubelihle-gemeenskapseiendomsvereniging, van A. Maddock, R4 500 000. ROBIN HOODS WELL (2973), 493 ha, aan Ithubelihle-gemeenskapseiendomsvereniging, van G.W. Maddock, R15 002 500. WOODLANDS (876), 13 ha, aan Z.M. Ludidi, van The Business Zone BK, R1 700 000. PORT SHEPSTONE BREEZIE (6921), 151 ha, aan Naileben Properties (Edms.) Bpk., van Naileben Inv. BK,…

Toe sir Robert Peel in 1829 as minister van binnelandse sake Brittanje se eerste polisiemag op die been probeer bring het, was daar aanvanklik groot ongemaklikheid met die idee van die staat wat ’n gewapende mag op die samelewing sou loslaat. Dit is toe dat Peel met sy nege beginsels vir volhoubare polisiëring vorendag gekom het. Die belangrikste is dat die bestaansreg van enige polisiemag gewortel is in gewone mense se begrip dat dit waarde vir die hele samelewing het. Hulle gee die staat dus in wese toestemming om hulle te polisieer. Peel sou dus verstaan hoekom dinge so begin uitrafel het met Suid-Afrika se staat van inperking. Die regering doen nie meer moeite om sy besluite te verduidelik nie, maar vaardig edikte uit. Die beginsel dat alle interaksie wedersydse…

INPERKING: TOEKOMS VAN PLAASWAGTE STEEDS DUISTER Druk deur AfriForum het meegewerk dat buurtwagte nou weer in bedryf mag wees, maar daar was nog geen aankondigings oor wanneer plaaswagte weer patrollies mag doen nie. Luidens ’n verklaring deur AfriForum het mnr. Albert Fritz, Wes-Kaapse minister van gemeenskapsveiligheid, onlangs aangekondig dat die polisie gesê het buurtwagte kan weer hul pligte hervat. Mnr. Tommie Esterhuyse, voorsitter van Agri SA se veiligheidskomitee, het aan Landbou.com gesê hulle het nog geen aankondigings oor buurtof plaaswagte ontvang nie. Hulle wag steeds om te hoor wanneer plaaswagte in bedryf mag wees. Hy sê die feit dat plaaswagte nie gedurende die inperkingstydperk in bedryf mag wees nie, skep ’n teelaarde vir misdaad. “Ons verwag ’n verdere toename in veediefstal, veral aangesien ’n groot aantal gevangenes vrygelaat is weens…

HOOP het opnuut opgevlam dat boere wat steeds onder droogte gebuk gaan, eindelik staatshulp kan kry ná die nasionale rampdroogteverklaring verleng is. Dr. Nkosazana Dlamini-Zuma, minister van samewerkende regering en tradisionele sake, het op 3 Junie die verlenging in die Staatskoerant afgekondig. Dit sal tot 4 Julie 2020 geld. Mnr. Willem Symington, hoof van Agri SA se rampsentrum, sê dit is te verstane dat die rampverklaring met nog ’n maand verleng is, want die droogte is nog nie verby nie, veral nie in die Noord-Kaap nie. Die afgelope reënseisoen is gekenmerk deur ondergemiddelde reën in die grootste gedeelte van die provinsie. Die droogte duur voort, met die gepaardgaande nadelige gevolge daarvan vir boerderye en die plaaslike ekonomie. Boonop moet rekening gehou word met die uitwerking van Covid-19. Symington sê dit…

’N STERK koue front wat reën en sneeu na dele van die winterreënstreek kon bring, is kort voor druktyd verwag. Reën en sneeu sou oor die Suidwes-Kaap en die Weskus tot by Namibië val, en sou later uitbrei na die Suid- en Oos-Kaap, sê mnr. Johan van den Berg, onafhanklike landbouweerkundige. Hy sê die neerslae in die laaste week van Mei oor dele van die winterreënstreek was net betyds vir wintergraanprodusente wat nog gewag het om te kon plant. Hoewel reën taamlik wydverspreid geval het, wissel die hoeveelhede baie. By Ceres en Kirstenbosch is meer as 100 mm gemeet, terwyl dele by Malmesbury in die Swartland minder as 30 mm gemeet het. Neerslae van 40 mm tot 70 mm is onderskeidelik in die omgewings van Wellington en die Paarl gemeet,…

DIE kommissie vir internasionale handelsadministrasie (Itac) het voorgestelde riglyne bekend gemaak waarvolgens beveiligingsmaatreëls (sogenoemde safeguards) teen ’n styging in invoer tien jaar pleks van die huidige gebruiklike drie jaar kan geld. Mnr. Donald MacKay, direkteur van XA International Trade Advisors, het op ’n webinaar hieroor gesê met die veranderinge wat Covid-19 in wêreldhandel meegebring het, kan beveiligingsmaatreëls ’n belangrike en toenemend gewilde werktuig wees vir lande om hulself teen ’n opwelling van invoer te beskerm. Suid-Afrika het min sulke beveiligingsmaatreëls en dit is hoofsaaklik in die staalbedryf. Landbou-uitvoerprodukte kan egter deur die verlenging hiervan geraak word indien lande wat daaronder ly, sou besluit om vergeldend op te tree, sê MacKay. Suid-Afrika se landbouprodukte is baie mededingend en dít maak dit juis weerloos vir vergelding. Kommentaar op die voorgestelde riglyne kon…

AMERIK A ANSE mielieboere het vanjaar sowat 93% van die geskatte 36 miljoen ha mielies wat na verwagting geoes gaan word, binne dié land se optimale planttyd geplant. Daarvan word 74% as goed of uitstekend beskou. ’n Rekordmielieoes van by die 406 miljoen ton word verwag, maar dit is tot minstens Augustus aan klimaatrisiko’s blootgestel, gegewe dat ondergemiddelde reënval intussen oor dele van Amerika se mieliestreek verwag word. Dr. Werner Rossouw, handelaar en direkteur van Silostrat, sê danksy die weer kon boere vanjaar vinnig plant. In die ooreenstemmende tyd verlede jaar kon boere vanweë onder meer nat toestande nog net sowat 64% van die mielies plant. Die Amerikaanse departement van landbou skat dat boere in dié land 39,26 miljoen ha mielies gaan aanplant, waarvan 92,4% mielies geoes en die res…

1 ZIMBABWE| Valuta pootjie handel Die genoteerde tabakverwerker British American Tobacco sê die reuseverskil tussen interbank- en parallelle markwisselkoerse ontwrig handelsvloei, wat verder onder druk gebring is deur die Covid-19-pandemie. “Die handelsomgewing is steeds moeilik, en word gekenmerk deur ’n gebrek aan buitelandse valuta vir invoer, asook ’n groeiende gaping tussen die interbankkoers en die parallelle markkoerse,” sê me. Pauline Kadembo, maatskappysekretaris. Die jaarlikse inflasiekoers het in Maart 676,4% beloop. Zimbabwe se reserwebank stel tans strategieë in om onwettige transaksies in buitelandse geldeenhede hok te slaan, onder meer deur streng depositoperke op mobiele geldoorplasingsplatforms en amptelike soektogte na besonderhede van valutahandelaars. – New Zimbabwe 2 MAROKKO | Besproeiing weens leë damme stopgesit Besproeiing van gesaaides is stopgesit in Souss, een van Marokko se belangrikste landbougebiede, ná damvlakke tot…

Produsente wil gewoonlik graag uitsluitsel hê oor wat rentekoersvlakke en die waarde van die rand in die toekoms gaan wees. Dit is te verstane omdat ’n swak rand beter uitvoerinkomste genereer, maar ook omdat die meeste landbou-insette ingevoer word en insetkoste kan styg wanneer die rand verswak. Produsente het lenings waarop hulle rente betaal, en ’n laer rentekoers beteken laer terugbetalings. Die Suid-Afrikaanse Reserwebank het ’n mandaat om inflasie binne die band van 3-6% te hou en om monetêre instrumente soos die repokoers te gebruik om ’n skerp verswakking van die rand te voorkom. Laasgenoemde is nodig om die in- en uitvoerhandel te ondersteun deur wisselvalligheid (volatiliteit) in die rand te verminder. Inflasie speel ’n groot rol in rentekoersvlakke. Wanneer ’n mens aan inflasie dink, dink jy aan hoër produksiekoste…

Die vraag na Queen-pynappels, die koning van pynappels wat vir die varsverbruikmark geproduseer word, het sedert verlede Oktober skerp gestyg danksy ’n groeiende bewuswording oor gesonde eetgewoontes. Mnr. Casper Badenhorst, lid van Hluhluwe se pynappelreklamevereniging, sê hierdie pynappels het die regte bestanddele, waaronder bromelien, om die menslike weer-stand teen siektes te bevorder. Dit het besonder sterk na vore getree sedert die Covid-19-pandemie ontstaan het. Pynappels word deur kenners as een van die drie beste vrugtesoorte beskou om siektes af te weer. By Hluhluwe word jaarliks sowat 50 000 ton Queen-pynappels verbou. Dit is sowat 95% van hierdie kultivar se produksie landwyd. Daarvan produseer die Badenhorst-boerdery alleen 90%.Net tien ander boere plant ook dié pynappels. Die meeste van die vars pynappels word plaaslik geeet, terwyl net 10-15% uitgevoer word. Die Queen-kultivar…

Vir baie mense is ’n hele waatlemoen net een te veel om te pro-beer opeet, en daarom koop hulle dit eerder nie. Daarby reken talle dat dit ’n baie ongemaklike vrug is om te sny, en gans te veel moeite verg. In antwoord daarop kry ’n mens deesdae al hoe meer klaargesnyde waatlemoenstukke op winkelrakke. Om die verwerking van waatlemoene te vergemaklik, het die Nederlandse ingenieursfirma ZTI ’n spesiale waatlemoensnyer ontwerp wat op industriële skaal gebruik kan word. Die kompakte masjien kan ’n waatlemoen blitsvinnig in helftes, kwarte of in ses dele sny, en met twaalf vrugte per minuut klaarspeel. Mnr. Hans Keijzer, eienaar van ZTI, reken dit is die eerste snyer van dié aard vir die industriële vrugtemark. Die eerste model is reeds die afgelope drie maande in werking…

Mnr. Norman Reyneke gee wenke vir varsprodukte-verskaffers om hulle met die “nuwe normaal” te help: ■ Wees doelgerig om jou verbruikers te help. Verbruikers soek pal nuwe idees. Maak seker jou produk inspireer hulle en skep hoop en optimisme as jy met hulle kommunikeer. Lig hulle in en gee praktiese hulp. ■ Maak seker jy het die regte produk op die regte plek op die regte tyd. As jy aanlyn beskikbaar is, moet mense jou maklik kan opspoor. ■ Mense het promosies en spesiale aanbiedinge nodig. Jy moet waarde vir geld aan klante bied, want in die ekonomies onsekere tye is mense streng oor wat hulle koop en hoeveel hulle daarvoor betaal. ■ Span saam met ander diensverskaffers sodat jy by jou klante kan uitkom of beter waarde of gerief…

Beleggings in Georgië sorg vir ’n ekstra inkomste. Mnr. Albie Rautenbach het dié land in Oos-Europa sowat tien jaar gelede saam met TLU SA besoek en dadelik van die land en sy mense gehou. Daarna was hy al bykans twintig keer terug vir sake of vakansie. Hy wou aanvanklik ’n beesboerdery daar begin, maar het besef dit sal meer sin maak om met hoëwaardegewasse, soos druiwe, sitrus, appels of amandels te boer. Plaasgrond is nog goedkoop, water is gratis en die belastingkoers is laag. Die land is effens kleiner as die Vrystaat en is in die oorgangsone tussen Wes-Asië en Oos-Europa geleë. Dit word aan die weste deur die Swartsee begrens. Die reënval wissel van 300 mm in die ooste tot 3 500 mm in die weste. Rautenbach het begin…

Alle saaiboere wat kalk op lande moet strooi om die grondbalans reg te kry, weet landboukalk gee ’n baie fyn stof af. Dié kalkstof dring oral in, ook in die trekker se lug-filter wat die strooier sleep. Die stof kan die filter só verstop dat die trekker tot stilstand gebring word. Mnr. Lafras Venter, ’n saaiboer van Bredasdorp, het ’n filterskoonblaser gemaak wat ’n trekker se filter binne sekondes skoonblaas. Venter, van die plaas Tweedam, doen ook werk vir medeboere in die Overberg, waaronder kalkstrooi op landerye waar graan en ander gewasse geplant gaan word. Die tydrowende skoonmaakproses het voorheen 15 tot 20 minute geduur met ’n rubberpyp wat aan ’n kompressor gekoppel word. “Omdat ek dikwels teen tyd werk, het dit my baie gepla dat soveel tyd verspil word.”…

DIRK LAMPRECHT, sakebestuurder Ek onthou as kind was ons heel lekkerste vakansies om te gaan kampeer, veral in die Krugerwildtuin tydens die Aprilvakansie rondom Paasnaweek. Gewoonlik was ons ’n hele gros mense en dan het my pa, Nick, altyd hierdie heerlike skaapskenkel-en-droëperskepotjie gemaak. Skaapskenkelpotjie met droëperskes ■ 45 ml olyfolie ■ 2 kg skaapskenkels, in skywe gesaag ■ Sout en varsgemaalde swartpeper na smaak ■ 2 groot uie, in wiggies gesny ■ 1 elk geel en rooi soetrissie, in repe gesny ■ 1 pak (250 g) spekvleis, gesnipper ■ Water of flou vleisaftreksel ■ 1 sakkie (1 kg) baba-aartappels ■ 25-30 ml matige kerriepoeier ■ 250 ml elk blatjang en lemoensap ■ 5 ml borrie ■ 3 ml elk gemaalde koljander en neutmuskaat ■ 1 groot pak (500 g) droëperskes…

Ons het reeds ’n paar keer oor voorkoms en gedrag gesels. Soos ’n mens kan verwag, het kleredrag en die simboliek daarvan nie ’n geringe rol gespeel nie. Kom ons gesels vandag verder oor hoe kleredrag ’n belangrike deel van jou menswees, jou persoon en karakter weerkaats. Nie so lank gelede nie moes ek op ’n Sondagoggend ná die oggend-erediens noodgedwonge my motor met brandstof gaan vul. ’n Petroljoggie, afkomstig van Malawi, het my vriendelik bedien. So al werkende wou hy by my weet of ek ’n kerkdiens bygewoon het. “Ja,” het ek geantwoord, en hom gevra: “Hoekom vra jy? Wat laat jou so dink?” Met ’n vriendelike glimlag het hy geantwoord: “Dis meneer se klere wat my só laat dink.” Ek het ook geleer eerbied begin altyd by selfrespek.…

COVID-19 AANLYN VEEVEILINGS KRY VASTRAPPLEK Die veeveilingsbedryf is die afgelope ses maande twee keer aan die diep kant ingegooi. Eerstens met die verbod op veeveilings ná die uitbreking van bek-enklouseer en tweedens met die inperkings wat ingestel is met Covid-19. Dit het onder meer daartoe gelei dat aanlyn veilings ’n stewige vastrapplek gekry het. Hobson & Kie., ’n Oos-Kaapse landboumaatskappy, was een van die eerste veeveilingsagente in Suid-Afrika wat ’n regstreekse aanlyn veiling aangebied het. “ ’n Aanlyn veiling verg gehalte, die regte tydsberekening en bemarking,” sê mnr. Paul Hobson, mede-eienaar van Hobson & Kie. Hy sê die logistieke deel van die bedryf kan ’n groot struikelblok wees vir aanlyn veilings. Vir aanlyn veilings word groter getalle diere en ál die regte inligting benodig. Dié veilings verg ook dieselfde hoeveelheid…