Innehållsförteckning för 20 May 2021 från Landbouweekblad

ANDERKANT DIE REËNBOOG DORPIES SE HOOP Die tyd stap vinnig aan. Dit is nou byna 30 jaar sedert ek weg is uit Indwe, die dorpie in die Noordoos-Kaap waar ek grootgeword het. Oor die jare heen het die plekkie kwaai verander. Eers stadig. Soos die tennisklub wat al hoe meer agteruit gegaan het, tot die dag dat dit byna oornag weggedra is. Die hotel in die hoofstraat se kroeg, waar boere vroeër jare gaan keel natmaak het ná die maandelikse vetveeveilings, is ook net ’n vae herinnering. Asook die veilings. Die treinstasie is ook uiteindelik heeltemal weggedra. Indwe is vandag ’n stowwerige, gehawende plekkie. Alles het minstens twee lae verf nodig, beeste, skape en bokke loop die dorp vol, en onbehandelde riool loop die strate af. Deesdae kook die meeste…

’n Ankolebul van Twin City Game Breeders is vir ’n nuwe nasionale rekordprys van R3 miljoen verkoop op die eerste nasionale veiling van die Ankole-beestelersgenootskap. Dit is meer as dubbeld die vorige rekordprys van R1,8 miljoen vir ’n beesbul wat in 2018 vir die Bonsmarabul LAR 14 173 betaal is. Die koper van die Ankolebul is mnr. Pieter Ernst sr. van Bona Bona Gamebreeders by Wolmaransstad. Die bul, A12 36, is net meer as agt jaar oud en beskik oor horinglengtes van 45 duim (links) en 44 5/8 duim (regs). ’n Duisend strooitjies van A12 36 se saad is gratis saam met die bul op die veiling aangebied. JOHAN ROOS skryf: Dis nou weer ’n ander scheme om geld te was ná die kleurvariante- en buffelteel-kaartehuis in mekaar geval het.…

DIE direksie van die Melkprodusente-organisasie (MPO), bestaande uit melkboere, het in ’n ongekende stap op 5 Mei die organisasie se uitvoerende hoof se dienste opgeskort tot tyd en wyl die direksie ’n ondersoek afgehandel het om die MPO te hervorm. Mnr. Colin Wellbeloved, voorsitter van die direksie, sê in ’n brief wat aan lede én nie-lede van die MPO gestuur is, die direksie het ná deeglike oorweging besluit om “beduidende strategiese en strukturele veranderinge” binne die organisasie aan te bring. “Daar is derhalwe besluit om die uitvoerende hoof, dr. Chris van Dijk, se dienste op te skort ten einde ondersoek in te stel na die herstrukturering van die MPO sonder enige belemmering.” Wellbeloved het by navraag gesê daar is geen aanklagte of ondersoeke teen Van Dijk nie, maar dat die…

DIE logiese oplossing vir die amperse skaakmat-situasie tussen die minister van polisie en eienaars van vuurwapens met vervalde lisensies is ’n behoorlik bestuurde proses wat mense die geleentheid bied om weer aansoek om hul lisensies te doen, sê mnr. Fred Camphor, uitvoerende hoof van die SA Jagters- en Wildbewaringsvereniging. “Na my mening moet daar eerder ’n administratiewe boete gehef word op laat aansoeke om hernuwing van vuurwapenlisensies, soos in die geval van motorvoertuiglisensies. Maar gee dan vir mense hul lisensies.” Camphor sê die boete moet groot genoeg wees om mense te dwing om te besluit hoe graag hulle regtig die vuurwapen wil hê, maar nie só groot dat hulle eintlik geen keuse het nie. HANDWAPENS Van die ongeveer 400 000 vuurwapens waarvoor lisensies verval het, en waarvan die eienaars nou…

DIE twee woorde “inklusiewe groei” is die belangrikste vir die kommersiële landbousektor om volhoubaar te kan wees, te groei, meer mense te betrek en markruimte en geleenthede te skep, meen dr. John Purchase, uitvoerende hoof van die landbousakekamer Agbiz. Purchase het op ’n vergadering van Agri SA se sentrum vir ekonomie en handel gepraat oor die vordering met die regering se meesterplan vir landbou en landbouverwerking (AAMP). ’n Oorkoepelende meesterplanraamwerk met bydraes deur alle belanghebbendes in die landbou is nou vir kommentaar versprei. Dit is reeds deur die bestuur van sommige organisasies, soos Agbiz, aanvaar. Mnr. Christo van der Rheede, uitvoerende direkteur van Agri SA, het gesê die finale konsep van die plan is nou aan alle lede van Agri SA versprei. Hulle het drie weke tyd om daarop kommentaar…

DIEGENE wat koopbewyse van die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling se hulpprogram aan boere verkoop, se name sal op die swartlys geplaas word. Só sê me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, ná ’n beroep deur die DA dat ’n oudit van die ontvangers van die koopbewyse gedoen word. Verskeie klagtes is van boere ontvang dat die “middelmanne” wat die departement gekontrakteer het om die koopbewyse te versprei om boere te help om produksiemiddele te bekom, die goedere teen buitensporige bedrae verkoop. Landbouweekblad het vroeër berig dat beweerde vals dokumente gebruik is om aansoek te doen om die departement se hulpprogram aan bestaansboere, en dat daardie aansoekers probeer het om hul toegestane koopbewyse aan werklike boere te verkoop. TUSSENGANGERS Mnr. Noko Masipa, DA-LP, sê hulle…

INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 8,9%, of $24,07/t(R344,39/t), tot $293,64/t (R4 201/t) gestyg. Op ’n jaargrondslag is dit 138,7%, of $170,61/t (R2 441/t), hoër. Verwagte pryse: Julie – $287,78/t (R4 118/t), September – $257,15/t (R3 679/t), Desember – $250,38/t (R3 582/t), Maart 2022 – R251,64/t (R3 600/t). PLAASLIK: Die Safexprys van witmielies het met 10,3%, of R335/t, tot R3 600/t teenoor die vorige week gestyg. Die prys van geelmielies het met 10,2%, of R348/t, tot R3 759/t gestyg. Op ’n jaargrondslag is witmielies 35,8%, of R950/t, hoër, duurder, terwyl geelmielies 44,5%, of R1 158/t, duurder is. Verwagte witmieliepryse: Sept. – R3 690/t, Des. – R3 782/t, Mrt. 2022 – R3 777/t. Verwagte geelmieliepryse: Sept. – R3 841/t, Des. – R3 926/t, Mrt. 2022 – R3 880/t. INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het…

Ses maande gelede het ek die eerste kennisgewing gekry dat my vuurwapenlisensie hernu moet word. Ek was in daardie stadium baie besig en daar was nog baie tyd om dit te doen. In Januarie, toe die herinnering weer in my dagboek opduik, was dit in die middel van die tweede golf van die Covid-19-pandemie. Ek het besluit om ’n paar weke te wag en nie in ’n ry by ’n polisiekantoor te gaan staan waar die risiko hoog was om siek te raak nie. Verlede week het ek uiteindelik by die polisiekantoor opgedaag net om te besef my lisensie het al twee dae vantevore verval en dat ek te laat is. Die polisie se opdrag aan my: Sluit jou vuurwapen in die kluis toe en wag vir ’n moontlike amnestie,…

Die Universiteit Stellenbosch (US) stel in Junie sy skool vir klimaatstudies bekend, en wil daarmee kennis van die akademie, openbare en private sektor byeenbring om die oorgang te maak na ’n klimaatveerkragtige samelewing en laekoolstof-ekonomie. “Suid-Afrika en die hele Afrika-vasteland het ’n dringende behoefte aan menslike vermoë om klimaatsverandering die hoof te bied, van beleidvormers op regeringsvlak tot persone wat praktiese oplossings teen klimaatsverandering kan toepas,” sê dr. Eugene Cloete, viserektor vir navorsing, innovasie en nagraadse studie. “Die verskuiwing na ’n groen ekonomie sal vele nuwe loopbane op die gebied van ingenieurswese, vervaardiging, die landbou, hernubare energie, asook navorsing oor die vernaamste dryfvere van klimaatsverandering skep. Feitlik elke bedryf sal geraak word.” Volgens Cloete dra Suid-Afrika aansienlik by tot die vrystelling van kweekhuisgasse in Afrika, en is dit noodsaaklik om…

Boere in die Schweizer-Reneke-omgewing ken droogte maar alte goed. Die afgelope paar seisoene het veral mielieboere harde bene gekou in omstandighede wat graanverbouing in hierdie omgewing amper onmoontlik gemaak het. Verlede seisoen het egter weer uitkoms gebring nadat goeie, tydige reën boere in staat gestel het om bogemiddele mielie-oeste te stroop. Een van hierdie boere is mnr. Danie le Roux, wat in die Noordwesstreek aangewys is as die wenner met ’n kompetisierekordmielieopbrengs van 13,79 t/ha met die Bayer-kultivar DKC 75-65 BR. “Die koste per ton vir die ingeskrewe hektare was R471,20, wat min of meer dieselfde is as die res van die plaas se direkte insetkoste, wat kalk, plaagbestrydingsmiddels, kunsmis, saad en diesel insluit.” Vir die kultivar wat die wenopbrengs gelewer het, het Le Roux net lof. “DKC 75-65 BR…

Mnr. Johan van Wyngaardt en sy vrou, Cherie, boer nog nie heeltyds op Sielsgevonden nie, maar as nuwelinge in die bedryf is dit deel van hul toekomsbeplanning. Cherie se ouers, mnr. Dup du Preez en sy vrou, Drien, het die grond naby Tonteldoos in 2020 aangeskaf nadat dit sewe jaar lank in onbruik was. “Ons moes eers die bestaande grensheining en dié van die kampe opknap en vervang, en het nog net op klein skaal begin boer om dit selfonderhoudend te kry. Ons het ’n paar beeste en vrylopende vleishoenders en eiers wat ons wel verkoop, asook ’n groentetuin en vrugteboord,” sê Cherie. Benewens beeste en hoenders beoog hulle ook ’n kleinveevertakking met skape en Boerbokke. Hulle gaan ook die gevestigde foreltelery voortsit op ’n aangrensende stuk grond wat hulle…

SKAAPBOERDERY VOEDING EN KARKASSE Waarom word Dorpers meestal ekstensief aangehou? Ek het ook gelees 10% van die voeding moet saans aan Dorpers voorsien word. Wat moet by hierdie voeding ingesluit word? Die Dorperras is in die laat 1940’s by die Grootfontein-landboukollege op Middelburg in die Oos-Kaap ontwikkel. Die probleem was destyds dat in die droë dele van Suid-Afrika hoofsaaklik met vetstertskape, soos die Afrikaner, Persie en Damara, geboer is. Die karkasse was egter swak en verbruikers wou nie die oormatig vet karkasse koop nie. Die ontwikkeling van die Dorper het dus vereis dat dit ’n geharde skaap moes wees om te kan floreer in die droë dele van Suid-Afrika, terwyl dit ’n vinnig groeiende lam met ’n karkas van goeie gehalte kan grootmaak. Die karkasgehalte moes drasties verbeter word. Die…

Die splinternuwe winteruitgawe van Landbou Boerekos wat nou op winkelrakke landwyd en in Namibië beskikbaar is, is ’n ode aan produkte wat geur na mense se tafels bring. Van die speseryrakke tot die groentebeddings — ons bekyk die geurgewers in die kookkuns van nader en kook winter-warm bederfkos, soos bredies, ’n verskeidenheid kerriekos en sop, en maak gebakte poedings en ander verleidelike nageregte met bittersoet koffie, sjokolade en karamel. Ons maak ’n draai op die plaas en gesels met boere wat ’n passie het vir produkte wat hoog op die geurranglys is: uie, knoffel, sitroengras, brandrissies, koejawels en meer. In die wynafdeling word raad gegee oor hoe om wyn en kos perfek te laat pas met die hulp van ’n geurwiel. Moenie hierdie heerlike, geurige uitgawe misloop nie. Landbou Boerekos…

Ingevolge die Wet op Nasionale Erfenishulpbronne van 1999 kan permitte aan professionele wetenskaplikes uitgereik word om fossiele te soek en te versamel. Volgens Mike word belangrike fossielvondste dikwels nie eerste deur wetenskaplikes raakgesien nie, maar eerder “deur mense met wakker oë. “Baie van die belangrikste bekende fossiele is inderwaarheid genoem na die mense wat hulle ontdek en die paleontoloë se aandag daarop gevestig het.” Die meeste fossiele word gevind waar dit halfpad ontbloot steeds in ’n kliplaag ingebed is. Dit is beter dat kenners dit ondersoek en moontlik verwyder, om skade te voorkom, sê Mike. Personeel van die Albany-museum in Makhanda, die Iziko-museum in Kaapstad, die Nasionale Museum in Bloemfontein en die Universiteit van die Witwatersrand se instituut vir paleontologie is baie kundig en behulpsaam. Dit help as mense foto’s…

Dit is opvallend hoe dikwels die apostel Paulus in sy briewe aan verskeie gemeentes gebruik maak van die woorde “in Christus”. Daarmee saam word ook gepraat van “met Christus” en “deur Christus” of “in verbondenheid met Christus”. Oral waar Christus aan die werk is, word dié woorde as kragpunt aangewys. Die verlossingsverhaal kan nooit volledig wees as die Verlosser nie die middelpunt is nie. Christus is as ’t ware die sleuteldraer wat die opdrag het om oop of toe te sluit. Hy is selfs méér as sleuteldraer. Hy is die deur wat toegang bied na die ewige verlossing. Hy het dan self gesê: “Ek is die deur; as iemand deur My ingaan, sal hy gered word, en hy sal ingaan en uitgaan en weiding vind . . . Ek het…

Die leiers van die landbousakekamer Agbiz is op die aanlyn jaarvergadering van dié organisasie eenparig herkies. Die posisie van voorsitter was onbetwis en mnr. Francois Strydom van Senwes sal die span vir ’n verdere termyn lei. Mnr. Sean Walsh van Kaap Agri is herkies as eerste ondervoorsitter en dr. Langa Simela van Absa as tweede ondervoorsitter. Die volgende lede is verkies om Agbiz se lede in die raad te verteenwoordig: ■ Mnr. Henk Agenbach van Die Koöperasie. ■ Mnr. André Uys van Acorn Agri. ■ Mnr. Frans van Wyk van Agrifusion. ■ Mnr. Jannie van Heerden van Farmwise. ■ Mnr. Piet Smit van die Komatigroep. Op die Agbiz-raadsvergadering wat ná die jaarvergadering gehou is, is mnre. Koos Janse van Rensburg van VKB en Nico Groenewald van Standard Bank ook eenparig…

Die Boranras het in 2020 nuwe hoogtes bereik toe die bul QT12-30 Tarzan van die Meybor-stoetery, Ermelo, teen ’n nuwe nasionale rekordprys van R1,7 miljoen verkoop is. Die bul is op die jaarlikse Boranveiling op Parys deur mnr. Jaco van der Walt van Mosdene Borane in Limpopo gekoop. Die bul is ’n seun van CFH06-874 Spiermeester en QT09-07, en word geag as een van die land se top-Boranbulle. Volgens die Boran-beestelersgenootskap lewer veilings tot dusver uitstekende pryse. Altesaam 16 bulle is op die nasionale veiling aangebied en teen gemiddeld R181 800 verkoop. Die duurste dragtige koei is teen R130 000 verkoop, en ’n groep van 13 koeie is teen gemiddeld R56 150 verkoop. Die duurste dragtige verse is teen R180 000 verkoop, en die duurste prys vir ’n koei met…

Episode 9 — Lungelo Mathenjwa Lungelo Mathenjwa was ’n leerder aan die Landbouskool Vryheid in KwaZulu-Natal en hy wou nog altyd graag boer. Ná skool het hy opleiding ontvang by die Future Farmers-stigting en onder meer op ’n plaas van 700 000 ha in Australië gewerk. Hy was ook ’n plaasbestuurder by Glen Read Farms, ’n onderneming met 12 plase in KwaZulu-Natal en die Oos-Kaap, waar hy verantwoordelik was vir meer as 9 300 stuks vee. As direkteur van Zondle Asset Management, sy eie maatskappy, tree Lungelo deesdae as raadgewer vir opkomende boere op. ■ Volg Landbouweekliks en Landbouweekblad op Facebook, en @landbouweekliks en @landbou op Twitter. ■ Volg ook VIA TV op Facebook. ■ Besoek Landbou.com vir nog inligting. KYK SAAM Nuwe episodes word elke Dinsdagaand om 19:30 op…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com FEESTE, EKSPO’S 22 MEI: Hexvallei-erfenisplaasmark, aangebied deur die Hexriviervallei se erfenis-en-natuurbewaringsvereniging, Karoo 1 Hotel Village. E-pos: heritage@hexrivervalley.co.za 13-14 AUGUSTUS: Wes-Kaapse Landbou-veterane 2021 (plek sal bevestig word). Johannes Uys, 082 552 5491 of 021 981 8537; Hennie Richter, 073 391 8495 of 022 451 2692; e-pos: sekr.wk@telkomsa.net KONFERENSIES 27-28 MEI: AgriTech-konferensie, Emperors Palace, Johannesburg. Registrasie: 010 220 5086, e-pos: training@afri-cap.co.za, web: www.afri-cap.co.za 22-24 JUNIE: Africa Agri Tech, Sun-arena, Menlyn. Onderwerpe wat bespreek gaan word, sluit in die behoefte om tegnologie te aanvaar, watter tegnologie om toe te pas, vroue in die landbou en werksessies vir boerdery-opleiding. Web: www.africaagritech.co.za 13-16 OKTOBER: Conexpo Africa 2021, Johannesburg. Werktuie, voertuie…

Die hulporganisasie SA Harvest het onlangs ’n mylpaal bereik deur meer as 5 miljoen maaltye aan behoeftige Suid-Afrikaners in Johannesburg, Kaapstad, Durban, die Vrystaat en Mpumalanga te lewer. Dié organisasie kry vars produkte wat andersins op ashope sou beland en herverpak dit as voedsame maaltye. Hy het gemiddeld 277 000 maaltye per maand versprei sedert sy bedrywighede in Oktober 2019 begin het. Mnr. Alan Browde, stigter en uitvoerende hoof van SA Harvest, sê sy organisasie het bereken sowat 10 miljoen ton kos word jaarliks in Suid-Afrika vermors. SA Harvest kry surplusse van boere, verwerkers, groothandelaars, kleinhandelaars en verbruikers. Hy volg streng higiëneprotokolle. Hier is me. Noludwe Kondlo van Good Food Solutions in Philippi, Kaapstad, een van SA Harvest se begunstigde-organisasies, by surplus-pruime wat deur Graaff Fruits geskenk is.…

DIE Life After Coal-veldtog het ’n beroep gedoen op die regering om ambisieuser kweekhuisgasvrystellingsteikens te stel in ’n poging om Suid-Afrika se mengsel van energiebronne te diversifiseer. Dit is in geskrewe kommentaar op die regering se vrywillige onderneming oor nasionale kweekhuisgasvrystellings ingevolge die Parys-klimaat-akkoord. As Afrika se grootste besoedelaar en geïndustrialiseerdste land het Suid-Afrika ’n belangrike verpligting om sy pogings te versnel om die vrystelling van sulke gasse te keer, ten einde sy wetlike verpligtinge ingevolge die Grondwet, asook internasionale reg na te kom. In ’n bywerking van die 2015-onderneming probeer die regering om sulke vrystellings te verminder. Tog is die vrystellingsteikens vir 2021 tot 2030 konserwatief en onambisieus. Veel groter vrystellingsverminderings sal dus ná 2030 nodig wees. Dit is ondanks ’n beroep deur die Verenigde Nasies se interregeringspaneel oor…

EIENDOMSREG NOODSAAKLIK VIR ONTWIKKELING DieMier-nedersetting wat aan die Kgalagadi-oorgrenspark grens, beslaan ’n groot stuk Kalahari van sowat 398 000 ha. Aanvanklik was dit ’n onverbeterde, oop stuk staatsgrond. Wild was volop en het aan jagters – wettig of onwettig – grenslose plesier verskaf. Kleinskaalse veeboere wat van oral gekom het, het hulle met verloop van tyd op die grond begin vestig. Swak verspreide waterpunte is deur die staat aangebring, terwyl okkupasieregte ook aan veeboere uitgereik is. Water was ’n deurlopende probleem. Soms moes twee of drie boere een waterpunt deel, wat tot die vertrapping van waardevolle weiding gelei het. Die Mier-adviesraad wat later tot stand gebring is, het soos ’n beheerraad gefunksioneer en het later bestaande okkupasieregte na weiregte omgeskakel, wat groter sekerheid gebring het. In 1975 het die adviesraad…

DR. BAPTISTE Dungu, uitvoerende hoof van Onderstepoort Biologiese Produkte (OBP), is voorkomend geskors hangende ’n ondersoek na verskeie bewerings teen hom, het me. Rene Kenosi, voorsitter van die OBP-direksie, tydens ’n voorlegging aan die parlementêre portefeuljekomitee vir landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling bekend gemaak. Daar was tydens Dungu se aanstelling in 2019 bewerings dat die regte aanstellingsprosedure nie gevolg is nie. Dungu is in die Demokratiese Republiek van die Kongo gebore en het in 1991 na Suid-Afrika gekom om ’n meestersgraad in veeartsenykunde aan Onderstepoort in Suid-Afrika te verwerf. Volgens Kenosi is Dungu op Vrydag 30 April geskors oor bewerings van ’n “werwings- of indiensnemingskontrak”. Sy het gesê die skorsing is in ooreenstemming met die direksie se strategie en strategiese risiko’s wat betref die regrukplanne by OBP en die bestuur…

DIT lyk asof die winterreën vanjaar eers laat sy opwagting in die Swartland gaan maak. Intussen het graanboere reeds in die droë grond begin aanplant. Mnr. Anton Mouton, wat by Eendekuil en Koringberg boer, sê daar word gereeld reën vir die gebied voorspel, maar dan “skuif dit (die voorspelling) aan”. Hulle het in April net meer as 2 mm reën gehad, maar dit maak nie ’n verskil nie. “Dit lyk my die winter is laat vanjaar. Die vrugtebedryf in ons omgewing was ook sowat twee weke later as gewoonlik. Die reën sal seker eers einde Mei kom, maar ons gaan maar aan om aan te plant.” By Tulbagh het mnr. Sakkie Rust al groot oppervlaktes kanola en koring aangeplant. “Ek kan nie vir reën wag nie, my plantprogram is te…

1 NIGERIË| Voëlgriep versprei na bure Sedert die hoogs aansteeklike voëlgriep H5N1 vroeg verlede Desember in Nigerië se noordelike provinsie Kano aangemeld is, het dit wyd in Wes-Afrika versprei. Later daardie maand het dit op ’n kommersiële eierplaas in Senekal voorgekom, waar 58% van die voëls gevrek het, en 100 000 van kant gemaak is. Vroeg in Januarie het meer as 800 witpelikane in die Djouj-voëlreservaat op die grens tussen Senekal en Mauritanië gevrek. In Februarie en Maart was daar uitbrekings in agterplase en op kommersiële hoenderplase. Luidens wetenskaplike ondersoeke is die virus waarskynlik verwant aan die nuwe H5-variant uit Eurasië. Die virus wat tot die 2017-uitbreking in Suid-Afrika gelei het, was ook uit Eurasië afkomstig en is waarskynlik deur wilde watervoëls hierheen gebring. — Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging 2…

DIE Jordaan-gesin wil voortbou op die gehalte wat met Plaisir de Merle verbind word en terselfdertyd die endemiese, natuurlike erfenis van die plaas laat herleef. Die Jordaan-gesin, wat Bartinney Wyne besit, het onlangs Plaisir de Merle, ’n gesogte wynplaas in die Simondium-area, by Distell gekoop. Sowat 970 ha wyndruiwe is op die plaas aangeplant. Volgens me. Rose Jordaan, nuwe uitvoerende hoof van Plaisir de Merle, gaan die klem van die Plaisir de Merle-handelsmerk op gehalte toegespits wees. “Daar is werklik uitnemende wingerd op Plaisir de Merle, maar ons gaan van die staanspoor af die 20% swakste wingerd uithaal. Die vernaamste doelwit van hierdie drastiese stap is om ons energie en hulpbronne op die beste gehalte wingerd toe te spits. Dit bied ons ook ’n geleentheid om die natuurlike, endemiese biodiversiteit…

Onthou jy nog hoe graantreintrokke by silo’s ingetrek, die graan op groot skaal op die trokke uitgelaai en per spoor na meulens verskeep het? Dit was in die dae toe daar hoofsaaklik een koper van graan was en graanpryse deur die beheerrade vasgestel is. Ná die deregulering van die landboukommoditeitsmarkte, waartoe onder andere dr. Eckart Kassier, eertydse landbou-ekonoom aan die Universiteit Stellenbosch en eerste voorsitter van die Nasionale Landboubemarkingsraad, en mnr. Derek Hanekom, voormalige minister van landbou, ’n bydrae gelewer het, het die koms van die vrye mark groot omwentelings meegebring. Dit het die spoorvervoer van graan ontwrig en gepaard gegaan met die verval van historiese stasiegeboue en spoorweghuise. Uitlaai per spoor het ’n kleiner aandeel begin uitmaak van die uitlaaitempo van silo’s wat voor deregulering dié praktyk op groot…

Die bedryf vir die produksie van eendvleis sien met verwagting uit na 2022 wanneer die beperkings vanweë Covid-19 hopelik finaal opgehef sal word. Woordvoerders van die sowat ses braai-eendondernemings in Suid-Afrika sê die bedryf sukkel die afgelope drie jaar om kop bo water te hou. Dié nismark, wat bevrore en vars eendvleis aan enkele supermarkte en restaurante verskaf, is erg deur die impak van Covid-19 benadeel toe toegang tot restaurante in 2020 beperk is. Sowat 500 000 eende is in 2018 deur Suid-Afrikaanse produsente in Noordwes, Gauteng, KwaZulu-Natal en die Wes-Kaap geteel en verwerk. In 2019 het die storting van eendvleis die bedryf plaaslik erg geknou. Een van die ondernemings moes sy deure vanweë voëlgriep sluit. “Toe die mark reeds op ’n laagtepunt was, het die Covid-19-pandemie die bedryf in…

OMGEWINGSVRIENDELIK SKONER, VEILIGER VUURAANSTEKER Die One Flame-vuuraansteker het ontstaan nadat mnr. Jan van Vuuren van die Mopanitrust, ’n ywerige braaier en kampeerder, homself afgevra het of daar ’n makliker, skoner, veiliger en omgewingsvriendeliker manier is om sy vuur aan te steek. Een van Van Vuuren se probleme as kampeerder was dat alles na paraffien ruik wanneer ander vuuraanstekers daar naby gehou word. Hy het toe sy eie vuuraansteker ontwerp en vervaardig dit ook self. Slegs een One Flame-vuuraansteker is nodig om ’n vuur te aan te steek. Die vuuraansteker word vervaardig van organiese materiaal, soos was en olie, en het ’n katoenlont. Dit is maklik om te gebruik, omgewingsvriendelik en is nie giftig nie. Boonop brand die vuuraansteker langer as ander produkte. Dit is geskik vir vuur wat gemaak word…

Daar is wêreldwyd bykans 300 feegarnaal- (fairy shrimps) spesies. Hulle wissel in lengte van net ’n paar millimeter tot so lank as 10 cm. Hoewel party spesies taamlik algemeen is – en in sommige gevalle selfs as voedsel vir akwariumvissies geteel word – kom ander hoofsaaklik op een plek voor. Sowat 20 is glo endemies in spesifieke gebiede in Suid-Afrika. BESONDERSE LEWENSIKLUS Feegarnale is een van vier ordes van varswater-ongewerweldes in die klas Branchiopoda wat bekend staan as Anostraca. Dit word in 23 genusse en agt families gerangskik. Daar word geglo hulle het oor ’n tydperk van 140 miljoen jaar ontwikkel om in tydelike waterbronne te kan oorleef, wat wissel van klein rotspoele tot groot binnelandse panne. Dit is in ’n poging om roofdiere te vermy wat in meer permanente…

Volgens Mike is die kans dat ’n diereskelet as ’n fossiel bewaar word, baie skraal. Dit is eerstens net moontlik as die karkas van ’n dier buite bereik van roof- en aasdiere bly, byvoorbeeld as dit in sagte sand of modder begrawe word, of deur vloeiende water weggevoer word sodat dit uiteindelik in modder en klei op die bodem van ’n dam of meer beland. Danksy ’n gebrek aan baie mikrobiese lewe bly die harde dele van die lyf, soos tande en bene, behoue deur die geleidelike vervanging van hul oorspronklike chemiese bestanddele met minerale in die omringende modder en klei. Dit het gewoonlik in antieke rivierstelsels gebeur. Karoofossiele: Suid-Afrika se eerste landdiere word uitgegee deur Protea en kos R225.…

In die meegaande TABEL is ’n opsomming van transaksies vir grond groter as 10 ha in die Oos-Kaap vir die 12 maande tot Maart vanjaar. In dié tyd is 269 ooreenkomste (vergeleke met 289 in die vorige jaar) in 34 distrikte gesluit. Dit is 6,9% minder as in die ooreenstemmende tyd ’n jaar gelede. Altesaam 144 224 ha is teen R1,758 miljard verhandel. In 8 (23%) van die distrikte is dalende prysneigings waargeneem. In die vorige jaar is dalende neigings in 42% van die distrikte aangeteken. In 11% (teenoor 17% die vorige jaar) van die distrikte was daar geen grondverhandeling nie. Distrikte waar pryse stewig gestyg het, sluit in Barkly-Oos (21%), Gqeberha (17,7%), Kariega (11,3%) en Molteno (21,5%). By Graaff-Reinet (-13,6%), Joubertina (-10,6%), King William’s Town (-10,1%), Komga (-17,1%) en…

20% Britse wyndrinkers het die afgelope jaar minstens 20% meer Australiese wyn gedrink ná China die Australiese wynbedryf in November ’n slag toegedien het deur invoertariewe van 116,2-218,4% op Australiese wyn in te stel. Algehele Australiese uitvoer na Brittanje het met 33% gestyg. Danksy ’n styging in Europese en Kanadese verbruik van Australiese wyn en ’n betreklik klein daling in die Amerikaanse verbruik daarvan, het Australiese wynuitvoer die afgelope jaar met net 1% gedaal tot 724 miljoen liter. – Farmonline 298 Daar was die afgelope vyf jaar 298 plaasaanvalle in die Vrystaat. In dié tyd is 143 kommersiële en opkomende boere aangeval, en 16 is vermoor. In dieselfde tydperk is 126 werkers aangeval, waarvan 14 vermoor is. Volgens ’n ontleding deur Vrystaat Landbou van voorvalle wat plaasgevind het van 1…

‘Ek hoop dat die model tot stand kan kom dat ander gemeenskappe in ander dorpe waar daar totale verval is, dit ook kan toepas.’ MNR. ANDREAS PEENS, prokureur wat inwoners van Koster en Swartruggens verteenwoordig, oor ’n regsmodel wat inwoners van wanfunksionele munisipaliteite kan gebruik om dienste reg te ruk. Bl. 14 ‘Die Gouritzrivier is vol en alles lewe weer.’ ME. HALCYONE MULLER van die plaas Vredehof, Herbertsdale, oor goeie reën in hul omgewing. Bl. 16 ‘Hulle praat met niemand nie. Niemand kan hulle dus probeer help nie.’ MNR. FRED CAMPHOR, uitvoerende hoof van die SA Jagters- en Wildbewaringsvereniging, oor die polisie se houding jeens probleme met die lisensiëring van vuurwapens. Bl. 19 ‘Die belangrikste is egter nie wat in die plan is nie, maar hoe dit toegepas gaan word.’…

MNR. LINDE DU PLESSIS staan aan die hoof van ’n familieboerdery by Fouriesburg en in Botswana wat met drie veestoeterye, kommersiële bees- en skaapkuddes, appels, mielies, koring en droëbone boer. Lees die artikel op bl. 46. VERTEL VAN JOU GESIN. Ek is ’n wewenaar en het twee seuns, Chris en Koos, wat saam met my boer, asook twee dogters, Adele en Elani. Al vier is getroud. HET JY NÁ SKOOL GESTUDEER? Ja, ek het ’n diplomakursus aan die Landboukollege Glen voltooi. HET JY ’N STOKPERDJIE? Ek jag soms. Verder is dit vir my lekker om tussen die stoetkoeie met hul kalwers te beweeg. WAAR HOU JY VAKANSIE? Ek is baie lief vir die KwaZulu-Natalse kus, en kuier graag op Ramsgate, asook in die Okavangodelta in Botswana. WATTER RUGBY- EN ANDER…

KLIMAATSTOESTANDE soortgelyk aan dié van verlede jaar se winter beteken dat vanjaar se winter ook baie koud kan wees. Mnr. Johan van den Berg, ’n onafhanklike landbouweerkundige, sê anders as wat baie mense glo, is ’n nat winter nie noodwendig ’n warm winter nie, en omgekeerd. Lugvog kan wel ’n buffereffek op temperatuurskommelings uitoefen, maar baie ander faktore bepaal die intensiteit daarvan. “Een van die oorsake van dié (verlede jaar se) koue winter was die oppervlaktemperature van die suidwestelike Indiese Oseaan en aangrensende Atlantiese Oseaan wat tot meer as 2 °C kouer as normaalweg was.” Koue lug agter die koue fronte kon dus nie verwarm word nie, en dit het vanuit die suide oor die land inbeweeg en baie koue toestande veroorsaak. Frontale stelsels het verlede jaar ook baie ver…

WETSGEHOORSAME burgers aan weerskante van die Lesotho-grens moet die misdadigers in hul midde uitwys, want dit is daardie misdadige elemente wat gewone mense van albei lande laat deurloop en vir mekaar kwaad maak. Dít was die versoek van mnr. Francois Wilken, voorsitter van Vrystaat Landbou (VL), op ’n oorgrensvergadering by Zastron aan belanghebbendes aan albei kante van die grens. Die vergadering is belê om die onwettige instroming van Lesotho-burgers by Klaarwater te bespreek en oplossings te vind. Dit is ook bygewoon deur mnr. Sam Mashinini, Vrystaatse LUR van polisie, paaie en vervoer, asook verteenwoordigers van die Suid-Afrikaanse weermag, die polisie en plaaslike landbougemeenskappe. Wilken sê Mashinini het onder meer onderneem dat die provinsiale regering die pad langs die grens, wat in ’n baie swak toestand is, sal skraap. “Dit is…

Suid-Afrikaanse landbou-uitvoer het in 2020 R140 miljard beloop (22,9% meer as in 2019), en landbouprodukinvoer R86,3 miljard (5,9% meer as in 2019), volgens die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling. Landbou-uitvoer het verlede jaar sowat 42,8% van die landbou se bruto inkomste uitgemaak. GRAFIEK 1 toon die groei in Suid-Afrika se landbouprodukuitvoer die afgelope tien jaar. Hierdie neiging lui ’n nuwe tydvak vir die land in en dui op die mededingendheid van die kommersiële landbousektor op wêreldmarkte, asook die vermoë van die landbou om met moderne tegnologie in die private sektor internasionaal mee te ding en te groei. Suid-Afrika sal egter soos die Australiese landbou (wat sowat 80% van sy produksie uitvoer sonder om subsidies te ontvang) baie meer aandag aan sy internasionale mededingendheid moet gee om te kan…

Kanolaproduksie in Suid-Afrika is baie klein in wêreldterme, dog die bedryf, wat sowat 30 jaar gelede hier gevestig is, lewer reeds ’n groot bydrae tot boerderyinkomste in die winterreëngebied, landbouverwerking en wisselboustelsels. Die goeie nuus is dat die markvooruitsigte vir oliesade gunstig sal bly. Kanola maak 15% van wêreldverbruik uit. Luidens ’n verslag van die Australiese buro vir landbou- en hulpbronekonomie en -wetenskap (Abares) word oliesaadpryse ondersteun deur die feit dat die vraag na oliesade, veral in die Ooste, die aanbod oorskry. Met die ekonomiese herstel en stygende inkomste wat verwag word namate die koronavirus se uitwerking verminder, is die verwagting dat die vraag hoog sal bly, veral vanweë ’n toename in die vraag na biodiesel in Europa. Canola Digest, ’n aanlyn tydskrif gemik op kanolaboere in Kanada, voorspel eweneens…

Indien slegs 20% van ’n produsent se kanola-oes met Sclerotinia besmet is, kan hy tot 10% van die oes verloor. Hoe meer van die kanola-aanplanting egter besmet word, hoe nader kom hierdie verhouding aan 1:1. Om skade te voorkom, moet produsente die besmetting van die Sclerotinia sclerotiorum-swam doeltreffend bekamp. Daarvoor is die tydsberekening van die toediening van swamdoders baie belangrik. Die ideale tydsberekening vir swamdoders teen Sclerotinia is tussen die 20%- en 30%-blomstadium. S clerotinia-spore het dooie materiaal nodig om te ontkiem. In die geval van kanola dien die kanola-blomblare wat afval, meestal as die doeltreffende voedingsbron. Sodra die spore op die dooie blomblare ontkiem, kan dit na lewende plantdele versprei. Die swam versprei vinnig na die stam en veroorsaak stamvrot, wat die beweging van voedingstowwe afsny en veroorsaak dat…

Vanjaar se jagtyd het al wat ’n jagter is, in rep en roer. Toerusting word nagegaan, patrone word gelaai en skietbane bespreek vir inskiet. Diegene wat nog nie hul jagtogte bespreek het nie, skarrel rond om jagplekke te kry en groepe bymekaar te maak. Die voortslepende droogte in die westelike helfte van Suid-Afrika en dele van die Oos­Kaap beperk steeds jaggeleenthede. Talle jagters wat uitgesien het na hul jaarlikse jagtog en kuier op ’n gunstelingplaas, moet dit vanjaar ’n ruskans gee tot die veld en wildgetalle weer herstel. Die sleutel tot ’n suksesvolle jagtog is goeie voorbereiding. Dit begin deur die regte jagmaats te kies. Die meeste mense kry slegs een jaggeleentheid per jaar. Dit is gewoonlik ’n jagter se beste kans om van alles weg te kom. Om hierdie…

Case IH se gevorderde plaasbestuurstelsel, AFS Connect ™ , stel boere in staat om boerdery-aktiwiteite vanuit die palm van hul hand te bestuur. Met behulp van die MyCaseIH.com-webwerf en die AFS Connect ™ - mobiele toepassing vir iOS- en Android-bedryfstelsels kan boere aktiwiteite vanaf ’n rekenaar of slimfoon monitor en bestuur. Die AFS-Connect ™ -stelsel stel produsente in staat om met intydse data beter ingeligte besluite te neem en hul boerdery slimmer en ekonomieser te bestuur. Produsente moet hul grond doeltreffender benut en bestuur om die meeste uit elke hektaar te kry. ’n Inligting-intensiewe benadering tot ’n boerdery kan tot ’n ekonomieser boerdery lei. VLOOTBESTUUR Om in die jongste tegnologie te belê, is baie voordelig vir ’n boerdery, maar die werklike waarde lê in die opbrengs op belegging wat dié…

FYN GEMMER Appelkooskluitjies in gemmerstroop Stroop ■ 1 liter water ■ 250 ml witsuiker ■ 10 ml fyn gemmer ■ Knippie sout Beslag ■ 125 ml gladde appelkooskonfyt ■ 120 g botter ■ 10 ml koeksoda ■ Knippie sout ■ 375 ml koekmeel ■ 5 ml fyngerasperde suurlemoenskil Verhit die water, suiker, gemmer en sout vir die stroop saam in ’n groot swartpot of kastrol (met ’n inhoudsmaat van minstens 3½ liter) tot die suiker gesmelt is. Verhit verder tot kookpunt en kook vinnig vir 5 minute. Terwyl die stroop kook, smelt die appelkooskonfyt en botter vir die beslag saam in ’n kastrol tot glad. Verwyder van die hitte en laat effens afkoel. Roer die koeksoda en sout by. Sif die koekmeel oor en voeg die suurlemoenskil by. Roer tot…

Die skets van twee langnekdinosourusse het verskyn op die voorblad van die eerste uitgawe, wat in 1979 deur die destydse Suid-Afrikaanse Museum uitgegee is. Dit was só gewild dat dit daarna telkens herdruk is. Soos destyds is die nuwe Karoofossiele: Suid-Afrika se eerste landdiere in Afrikaans en Engels beskikbaar. Dit sluit onder meer inligting in oor die oorsprong van die eerste Karoodiere, die verskillende soorte wat gevind is en hul latere lot. “Ek het die boek destyds vir die mense van die Karoo begin skryf om hulle daaroor in te lig. Ek het op soveel mense se plase gewerk (besig met paleontologiese uitgrawings). Soms het ek gevra om my tent op te slaan en daar te kampeer vir vier of vyf dae. Destyds was mense bekommerd oor wat ons nou…

DIE wenners van Hollard Insurance se kompetisie vir jong landbouskrywers, wat met die samewerking van Farmingportal.co.za en Agri News Net aangebied is, is onlangs aangekondig. Suid-Afrikaanse skrywers jonger as 28 wat nie beroepsjoernaliste is nie, kon vir die kompetisie inskryf. Hul inskrywings moes oorspronklik wees en kon konsentreer op enige aspek van die landbousektor. Die doel van die kompetisie is om vars, jong mediastemme in die landbousektor aan te moedig. Masiziba Ruth Hadebe het eerste plek behaal met haar artikel “Ocean farms”, Karen Truter se artikel “Welcome to the boys’ club” was tweede en Michelle Marais se artikel “Small-scale emerging farmers might be the key to restoring more than land equity” derde. Hadebe het R5 000 vir haar artikel gewen, Truter R3 000 en Marais R2 000. Elk van die…