Innehållsförteckning för 09 Dec 2021 från Landbouweekblad

HORNER-MOORD VERKEERD GEHANTEER Dit is met skok dat ek kommentaar lewer oor die onbeholpe wyse waarop die polisie en die nasionale vervolgingsgesag die moord op die jong plaasbestuurder Brendin Horner gehanteer het. Die saak teen twee verdagtes moes nooit op so ’n wyse voor die hooggeregshof beland het nie. Die staat se saak het berus op omstandigheidsgetuienis, gerugsteun deur die verklarings van onbetroubare getuies wat oor en weer en deurmekaar gelieg het. Die “feite” in van die getuies se verklarings is bymekaar gemaak volgens hoorsê wat meestal tydens ’n drinkery in ’n sjebeen aan die lig gekom het. Geen DNS-bewyse kon die beskuldigdes met die moord verbind nie, wat die moontlikheid versterk dat die regte moordenaars steeds op vrye voet is. ’n Mens moet in gedagte hou dat die chaos…

ONDANKS bespiegeling onder boere vroeër in die seisoen dat, veral in die geval van mielies, die produksie laer is as wat amptelik geskat word, dui die finale produksieskatting vir somergewasse steeds op die naasgrootste graanoes ooit. Volgens die nasionale oesskattingskomitee (NOK) word die verwagte kommersiële mielie-oes ietwat hoër as ’n maand gelede op 16,23 miljoen ton geraam en die koringoes is in die vierde skatting vir wintergewasse opwaarts aangepas na 2,11 miljoen ton. Mnr. Wandile Sihlobo, hoofekonoom van die sakekamer Agbiz, sê die 2020-’21-seisoen se mielie-oes beteken Suid-Afrika bly ’n netto uitvoerder. Suid-Afrika se jaarlikse verbruik is rofweg 11,5 miljoen ton en daarom is daar 3,42 miljoen vir uitvoer beskikbaar – 16% meer as ’n jaar gelede. Sowat 62% hiervan is reeds uitgevoer. Die sojaboonproduksie van 1,89 miljoen ton is…

1 NIGERIË| Wurms vreet mielieplanne op Die Nigeriese sentrale bank se plan om ’n stokkie te steek voor die jaarlikse invoer van 4 miljoen ton mielies is in die gedrang. Dit is omdat herfskommandowurms boere tot 80% van hul aanplantings kos. Plaaslike mieliepryse is tans 45% hoër as die internasionale prys weens tekorte. Die land het die afgelope drie jaar sy mielieproduksie verhoog van 11 miljoen ton tot 20 miljoen ton, en die bank se goewerneur het aangedui dat die mikpunt vir aanplantings sal verhoog van 250 000 ha tot 500 000 ha om die land meer selfvoorsienend te maak. — New Telegraph 2 TANZANIË Vreugde oor SA avo-mark open Die Tanzaniese regering het Suid-Afrika se besluit verwelkom om marktoegang te verleen tot dié land se avokado’s, ná…

Suid-Afrika se suikerrietkwekers hoop op ’n sterk afronding van die 2021-maaltyd ten spyte van hul hantering van talle probleme, soos swak maalprestasies, die impak van die Julie-onluste, insekplae, hael, brand en ryp. Dr. Thomas Funke, hoofbeampte van SA Canegrowers, het gesê suikerrietkwekers hoop dat “ten minste” 17 miljoen ton teen middel Desember verwerk sal word. Dit sal egter 2,5 miljoen ton minder wees as wat oorspronklik geraam is. Funke het gesê die verhaalbare waardeprys wat aan suikerrietkwekers vir hul oeste betaal is, is ’n geraamde (en gunstige) R5 336/ton. Die voordele van hierdie prys sal ondergrawe word omdat produsente die onverwerkte, staande oes tot volgende jaar moet oorhou, asook deur verwagte stygings in die koste van produksiemiddels. Mnr. Trix Trikam, uitvoerende direkteur van die SA Suikervereniging, sê ’n beraamde 1,9…

■ Weervoorspellings is soms nog verkeerd, maar dit is aansienlik akkurater as twintig jaar gelede. ■ Volgens die Wêreld- Meteorologiese Organisasie is ’n vyfdag-weervoorspelling vandag so betroubaar soos ’n tweedagvoorspelling 20 jaar gelede was. ■ Weervoorspellers teken nie meer isobare op sinoptiese kaarte met data wat per teleks ontvang is nie, hoewel die koms van kragtige rekenaars en gesofistikeerde wiskundige weermodellering voorspellers nie oorbodig gemaak het nie. ■ Voorspellers se kennis van die omgewing en ondervinding speel ’n belangrike rol in die weervoorspelling wat uiteindelik uitgereik word.…

■ ’n Paar strategiese verstellings aan die Merino-boerdery wat mnr. André Christie-Smith by sy skoonpa oorgeneem het, het binne ’n dekade ’n groot verskil aan wolsterkte, vleisgehalte, vrugbaarheid en produksie gemaak. ■ Sy fynwol het onlangs die vyf hoogste pryse op ’n BKB-wolveiling behaal, met ’n gemiddelde van R170/kg. ■ Voeding is die kern van alles, glo dié boer. Hy sê wat jy in die Merino-ras insit, kry jy mildelik terug — of dit gesonder lammers, swaarder ooie of superfyn wol is.…

Watter tegnologie is vir jou onmisbaar? Inligtingstegnologievir die verspreiding van inligting, rekordhouding en vaardigheidsoordrag. Wat is die beste raad wat jy al gekry het? Hoe beter ek na die kleinboer omsien en sorg dat hy bemagtig word met kennis, tegnologie en inkomste, hoe doeltreffender werk ’n landboudorp. Wat is die grootste fout wat jy in jou beroep of in boerdery gemaak het? Om té vinnig té groot op te tree sonder doeltreffende beplanning. Wie was jou mentor? Ons het met die uiteenlopende aspekte van boerdery verskillende mense gebruik en by elkeen geleer oor die be-planning en ontwikkeling van ’n dorp.…

Wat is die beste sakebesluit wat jy al geneem het? Van Huyssteen: Om my te omring met die kundigste mense in die bedrywe waarby ek betrokke is. Wat is jou grootste probleme? Van Huyssteen: Die administrasie, opleiding en bestuur van werkers. Wat is die beste boerderybesluit wat jy al geneem het? Swanepoel: Om my bestuur te versterk met vaardige mense wat ’n passie het vir die landbou. Wat is jou sakefilosofie? Rodenburg: Ek het ’n paar: Dinge is selde regverdig, moet dus nie op die uitsondering staatmaak nie. Dinge gaan verkeerd loop, wees voorbereid. Samewerking en spanwerk is die sleutel tot sukses. Watter tegnologie is onmisbaar in jou boerdery? Swanepoel: Goeie besproeiingsinfrastruktuur is absoluut noodsaaklik, maar geen tegnologie kan die waarde van ’n goeie span met gesonde, produktiewe verhoudings vervang…

Sommige mense sal redeneer dat daar nie meer groot vooruitgang met veeteelt gemaak kan word nie, en dat vordering slegs inkrementeel is. Ek sal met hierdie stelling saamstem as ’n mens dit kwalifiseer dat daar nie met bestaande telingstelsels groot vooruitgang gemaak kan word nie. Groot vooruitgang is die afgelope 50 jaar met kwantitatiewe teelmateriaal gemaak, oftewel die gebruik van genetiese data om die oorerflikheidspatrone van organismes oor geslagte te ontleed. Met die koms van grootdatategnieke kan hierdie inligting ook gebruik word vir voorspellende teling. Binne hierdie proses word genetiese data gebruik om die eienskappe van kruistelingpare te voorspel voordat hulle in werklikheid gekruisteel word – sodoende word baie meer kombinasies getoets en tyd bespaar omdat die seleksieproses wat daarna volg, baie meer teikengerig is. Hierdie prosesse word reeds met…

In die bekende hofsaak Raubenheimer vs. Raubenheimer (saaknr. 560/2011, 2012) het regter Eric Leach dié blywende woorde gebruik: “It is a never-ending source of amazement that so many people rely on untrained advisors when preparing their wills, one of the most important documents they are ever likely to sign.” Tydens ’n onlangse konsultasie is ’n testament aan my voorgehou vir ’n mening. Ek kan nie anders as om die omstandighede en die blatante misdadigheid daarvan met lesers te bespreek nie. ’n Man en vrou is buite gemeenskap van goedere getroud en die man is oorlede tydens die hoogtepunt van die covid-19-pandemie. Die egpaar het suksesvolle besighede in private maatskappye bedryf. Die oorledene se boedel word soos volg bemaak: “Die testateur skenk (vreemde woorde om te gebruik – bates word bemaak,…

Alles smaak lekkerder wanneer dit oor ’n vuur gaargemaak is, glo die braaifanatikus Mynie Steffens. Toe sy net agt jaar oud was, het haar ma haar geleer om alikreukel in die skulp op die vuur gaar te maak en net daar het die braaigogga gebyt. In 2017 het Mynie die reis-en-braaiprogram Speel met vuur op televisie aangebied waartydens sy na klein dorpies gereis en die land aan die brand gebraai het. Danksy hierdie ervaring het sy besluit om haar idees verder te voer en ’n kookboek met braaiproespyskaarte te skryf. Met Mynie is braai pret – alles van die spyskaarttemas tot die smaaklike (en dikwels onkonvensionele) resepte. Sy gee selfs ’n musiekspeellys by elke spyskaart. Of jy nou ’n…

Gert Sarrisam, skrywersnaam van Gert Engelbrecht, boer op die plaas Sarrisam buite Garies. Talle boeke en kontreistories het al uit sy pen verskyn, onder meer As murasies kon praat, Vonke uit die koeroeklip en Rimpelings van die Sybille. Hy skenk 500 eksemplare van sy jongste boek, Vammelewe se vuurstories vat vlam: Ware verhale uit Namakwaland, om ten bate van die droogte aangewend te word. Die volle opbrengs van die R180 word aan Agri SA se droogtehulpfonds geskenk. Meer besonderhede hieroor op bl. 43.…

In die meegaande TABEL is ’n opsomming van grondtransaksies groter as 10 ha in die Wes-Kaap vir die 12 maande tot Oktober vanjaar. Altesame 48% van die distrikte toon ’n gunstige prysneiging. By Laingsburg (18,2%) en Oudtshoorn (10,8%) het dit met meer as 10% gestyg. Die gevolg van die swak ekonomie en droogte het egter steeds ’n impak. Pryse het met meer as 10% gedaal by Kaapstad (-12%), Montagu (-14,2%), Stellenbosch (-12,7%) en Swellendam (-14,6%). Altesame 228 487 ha is teen R4,302 miljard verhandel en 496 ooreenkomste is gesluit. Die sluiting van kantore vanweë covid-19 het die registrasie van transaksies in 27 distrikte geraak. Die registrasie van transaksies ten opsigte van plaasgrootte, lyk soos volg (met verlede jaar se syfer tussen hakies): kleiner as 50 ha, is 37% (35%); 50-150…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com KONFERENSIES 9-10 DESEMBER: Landbou-entegnologieberaad, Radisson Bluhotel, Sandton. Aanlyn opsie ook beskikbaar. Navrae: 074 119 9950, info@impalabc.co.za SKOUE 10-12 DESEMBER: Tulbagh-skou. Dina, 076 702 0212. KURSUSSE AANLYN TOT EINDE DESEMBER: Gratis kursus vir boere in droë streke (soos die Karoo) oor geïntegreerde plaasbeplanning en -bestuur (GPB), aangebied deur die trust vir bedreigde natuurlewe (EWT). Die kursus kan enige tyd voltooi word. Bonnie Schumann, e-pos: bonnies@ewt.org.za; registrasie: karooforever.org.za/ resources-2/handbooks. 9-14 DESEMBER: Sampioensubstraatontwerp, -verbouing, bemarking en sakebeplanning op kommersiële skaal, asook bestuurstelselontwerp op nywerheidskaal. Web: www. mushroomacademy.com; e-pos: registration@mushroomacademy. com 2022 6-7 JANUARIE: Sampioensubstraatontwerp en -verbouing vir entrepreneurs. 10-11 JANUARIE: Sampioensubstraatontwerp en -verbouing op semi-kommersiële skaal. 13-18 JANUARIE:…

VOLGENS McKinsey & Co is beleggings van meer as $8 miljard (R129 miljard) nodig om in die toekomstige vraag na voedsel in Afrika suid van die Sahara te kan voorsien, skryf me. Charmaine Rambire, ontleder by die navorsings-en-adviesmaatskappy Birguid. Die streek se vraag na voedsel styg jaarliks saam met sy bevolkingsgroei van 3%. Moeilike toegang tot kapitaal is een van die grootste probleme van die landbou. Kommersiële lenings is duur en rentekoerse beloop volgens die Wêreldbank gemiddeld 15%, wat 10% hoër is as in ander streke. Die meeste landboubesighede word op ’n klein en mediumgrootte grondslag bedryf, met min of geen kollateraal. Lande in die streek behoort belegging in die sektor te bevorder deur aansporings te bied, soos belastingverliging, regulatoriese toegewings en voorkeurmarktoegang. Met finansiering kan landboubesighede voedselverwerking uitbrei, better…

3 Suid-Afrikaners se maandelikse inkopietogte het die afgelope twee jaar afgeneem van gemidvyf tot net meer as drie. Baie arm huishoudings moes langer as ’n maand met ’n besending kruideniersware klaarkom. Die gemiddelde waarde van ’n inkopiemandjie het van R226 tot R427 gestyg. Welgestelde huishoudings doen nou 5,3 keer per maand inkopies teenoor 7,4 keer voor covid-19. Die armste verbruikers gaan nou net 1,9 keer per maand winkels toe. – Nielsen IQ R338 500 ’n Boer van Bronkhorstspruit moet R338 500 aan die munisipaliteit betaal vir agt hoenderhuise wat hy wil oprig. Mnr. Bennie van Zyl, hoofbestuurder van TLU SA, sê die owerheid vereis R19/m2 net om bouplanne vir goedkeuring in te dien. Die hoenderhuise sal elk 2 227 m2 groot wees. “Dit is ’n voorbeeld van hoe plaaslike regering…

Deur ’n paar klein verstellings aan sy boerdery kon M N R.  ANDRÉ CHRISTIE-SMITH van Bredasdorp ’n geërfde Merinokudde binne ’n dekade geneties drasties verbeter. Sy eens sterk- en mediumwolskeersel bestaan vandag 100% uit fynwol. Lees die artikel op bl. 36. Vertel van jou gesin. Ek en Pam het ’n seun (10) wat plaas- en krieketmal is, en ’n dogter (7) wat lief vir kuns en dans is. Waar het jy gestudeer? Ek was in SACS in Kaapstad op skool, en het daarna ’n rekenaarkursus gevolg. Die res is alles praktiese ervaring. Wat is jou stokperdjies? Ek hou van houtwerk en sport kyk, veral rugby en krieket. My hart is groen. Waar hou julle vakansie? Ons probeer reg oor Suid-Afrika reis om die kinders nuwe ervarings te gee. DR. JOHAN…

HOEVEEL boere moet nog sterf voordat die land gaan wakker skrik? Só vra mnr. Robbie Horner, pa van die vermoorde mnr. Brendin Horner (22). “Vir ons was Brendin nie net nog ’n boer wat vermoor is nie. Hy was ons kind,” sê die 54-jarige Robbie. ’n Erg getraumatiseerde Robbie, sy vrou, Mietjie, en Brendin se ouer broer, Basjan, het eksklusief met Landbouweekblad gepraat by hul huis naby Paul Roux in die Vrystaat nadat die twee mans wat vir die moord op Brendin op 1 Oktober verlede jaar aangekeer is, op 19 November vanjaar vrygespreek is. Regter Cagney Musi het in die rondgaande hof op Bethlehem gesê daar hang ’n wolk van sameswering oor die getuienis wat teen die aangeklaagdes, mnre. Sekola Matlaletsa (45) en Sekwetje Mahlamba (33), gelewer is. Adv.…

MET groot dele van die somersaaigebiede wat teen die laaste naweek van November reeds plantreën gekry het, is planters van ligdag tot laataand volstoom aan die gang. Boere sien uit na ’n seisoen met die belofte van goeie reën. Tog is daar kommer dat die reuse-styging in insetkoste die wins van ’n groter opbrengs en goeie pryse gaan insluk. Brandstofpryse het ook skerp gestyg, juis in die tyd dat boere moet plant. Die goeie pryse van oliesade en die hoë kunsmispryse kan veroorsaak dat boere vanjaar meer sojabone en sonneblom plant, sê dr. Werner Rossouw, direkteur van Silostrat. “Hoë kunsmispryse het ’n wesenlike impak op mielieboere se insetkoste en ons kan ’n bietjie oliesaadhektare bykry ten koste van mieliehektare.” Daar is in hierdie stadium omtrent nie kunsmis beskikbaar nie en…

Skerp kritiek is uitgespreek op die besluit van die monetêre beleidskomitee (MBK) van die Reserwebank nadat die bank se repokoers op 18 November met 0,25 persentasiepunt verhoog is. Gevolglik styg banke se prima rentekoers na 7,25%. Die Reserwebank se eie ekonometriese model toon dat inflasie in Suid-Afrika gemaklik binne die teikenband van 3-6% gaan bly. Tog dui sy modelvooruitskattings daarop dat daar in volgende drie jaar ’n hele paar rentekoersstygings verwag kan word (sien . GRAFIEK ) ten spyte van die lae verwagte inflasie. Dit wil voorkom of die Reserwebank risiko’s langs die pad af sien, en dit is waarskynlik dat die wisselkoers van die rand gaan bly verswak. Daarom wil hy nou al briek aandraai. Die ander groot punt van kritiek is dat inflasiedruk in Suid-Afrika nie aangedryf word…

Vanjaar se suurlemoenseisoen was baie moeilik vanweë ’n reeks logistieke probleme en struikelblokke in die mark vir kwekers én uitvoerders. Die uitvoervolume is hoër, maar dit beteken nie noodwendig beter wins vir boere nie aangesien hul produksiekoste aansienlik gestyg het. Die sterker wisselkoers het daartoe gelei dat suurlemoenpryse baie laer is as in 2020. Altesaam 31 miljoen kartonhouers van 15 kilogram is in 2021 vir die uitvoermark verpak, teenoor 29,6 miljoen in 2020. Net minder as die helfte (13,5 miljoen kartonhouers) is in die Sondagsriviervallei verpak, gevolg deur 3,8 miljoen in die Senwes-streek, en 2,6 miljoen in die Boland. Dit is 19% meer as skattings vroeër vanjaar. Die styging word toegeskryf aan aanplantings wat in produksie gekom het. By Patensie is 1,8 miljoen kartonhouers (21% meer as vooruitskattings) gepak ondanks…

OM ernstige veesiektes, soos bek-en-klouseer, suksesvol te bestry, moet dit op ’n streekgrondslag deur die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap aangepak word, sê mnr. Mecki Schneider, voorsitter van die Lewendehaweregistrerende Federasie (LRF). As pogings nie gekoördineerd plaasvind nie, hou een land ’n gevaar vir sy buurlande in. Lande moet dus saamwerk. Behoorlike naspeurbaarheid gaan daarmee gepaard. “Virusse steur hulle nie aan grensposte nie.” Schneider verwys in dié verband na die afgelope LRF-Veeskool, wat regstreeks en aanlyn deur honderde veeboere en ander belanghebbendes meegemaak is. Die soeklig het vanjaar op belangrike suksesfaktore vir ’n inklusiewe en winsgewende lewendehawe-waardeketting geval. “Almal in die waardeketting moet deel van waardetoevoeging wees. ’n Ketting kan nie van agter gestoot word nie, want dit sal nie beweeg nie. Die mark trek die ketting waarin elkeen sy deel moet bydra,…

’n Paar dekades gelede is weerdata nog tot ’n 2,5 °-rooster verwerk. Namate tegnologie verbeter het, word dit vandag tot ’n rooster van 0,25 ° vir elke lengte- en breedtegraadpunt op aarde gedoen, sê mnr. Giel Hugo, weervoorspeller van Bredasdorp. Kragtiger rekenaars met vinniger berekeningspoed het bygedra tot meer en akkurater voorspellingsmodelle. Tans is daar meer as 20 weervoorspellingsmodelle wêreldwyd beskikbaar wat meer as 200 verskillende parameters vir meer as 40 drukvlakke bereken, sê hy. “Party van dié parameters word vir elke uur van die dag vir vyf dae vooruit bereken, en elke derde uur tot 16 dae vooruit, en dít vir elke 0,25 °-punt op aarde. Nodeloos om te sê, dit is ’n groot klomp inligting wat verwerk word.”…

Watter tegnologie vind jy onontbeerlik? Ek werk met die Fieldmargin-toepassing, waarop ek al my daaglikse aktiwiteite en veegetalle bymekaar hou. Wat is die beste raad wat jy gekry het? Ek koop nooit iets omdat ek dit wil hê nie, net as ek nie daarsonder kan klaarkom nie. Dit was my skoonpa se raad. Jou grootste fout? Te veel om uit te sonder – ek leer voortdurend. Wat het die grootste impak op jou boerdery gemaak? Voedingsaanpassing het die grootste verbetering tot gevolg gehad. Het jy ’n mentor? My oorlede skoonpa se raad en doelwitte bly my by. Jou beste besluite? Om “ja” te sê – eers vir die dominee, en toe vir my skoonpa. Maatreëls wat jy toepas om die boerdery se voortbestaan te verseker? Ons werk daagliks om te…

Die jongste bloubessieprojek in die Wes-Kaap, Saronsberries, sal in Februarie 2027 nagenoeg 5 000 ton bloubessies uitvoer as alles volgens plan verloop. Selfs teen 50% van die huidige plaashekprys sal dit ’n inkomste van sowat R250 miljoen vir die besigheid verseker en terselfdertyd meer as 3 000 nuwe werkgeleenthede by Tulbagh in die Wes-Kaap skep. Om só ’n boerdery te vestig, behels egter meer as die R1,5 miljoen/ha vestigingskoste. Vir die breinkrag agter Saronsberries het dit gesamentlik ’n eeu van ervaring en duur lesse gekos om die nodige tegniese produksiekennis, onderhandelingsvernuf en sakeverhoudings op te bou om binne slegs 12 maande ’n konsep te ontwikkel, ’n afsetpunt vir die bessies te verseker, beleggers te oortuig van die lewensvatbaarheid van die projek en die eerste fase van die ontwikkeling te doen.…

Kunsmispryse het die afgelope maande die hoogte ingeskiet. Deur bedag te wees op hoe grondmonsters geneem en ontleed, en die data geïnterpreteer word, kan heelwat aan kunsmiskoste bespaar word. Duur spesialiteitsprodukte is ook nie altyd die antwoord nie. GRAFIEK 1 toon dat die prys van ’n produk soos MAP, wat algemeen gebruik word, bykans verdubbel het sedert 2019. Met dié dat die meeste kunsmis wat in Suid-Afrika gebruik word, ingevoer word, weerspieël die prysneigings plaaslike boere se kwesbaarheid vir internasionale markneigings, asook skommelings in die wisselkoers. Kunsmiskoste is ’n groot deel van die produksiekoste van die meeste boerderye. Die onlangse prysstygings beklemtoon die belangrikheid daarvan om die produkte so doeltreffend moontlik aan te wend. Is daar ruimte vir verbetering? By die meeste boerderye – beslis ja! Ondervinding het getoon: ■…

DIÉ SPRINKAAN WERK VÍR DIE BOER Agristaal, ’n landbou-ingenieurswesemaatskappy van Worcester, het die Sprinkaan gebou om te verseker dat bankies en selfs die werksry in boorde en wingerde sonder moeite en teen lae koste skoongehou word. Die Sprinkaan is ’n hidrouliese graskapper wat met 3,5 mm-nylontoue werk wat op ’n horisontale as gemonteer is. Die horisontale werking verseker dat die toue langer hou. Met voorgebruik-ghries en gereelde inspeksies, veral van die hoëspoedonderdele, kan onderhoud tot die minimum beperk word. In die heel strafste toestande, soos Upington se klipperige wingerde waar die gras tot teen die grond gekap word, sal die nylontoue vir minstens 4 ha hou. Die toue is maklik om te vervang deur slegs ’n stelskroef los te draai en ’n nuwe tou te installeer. Die Sprinkaan kan maklik…

‘Geregtigheid in Suid-Afrika is aan die misdadigers se kant.’ MNR. BASJAN HORNER, broer van die vermoorde plaasbestuurder Brendin, ná die moordsaak teen twee verdagtes platgeval het. Bl. 14 ‘In ’n land waar misdaad hand oor hand toeneem, sal dit Suid-Afrikaanse burgers uiters kwesbaar laat teen misdadigers.’ DR. PIETER GROENEWALD, VF Plus-leier, oor wetgewing wat vuurwapenbesit vir selfverdediging onwettig sou maak, en wat voorlopig op ys geplaas is. Bl. 21 ‘Ons moet as ’n land tot ’n vergelyk kom omdat daar kwessies is oor die langafstandvervoer van diere en die hoë temperature wat daarmee gepaard gaan.’ DR. BOTHLE MODISANE, hoofdirekteur van diereproduksie en -gesondheid by die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, oor die nodigheid van wetgewing oor lewendehawe-vervoer. Bl. 21 ‘Jy sal kwaad wees as jy sulke siek beeste…

D it is verbasend watter verskil ’n bietjie water kan maak. Om dit te sien, moet ’n mens ver noord in Limpopo, anderkant die Soutpansberg in die nimmereindigende Bosveld, by Maasstroom gaan kuier. Hier voorsien die Limpoporivier die waterlewensaar wat boere uitkoms van die andersins klipharde werklikheid van ekstensiewe Bosveldplase bied. ’n Temperamentele rivier wat nie haar vloei dwarsdeur die jaar na die Indiese Oseaan tot by Xai-Xai in Mosambiek kan volhou nie, en die rede hoekom die ou boere destyds al geleer het om haar suinige vloei met verbasend gesofistikeerde keerwalle op te dam. Uit dié damme, soos boere daarna verwys, kan genoeg water gepomp word om waardevolle kontantgewasse in die droë, warm Bosveld te verbou. Daar is groente, onder meer aartappels, tamaties, groenmielies, ertjies en pampoene. Ryp is…

KORING NEEM SKAAPPLAAS IN In die skilderagtige vallei van die Elandsrivier, 40 myl (64 km) van Uitenhage, het daar in die afgelope drie jaar ongemerk ’n groot omwenteling plaasgevind. As gevolg van die daling in wolpryse het die skaapboere in daardie geweste oorgeskakel na koringproduksie. Blykbaar het die graan gekom om te bly. ’n Voorperd van die nuwe ontwikkelinge is mnr. Jannie Snyman, wie se voorgeslagte baie jare lank op die ou familieplaas, Rose Cottage, met skape geboer het. Toe hy hom in die nuwe rigting begeef, moes hy die Merino’s na sy bergveld verskuif sodat hy die gelyker dele kon ploeg. Dit kon hy gelukkig doen, sonder om sy skape skade aan te doen of af te skeep. Waar die renosterbos eens welig getier het, het die trekkers begin…

“ EK staan hier danksy die mense rondom my wat my ondersteun. Ons moet die opbouende sien. Ons almal werk saam, kom ons vergeet van die politici en bou ’n uitstekende land.” Só het mnr. Gerhard Bruwer van die Genade-boerdery by Douglas in die Noord-Kaap gesê kort ná hy aangewys is as die 17de wenner van Toyota en Agri SA se Jongboer van die Jaar-kompetisie. Hy boer met koring, mielies, aartappels en lusern. Hy het gesê die ondersteuning van sy gemeenskap speel ’n groot rol in sy boerdery. Agri SA en Toyota se New Harvest-eerbewys, aan nuwelingboere wat groot struikelblokke moes oorkom om sukses in hul boerderye te behaal, is aan me. Beverly Joseph van George in die Wes-Kaap toegewys. Sy boer onder meer met hop en het ’n leidende…

DIE organisasie van petroleumuitvoerlande (Opul) het, terwyl die vraag na fossielbrandstowwe die afgelope tyd wêreldwyd skerp toegeneem het, versuim om meer ruolie beskikbaar te maak. Dit het brandstofpryse die hoogte laat inskiet toe die opwekking van hernubare energie deur klimaatsomstandighede lamgelê is, veral in China. Só het me. Nicky Weimar (foto onder), hoofekonoom van Nedbank, gesê op ’n seminaar van Subtrop, die saambreelorganisasie vir produsente van subtropiese gewasse. Dit sal egter nie so aanhou nie. Die Chinese winterweer het amok gemaak met dié land se son- en hidro-elektrisiteitstelsels en ’n groot klomp fossielbrandstof moes gebruik word om die land van krag te voorsien. “Nou moet Opul-lande inhaal met die lewering van ruolie, maar ek voorsien brandstofpryse sal binne die volgende ses maande na normaal terugkeer.” EFFENSE HOOP Dié verwagtinge oor…

In 2010 was die gemiddelde speenpersentasie van dragtige Merino-ooie op die plaas Kleiheuwel by Bredasdorp 75. Vandag het mnr. André Christie-Smith (45) en sy vrou, Pam (44), ’n dokter, ’n speenpersentasie van 116, wat steeds styg. Hul Merino-skeersel het in 2008 meestal uit sterkwol van 20+ mikron bestaan. Vandag bestaan die hele skeersel uit fynwol, party net 15,4 mikron. Wat dit so merkwaardig maak, is dat Christie-Smith maar sowat 13 jaar lank boer. Hy het voorheen administratiewe kantoorwerk in Suid-Afrika en Brittanje gedoen. Soos hy met ’n ondeunde knipoog sê: “Ek het dit gelukkig getref om vir my ’n plaas én my eie dokter te trou. Ek het niks van boerdery geweet nie en nooit voorheen op ’n plaas gewoon nie.” Die verbetering van die kudde skryf hy aan drie…

As die volle 200 ha van die Saronsberries-projek oor vier jaar met bloubessies beplant is, sal dit die grootste oophidroponikastelsel onder nette wees. Die eerste fase van die ontwikkeling, wat 40 ha beslaan, is teen einde November vanjaar voltooi. Die bestuur het op nette besluit omdat dit goedkoper is as tonnels of kweekhuise. Die nette bied nie soveel beheer oor die klimaat en beskerming teen die weer soos plastiek- of glasstrukture nie, maar Tulbagh se gematigde klimaat maak dit moontlik om die gepaste klimaat vir bloubessieproduksie onder die nette te skep. Saronsberries se water kom uit die Witzenberg, is silwerskoon en hoef nie behandel te word nie. Na gelang van die behoefte word vloeibare kunsmis deur die drupbesproeiing gegee. Die 5 000 plante/ha is in ’n klapperhaarmedium aangeplant met die…

HOENDERROLLETJIES MET SPEK ■ 3 hoenderborsfilette ■ Halwe avokado ■ 50 g bloukaas ■ 18 repe strepiespek ■ Olyfolie, om oor te sprinkel Plaas die hoenderborsies op ’n snyplank en bedek met kleefplastiek. Rol die hoender liggies met ’n koekroller plat tot dit ongeveer 1 cm dik is. Sny die avokado en bloukaas in dun skyfies en plaas twee skyfies van elk in die middel van elke borsies. Plaas vier repe spek langs mekaar op jou werkoppervlak, en twee repe dwars oor die vier repe. Plaas die hoenderborsies bo-op elke speklaag en rol dit in ’n silindervorm. Rol nou elke hoenderborsie met spekrepe op – eers die stukkies oor die punte en dan die res in die lengte oor elke silinder. Steek elke spekrol styf met ’n tandestokkie vas en…

My kleinkinders hou daarvan dat Oupa vir hulle stories vertel, maar Oupa moet die storie rég begin. Toe Oupa wou weet wat hul siening is van “reg begin”, het hulle, asof uit een mond, gesê: “ Oupa moet begin met: Lank, lank gelede was daar . . .” Nou vandag wil Oupa die lesers ’n storie vertel op die beproefde manier van lank, lank gelede . . . was daar ’n aantreklike jong man wat gemeen het die tyd het aangebreek dat hy vir hom ’n lewensmaat moet gaan soek. Hierdie jong man was van die kieskeurige soort. Hy het sy eise gestel en dit was nie min nie. Sy moes so naby aan perfek soos moontlik wees. Natuurlik moes sy uiterlik baie aantreklik wees. Daarna sal al die deugdelike…

DIE gasheer van die vyfde rodeo van die Double Trouble-klub was mnr. Cecil Henning en sy vrou, Bernadette, van Wildehoenderhoek, net buite Middelburg (Oos-Kaap). Onder die aanvoering van die 25-jarige tweelingbroers, Johan en Nico Scheepers, en Simon Sparks, almal van Tarkastad, lede en plaaslike deelnemers, is die rodeodag gereël. Dié driemanskap is gesteld op die kenmerkende kleredrag van die klub – dit is altyd cowboystewels (met spore) en cowboyhoede. Double Trouble is geregistreer by SA Rodeo. Me. Riana de Jager, wat die klub se bemarking behartig, sê die bulle en perde is goed vir die rodeo voorberei en die perde was nog nie behoorlik ingebreek nie. Voorsorg word getref dat die diere nie in die proses beseer word nie. Die volgende rodeo is op 11 Desember tydens ’n boeredag op…

Die onderstaande oordragte van plaaseiendomme is deur aktekantore geregistreer (plaasnommer tussen hakies). GAUTENG CARLETONVILLE DELAREY(164), 21ha, aan Gabaza Nathi Advisory(Edms.) Bpk., van Manana Manaka InvBK, R1800000. DELAREY(164), 52ha, en WOLVEKRANS(156), 72ha, aan Selemo ValleyFarms(Edms.) Bpk., van Flamingo HorticultureSA(Edms.) Bpk., R35550000. OATLANDS(79), 750ha, aan Henlo131(Edms.)Bpk., van C.M.en P.J.Jacobs,R10000000. RIETPOORT(518), 32ha, aan Broad Brush Inv(Edms.)Bpk., van Two Palms-trust, R10000000. RIETPOORT(518), 975ha, aan Shofeeds(Edms.)Bpk., van Two Palms-trust, R11200000. NIGEL BOSCHHOEK(385),188ha, aan Franco Sand&Stone (Edms.) Bpk., vanJ.A.A.A. Schroeder, R3100000. MODDERFONTEIN(410), 244ha, aan Astral Operations Bpk., van Summit Rock Prop-trust, R6325000. KWAZULU-NATAL HARDING PLAAS(17807), 337ha, aan Doris-vale Land Company (Edms.) Bpk., van B.H.R.Smith,R40000000. LOUWSBURG LEEUWSPOOR(759),170ha,aan Karel Landman-trust, van Leeuwspoor-trust, R2028000. PIETERMARITZBURG DRIEFONTEINEN(952),26ha, aan K.Peckham, vanI.B.Stewart, R3900000. CAMELHOEK(1320), 28ha, aan Green Age Veggies(Edms.) Bpk., van G.A.Freeman, R1900000. ULUNDI LOT256EMPANGENI(13189), 22ha, aan Mission Forces(Edms.) Bpk., van G.J.van…

Die belangrikste neiging in die groot- en kleinveemark vanjaar was die sterk vraag na goeie aanteelvee. Mnr. Johan Scholtz, bestuurder van vesel en vee by OVK, sê sy maatskappy se veilingsjaar het besonder goed verloop. “Ek het gevind dat daar ’n paar bykomende rande in die landbou beskikbaar was danksy ’n hoër graanopbrengs en -prys,” sê hy. Scholtz ondervind die teelrammark as “lekker lewendig”, en die goeie vraag na teeldiere op die meeste veilings sorg dat die aanbod uitverkoop word. “Dit is ’n goeie aanduiding van die siklus van kuddebou wat nou onderneem word. Die verkoopsyfers lyk goed.” OVK moet nog enkele algemene uitverkopings voor die Kersvakansie afhandel, maar die stoetveeveilings is verby. Sowat vier vetveeveilings word tot 12 Desember aangebied, gemik op die verbruiker se Kersfeestafel. Die vernaamste bedrywighede…