Innehållsförteckning för 03 Jun 2021 från Landbouweekblad

DIE Boston Consulting Group en Kearny reken die neiging om “klimaatvriendelik” te eet, kom wêreldwyd voor én groei, berig Bloomberg. Beesvleis kan soos steenkool raak. Bepalers van verbruikersmake kan dit vanweë stygende temperature vermy en dit kan onder druk kom vanweë toenemend goedkoper alternatiewe. Mnr. Anthony Leiserowitz, direkteur van die Amerikaanse Yale-universiteit se program vir kommunikasie oor klimaatsverandering, sê vir steenkool het die verskuiwing in markkragte die doodsklok gelui. Met beesvleis gebeur dieselfde nou. “Dit gaan ’n verskuiwing in verbruikersmake en -voorkeure wees, nie een of ander regulasie nie.” In ’n 2020-opname deur die voedselmarknavorser Datassential het 70% van Amerikaners gesê dit sal gesonder wees as die land minder vleis eet. Tog het Amerika se verbruik in die 2020-pande-mie effens gestyg, tot 25,3 kg/persoon, nadat dit in die finansiële krisis…

DOODSTRAF: MENSE SAL ALTYD VERSKIL Die anti-doodstrafaktivis Koert Meyer van Welgelegen, Kaapstad, se brief “Doodstraf is nie ’n oplossing” (L BW , 29 April 2021) het betrekking. Meyer se probleem is duister omdat hy die doodstraf, wat reeds voor 1994 afgeskaf is, nou met hand en tand wil beveg. Nie net in die Kaap nie, maar oral, word die doodstraf vir moordenaars deur geliefdes in ’n oomblik van woede, smart en rou bepleit. Meyer en sy meelopers kan liewer ’n boek skryf oor 300 redes waarom moord nie gepleeg moet word nie. Waarom pro-doodstrafaktiviste beledig moet word, is onduidelik, maar dit is seker omdat Meyer nog nooit ’n moord of roof aanskou het nie. Sy kwetsende uitsprake teen dié wat met hom verskil, kom neer op boelie. Mense sal altyd…

In die berig “Limpopo oorgehaal vir wins van herlewingslandbou” (LBW, 27 Mei 2021, bl. 20) is verkeerdelik berig die eerste Landbouweekblad-herlewingslandbouboeredag vir Limpopo se Laeveld word einde Julie aangebied. Die konferensie word inderwaarheid vir einde Augustus by Letsitele beoog. Hou Landbou.com dop vir inligting oor die plek en spesifieke datum. Boere wat meer wil uitvind, kan Jasper Raats, Landbouweekblad se skrywer in Limpopo, by 083 539 1383 of e-pos jasper. raats@landbou.com kontak. Landbouweekblad korrigeer graag onjuisthede in artikels en nuusberigte. Stuur inligting oor regstellings so gou moontlik ná die publikasiedatum aan Jan Bosman, Landbouweekblad, Posbus 1802, Kaapstad 8000; e-pos: jan.bosman@landbou.com; tel. 021 406 3183.…

DIT lyk asof die regering geen idee het van die uitwerking van die ses jaar lange droogte in die Oos-Kaap nie. Dit kan rampspoedige gevolge hê. Mnr. Retief Odendaal, DALUR, het ’n vroeëre versoek vir ’n rampverklaring deur die provinsiale regering herhaal sodat bykomende finansiering van die nasionale regering gekry en hulp verleen kan word aan mense wat weens die droogtetoestande swaarkry.Volgens Odendaal het die Oos-Kaap in 2011 reeds ’n voorsmakie gekry van die klimaatstoestande wat vir die provinsie voorlê met veranderinge in reënvalpatrone, hoër gemiddelde temperature, langer droogtetye en ernstige droogtes, veral in die westelike dele van die provinsie. “Die Oos-Kaap het geen moeite gedoen om druk op die destydse departement van waterwese uit te oefen om te belê in infrastruktuurprojekte wat water in die westelike deel van die…

’N TROTSE Armand van der Merwe (10) van Rooihuiskraal in Centurion is nou die eienaar van 18 bruin Hy-Line-hennetjies en twee Koekoeke nadat ’n eierprodusent en voermaatskappy besluit het om hom te help om sy eierboerdery uit te brei. Me. Marthie Fourie, bemarkingsbestuurder van Eggbert Eggs, sê die maatskappy het van Armand te hore gekom nadat hy in Landbouweekblad se susterpublikasie R apport en op Groot-FM gesels het oor ’n besigheid wat hom reeds meer as R2 000 se sakgeld besorg het. “Ons glo daarin om met ’n oop hand te lewe,” het Fourie verduidelik oor die skenking en bygevoeg dat Eggbert Eggs reeds verlede jaar gedurende die pandemie gratis eiers aan ’n aantal skole en nie-regeringsorganisies geskenk het om te verseker dat skoolkinders nie honger ly gedurende die moeilike…

Boere en ander werkgewers in die landboubedryf, groot en klein, voorsien omvangryk in aftreefondsvoordele vir werknemers, waaronder risikovoordele, soos sterftedekking, mediese ongeskiktheid en begrafnisvoordele. ’n Goed bestuurde aftreefonds of aftreevoordele vorm ’n groot deel van ’n wêreldwye beweging nader aan ’n “omgee”- of “sorg”-werksomgewing. Die feit dat daar voorsiening is en/of die werkgewer ’n aftreefonds beskikbaar stel, beteken ongelukkig nie dit is noodwendig die beste oplossing vir sy of haar werknemers nie. Hier volg ’n paar beginsels wat toegepas kan word. KOSTE Koste kan tot 75% van beleggingsopbrengste vernietig. Dus het die koste in sambreel- of private fondse ’n groot impak op aftreevoordele. Die grootste gedeelte van die koste word afgestaan aan risikovoordele (sterfte, ongeskiktheid en begrafnisvoordele), administrasie (tarief per lid en fondsreserwetarief), konsultante en batebestuurders, en/of beleggingsportefeuljes. Hierdie koste…

Mnr. Stoney Steenkamp, landboukundige, lê sedert 2017 veral op dekgewasse klem. Hy het geleer dit werk beter om jaarliks eerder minder hektare met goeie dekgewasse te beplant, en dit jaar ná jaar uit te brei, as om met een slag goedkoop dekgewasse op ’n hele plaas te probeer saai. Die voedingstatus van grond beïnvloed die sukses van dekgewasse. “Bemesting help dekgewasse se vegetatiewe groei aan. Hoe meer groei, hoe meer materiaal gaan jy bogronds kry. Dekgewasse en die materiaal wat afbreek, haal ook minerale dieper uit die grond en stel dit in die bogrond beskikbaar.” Steenkamp sê dekgewasse kan gebruik word vir grondbedekking en onkruidbekamping, om ’n diverse habitat vir roofinsekte te skep, om grondgesondheid te verbeter vir beter water- en voedingsopname, en om grondverdigting te help teenwerk. Besoek www.stoneylandbou.com…

4,4% Inflasie het in April na 4,4% gespring vergeleke met 3,2% in Maart. Die styging is hoofsaaklik deur vervoer- en voedselpryse aangedryf. Dit is die hoogste inflasiekoers sedert Februarie 2020 se 4,6%, wat vóór die grendeltyd was. Vervoerinflasie in April vanjaar was 10,6%, hoofsaaklik weens die styging in brandstofpryse en die koste van openbare vervoer en nuwe voertuie. Voedselinflasie was 6,4%, met melk, eiers en kaas (7,8%), asook olies en vette (16,7%) die grootste bydraers. – Statistieke Suid-Afrika 10% Sowat 10% minder hoendervleis is in die ses maande tot einde Maart ingevoer as in die ooreenstemmende tyd verlede jaar. Mnr. Chris Schutte, uitvoerende hoof van Astral Foods, sê invoer bly die grootste belanghebbende in die hoendervleismark. Die gemiddeld 40 000 ton/maand wat in die tydperk ingevoer is, verteenwoordig 26% van…

‘Die hoop was daar dat ’n presedent geskep sal word vir ander munisipaliteite wat versuim om dienste te lewer.’ PROF. ELMIEN DU PLESSIS, grondwetkenner, oor die hofbevel wat private beheer van Koster en Swartruggens se water- en sanitasiestelsel gestuit het. Bl. 14 ‘Ons moet hierdie groot boere nader om hul ou werktuie vir jong boere te gee om ’n begin te kan maak.’ MNR. HENNA DU PLESSIS, voorsitter van TLU SA se jongboerkomitee, oor maniere om jong boere by te staan. Bl. 24 ‘Die seisoen is vroeër en dit help baie vir die graan wat klaar geplant is.’ MNR. ANTON MOUTON, graanboer met plase in die Eendekuil- en Koringberg-omgewing, oor goeie neerslae in Mei in die Swartland. Bl. 16 ‘Ons wil die marksegment ’n bietjie draai sodat boere vergoed word…

MNR. FRANK BLUMENTHAL is die patriarg van ’n groot gemengde boerdery by Hopetown en die eerste geregistreerde teler van Damara-skape in Suid-Afrika. Die boerdery verbou ook mielies, springmielies, koring en gars, en besit ’n kleinveeveilingslokaal, terwyl hy ook ’n wild-en-ekotoerisme-afdeling het. Lees op bl. 38 meer oor sy Damara-boerdery. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek het drie kinders, Fanie, Roy en Beulah, wat al drie by ons boerdery betrokke is. HET JY NÁ SKOOL GESTUDEER? Ja, ek het ’n landboudiploma aan die Landboukollege Glen verwerf. HET JY ’N STOKPERDJIE? Ja, ek hou van gholf. WAAR HOU JY VAKANSIE? Op Jeffreysbaai, waar ons lekker as gesin saam vakansie hou.…

Is jou Brakanjan, Kieterkat of Hansie die oulikste troeteldier? Wys vir ons hoekom jy so dink. Jou troeteldier kan vir jou groot pryse wen op Landbouweekblad se Facebook-blad. Landbouweekblad bied ses weke lank ’n fotokompetisie aan, met ’n wenner wat elke week vir vyf weke lank aangekondig sal word. Die weeklikse wenner is die foto wat daardie week die meeste interaksie kry (emoji’s, kommentaar of hoeveel keer die foto aangestuur word). Die wenner ontvang ’n Landbouweekblad-geskenkpak. In die sesde week sal ons Facebook-aanhangers met behulp van kommentaar op of die gebruik van emoji’s by die foto’s van die vyf weeklikse wenners aandui watter troeteldier volgens hulle die oulikste is. ’n Landbouweekblad-geskenkpak ter waarde van meer as R2 000 is vir die algehele wenner op die spel. Besoek Landbouweekblad se Facebookblad…

DIE staatsaangestelde inspeksiediens vir die bedrywe wat vrugte en groente inmaak en vrugtesappe maak, moet ingevolge ’n hofbevel opnuut bereken hoe hy sy inspeksietariewe gaan bepaal. Regter D.S. Molefe het op 14 Mei in die Pretoriase hooggeregshof die tariewe wat Impumelelo Agri Business Solutions bepaal en in Augustus 2018 in die Staatskoerant afgekondig het, tersyde gestel. Die uitspraak kom terwyl ander bedrywe waarvoor inspeksiedienste aangestel is, ook ontevrede is met hoe tariewe bepaal is, en met hofsake of gesprekke besig is. In die jongste hofsaak het die Suid-Afrikaanse Inmakersvereniging en die Suid-Afrikaanse Vrugtesapvereniging die aansoek gebring. Luidens die uitspraak het die applikante reeds in Januarie 2018 ’n onbestrede, dringende interdik verkry om Impumelelo te keer om sy finale inspeksietariewe in die Staatskoerant af te kondig en dit af te dwing.…

DELE van die Wes-Kaap het gedurende die eerste helfte van Mei minder as aanvanklik voorspelde reën gekry, terwyl ander dele – soos die Overberg – baie swaar neerslae aangeteken het. Sommige metings in die Over-berg het begin Mei op meer as 400 mm gestaan, terwyl dele van die Swartland toe nog geen reën aangeteken het nie. Oor die tweede naweek van Mei het metings by Kaapstad, die Paarl, die Tuinroete en dele van die Weskus gewissel van 10-20 mm reën, terwyl nóg swaar reën oor die Overberg uitgesak het. Op Gansbaai is meer as 90 mm aangeteken. Mnr. Johan van den Berg, onafhanklike landbouweerkundige, sê dié verskynsel kan beter verstaan word aan die hand van langtermynneigings gedurende jare met soortgelyke weerpatrone. In vorige jare waar ’n sterk La Niña-stelsel in…

INPERKINGS die afgelope Desembervakansie het die verkope van vrugtesappe en pasteie by geriefswinkels ’n knou gegee, maar in die maande daarna het dit weer stadig herstel, sê mnr. Bruce Henderson, uitvoerende hoof van Rhodes Food Group (RFG). RFG Holdings, ’n gediversifiseerde voedselvervaardiger en uitvoerder met sy hoofkantoor in die Paarl, het veerkragtige tussentydse resultate vir die ses maande tot einde Maart aangeteken met bedryfswins wat in dié tydperk met 14,9% tot R185 miljoen gestyg het. In dieselfde tydperk het die omset egter met 3,4% tot R2,8 miljard gedaal weens die impak van Covid-19 op verkope. Tog is Henderson optimisties dat die aanvraag na baie van die groep se produkte in die volgende paar maande sal groei, tensy ’n derde vlaag Covid-19 uitbreek. Hy sê die stadige pas waarteen Suid-Afrika se…

1 TANZANIË| Filiaal van Illovo brei produksie uit Kilombero Sugar Company, waarin Illovo Sugar Africa ’n belang van 75% en die Tanzaniese regering ’n belang van 25% het, gaan sy bedrywighede teen $238,5 miljoen (R3,3 miljard) uitbrei. Die nuwe ontwikkeling sal Kilombero se suikerproduksie met 144 000 t/jaar tot 271 000 t/jaar verhoog. Kilombero se kleinskaalse kwekers se produksie van 600 000 t/jaar sal tot byna 1 700 000 t styg. Die uitbreidings behels onder meer die bou van opbergings- en verpakkingsgeriewe, elektrisiteitsopwekking en ’n verhoging in die produksie van etanol by die aanliggende etanol-distilleerdery. – Illovo Sugar Africa 2 KENIA | Wisselvallige weer bedreig teeboere Veranderende weerpatrone in Kenia kan die land se produksie van swart tee raak, luidens ’n verslag van Christian Aid, ’n hulp-en-ontwikkelingsorganisasie. Teeprodusente…

Internasionale graanvoorrade vir die 2020-’21-bemar-kingsjaar gaan na verwagting tot ’n vyfjaarlaagtepunt van 609 miljoen ton daal. Die toename van 36 miljoen ton in die produksie van graan in die vorige bemarkingsjaar is nie voldoende om die toename in die vraag na graan van 44 miljoen ton te diens nie. Gevolglik daal voorraadvlakke met 8 miljoen ton teenoor die vorige jaar. Dit word verwag dat koringvoorraadvlakke van 278 miljoen ton in 2019-’20 tot 289 miljoen ton kan toeneem. Die voorraadvlakke vir mielies kan egter met 26 miljoen ton daal, terwyl die wêreldproduksie van mielies op ’n jaargrondslag op dieselfde vlak bly. Die vraag na koring het met 20 miljoen ton toegeneem. Na verwagting kan die wêreldproduksie van sojabone vir 2020-’21 met 7% toeneem tot 362 miljoen ton. Die verbruik van sojabone…

Die toekoms van Ficksburg se bekende Kersiefees hang in die weegskaal vanweë die Covid-19-beperkings. Mnr. Johan du Toit, voorsitter van die feeskomitee, sê ’n aansoek is ingedien vir die aanbieding van die 53ste fees op 19 en 20 November vanjaar, maar ingevolge die huidige beperkings is die kans skraal dat ’n groot openbare fees sal kan plaasvind. “Dit is nie die moeite werd om ’n fees net vir 500 mense aan te bied nie, maar ons vertrou dat die omstandighede rondom Covid-19 teen die einde van die jaar sal verbeter.” ’n Volledige driedaagse fees is laas in 2019 op die dorp se skouterrein met sowat 120 uitstallers en 13 000 besoekers aangebied. Intussen is die kersieboorde van die vier kommersiële kersieprodusente en twee kleiner produsente in ’n winterrusfase. Volgens Du…

Daar is beswaarlik ’n beter dekgewas in jong sitrusboorde as sorghum. Dit groei vinnig, is bestand teen droogte, bied uitstekende windbeskerming en produseer ’n hoop organiese materiaal. Aangeplante dekgewasse in vrugteboorde word gesien as ’n probleem omdat dit duur is, terwyl sommige natuurlike soorte weer verkeerdelik as onkruid beskou word, terwyl dit eintlik doeltreffend benut kan word. Só het mnr. Robert Paterson van Twaktuin Boerdery op ’n aanlyn webinaar van Landbouweekblad en Nexus Citrusdal se Citrusdal-herlewingstudiegroep gesê. “Dit is belangrik om hierdie kopskuif te maak en die plante wat natuurlik by jou voorkom, te leer ken. Jy moet kan identifiseer wat is dekgewasse en wat is onkruid.” Wittedrift, Twaktuin se plaas naby Redelinghuys in die Sandveld, het arm, sanderige grond. Natuurlike en aangeplante dekgewasse word aangewend teen winderosie en om…

WAT IS ONMISBAAR IN JOU BOERDERY? ’n Goeie waarnemingsvermoë. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? Besluit waarmee jy wil boer en hou daarby. WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JY IN JOU BOERDERY GEMAAK HET? Om nie altyd die regte raad te vra nie. WIE WAS JOU MENTOR? Wyle dr. Quentin Campbell van Bloemfontein, een van die grootste kenners van inheemse kleinveerasse wat ek geken het. Hy het sy liefde vir hierdie rasse aan my oorgedra. WAT IS JOU GROOTSTE STRUIKELBLOKKE IN DIE BOERDERY? Politieke onsekerheid.…

Danksy ’n groot belegging deur SA Brouerye (SAB) spog die Moleteles nou met ’n lemmetjieprojek waarin hulle die meerderheidsaandeelhouer in ’n vennootskap met die Komati-groep is. Saam met SAB het die nuwe maatskappy die eerste lemmetjiebome van ’n 60 ha-ontwikkeling by hul Richmond Kopano-plaas by Hoedspruit vroeg in Desember aangeplant. Die aanplantings is in drie fases gedoen, met die tweede en derde fases in Januarie en Maart. Corona Extra, ’n bier wat uit die AB Inbev-stal kom en deur SAB vervaardig word, word met ’n skyfie lemmetjie bedien. Daarvoor het die maatskappy ’n betroubare lemmetjiebron nodig. Mnr. Josh Hammann, hoof van SAB se landbouafdeling, sê hoewel lemmetjies nie deel van die brouery se kernproduk is nie, is dit ’n belangrike deel van die Corona-aanbieding en van die alkoholbedryf in die…

Mnr. Dick Richardson het in die Underberg-distrik grootgeword en later ook in die KwaZulu-Natalse suurveld geboer voor hy op Vryburg holistiese bestuur beoefen het. Hy het ’n draai as cowboy in Amerika gemaak en homself jare gelede in Australië gevestig, waar hy plase bestuur het. “Ek het baie geleer oor weidingsbestuur en die ekologie by mense soos Allan Savory, dr. Christine Jones en prof. Walter Jehne, maar ek het ook baie tyd in die saal deurgebring om vee rond te skuif. Ek was deurentyd bewus van wat ekologies om my gebeur. Ek was ’n gretige leerder – jy weet, monkey see, monkey do, monkey try something, monkey try something different.” Sy grootste leergeleenthede was egter wanneer hy van vastelande verwissel het. Hy het saam met boere reg oor die wêreld…

Sy gesukkel om die welige veldgroei op sy plaaswerf tydens die gunstige sommerreën te tem, het mnr. Michris Janse van Rensburg genoop om (nóg) ’n plan te beraam. Nou werk sy veldsnyer met ’n koppelstuk met drie roterende lemme, wat dit onmiddellik ’n hoëroktaanwerking gee. Janse van Rensburg is ’n vernuftige planmaker van die distrik Bultfontein wie se planne al tot in Midde-Afrika veral kleinboere se lewe vermaklik. “Daar is plekke op ’n werf waar jy nie met ’n grassnyer of met ’n trekkeraangedrewe bossiekapper kan bykom nie,” sê hy. In Michris se geval het hy ’n Chinese veldsnyer (brush cutter) gebruik wat met ’n nylonsnytou toegerus is. Daar is verskeie van dié petrolaangedrewe toestelle in Suid-Afrika beskikbaar waarvan die pryse van die verskillende fabrikate van meer as R2 000…

INVLOED VAN LUPIENE IN MELK Wat is in lupiene wat die ooi se melk dik maak? Kan voer met ’n hoë proteïeninhoud melkverlies veroorsaak? Lupienesaad kom van peulgewasse wat in die Overberg-saaistreek in wisselboustelsels gebruik word. Daar is verskeie kultivars van wit, geel, blou of pers blomme. Binne-in elke kultivar kan bitter- of soetlupiene wees. Lupienesaad is ’n puik dubbeldoelgrondstof wat energie (11-13 MJ ME/kg) en proteïen (30-40%) voorsien. Lupiene het ook unieke koolhidraat-eienskappe met lae vlakke van stysel (wat gereeld verkeerdelik so hoog soos 10% aangedui word) en hoë vlakke oplosbare en onoplosbare nie-stysel-polisakkariede. ALKALOÏEDE Die bitterheid in “bitter” lupiene is weens die teenwoordigheid van hoë vlakke alkaloïede (1-2%), wat giftig kan wees. Die moderner kultivars (“soet” lupiene) bevat baie laer vlakke alkaloïede (0,1%), wat dit veilig vir diere…

Ná ’n gesukkel om plaaslik vervaardigde sjokolade van gehalte op die rakke te vind, het die vriende en amateursjokolademakers Anthony Gird en Michael de Klerk besluit om hul eie sjokolade te maak. Só het Honest Chocolate in 2010 ontstaan. Anthony vertel meer. Wanneer het julle besef julle het ’n produk beet wat ’n besigheid kan word? Ons vriende kon nie genoeg van ons tuisgemaakte bederfies kry nie. Ons het besef daar is ’n leemte op die mark vir gehaltesjokolade wat in Suid-Afrika gemaak word. Waar word kakao oral geproduseer? Dit kom oorspronklik van Suid-Amerika, maar die meeste daarvan word deesdae in Afrika verbou. Dit kan slegs binne 20 grade van die ewenaar af verbou word, daarom kan ons nie in Suid-Afrika daarmee boer nie. Waar kry julle jul kakaobone? Aan…

■ Drie jaar nadat die bome geplant is, kan die boom begin granate dra. ■ Die Wonderful-kultivar is wêreldwyd die gewildste kultivar omdat dit groot en soet vrugte lewer. Dit is ’n Israeliese kultivar wat die geskikste vir die Klein-Karoo se mikroklimaat is. ■ In normale toestande (geen droogte of erge siektes) behoort jy binne vyf jaar wins met granate te toon. ■ Die grootste uitvoermark is die Europese Unie. ■ Blaaspootjie, witluis, valskodlingmot en Altenaria is die grootste plae wat granaatbome aanval.…

In 2 Sam. 23:3 staan: “Hy wat regverdig oor mense heers, wat regeer in eerbied teenoor God . . .” Dit was koning Dawid se laaste woorde. As jy Israel vandag besoek, sien jy dat die Jode nog steeds eer teenoor koning Dawid betoon. Die ortodokse Jode beskou hom steeds as die grootste koning wat hulle ooit gehad het. Hy was suksesvol in alles wat hy gedoen het. Hy het baie arm grootgeword – hy was inderwaarheid ’n skaapwagterseun wat deur sy pa gestuur is om skape op te pas. Die profeet Samuel het hom gesalf om die koning van Israel te wees. Soos ons weet, het hy ’n baie stormagtige lewe gehad, maar bowenal het hy God liefgehad. Wat hy gesê het, was dat iemand wat oor mense regeer,…

RUVASA Let op vir tekens van Q-koors Q -KOORS kom toenemend by skape in Suid-Afrika voor en boere moet goed na die simptome oplet sodat hulle nie onverhoeds betrap word nie, sê dr. Faffa Malan, bestuurder van die Herkouerveterinêre Vereniging van Suid-Afrika (Ruvasa), in sy Aprilverslag oor veesiektes wat by hom aangemeld is. ’n Skielike toename in aborsies behoort die gevaarligte te laat flikker. Hy noem dit ’n aborsiestorm. Raadpleeg dadelik ’n veearts om groot geldelike verliese te voorkom. Dit is raadsaam om ’n veearts vir die opstel of bywerk van die boerdery se program vir dieregesondheid te kontak, waaronder inentings en doserings. Q-koors is ’n soönose (’n siekte wat van diere na mense oorgedra kan word) wat deur ’n bakterie, Coxiella burnetii, veroorsaak word. Hierdie bakterie word wêreldwyd gevind…

MARKNEIGINGS REGISTRASIES WEER NORMAAL Die TABEL bevat statistieke oor grondverhandelingtransaksies in Limpopo, Gauteng en KwaZulu-Natal vanaf verlede Mei tot April vanjaar. Dit lyk asof die registrasie van transaksies na normaal terugkeer. In dié tydperk is 438 ooreenkomste, 4% meer as in die vorige jaar, in 12 distrikte in Limpopo gesluit. In die proses is 155 738 ha teen R2,879 miljard verhandel. In 41% van die distrikte in dié provinsie is ’n verbetering in grondpryse opmerklik. Pryse het goed gestyg by Burgersfort (19,5%) en Musina (6,6%). In Gauteng was daar 333 transaksies. Dit is 20,7% minder teenoor die vorige vergelykende tydperk. Hierdie daling kan grootliks toegeskryf word aan die sluiting van die aktekantore in 2020 vanweë Covid-19. Altesame 49 350 ha is teen R1,531 miljard verhandel. Pryse het net by Nigel…

POTCHEFSTROOM BRAHMANKOEI BEHAAL REKORDPRYS Die wit Brahman-stoetery Serfbred se produksieveiling in Mei naby Potchefstroom het die kroon gespan op sy welslae die afgelope 40 jaar. Die duurste dier, SER16-1, is vir ’n Suid Afrikaanse rekordprys van R540 000 aan mnr. Rudi Lemcke van Botswana verkoop. Koeie is teen gemiddeld R50 807 verkoop, terwyl bulle gemiddeld R72 583 behaal het. Lemcke het ook die duurste bul, SER1559, vir R180 000 gekoop. Koeie met kalwers is vir gemiddeld R41 812 verkoop. Die duurste koei (SER16129) met kalf is vir R110 000 aan die Power Brahman-vennootskap van Mooirivier verkoop. Die veiling is aangebied deur Clive Gardner Afslaers en mnr. Hendrik Nel was die afslaer. SLAGVEE VRAAG NA VEE STYG DIE meeste pryse het in die week van 21 Mei gestyg. Die Noord-Vrystaat se…

AFRIKA DROUGHTMASTER PUIK PRYSE OP VIERDE PRODUKSIEVEILING Stewige pryse op die vierde produksieveiling van die Afrika Droughtmaster-stoetery Considerata in April by die Afridome op Parys getuig van die groeiende gewildheid van dié geharde ras. Die hoogste prys van R620 000 wat vir die koei 17-50CSA met kalf 20-62CSA betaal is, is ’n Suid-Afrikaanse rekordprys vir vir alle rasse, volgens die Africa Droughtmaster-genootskap. (’n Foto van die koei en kalf is in LBW, 6 Mei, bl. 73.) Mnr. Johan Dannhauser van Parys, verkoper, teel reeds langer as tien jaar suksesvol met Afrika Droughtmasters. Die koper, mnr. Henning Pretorius van Skeerpoort, het ook die hoogste pryse vir ’n bul, koei en vers op die veiling betaal. Vier bulle is teen gemiddeld R252 500 van die hand gesit en die hoogste prys van…

ANDERKANT DIE REËNBOOG ’N PARADOKS WAT HELP Dinge kan soms maar sleg lyk in Suid-Afrika. Daar’s die nuwe voorstel dat Suid-Afrikaners nie vuurwapens sal mag besit om hulself te beveilig nie, want die gevaar is blykbaar té groot dat misdadigers dit kan steel. Dít ondanks die polisie en die Valke se begroting wat kwaai besnoei is, terwyl die beveiliging van politici aansienlik verskerp is. Dit is teen hierdie agtergrond dat Hennie Moldenhauer van Amersfoort onlangs op sy plaas vermoor is. Hy was ’n man met ’n familie, vriende en drome vir die toekoms, en nou is dit tot niet. Verder is daar die verstommende voorstel dat alle mediese skemas se finansiële reserwes van miljarde rande (ons spaargeld) in die staat se nuwe mediese koorsdroom, die onuitvoerbare nasionale gesondheidsversekering, gestort moet…

’N DEEL van Distell se aanloklikheid as maatskappy lê in sy goeie verhoudings met verskaffers, wat wyn- en garsboere insluit. Só het mnr. Johan van Zyl, direkteur van verskaffingskettings by Distell, gesê ná ’n aankondiging op 18 Mei dat Heineken NV, ’n Nederlandse groep bekend om bier, sider en mout, daarin belangstel om die Suid-Afrikaanse drankgroep Distell oor te neem. Distell het aandeelhouers ingelig dat, indien so ’n transaksie suksesvol sou wees, die aandeelprys geraak kan word. Gerugte oor so ’n oorname doen al meer as ’n jaar lank die ronde. Mnr. Frank Ford, bestuurder van beleggersverhoudings by Dis-tell, beklemtoon egter dit is nog nie te sê die transaksie gaan wel plaasvind nie, en ook nie wat die tydsraamwerk is indien dit voortgaan nie. WAT VAN WYN? Luidens die aankondiging…

’N STRATEGIESE vennootskap deur twee landbouswaargewigte kan binnekort ’n omwenteling in die Suid-Afrikaanse sonneblommark bring. Waar sonneblomopbrengs tradisioneel gemeet word aan die tonnemaat sonneblomsaad wat geoes word, gaan die hoeveelheid olie wat daaruit gepers word, in die toekoms ’n belangrike bemarkingsfaktor word, het mnr. Kobus Lindeque, hoof van saadbesigheid by Syngenta, op ’n media-inligtingsdag by Sensako se proefplaas buite Bethlehem in die Vrystaat gesê. Dié internasionale landboumaatskappy, wat in Augustus verlede jaar die plaaslike saadmaatskappy Sensako aangekoop het, se strategie vir die plaaslike sonneblommark is om sonneblomkultivars met ’n hoë olie-inhoud te begin bemark, het Lindeque gesê . “Sonneblom is belangrik in hierdie vennootskap. Syngenta is die wêreld se voorste sonneblomsaadmaatskappy en hy het die beste teelmateriaal wat in die buiteland beskikbaar is. Ons in Suid-Afrika weet dit egter nie,…

DIE departement van landbou, bosbou en visserye het Limpopo se vrugteboere onlangs in kennis gestel dat die Asiatiese vrugtevlieg (Bactrocera dorsalis) nou pens en pootjies in die provinsie ingetrek het. In ’n skrywe van die departement se bestuurder by die departement se vroeë waarskuwingstelsel vir plantgesondheid, waarsku mnr. Jan-Hendrik Venter dat daar die afgelope tyd meer as 12 manlike vlieë op ’n slag in lokvalle in die provinsie gevang is. Venter sê hoewel daar nie baie lokvalle in die provinsie se produksiegebiede geplaas is nie, is die voorkoms van die vlieë rede tot groot kommer, veral in die lig daarvan dat daar ook nege nuwe waarnemings in April in die Vrystaat was – hoofsaaklik in die Bethlehem- en Ficksburg-produksiegebiede. “Ons het ook die eerste vrugtevlieg-onderskepping in Nederland gehad op vrugte…

BOERE wat graag die jongste inligting oor herlewingslandbou in die somerreëngebiede wil bekom, kan op Dinsdag 27 Julie en Woensdag 28 Julie 2021 om 18:00 inskakel by Landbouweekblad se webinaar oor herlewingslandbou. Op die eerste dag val die klem op gewasse en op die tweede dag op vee. Die geleentheid word moontlik gemaak deur VKB, Agricol, BKB, Asset Research en die Mielietrust. Suid-Afrikaanse boere en kenners gaan van hul praktiese ervarings vertel en oor die nuutste navorsingsresultate van proefpersele reg oor die somerreëngebiede praat. Daar word ook gekyk na die koste van herlewingslandbou en wanneer boere watter somme moet maak wanneer hulle na dié stelsel wil oorskakel. Naas voorleggings deur plaaslike en internasionale sprekers gaan video’s ook vertoon word wat landwyd by verskillende bewaringslandbouproewe verfilm is. Die Suid-Afrikaanse sprekers en…

DIE chaotiese en wanordelike toestand by die sentrale vuurwapenregister wys waarom die aansoekprosesse vir vuurwapenlisensies en bevoegdheidsertifikate sloer en feitlik tot stilstand gekom het. Dít was die reaksie van twee opposisiepartye na afloop van ’n parlementêre oorsigbesoek aan dié afdeling van die polisie oor die naweek van 15 Mei. “Die agterstand van aansoeke vir vuurwapenlisensies is volgens die polisie tans selfs 250 000. Aansoeke van vuurwapeneienaars vir lisensies en sertifikate word nie behoorlik geliasseer nie. Soos op die foto’s gesien kan word, lê dit op stapels in gange en kantore tussen ander personeel,” sê mnr. Pieter Groenewald, leier van die VF Plus. “Daar is ’n totale gebrek aan ruimte vir die groot aantal vorms en feitlik geen sprake van ’n werkende liasseerstelsel nie. As iemand dus navraag doen oor sy…

TLU SA se jongboerkomitee wil met projekte nuwe jong boere help om ’n voet in die deur te kry. Een van dié planne is om megaboere te vra om hul ou landbouwerktuie vir dié doel te skenk. Mnr. Henna du Plessis, voorsitter van TLU SA se jongboerkomitee, het op die organisasie se jongboerkonferensie gesê hy het self ondervinding van die struikelblokke as ’n mens begin boer. Toe Du Plessis besluit het om aartappels te plant, het hy besef hy het nie die werktuie daarvoor nie. “’n Vriend wat vir ’n groot boer werk, het my genooi om te kom kyk hoe om aartappels reg te plant. Terwyl ek daar was, het ek ou aartappelplanters en ander werktuie in skure gesien wat net oproes. “Dit het my laat dink ons moet…

Die konsentrasie van markmag in die vier supermarkgroepe word gereeld bespreek. Daar is vrae oor die manier waarop hulle in die mark optree en of hul markgedrag (en konsentrasie) moontlik boere se pryse en winsmarges knou. Daar word verwys na die dalende aandeel van die plaashekprys in die winkelrakprys van voedsel. Die dalende aandeel word dikwels toegeskryf aan die mag van supermarkgroepe. Relatief min navorsing is hieroor in Suid-Afrika gedoen. Die Mededingingskommissie het in 2015 met ’n ondersoek begin en einde 2019 ’n verslag uitgereik. Ongelukkig was die bepalings van die opdrag baie beperk. Die navorsers het derhalwe nie juis die supermarkgroepe se markmag en optrede beoordeel in die wyer konteks van die voedselmark nie. In ’n onlangse internasionale studie deur die sekretariaat van die organisasie vir ekonomiese samewerking en…

Daar was ’n beduidende toename in die volume suurlemoene wat vanaf 2019 tot 2020 uitgevoer is. Die geskatte uitvoer in 2021 behoort ongeveer dieselfde te wees as in 2020. Volgens die vooruitskatting van die Suider-Afrikaanse Sitruskwekersvereniging sal Suid-Afrika na verwagting 30,2 miljoen kartonhouers van 15 kilogram oes teenoor 29,6 miljoen kartonhouers in 2020. Ingevolge inligting van die varsprodukte-uitvoerdersforum (FPEF) is suurlemoene in 2020 hoofsaaklik na die Midde-Ooste (35%) en Europa (34%) uitgevoer, gevolg deur Rusland (9%), die Verre Ooste en Asië (8%), Brittanje (8%) en Noord-Amerika (5%), Daar is ’n taamlike toename in die aanplantings van suurlemoene en lemmetjies in Suid-Afrika, Eswatini en Zimbabwe. Altesame 16 407 ha is in 2020 aangeplant en dit het tot 17 944 ha in 2021 gestyg. Die Oos-Kaap is die gebied met die grootste…

In enige teelprogram behoort die verhoging van produksiedoeltreffendheid en inkomste die teeldoelwit te wees. Seleksie vir sekere eienskappe kan produksie verhoog, maar nie noodwendig die produktiwiteit of doeltreffendheid van produksie nie. Dit is ook belangrik om die verskil tussen teeldoelwitte en seleksiekriteria te verstaan. As die teeldoelwit byvoorbeeld karkasgehalte is, sal die seleksiekriteria oogspier-oppervlakte, rugvetdikte en marmering wees. In ’n vorige rubriek is gekyk na koeidoeltreffendheid (“Verbeter produksie en verlaag só koolstofspoor”, LBW, 28 Januarie 2021). In hierdie artikel val die kollig op naspeense doeltreffendheid as teeldoelwit. Die tradisionele seleksiekriteria vir doeltreffendheid is groeitempo en voeromsettingsverhouding, maar dit verbeter nie noodwendig doeltreffendheid nie. Daarom word meer aandag nou aan netto voerinname as seleksiekriterium gegee. Die produksie van speenkalwers wat in voerkrale afgerond word, is die algemeenste produksiestelsel in Suid-Afrika. Meer…

Mnr. Piet Smit, besturende direkteur van die Komati-groep, sê dié landboumaatskappy is ook in verskeie ander huurooreenkomste en strategiese vennootskappe met ander eienaarsgemeenskappe betrokke en vind die Moletele-eienaarsvereniging besonder goed georganiseerd. Dit is veral die gemeenskap se korporatiewe bestuursbeginsels wat hom beïndruk, asook die manier waarop die bestuurskomitee alle transaksies deursigtig en met die gemeenskap se belange op die hart benader. “Hulle het ook ’n goeie visie vir die grond wat aan hulle teruggegee is met ’n duidelike begrip vir waar die balans tussen gemeenskapsbelange en stabiliteit van die groter landbou-omgewing lê.” Smit is ook beïndruk deur die Moletelegemeenskap se geduldige benadering tot die ondernemings wat op hul grond bedryf word. “Die Moleteles is bereid om die tyd en energie te belê om kommersiële landboupraktyke en bestuursbeginsels te leer pleks…

Mnr. Dick Richardson sê daar is baie boeke wat uitspel dat boere met ’n probleem sit, maar nie baie mense wat basiese stelsels aan hulle verduidelik nie. Om meer oor herlewingslandboupraktyke te wete te kom, beveel hy die volgende aan: ■ Skep klein studiegroepies in jou omgewing. Kom gereeld bymekaar en besoek mekaar se plase, volg mekaar se resultate en boots dit na. Voeg “teelepeltjie-hoeveelhede” van nuwe praktyke by. ■ Die beste persoon om by kers op te steek, volgens hom, is dr. Christine Jones, ’n Australiese grondekoloog. Soek gerus na haar video’s op YouTube waarin sy verduidelik hoe stelsels werk en raad gee hoe om dit te verander. ■ Prof. Walter Jehne se YouTube-video’s toon veral watter resultate behaal kan word. ■ Hoewel die Amerikaners se beginsels nie noodwendig…

Dadel-piesangpoeding Beslag ■ 185 ml kookwater ■ 200 g dadels, fyngesnipper ■ 5 ml koeksoda ■ 125 g sagte botter ■ 180 ml strooisuiker ■ 2 eiers ■ 250 ml fyngedrukte piesang ■ 30 ml suurlemoensap ■ 500 ml koekmeel ■ 5 ml bakpoeier Sous ■ 500 ml bruinsuiker ■ 300 ml room ■ 100 g botter Voorverhit die oond tot 190 °C en smeer ’n muffin-pan met botter of bespuit met kleefwerende kossproei. Beslag: Meng die kookwater, dadels en koeksoda saam in ’n bak en laat staan vir 10 minute. Verroom intussen die botter en strooisuiker goed saam. Klits die eiers een vir een by en voeg die piesangmoes en suurlemoensap by. Sif die meel en bakpoeier oor en roer dit saam met die dadelmengsel by die beslag in.…

KONFERENSIES 22-24 JUNIE: Africa Agri Tech, Sun-arena, Menlyn. Onderwerpe wat bespreek gaan word, sluit in die behoefte om tegnologie te aanvaar, watter tegnologie om toe te pas, vroue in die landbou en werksessies vir boerdery-opleiding. Web: www.africaagritech.co.za 13-16 OKTOBER: Conexpo Africa 2021, Johannesburg. Werktuie, voertuie en produksiemiddele vir die landbou-, bosbou-, mynbouen boubedryf in Afrika suid van die Sahara. Web: www.bcafrica. com, e-pos: info@mm-sa.com, 011 476 8093. SKOUE 10-12 JUNIE: Wes-Kaapse pluimveeklub, Kleinplasie, Worcester. John Faure, 082 776 3427; Naomi du Toit, 082 468 8826; e-pos: weskaappluimvee@gmail.com 29-31 JULIE: Lutzville-skou. Louis Snyman, 083 712 3261; Rika Prins, 083 398 0899; e-pos: Lutzvilleskou@gmail.com 17-20 AUGUSTUS: Nampo-oesdag. Bothaville Wim Venter, 08600 47246, e-pos: wim@grainsa.co.za 21 AUGUSTUS: Aurora-skou en gimkanaklubvertoning. Jasper Smit, 083 415 1751; Carika Fourie, 073 443 2010; e-pos: auroraskou@ gmail.com…