Innehållsförteckning för Landbouweekblad: Tegnologie 2021 från Landbouweekblad

Daar is darem geen beter gevoel as wanneer ’n stuk tegnologie werk nie. Jou .308 se nuwe teleskoop vir die Karoovlaktes of ’n katrol wat uiteindelik jou aas moeiteloos in die blou water agter daardie verste rotsrif kan kry. Of miskien nog beter – ’n stuk gereedskap, plan of iets wat jy self prakseer wat die boerdery net daar bietjie lekkerder maak. Die diep bevrediging elke keer dat jy daardie stukkie tegnologie kan gebruik. Daar is geen einde aan tegnologiese innovasie nie. Die een of ander tyd is daar altyd ’n nuwe insig wat tot ’n verbetering lei. Koop vandag die mees gevorderde stroper, soos BP Greyling van Wakkerstroom (bl. 58), en binne ’n paar jaar is daar weer iets nuuts op die mark. ’n Weduwee se kruik van vernuwing,…

Absa en ’n sagteware-ontwikkelaar van Israel het saamgespan om ’n slimfoontoepassing te ontwikkel wat landboufinansiering in Afrika ’n hupstoot kan gee. Die toepassing, wat deur AvenewsGT ontwikkel is, maak dit moontlik om alle handelsdokumente, soos bestellings, fakture, betalings en sakekontrakte, intyds digitaal te verwerk. Sodoende kan ’n finansiële instelling, soos Absa, toepaslike finansieringsopsies bied wat gegrond is op betroubare en akkurate data. In ’n webgesprek oor die toepassing het mnr. Shalom Ben-Or, uitvoerende hoof van AvenewsGT, die gebrekkige finansiering vir die landbousektor in Afrika beklemtoon. “Ondanks die grootte en bydrae van Afrika se landbousektor verskaf finansiële instellings, soos banke, slegs 2-7% van die finansiering aan landbouondernemings. Dit lei tot ’n jaarlikse finansieringsgaping van $180 miljard (R2,722 biljoen) in die vasteland se landbouwaardeketting.” Mnr. Tshepo Maeko, hoof van landbouverkope in Afrika…

’n Britse maatskappy het ’n laekosterobotikaplatform ontwikkel waarop byna enige landbouwerktuig kan pas. Dit kan gebruik word vir enigiets van die monitor van gewasse tot die oes van blomkool. Die Robotriks Traction-eenheid is deur Robotriks ontwikkel en kos sowat £7 000 (R145 282). Volgens die ontwikkelaars is dit omtrent ’n tiende van die koste van ander soortgelyke produkte wat tans beskikbaar is. Dit word aangedryf met batterye wat tot 24 uur kan hou, kan ’n paar honderd kilogram dra, en beweeg teen stap- of drafspoed. Dit kan outonoom funksioneer of met afstandbeheer bestuur word. Dit bestaan uit ’n groot dryfwiel, ’n veringstelsel en ’n rekenaarstelsel, wat alles met ’n gegalvaniseerde pypstruktuur bymekaar gehou word. Daarop kan enige werktuig gemonteer word, sê die ontwerpers, wat deels verbonde is aan die Universiteit…

Die gebruik van nanoteglogie kan herlewingslandbou help versnel, meen ’n Noorweegse maatskappy met sy een voet in die Midde-Ooste. Ontwikkelaars van dié tot dusver duur tegnologie hoop dat dit goedkoper en toegankliker sal raak om die loging van voedingstowwe uit grond te stuit. Om sand in vrugbare grond te omskep, het sover in die lande waar Desert Control se tegnologie toegepas is, tot waterbesparing van 47% gelei, asook ’n besparing in landbouwater en bemesting van 20-50% en ’n toename in opbrengs van 17-62%. Dít is die internasionale sentrum vir biosalienlandbou (ICBA) se bevinding oor die vordering wat gemaak is in Pakistan, Egipte, China en die Verenigde Arabiese Emirate sedert Desert Control se tegnologie in 2008 in dié lande in werking gestel is. Die maatskappy het vloeibare nanoklei (LNC), ’n mengsel…

MNR. GERRIT VAN ZYL — HANZYL BONSMARAS, DEWETSDORP Mnr. Gerrit van Zyl is die eienaar van Hanzyl Bonsmaras en een van Suid-Afrika se vooraanstaande beesboere. Hy maak gebruik van die Genepro-funksie as deel van die Beefpro-program om onder meer teeldoelwitte binne sy kuddes te bereik, terwyl hy Excel-sigblaaie gebruik om tred te hou met die hoëdrukweidingstelsel wat op die plaas toegepas word. “Ons gebruik die sigblaaie om onder meer elke kamp se weidingsvermoë te bepaal. Omdat ons hoëdrukbeweiding teen twee maal die norm toepas, verg dit ’n goeie bestuurstelsel om seker te maak dat kampe nie oor- of onderbewei word nie. Só sal kampe wat by ons 60 weidae per hektaar bewei word, elders teen 120 weidae bewei word, terwyl elke kamp ook ’n handicap soos in gholf kry. ’n…

Spieëlverhitters, windlaaiers, geotermiese hittebanke, hittepompe en die nuutste batterytegnologie speel ook ’n rol in boerdery. Een oplossing is ronde of trogvormige paraboliese spieëls wat sonenergie op een punt of lyn konsentreer. Die gekonsentreerde punt word gebruik om ’n hittereaktor of pypnetwerk te verhit. Die oordragvloeistof is onder meer gesmelte sout, olie en water met glikol. Die Sweedse maatskappy Azelio gebruik paraboliese spieëls wat na ’n sentrale toring gerig word wat gesmelte aluminium as vloeimiddel in die hittebank gebruik. Dit verhit dan ’n gesmelte soutoplossing om elektrisiteit op te wek. Eenhede van so klein as 13 kW kom nou op die mark. Trogvormige paraboliese spieëls van Absolicon het ’n groot toepassing in die landboubedryf, soos stoomketels vir medium- en lae druk, hittebanke vir verhitting (byvoorbeeld van dierebehuising en eierbroeikamers), distillasie, warmbaddens…

Die landboutegnologie-onderneming Skudu in die Paarl het onlangs met ’n nuwe vertakking, bekend as Skudu Match, begin om kopers en verkopers van graan aan mekaar bekend te stel. Mnr. Cobus van der Merwe, uitvoerende hoof, sê Skudu Match se diens is gratis en daar word geen kommissie betaal nie. “Met 27 jaar ervaring in graanbemarking is ek bewus van boere se ontevredenheid met kwessies soos die liggingsdifferensiaal. Safex is egter ’n wonderlik ontwikkelde termynmark en dit werk baie goed. Die groot probleem is dat Safex prysbepaling slegs op Randfontein verteenwoordig. “Daar is ’n tekort aan likiditeit en sigbaarheid van pryse op ander plekke van Suid-Afrika. ’n Produsent op Bultfontein kan met reg soms twyfel of hy ’n billike prys gebied word omdat die meeste boere slegs in kontak met ’n…

Presisietegnologie, spesifiek sagtewareplatforms wat boere in staat stel om hul insette tot in die fynste besonderhede aan te plant of toe te dien, het die afgelope vyf jaar ’n reuse-omwenteling ondergaan. Groot internasionale maatskappye het miljarde rande aan ontwikkelings bestee om met mekaar mee te ding op ’n nuwe, tegnologies gevorderde landboumark. Boere het al hoe meer verstom begin staan oor hierdie platforms se vlakke van gesofistikeerdheid. Bayer, een van die wêreld se grootste landboumaatskappye wat die verskaffing van saad en oesbeskermingsprodukte betref, het reeds die afgelope sowat twee jaar aan Suid-Afrikaanse boere die geleentheid gegee om sy platform Climate FieldView te toets. Sowat 300 plaaslike boere het die geleentheid gehad om te sien presies waartoe die nuwe tegnologie in staat is. In die proses is sowat 500 000 ha…

PLAASINLIGTING LIGGING Vadena, Italië KORTOM ’n Italiaanse landbounavorsingsinstituut vestig tans ’n appelboord en wingerd wat as opeluglaboratorium sal dien om toekomsgerigte tegnologie te toets en te demonstreer. Die Rosy Glow-appelboord word tweedimensioneel opgelei om geskik te wees vir robotika en beeldherkennings. ’n Databestuurskonsep word ontwikkel wat die boord en wingerd met gevorderde modelleringsmetodes en kunsmatige intelligensie sal integreer. Só word ’n “stelsel van stelsels” geskep. Met al die vooruitgang in outomatisering, digitalisering, robotika en kunsmatige intelligensie wat die afgelope jare kop uitgesteek het, het ’n idee onder navorsers by die Laimburg-landbounavorsingsinstituut in Suid-Tirool in die noorde van Italië posgevat om ’n digitale boord en wingerd te vestig waar toekomsgerigte tegnologie getoets en demonstreer kan word. Dié droom is besig om ’n werklikheid te word. ’n Rosy Glow-appelboord en ’n Chardonnay-wingerd…

Voer maak 55-75% van die totale koste van vleisbeesproduksie uit. Op ’n plaas is daar selfs ’n koste aan weiding verbonde, terwyl die boer ook koste met lekke het, volgens me. Izaan du Plooy wat vir die Lewendehawe-registrerende Federasie (LRF) se tegniese dienste en genomikaprojek verantwoordelik is. Sy was een van die sprekers op mnre. Mecki Schneider en Ebbi Fischer se inligtingsdag. Sy het gesê om voerkoste te verlaag, moet die boer sy kudde se voerdoeltreffendheid verbeter, wat dan ook daartoe sal lei dat hul kalwers voerdoeltreffender is. Daar is egter ’n groter variasie in netto voerinname (NVI) binne ’n ras as tussen rasse. NVI is nietemin goed tot redelik oorerflik (29-46%). Dit bied aan ’n beesboer ’n goeie geleentheid om vir ’n gunstige NVI te selekteer en goeie teelvordering…

DR. JAN C. GREYLING Dr. Jan C. Greyling is ’n beleggingsontleder by AgVentures, en skryf gereeld rubrieke oor tegnologiese vernuwings in die landbou vir Landbouweekblad. Bl. 15, 22, 52 DR. NEIL MILES Dr. Neil Miles is ’n onafhanklike grondwetenskaplike met uitgebreide ondervinding van grondgesondheidskwessies en verskeie gewasse en boerderypraktyke. Bl. 48 MNR. FAAN VAN NIEKERK Mnr. Faan van Niekerk is ’n mynbou-ingenieur wat eers self geboer en daarna baie ervaring elders in die landbou opgedoen het. Hy spits hom tans op die ontwikkeling van alternatiewe energie-oplossings vir die landbou toe. Bl. 26 PROF. NEIL LECLER Prof. Neil Lecler is ’n spesialis-landbouingenieur. Hy het al in talle lande in Afrika suid van die Sahara gewerk en doen konsultasiewerk om die prestasie van besproeiingstelsels, waterbestuur en gewasboerderystelsels te verbeter. Bl. 48…

Die multinasionale dieregesondheidsmaatskappy Zoetis het ’n nuwe genomikatoets, Clarifide Plus, aan Suid-Afrikaanse melkboere beskikbaar gestel. Dit sal hulle help om beter te kan voorspel watter van hul koeie en kalwers uitstaan wat kenmerke soos siekteweerstand, melkproduksie, vrugbaarheid en algehele winsgewendheid betref. Volgens dr. Chantelle Erwee van Zoetis South Africa kan melkboere sodoende gesonder kuddes saamstel, omdat verskalwers vroeg reeds getoets kan word. Dit kan insetkoste verminder en boere help met hul strategieë en besluite oor teling en seleksie. Die toets is ook van waarde vir veeartse wat gemoeid is met embrio-oorplasing, en wat keuses moet maak oor watter diere eerder ontvangers of skenkers moet wees. Luidens ’n verklaring deur Zoetis is Clarifide Plus tans die enigste genomiese toets in Suid-Afrika wat boere toelaat om hul diere te orden volgens ’n…

Navorsers aan die Universiteit van die Vrystaat het ’n oplossing ontwikkel wat die boer en roofdierbestuurkenner betrek om betroubare inligting op grondvlak te verkry om bestuursprogramme saam te stel na gelang van individuele plase se spesifieke omstandighede. Dr. Quinette Kruger, bestuurder van die predasiebestuursentrum aan dié universiteit, het onlangs ’n toetslopie suksesvol voltooi waarvolgens inligting met behulp van selfoontoepassings vir verwerking in twee databasisse versamel is. “Veeverliese as gevolg van roofdiere is ’n ernstige probleem vir vee- en wildboere. ’n Nuwe metode van navorsing wat gebruik maak van selfoontoepassings, laat ons toe om intyds te kyk hoe doeltreffend verskillende predasiebestuursmetodes is om verliese op kort én lang termyn op plase te verminder.” Hierdie tegnologie is nou gereed om landwyd ingespan te word om inligting in te samel. Vrae wat sy…

’n Outomatiese, gestandaardiseerde toets is ’n moontlikheid waarmee saadkwekers en boere vinnig en objektief sal kan vasstel hoeveel gesonde, geskikte tamatieplante hulle uit ’n hoeveelheid saad kan verwag. Ontkiemingstoetse is standaard by kwekerye en boere wat wil weet wat die gehalte is van die saad wat hulle gekoop het. Gewoonlik word plante wat in sulke toetse gekweek word, met die blote oog en per hand ontleed. Daar word onder meer gekyk na hoeveel van die ontkiemde plante stadiger groei as van die ander. Die uitslae van sulke toetse kan egter verskil na gelang van die seisoen en of dit in beheerde toestande, soos in ’n kweekhuis, gedoen is of nie. “Dit maak dit moeilik vir saadkwekers om ooreen te stem oor die gehalte van saad en vir boere om akkuraat…

PLAASINLIGTING LIGGING: Kaapstad, Wes-Kaap KORTOM Kunsmatige intelligensie stel boere in staat om hul produksiemiddele doeltreffender te gebruik en produksie volhoubaar te verbeter. Dit is belangrik dat boere data in kennis omskakel en die nodige stappe op die plaas doen, anders kan data “passief” raak. Slimplase sal vorentoe verskil van gewone plase in die sin dat eersgenoemde veel meer waarde uit elke produksiemiddel ontsluit. Wat wil jy as bestuurder van aksies en insigte by Aerobotics bereik? Ek wil dít wat Suid-Afrika se boere reeds so goed doen, help verbeter. Deur elke produksiemiddel so optimaal moontlik te benut, sal nie net produksie verbeter word nie, maar ook voedselsekerheid en die groter prentjie rondom die landbou. Van waar jou belangstelling in tegnologie, soos kunsmatige intelligensie? Ek het van jongs af belang gestel in…

Energie se toekoms gaan ál meer bepaal word deur die koolstofspoor wat die gebruik van energie agterlaat. Elke 1 kWh-elektrisiteit wat Eskom deur sy steenkoolkragsentrales opwek, stel ongeveer 0,97 kg koolsuurgas (CO2)vry. Die Internasionale Energie-agentskap is van plan om steenkool binne die volgende twintig jaar uit te faseer sodat niemand dit daarna meer mag gebruik om elektrisiteit op te wek nie. Daar sal ook nie meer finansiering vir nuwe steenkoolkragsentrales beskikbaar wees nie, en bestaande kragsentrales sal baie vir finansiering moet betaal om hul deure oop te hou. Dit is slegte nuus vir Suid-Afrika, waar 95% van die energie met steenkool opgewek word. Die GRAFIEK toon die helfte van alle energie word vir verhitting gebruik. Daar is ’n sonkragtoepassing vir elke segment. Dit ’n uitstekende geleentheid vir termiese sonkrag. Skoon…

Die landbousakekamer Agbiz verwelkom enige inisiatiewe wat doeltreffendheid en gesonde mededinging op die mark kan bevorder, want dit bevorder die volhoubaarheid en internasionale mededingendheid van plaaslike landboubedrywe, volgens dr. John Purchase, uitvoerende hoof. Hy sê digitale tegnologie en platforms kan beslis ’n bydrae lewer om kopers en verkopers te verbind en basisverhandeling te verbeter deur prysbepalingsmeganismes per spesifieke ligging. “Die groot vraag is net altyd: Wie waarborg die transaksie, die gehalte van produkte en die betaling? Baie boere en kopers het al hul vingers met sulke direkte transaksies verbrand.” Dr. Dirk Strydom, bestuurder van graanekonomie en bemarking by Graan SA, sê dit is verblydend om te sien daar is verskeie platforms wat die geleentheid ondersoek om fisieke graanverhandeling en -verkryging van ’n beter basis af moontlik te maak. “Die fisieke…

Aanlyn verkope groei, plaaslike produksie wen verbruikers se harte, en skielik kan almal kook. Die covid-19-pandemie het talle nuwe neigings in die varsproduktebedryf meegebring, maar ook ander wat al lank sluimerend was, laat vlamvat. Maatskappye wat die vinnigste by die veranderende omgewing kan aanpas, sal uiteindelik bo uitkom. “Daar is egter plek vir álmal. Ja, groter maatskappye kan voordeel trek, maar ons meen daar word ook geleenthede geskep vir kreatiewe ondernemings wat baie ratser is om by verbruikers se behoeftes aan te pas.” Só het mnr. Raul Fernandez, uitvoerende hoof van Thx!, Breakthrough Solutions en Back on Track in Amerika, vroeër vanjaar op die virtuele World of Fresh Ideas-konferensie gesê. Breakthrough Solutions het met die aanvang van die pandemie ’n opname reg oor Amerika gedoen om te probeer bepaal watter…

KORTOM Die belangrikste verskil tussen die Fendt en ander stropers is onder meer die toerusting wat die stroper in staat stel om baie skoon te stroop. Die stroper is van nuuts af ontwerp en nie op ’n vorige model gegrond nie. Graan word teen 210 liter per sekonde uitgelaai — 32% vinniger as ander stropers. Die eerste stroper wat só gevorderd is dat dit sekere aksies met behulp van algoritmes aanleer, en dié aksies die stroper in ’n groot mate beheer, is vroeër vanjaar in Suid-Afrika in ontvangs geneem. Die trotse eienaar van die Fendt Ideal 8-model is mnr. BP Greyling van Wakkerstroom in Mpumalanga. Greyling is ’n voormalige Suid-Afrikaanse Boer van die Jaar. Hy is die eerste kommersiële boer met ’n Fendt-stroper in Afrika. Die stroper is in die…

PLAASINLIGTING LIGGING: Citrusdal, Wes-Kaap NAAM: Cederberg Wines, plaas Dwarsrivier GROOTTE: 80 ha wyndruiwe VERTAKKINGS: Wingerd, wynkelder en gastehuis KORTOM Rypskade is ’n gegewe, maar dit raak toenemend onvoorspelbaar. Met die nuutste tegnologie, oordeelkundige wingerduitleg en noukeurige bestuur kan skade byna heeltemal voorkom word. Die wynboerdery Cederberg Wines het die afgelope vyf jaar na raming R1 miljoen per hektaar verloor weens ryp- en koueskade in sy Chenin blanc-wingerde. Mnr. David Nieuwoudt, eienaar, meen die ryp op sy plaas, Dwarsrivier, is nie meer soos voorheen die uitsondering nie. Hy begroot nou jaarliks vir ’n opbrengsverlies van 10% weens koue- en rypskade reg oor sy plaas. “My oupa Pollie het altyd gesê ons moet vrede maak daarmee dat ons elke sewe jaar rypskade sal kry, maar ons het nou vrede dat ons elke…

PLAASINLIGTING LIGGING: Bloemfontein, Vrystaat KORTOM Geslagsbepaalde saad bied ’n kans van 95-97% vir die gekose geslag van ’n dier se nageslag. Die verskil in gewig tussen die sperma met die vroulike X-chromosoom en dié met die manlike Y-chromosoom is die beginsel waarvolgens die saad geskei word. Teelvordering word versnel wanneer verskeie geslagsbepaalde kalwers van topkoeie aankom nadat die embrio’s na draerkoeie oorgeplaas is. Semen waarvan die geslag vooraf bepaal is, is nie ’n nuwe konsep nie, maar tot nou toe was hierdie tegnologie buite die bereik van die meeste rooivleisprodusente. Danksy samewerking tussen die Bloemfonteinse veeteeltmaatskappye Ramsem en Absolute Genetics, en beleggings van miljoene rande in ’n nuwe laboratorium kan boere nou geslagsbepaalde semen koop of hul eie teeldiere se saad laat skei. Die veeartse van Ramsem en Absolute Genetics…

Uitgewer Theuns Venter Assistentuitgewer Clint Ockhuis Kategoriebestuurder Armand Kasselman Administrasie Johan Terblanche Hoofbestuurder: Leefstyl Nerisa Coetzee Hoofbestuurder: Leefstyl en Nuus Minette Ferreira REDAKSIE Hoofredakteur Chris Burgess Handelsmerkuitbreidings en subredakteur Johan Fouché Verslaggewers Charl van Rooyen, Engela Duvenage, Fredalette Uys, Gerrit Bezuidenhout, Jasper Raats, Johan Coetsee, Johan Norval, Johan van der Merwe, Lucille Botha, Michelle van der Spuy, Nico van Burick Eindredakteur Jan Bosman Kunshoof Elgee Strauss Uitlegkunstenaar Lynn Reid Retoesjeerder Dewald Spies Produksiebestuurder Gretchen Peiser Produksiehoof André Beck Advertensiebestuurder Dirk Lamprecht Administrasie Luzaan Grobbelaar…

Wie weet? Dalk gaan melkboere hul produk eersdaags aan plastiekfabrieke pleks van kaas- of sjokoladefabrieke begin lewer. Dit is nou as Sweedse navorsing vrugte afwerp en hul uitvindsel gekommersialiseer kan word. Chemici van die KTH-koninklike instituut van tegnologie in Swede het ’n nuwe soort plastiekskuim uit die melkproteïene in wei of dikmelkwater ontwikkel. Volgens die instelling is die materiaal baie bestand teen uiterste temperature. Dit kan nie gesê word van die meeste soorte plastiek wat uit petroleum vervaardig word nie. Die basiese bestanddeel daarvan is die proteïen nanofibril, wat uit gehidroliseerde weiproteïene bestaan. Wei is ’n neweproduk van kaasmaak. Die materiaal kan byvoorbeeld werk as ’n petrolfilter en vir ander voertuigonderdele, in skuimverpakking en in toepassings wat moet help om ’n gebou klankdig te maak en te isoleer. Dit kan…

Navorsers in Singapoer het ’n sonkraggedrewe, volledig geoutomatiseerde toestel genaamd SmartFarm ontwikkel om vog in die lug te “oes”. Die geheim daaragter is ’n kopergebaseerde jel wat vog baie goed aantrek. Die jel haal snags vog uit die lug wanneer die relatiewe humiditeit hoër is. Die vog word dan bedags as water vrygestel wanneer dit aan sonlig blootgestel word. Die navorsingspan van die Nasionale Universiteit van Singapoer (NUS) reken dat hul uitvindsel twee van die wêreld se grootste kwessies — waterskaarste en voedseltekorte — kan takel. Hul konsep om water te oes en dan te gebruik om plante nat te lei, kan aangepas word om vir verskillende soorte plante en by verskeie plaaslike klimaatstoestande te gebruik. “Atmosferiese vog is ’n groot bron van vars water, maar daar is eintlik nog…

Die pad van wetenskaplike ontdekking is dikwels stadig, tot ’n skielike deurbraak voorkom. Crispr (clustered regularly interspaced short palindromic repeats) is een só ’n revolusionêre ontwikkeling. In 2020 het proff. Emmanuelle Charpentier en Jennifer Doudna die Nobelprys vir chemie ontvang vir dié genetiese redigeringsmetode wat hulle ontwikkel het. Hoewel genetiese modifikasie (GM) al etlike jare lank toegepas word, was dit tot dusver ’n baie growwe tegnologie. Crispr is heelwat goedkoper en akkuraat – dit is soos die verskil tussen ’n gerekenariseerde lasersnyer en ’n ystersaag. Byvoorbeeld, die skep van glifosaat- (Roundup) verdraagsame mielies het behels dat gene vir glifosaatverdraagsaamheid met ’n lugdruk-“geweer” in ’n bondel mielieselle ingeskiet is met die hoop dat van hulle daarin geïnkorporeer sou word. Die mielieselle is om die beurt vermeerder en daarna met glifosaat behandel…

Enige installasie in ’n munisipale gebied of wat aan Eskom se netwerk gekoppel gaan word, is van Eskom of die munisipaliteit se kennisname afhanklik by wyse van aansoekvorms en finale goedkeuring by wyse van ’n sertifikaat van voldoening (CoC of certificate of compliance). Indien jy krag terug in die netwerk wil sit, moet ’n ooreenkoms vooraf bereik word. Dit is in die meeste munisipale gebiede nog nie moontlik nie. Al is jy onafhanklik van die kragnetwerk, moet jy steeds ’n elektriese sertifikaat van voldoening hê. Die SANS 10142-1-kode beskryf die bedrading en skakeltuig om die tegniese voldoening en veiligheid van ’n installasie te verseker. Dit is ’n gespesialiseerde terrein. Slegs ’n opgeleide elektrisiën met ’n bedradingslisensie wat by sy plaaslike owerheid geregistreer is, kan ’n sertifikaat van voldoening uitreik. Sonpanele…

AGI Frost Fans is die eerste Suid-Afrikaans vervaardigde rypwaaiers wat internasionaal gebruik word om ryp in vrugteboorde en wingerde te voorkom. Die maatskappy is in 2013 gestig, en navorsing en ontwikkeling word steeds saam met boere gedoen. Die tegnologie is oor die afgelope dekade ontwikkel. Die huidige produk, waarvan sowat 100 al verkoop is, is ’n waaier van 10,5 m hoog met ’n deursnee van 4 m wat teen 11° na onder kantel. Die waaier kan met ’n direk-aangedrewe elektriese motor van 15 kW of 30 kW toegerus word en teen 980 revolusies per minuut draai. Dit kan tot so laag as 900 revolusies per minuut gestel word om optimale kraggebruik te verseker. Hoewel die waaiers ontwikkel is om ryp te voorkom, gebruik baie boere dit ook om vrugte wat…

PLAASINLIGTING LIGGING: Pretoria, Gauteng KORTOM n Nuwe vertikale, binnenshuise groenteverbouingstelsel vergemaklik produksie in die stad. Minder water en energie word verbruik vir deurlopende voedselproduksie. Geen plaagbestrydingsmiddels is nodig nie. Die ooste van Pretoria is ’n studie in kontraste, waar die hoë-inkomstewoonbuurt Silver Lakes en die historiese township Mamelodi skouers skuur. Dit is hier, in ’n nywerheidsgebied, waar die maatskappy Urban Cultivation International met mnre. Juan Pollard en Christof Bothma aan die stuur van sake, stilweg besig is om ’n revolusie in voedselproduksie van stapel te stuur. Pollard sê Urban Cultivation het vier jaar gelede begin. “Ek het ’n leemte in die mark gesien vir ’n stelsel wat die groot produksieuitgawes, soos vervoer en oesbeskermingsmiddels, kan verminder, terwyl produkte wat tradisioneel ekstensief verbou word, in pakhuise of leë geboue in stedelike…

HOU PLANTPROSES DEEGLIK DOP Electrolee se plantmonitors word in Suid- Afrika vir plaaslike toestande gebou. Dit help die saaiboer om duur en onnodige verliese, soos dooie rye of rye sonder kunsmis, te voorkom. Die plantmonitorstelsel neem die plant van saad en strooi van kunsmis waar en stuur die inligting aan die gebruiker, tot op die trekker se sitplek. Danksy die monitor kan die boer dadelik reageer indien iets verkeerd gaan. Danksy ’n stel elektroniese sensors wat strategies in die planter gemonitor word, kan die basiese plantmonitor saadvloei of ander aktiwiteite intyds monitor. Die trekkerbestuurder kan sy aandag op die plantwerk toespits, met die wete dat die plantmonitor hom sal waarsku sodra ’n fout insluip. Sodra daar ’n blokkasie of fout is, sal ’n alarm afgaan wat die bestuurder waarsku. Danksy…