Innehållsförteckning för 03 March 2022 från Landbouweekblad

‘DIE HEL IS LOS’ Dít is hoe dr. Gerhard Verdoorn, bedryfsbestuurder van Croplife SA, die jongste uitbrekings van bruinsprinkane in die Noord-Kaap opsom. Hy sê waar die swerms in 2020 hanteerbaar was en dié in 2021 ernstig, lyk dié wat op 26 Januarie begin uitbroei het, skrikwekkend. Omdat die Karoo so yl bevolk is, is daar sommige plase waar niemand weet of daar sprinkane is of nie, of plase was só nat dat boere nie in die veld kon kom om vas te stel of daar sprinkane is nie. Boere en die publiek word versoek om sprinkaanswerms so spoedig moontlik aan te meld by mee. Mulalo Matodzi (083 326 7773), Vuyokazi Mpumlwana (084 760 8176) of dr. Ikalafeng Kgakatsi (072 198 9882); of by die departement van landbou, grondhervorming en…

DIE departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling het in die afgelope drie kwartale slegs 23% van sy program vir voedselsekerheid, grondhervorming en restitusie bereik, en slegs 54% vir die landelike ontwikkelingsprogram. Dié droewige prentjie lyk selfs erger as ’n paar van die teikens van dié twee programme bestudeer word. Die teiken om grond toe te staan aan mense met gestremdhede vir dié boekjaar is 10%, maar tot dusver is niks toegestaan nie. Mnr. Terries Ndove, die departement se adjunkdirekteur-generaal vir die herverdeling van grond en ontwikkeling, het tydens ’n prestasieverslag aan die parlement se portefeuljekomitee vir landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling gesê dit is omdat geen aansoeke om grond van mense met gestremdhede ontvang is nie. Om in die toekoms beter te vaar, sal die departement self na die…

Op enige gegewe tyd is daar tans 16 miljoen braaihoenders in hoenderhuise van swart boere. “Dit is beduidend,” sê mnr. Izaak Breitenbach, hoofbestuurder van die braaihoenderorganisasie van die SAPV. Die vereniging vorder goed met sy program vir transformasie. “Altesaam R1,14 miljard is al in vergrote slagkapasiteit belê om geleenthede vir transformasie in die sektor vir kontrakhoenderboere te skep.” Oor sowat ’n jaar sal daar ’n bykomende 2,7 miljoen hoenders in swart boere se hoenderhuise wees, danksy die nywerheidsontwikkelingskorporasie (IDC) se gebruik van gemengde finansiering, waardeur finansiering vir 13 swart boere nou goedgekeur is. Breitenbach sê die meesterplan het groei in die bedryf bewerkstellig, wat moontlikhede vir transformasie geskep het.…

SOOS ander saaiboere in die somerreëngebied het katoenboere ook deurgeloop onder waterskade en hael in sommige dele. Volgens die eerste oesskatting gaan die oes 14% kleiner as die vorige seisoen wees, met ’n geraamde 67 000 bale vesel. Dít terwyl die internasionale katoenprys die hoogste in ’n dekade is en die afgeleide Suid-Afrikaanse prys op R45/kg vesel die hoogste in die geskiedenis is. Mnr. Hennie Bruwer, uitvoerende hoof van Katoen SA, sê hulle het nie verwag dat die aanplantings veel meer as die vorige seisoen sou wees nie, en daarby was daar heelwat skade. Die vorige seisoen se aanplantings was 16 313 ha. Hierdie seisoen se geraamde aanplantings is 17 014 ha. “In die noordweste het ons sowat die helfte van die geraamde oes weens die baie reën verloor. Op…

In die staatsrede is aangekondig dat die betaling van die maatskaplike toelae van R350 per maand tot Maart 2023 verleng word. Dit is beslis ’n verdere stut vir die mark vir basiese voedsel in Suid-Afrika, want sowat 10 miljoen werklose mense word bevoordeel met altesame R50 miljard. Sowat 27 miljoen mense in Suid-Afrika ontvang verskeie vorme van maatskaplike en staatstoelaes. Aanduidings is dat dit sowat R250 miljard werd is. Gegewe ’n ekonomie wat na verwagting vanjaar met sowat 1,7-2% gaan groei en min werk gaan skep, terwyl die werkloosheidsyfer sowat 50% is, is die risiko dat die binnelandse voedselvraag verander en selfs stagneer. Terugvoering van meulenaars, voedselvervaardigers en besighede, asook in die vleisbedryf is dat die verbruikersmark sukkel. Byvoorbeeld, van die witmieliemeulenaars rapporteer dat hulle net klein verpakkings mieliemeel bemark,…

Talle draakvrugboere het vanjaar ’n duur les geleer toe hulle ’n ganse blomspoeling verloor het weens ontydige reën. Mnr.CT van der Merwe, uitvoerende hoof van AL3 en voorsitter van die draakvrugvereniging, meen die verlies het minstens 8 t/ha beloop. “Die blomme van draakvrugte kan slegs op een dag bestuif word. Ons is goed voorberei met byekorwe wat op die regte tyd op die regte plekke is. Met een van ons blomspoelings het dit egter gereën, die bye het nie gewerk nie en ons het die ganse spoeling se oes verloor.” Daar is tans nie veel wat daaraan gedoen kan word nie, maar dit is deel van die kultivarevaluasieproses waarmee die vereniging tans besig is. “Ons soek kultivars wat soet is, goeie drag gee en eweredige produksie gee van November tot…

K A APSE navorsers is besig om die waterbehoeftes van Japannese hoëproduksie-pruimboorde te bestudeer, asook hoe dit met verloop van verskillende groeifases wissel. Hulle bekyk ook hoe die beskikbaarheid van water al dan nie opbrengs en gehalte beïnvloed. Baie min inligting is plaaslik en internasionaal oor dié onderwerp beskikbaar. Die meeste verwante studies kom uit Spanje, sê die studieleier, prof. Nebo Jovanovic van die departement aardwetenskappe en die instituut vir waterstudies aan die Universiteit van Wes-Kaapland (UWK). “Pruimproduksie is heeltemal van besproeiing afhanklik.” Die waternavorsingskommissie en die sagtevrugtebedryfsorganisasie Hortgro finansier saam die drie jaar lange projek. Soortgelyke projekte is aan die gang in die sagtevrugtebedryf oor pere, appels en sitrusvrugte. Die grondwaterbalans, die groei van die blaredak, opbrengs, gehalte en evapotranspirasie sal onder meer gemeet word. Die meeste uitvoergehaltepruimboorde in…

Om 80% van sy dieseluitgawes ingevolge die rabat te kan terugeis, moet ’n boer aan die bepalings van gedeelte 3 van skedule 6 van die Doeane- en Aksynswet (Wet 91 van 1964) voldoen. Hierdie skedule is só wyd en breedvoerig opgestel dat dit ’n baie wye diskresie aan die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) verleen, wat tot nadeel van boere kan wees indien daar nie met groot sorg te werk gegaan word nie. Die SAID is glo besig om die metode met betrekking tot hoe dieselrabatte geëis mag word, te wysig. Tans moet boere geregistreerde BTW-ondernemers wees, sodat dieselrabateise saam met hul BTW-opgawes ingedien word. Volgens die SAID gaan dieselrabateise in die toekoms afsonderlik ingedien word, en boere sal nie meer geregistreerde BTW-ondernemers hoef te wees om dieselrabatte te kan eis nie.…

Agri Bosveld het onlangs sy twintigste bestaansjaar gevier. Landbouweekblad het die geleentheid bygewoon en met van die boere gesels. Die artikel verskaf ’n beeld van die vindingryke planne wat hierdie grensboere maak om bo die res uit te styg en hoe hulle saamwerk en mekaar ondersteun. Agri Bosveld is in 2002 as ’n boerevereniging onder die vaandel van die provinsiale liggaam Agri Noord gestig. Daarna is Agri Noord se naam na Agri Limpopo verander. Agri Bosveld het tot ’n groot boerevereniging gegroei en het 32 lede wat oor ’n wye gebied boer – van die Mogalakwena-rivier in die ooste tot Maasstroom in die weste. ’n Groot getal is grensboere langs die riviere wat aan Botswana grens en die res boer dieper die binneland in. Hou Landbouweekblad dop vir ’n artikel…

Green Valley Nuts het destyds sowat 16 kultivars van reg oor die wêreld na Suid-Afrika ingevoer, maar slegs drie hiervan was kommersieel suksesvol in die plaaslike klimaat. Dit is die Israeliese Ariyeh en Shufra, en Sirora uit Australië. “Die kriteria waarna hulle gekyk het, was die opbrengs en bemarkbare persentasie, en die neut se vorm, grootte en smaak. Ariyeh groei meer regop, dit is groeikragtig en lewer ’n lang, groot neut. Shufra is ’n kleiner boom met ronder neute. Sirora lyk amper soos ’n wilgerboom en het ’n baie goeie opbrengs.” Dié drie kultivars werk op Suid-Afrikaanse bodem en bring die verlangde grootte, gehalte en drag voort, maar die Pistachio Nut Company voer ook nuwe kultivars en onderstamme in om op die proef te stel in sy strewe na vooruitgang.…

Die regte soort weiding kan ’n deurslaggewende rol speel in die suksesvolle oorwintering van skape op weiding. Kies slim aan die hand van die regte vrae. Eenjarig of meerjarig? Meerjarig is goedkoper. Eenjarig is makliker om by ’n spesifieke behoefte in die voervloei in te pas. Meerjarig gebruik baie water, veral in die somermaande. Die keuse sal hoofsaaklik afhang van die spesifieke voervloeibehoefte en die beskikbaarheid van water. Mengsel of monokultuur? Mengsels wat peulplante en grasse insluit, is altyd beter as enkelstande. Watterkultivars?Net soos dit belangrik is om goeie ramme te gebruik, is dit belangrik om net die beste kultivars aan te plant. Wees versigtig vir goedkoop, ongeregistreerde kultivars. Die keuse van ’n kultivar is amper belangriker as die keuse van ’n gewas. Saadmaatskappye verkoop net die saad van kultivars…

SÓ SÊ ’N WORTELKENNER Arno Rautenbach is die tegniese verkoopsverteenwoordiger van Syngenta se AME-groentesaad. Hy vertel meer oor wortelboerdery in Suid-Afrika. Waar is Suid-Afrika se groot wortelproduksiestreke? Ons grootste wortelboere is by Brits en Tarlton, maar eintlik kan ’n mens sê Gauteng is Suid-Afrika se grootste produksiestreek. Daar is nie baie wortelboere in die land nie, maar dié wat dit wel verbou, is taamlike groot boere. Waarom sien so min mense kans om wortels te verbou? Dit is ’n baie arbeidsintensiewe gewas. Daar is wel opsies om die wortels meganies uit te haal, maar dan moet jy die regte kultivars aanplant, want die blare moet sterk genoeg wees. Watter klimaat vereis wortels om te floreer? Tradisioneel is wortels ’n wintergewas, maar deesdae is die tegnologie en teelmateriaal van die kultivars…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com KONFERENSIES 7-8 MAART: Landbouweekblad se konferensie oor herlewingslandbou. Reitz. Navorsingsresultate van proefpersele in die somerreënstreek, die koste van herlewingslandbou en watter somme om te maak as boere na dié stelsel wil oorskakel. E-pos: events@landbou.com 10 MAART: Landbouweekblad se konferensie oor herlewingslandbou. Ottosdal. 10 MAART: Wes-Kaapse Boerbokklub, Hondswijk, Wellington. Threska Roux, 082 846 5632; e-pos: Threska@kwandagroup.co.za 15 MAART: Landbouweekblad se konferensie oor herlewingslandbou. Kaapstad. 15-17 MAART: Kongres en uitstalling, SA Besproeiingsinstituut, Gqeberha Sun Boardwalk. Nuwe kennis, nuutste tegnologie en nuwe geleenthede in produktiwiteit, volhoubaarheid en waterbesparing in die landbou. Web www.sabi.co.za of e-pos: riana@sabi.co.za 16 MAART: Wyntoerismekonferensie, Boschendal. Die waarde van wyntoerisme as ’n sleutelwerktuig om…

DAAR is aanduidings dat ’n wêreldwye krisis in die voorsieningsketting teen einde vanjaar stadigaan kan begin verbeter. Tog is die agterstande in handelskanale só groot dat dit tot diep in volgende jaar kan duur voor die bedrywe wat die swaarste getref is, vaagweg soos normaal sake kan doen ‒ mits ’n nuwe kinkel in die covid-19-pandemie nie van voor af chaos saai nie. Mnr. Steve Cahillane, uitvoerende hoof van die kosgroep Kellogg’s, sê ’n geleidelike verligting van die tekorte, bottelnekke en algehele ontwrigting word aan die einde van die jaar verwag. “Tot 2024 sal daar egter nie enige soort herstel van ’n normale omgewing wees nie omdat dit so drasties ontwrig is.” Mnr. Philip Lane, ’n ekonoom van die Europese Sentrale Bank, vergelyk die situasie met die nadraai van die…

5,7% Voedselprysinflasie was in Januarie 5,7%, wat 0,9% hoër is as die vorige maand. Olies en vette se prys was 22,9% hoër as ’n jaar tevore. Vleispryse was 8,2% hoër as ’n jaar tevore, en 1,2% hoër as in Desember. Groentepryse was 8,6% hoër as die vorige jaar, en 3,4% hoër as in Desember. Melk, kaas en eiers was 5,2% duurder as ’n jaar tevore. Die verbruikersprysinflasie was 5,7%, wat 0,2% hoër is as in Desember. — Statistieke SA 11,5% ’n Nuwe Britse belasting op ingevoerde wyn tree oor ’n jaar in werking waarvolgens wyne wat meer as 11,5% alkohol bevat, inkrementeel hoër belas sal word. Dit sal veral uitvoerders met warmer klimate, soos Suid-Afrika en Australië, raak, want met meer hitte kom ’n hoër alkoholinhoud. Die waarde van Suid-Afrikaanse…

MNR. HANNES NEL van die plaas Kroonfontein by Ladismith dra die kroon as die Landbounavorsingsraad se melkboer met die laagste somatiese seltelling in Suid-Afrika. Lees op bl. 38 oor sy gediversifiseerde boerdery. Vertel van jou gesin. Ek en my vrou, Antoinette, het drie kinders – Elmien, ’n onderwyseres wat getroud is en op Bonnievale woon, Charl, ’n ingenieur in Kaapstad, en JJ, wat sy klerkskap by ’n ouditeursfirma op Stellenbosch doen. Waar hou julle vakansie? Ons het ’n strandhuis by Reebok en ons geniet dit ook in die Bosveld. Wat lees jy graag? Alle nie-fiksie. Hou jy van sport? Ja, alle sport, veral rugby en krieket.…

POLITICI, tenderpreneurs en staatsamptenare het die kuns vervolmaak om te steel, sê ’n suksesvolle swart aartappelboer. Mnr. Phophi Raletjena, ’n boer van Limpopo, het op Aartappels Suid-Afrika se transformasiesimposium gesê daar is baie geld in die land om meer suksesvolle swart boere te produseer, maar die regering se modus operandi laat veel te wense. “As ’n mens op papier kyk, behoort die regering hom te skaam omdat daar van 1994 tot nou minder as 1% swart aartappelboere (ontwikkel) is.” Dit terwyl miljarde rande bestee word. Raletjena het gesê Aartappels Suid-Afrika bereik baie meer met baie minder geld. Politici, tenderpreneurs en staatsamptenare steel volgens hom “wettig”, sodat ’n mens hulle nie hof toe kan neem en die saak wen nie. Sulke mense hou die land terug – nie net swart boere…

DIE waardeerder-generaal (WG) se praktyk om ’n waardasieformule, waarvan die huidige gebruikswaarde van grond ’n element is, as ’n algemene reël op boerdery-eiendomme toe te pas, sal hopelik tot ’n einde kom ná ’n onlangse hofuitspraak. Die grondeisehof het op 11 Februarie uitspraak gelewer in die saak van die Molotogemeenskap teen die minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling en ander, waar die departement die grondeienaars gemiddeld 33,7% minder as markwaarde vir die grond wou betaal. Die dispuut oor vergoeding het beteken dat die Molotogemeenskap etlike jare nadat hul resitusie-eis goedgekeur is, steeds op hul grond wag. Op die feite van die saak het die hof beslis dat markwaarde – aangepas in ooreenstemming met inflasie – regverdige en billike vergoeding daarstel. Volgens regulasies ingevolge die Wet op Eiendomswaardering (Wet 17…

DEUR die regte data in te samel en dit dan reg in te span, kan boere en ander belanghebbendes in die landbouwaardeketting die impak van gebeure soos verlede jaar se plundery, die kuberaanval op Transnet, en vraghouertekorte bestuur, volgens mnr. Greg Whitaker van die landboudatamaatskappy AgrigateOne. Whitaker het op die onlangse Fresh Solutions-konferensie, wat jaarliks deur die varsprodukte-bemarkingsvereniging aangebied word, gewaarsku dat boere in die varsproduktebedryf Suid-Afrika se infrastruktuur in ag sal moet neem wanneer hulle beplanning doen oor die bestuur van hul oeste in die toekoms. “Die sitrusbedryf alleen gaan oor die volgende tien jaar 8 000 ekstra vragmotors nodig hê om die groeiende produksie te karwei.” Die Fresh Solutions-konferensie was die eerste van die PMA-geleenthede wat onder die vaandel van die nuut gestigte International Fresh Produce Association (IFPA)…

DIE landboumaatskappy Obaro het onlangs ’n 50%-belang gekoop in Koedoeskop Kunsmis, wat hoofsaaklik in vloeibare kunsmis en pasgemaakte mengsels spesialiseer. Daarmee saam het Koedoeskop Kunsmis die Afrifert-kunsmisvermengingsaanleg op Groblersdal oorgeneem, asook die toekomstige bemarkingsregte van Afrifert se produkte. Mnr. Nic Bronkhorst, besturende direkteur van die Obaro-groep, sê die vennootskap met die eienaars van Koedoeskop Kunsmis en die verkryging van die vermengingsaanleg gee die groep toe-gang tot die hele kunsmiswaardeketting, wat tot voordeel van sy boereklante is. “Ons stap om hierdie besighede te laat saamsmelt, word aangespoor deur die behoefte van boere om ’n kundige vennoot binne die waardeketting te hê wat aan al hul bemestingvereistes kan voldoen. Dit geld van grondstof en standaardkunsmismengsels tot baie gespesialiseerde toepassings met bymiddels vir spesifieke plantvereistes. “Dit stel produsente in staat om hul gewasse…

SAAIBOERE op die watertafelgronde van die Wes-Vrystaat is vanjaar swaar getref deur vloedskade weens oorvloedige reën, maar jare lange navorsing gee hulle die geleentheid om op 4 Maart deeglik te besin oor wat hulle volgende te doen staan. Die sandgrondontwikkelingskomitee (SOK) gaan tydens die SOK-inligtingsdag drie jaar se proefresultate in verskillende produksiepraktyke deel. Die inligtingsdag word gehou op mnr. Danie Minnaar, voorsitter van die SOK, se plaas, Springboklaagte. “As jy nat toestande moet trot-seer, soos baie boere vanjaar in veral die westelike produksiestreek van die land ondervind het, moet jy uit die boks begin dink om te oorleef,” sê Minnaar. Die SOK is amper 15 jaar oud en het die afgelope dekade, met fiinansiering van die Mielietrust, twee onafhanklike navorsers, drs. Andre Nel en Danie Beukes, aangestel om die komitee…

INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 2,1%, of $5,16/t (R77,81/t), tot $255,23/t (R3 849/t) gestyg. Op ’n jaargrondslag is dit 18,6% hoër. Verwagte pryse: Maart – $257,70/t (R3 886/t), Mei – $257,15/t (R3 878/t), Julie – $254,79/t (R3 842/t). PLAASLIK: Die Safexprys van witmielies het met 0,1%, of R2/t, tot R3 635/t teenoor die vorige week gestyg. Die prys van geelmielies het met 1,1%, of R40/t, gedaal. Op ’n jaargrondslag is witmielies 11,4%, of R373/t, duurder, terwyl geelmielies 12,4%, of R414/t, duurder is. Verwagte witmieliepryse: Maart – R3 597/t, Mei – R3 610/t, Julie – R3 637/t. Verwagte geelmieliepryse: Maart – R3 740/t, Mei – R3 764/t, Julie – R3 763/t. INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 2,4%, of $6,67/t (R100,59/t), tot $290,63/t (R4 383/t) teenoor die vorige week gestyg. Op ’n…

Die leierboer en voorsitter van Agri Limpopo, mnr. Piet (Sitrus) Engelbrecht, het ook die viering van Agri Bosveld se twintigste bestaansjaar bygewoon. Volgens hom is boere deesdae baie by hul plaaslike toestande aangepas. Dit het by plaasveiligheid begin en na ander aspekte van die lewe op die platteland oorgespoel. “Ons kyk na ’n plan om die paaie in Limpopo onder ons beheer te kry sodat boere kan help om dit in stand te hou, sonder om aanspreeklik gehou te word as iets skeef loop.” Engelbrecht boer met sitrus (sagtesitrus, suurlemoene en hardesitrus) en kontantgewasse (botterskorsies, katoen, sojabone en droëbone) by Marble Hall. Limpopo is ’n provinsie wat vir baie soorte boerdery geskik is. Daar is ook baie potensiaal vir uitbreidings. Sommige boere brei uit met vertakkings soos kersies en bessies…

’n Konsortium plaaslike en internasionale instellings wat verbind is tot die bewaring van Suid-Afrika se natuurlewe-ekonomie doen tans navorsing om te sien hoe private grondeienaars deur bestuurspraktyke, soos biltongjag, wildvleis- en die verkoop van lewende wild, die volhoubaarheid van ’n biodiversiteitsgebaseerde ekonomie moontlik maak. “Tans formuleer die staat beleid oor die wild- en natuurlewesektor sonder data en kennis van hoe die private sektor se bydrae tot volhoubaarheid, werkskepping, rehabilitasie of die herstel van biodiversiteit en grond ’n rol speel,” sê mnr. Matthew Child van die Suid-Afrikaanse instituut vir biodiversiteit (Sanbi) wat aan die stuur van die navorsingsprojek staan. Die projek vir volhoubare natuurleweekonomieë (Swep) is einde 2020 in die lewe geroep toe geld uit die presidensiële stimulusprojek vir werkskepping beskikbaar gestel is om verligting in die biodiversiteitsektor te bring. Dit…

Een van die dinge op my emmerskoplys ná my uittrede by Graan SA was om die Krugerwildtuin van noord na suid deur te ry in ’n motorwoonwa. Ons het dit in Desember gedoen. Ja, dit was warm, maar dit is wanneer al die klein bokkies gebore word en die voëls broei. Dit het beslis aan ons verwagtinge voldoen. Een oggend het ons gekyk hoe ’n groep wildehonde ’n groot trop rooibokke bestorm en in die daaropvolgende chaos ’n hele paar klein rooibokkies gevang het. Het die wildehonde dié aanval vooraf fyn beplan of is dit bloot in hul aard om chaos en verwoesting te veroorsaak? Wat ek gesien het, was die weerloosheid van die bokkies wat maar twee weke oud was en geen benul gehad het wat aangaan nie. Kan…

Feitlik al die groot damme in Suid-Afrika loop oor met lewegewende water terwyl ek hierdie rubriek skryf. Ons prys God en juig: Halleluja! Ongelukkig ken ons die ou spreekwoord dat een mens se brood ’n ander een se dood is. Die Noord-Kaap, Oos-Kaap en Namibië het ná ’n droogte wat in sommige dele sewe jaar geduur het, weer goeie reën ontvang en daar lyk dit nou soos in die tuin van Eden. Daar is egter ander dele, soos die Vrystaat en Noordwes, waar die mielies aan die versuip is. Ek wil graag ons medeboere aanmoedig om na bo te kyk en te onthou dat die Here Jesus Christus ons nie vergeet het nie. Gal. 6:9 sê: “Laat ons dan nie moeg word om goed te doen nie, want as ons…

In die meegaande TABEL is ’n opsomming van grondtransaksies groter as 10 ha in die Wes-Kaap vir die 12 maande tot Januarie vanjaar. Die impak van die swak ekonomie en droogte is besig om te versag. Altesaam 51% van die distrikte toon ’n gunstige prysneiging. Daar is 498 ooreenkomste gesluit wat 194 274 ha teen R4,133 miljard behels het. By Calitzdorp (23,7%), Montagu (11,6%), en Tulbagh (16,4%) het pryse stewig gestyg. Pryse het met meer as 10% gedaal by Beaufort-Wes (-11,7%), Bredasdorp (-13,8%), George (-10,8%), Kaapstad (-11%) en Mosselbaai (-12,8%). Ten opsigte van plaasgrootte, lyk die verhandelings soos volg (met verlede jaar se syfer tussen hakies): kleiner as 50 ha, 36% (35%); 50-150 ha, 26% (17%); 150-300 ha, 11% (14%); 300-450 ha, 7% (10%); 450-600 ha, 3% (6%); groter as…

‘As ’n mielie versuip het, kan hy ’n ton kunsmis kry en dit gaan niks help nie.’ MNR. DEDRIK PRETORIUS, landboukundige van Omnia in Noordwes, oor gewasskade. Bl. 14 ‘Watertafelgronde is soos ’n bad waarvan die prop in is.’ MNR. DANIE MINNAAR, voorsitter van die sandgrondontwikkelingskomitee, oor hoe vanjaar se vloede nog tot volgende jaar versuipskade by gesaaides kan veroorsaak. Bl. 24 ‘Dit is die afgelope tien jaar grootliks geïgnoreer.’ MNR. DIRK VAN PAPENDORP, boer by Heidelberg, oor Overberg Water se nakoming van die instandhoudingsplanne wat vir elke waterskema onder sy beheer opgestel is. Bl. 22 ‘Dit is ál hoe jy die toekoms van die bedryf kan verseker en jong mense betrokke kry.’ MNR. HENNIE BOOYSEN, voorsitter van die Suid­Afrikaanse Boerbok-telersvereniging, oor die waarde van die nuwe nasionale ooiskou wat…

Ons soek eenvoud. Dit is maar die mens se aard — om die kompleksiteit van die lewe tot eenvoudige, praktiese oplossings te reduseer. Ons doen dit al sedert die dae toe ons nog in grotte gewoon het. Toe het ons leer vuur maak, en só ’n wonderlike en eenvoudige oplossing vir ’n reeks probleme gevind. Skielik kon ons kos gaarmaak, hitte kry, en die rits diere wat ons wou vang, op ’n afstand hou. Daardie drang om oplossings vir die ingewikkeldheid van die lewe te vind, het oor die eeue heen wonderlike resultate gelewer — van diep, roerende kuns wat ’n komplekse emosie netjies kan vasvang, tot ons vermoë om die ingewikkeldhede baas te raak wat ons toelaat om die ruimte te verken. Boere ken die genot wat kom met…

VERNUFTIGE BOER BOU EIE BESPROEIINGSKEMA Deur die water van vier windpompe wat ver van mekaar staan, in een dam te konsentreer, het mnr. Petra van der Walt op die plaas Waaifontein by Springfontein op vernuftige en ekonomiese wyse voorsiening gemaak vir die besproeiing van sowat 10 morg (8,6 ha) vrugbare grond. Die wyse waarop hierdie windpompbesproeiingskema beplan is, is vernuftig, die manier waarop dit gedoen is, oordeelkundig, en die hele onderneming is teen ’n verrassend lae koste uitgevoer. Die gevolg is dat dit een van die mees ekonomiese besproeiingskemas is waaraan ’n mens kan dink. Met behulp van ’n sweistoestel waarmee hy handig kan werk, het Van der Walt eers vir hom ’n drietonsleepwa gemaak. Dit het hom maar sowat £20 (R40) gekos, want hy verstaan hoe om nuttig gebruik…

MNR. TERENCE TEGG het op 17 Februarie die tweede veiligheidswag geword wat dood is in die voortslepende staking by die suiwelmaatskappy Clover, nadat mnr. Tsephe Molatsi op 22 Januarie deur gewelddadige stakers vermoor is. Dit is ondanks ’n interdik wat Clover op 24 Januarie bekom het wat onder meer bepaal het dat vakbondleiers geweld as deel van die staking moes veroordeel. Volgens Clover het sowat 150 stakende werkers op 17 Februarie by sy Clayville-tak byeengekom, vanwaar hulle na ’n byeenkoms by Clover se Atlas-tak sou gaan. Hulle het veiligheidswagte by die Clayville-tak met vuurwapens, klippe, knuppels en ander wapens aangeval, terwyl die veiligheidswagte met rubberkoeëls gereageer het. Twee wagte is ook ernstig be-seer in die aanval. Getuies van vorige gebeure is gedreig en is nou in getuiebeskerming. Clover sê twee…

RAISINS SA het die verwagte bemarkbare rosyne-oes vanaf 78 000 ton tot 65 000 ton verlaag weens ongunstige weerstoestande vanjaar. Die reënval was sedert begin vanjaar meer as die gemiddelde en daar was ook dreigende vloedtoestande in die Oranjeriviervallei. Die organisasie sê skade weens hoë watervloei in die Oranjerivier, met ’n spits van 3 800 kubieke meter per sekonde (kumek), was beperk tot sowat 2,5% van die totale hektare onder rosyne. Die riviervlak het sedertdien tot minder as 2 000 kumek gedaal, wat tans geen risiko’s skep nie. Raisins SA sê in ’n verklaring hy het die afgelope twee weke die werklike skade op plase gaan beoordeel. Mnr. Stefan Jordaan, landbouspesialis van Raisins SA, het gesê aanvanklik was die Brix-vlakke van die tafeldruiwe steeds laag, selfs by sultanas, omdat die…

1 NAMIBIË| Bank pleit vir meer vrugte Vrugteprys-inflasie het in Desember met 14,9% gestyg weens die groot vraag en lae voorraad wat met die mees onlangse hoogtepunt van covid-19-besmettings gepaardgegaan het. Die landboubank van Namibië (Agribank) wys daarop dat slegs 4% van die vrugte wat in Namibië verbruik word, plaaslik verbou word. Belegging in vrugteproduksie is dus deurslaggewend vir diversifikasie. Vleispryse het oor dieselfde tydperk met 11,8% gestyg weens betreklik min bemarkbare diere, en hoendervleispryse het met 21,4% gestyg. — New Era 2 ZIMBABWE | Sonneblomme nou verpligtend Kommunale boere in Zimbabwe sal binnekort verplig word om met sonneblomme te boer omdat die regering ingevoerde sonneblomolie ter waarde van $200 miljoen (R2,9 miljard) met plaaslike produkte wil vervang. Die land voer jaarliks 60 000-65 000 ton onverwerkte sonneblomolie…

’n Taakspan van alle rolspelers is gestig om die waterkwessie in die Overberg te takel. Die taakspan sal planne vir die medium- en langtermyn aan mnr. Anton Bredell, Wes-Kaapse minister van plaaslike regering, omgewingsake en ontwikkelingsbeplanning, rapporteer. Volgens mnr. Jannie Strydom, uitvoerende hoof van Agri Wes-Kaap, het hulle by ’n vergadering met die Overberg Waterraad op 12 Februarie “geen doekies omgedraai” om die erns van die waterkrisis aan die hoof uitvoerende beampte en operasionele bestuurder te stel nie. “Ons het die belangrikheid van die drie skemas vir die landbou uitgespel en die impak wat die ineenstorting van die skemas op die streek en die provinsie se ekonomie kan hê, verduidelik. “Ons het ook die raad se verantwoordelikheid en aanspreeklikheid uitgelig.” Mnr. Phakamani Buthelezi, hoof uitvoerende beampte van Overberg Water, het…

MNR. SENZO MCHUNU, minister van water en sanitasie, het gesê sy departement wil die agterstande met aansoeke vir watergebruiksregte teen einde Junie vanjaar uitwis. Hy het op ’n beraad oor waterkwessies in Midrand gesê die departement het ’n proses ontwikkel, maar is ontvanklik vir raad en menings deur afgevaardigdes by die beraad sodat hy nie meer mense sal frustreer wat aansoeke indien nie. Die grootste agterstand is vol-gens Mchunu in die Wes-Kaap. Die departement wil sy amptenare wat met aansoeke werk, oplei sodat dit hoogs bekwame amptenare sal wees wat die verwerking doen. Die departement wil ook aansoekers oplei oor wat alles nodig is vir ’n aansoek, sodat aansoeke nie heen en weer gestuur hoef te word nie. Mchunu het verwys na pres. Cyril Ramaphosa se belofte in sy staatsrede…

Kanolakultivars wat in 2021 die beste gevaar het in kultivarproewe in die Swartland was die konvensionele kultivars Diamond (3 050 kg/ha) en Quartz (2 747 kg/ha), die Clearfield-kultivar 43Y92 (2 842 kg/ha) en die nuwe triasienverdraagsame kultivar Blazer TT (2 649 kg/ha). Luidens die jongste uitgawe van die Canolafokus-nuusbrief van die Proteïennavorsingstigting is 13 kultivars in die Swart-land en Suid-Kaap getoets. Volgens mnr. Piet Lombard, me. Lisa Smorenburg en dr. Johann Strauss van die Wes-Kaapse departement van landbou het die konvensionele kultivar Quartz (3 449 kg/ha) die beste gevaar in die Suid-Kaap. “Diamond kon weens die voorkoms van Sclerotinia in nie een van die drie proewe volgens opbrengspotensiaal presteer nie. Proewe is net een keer bespuit, maar dit was nie voldoende vir goeie bestryding nie.” Van die TT-kultivars het Blazer…

Dr. Marion Javal sê kenners is nog nie seker hoekom die Cacosceles newmannii-langhoringkewer na suikerriet versprei het en nie meer net op die inheemse plante waarmee dit tipies geassosieer word, voorkom nie. “Dit is nogal moeilik om die kewers raak te sien. Hulle word veral tussen die wortels gevind, waar hulle moontlik daaraan vreet. Hul larwes grawe ook gangetjies in die suikerriet en vreet die binnekante daarvan uit. Dit veroorsaak die meeste probleme, want die plant vrek hiervan. Die boonste dele van besmette suikerriet kwyn vinnig en duidelik.” Volgens Javal was daar nog min sukses met die biokontrole-agente wat tans as teenvoeter teen die plaag getoets word. Dit sluit ’n entomopatogeniese swam en ’n paar soorte nematodes in. “As bekampingsmaatreël haal boere tans die suikerriet uit in ’n land wat…

In 1990 het Sundale melk van agt Jerseykoeie vanuit staalkanne aan die informele mark begin verkoop. Meer as dertig jaar later is dié maatskappy ’n gerekende melkverwerker in Suid-Afrika en vervaardig verwerkte melkprodukte, soos jogurt, melk, maas, sagte kase en room van melk gelewer deur 18 omliggende melkboere vir die plaaslike mark. Hierdie familie-onderneming het ontstaan in ’n tyd toe die melkbedryf en Suid-Afrika baie verander het, sê mnr. Pierre van Rensburg, uitvoerende hoof. Sy pa, Neil, het begin om melk vanuit vlekvryestaalkanne aan die informele mark by Qonce (voorheen King William’s Town) in die voormalige Ciskei te verkoop, met sy ma, Sandi, wat na die agt Jerseykoeie omgesien het. Die maatskappy het in 2010 die groot sprong geneem deur sy verwerkingswerksaamhede na die Oos-Londense spesiale ekonomiese sone te verskuif.…

Plante kan deur verbouing reggekry word, en vir die mens is dit onderwys. Daarom is die voortbestaan van die Laerskool Unitas in een van die verste uithoeke van Suid-Afrika ononderhandelbaar, meen mnr. Cobus Coetzee, voorsitter van Agri Bosveld. “Kyk, ons is afgeleë. As die boerevereniging môre toemaak, gaan ek nie opbou boer nie. As die kerk nie langer kan voortbestaan nie, sal jy ’n ander plan maak om kerk te hou. Maar as ’n skool sy deure sluit, is daar geen ander plan nie as dat die boere se vroue en kinders na ’n dorp moet trek waar daar ’n goeie skool is.” Skole op die platteland is baie belangrik. “Daarom doen die mense in ons distrik baie moeite om die skool se finansies te versterk en te laat voortbestaan,”…

WORTEL-ENSPESERYPIEKELS Ek maak gereeld ’n soortgelyke komkommerpiekel wat ons saam met alles eet. Ek het die speserye effens aangepas en papierdun skyfies wortel gebruik. Die eindresultaat is heerlik. Ek gebruik die piekels in slaai of op ’n kaasbord. Die soet-suur piekels smaak fantasties saam met sterk, ryp kaas. ■ 4 groot wortels Piekelmengsel ■ 375 ml appelasyn ■ 250 ml suiker ■ 7 ml sout ■ 4 vars lourierblare ■ 5 ml elk vinkelsaad, gemengde kruie, wit mosterdsaadjies en heel swartpeperkorrels Gebruik ’n groenteskiller om die wortels te skraap en ’n mandoliensnyer of vlymskerp mes om die wortels in papierdun skyfies te sny. Hou eenkant. Verhit al die bestanddele vir die piekelmengsel in ’n kastrol tot die suiker opgelos is. Verhit verder tot kookpunt en kook vinnig vir 30 sekondes.…

Argeoloë het tekens van die gifbol (Boophone disticha) in Suid-Afrikaanse grotte gevind wat tot 2 000 jaar terugdateer. Dit beklemtoon die noue historiese verhouding tussen die Khoisan (’n term wat na die herderlike Khoikhoi en die jagter-ver- samelaar San verwys) en dié giftige bol uit die Amaryllidaceae-plantfamilie. Boophone is afgelei van die Griekse woorde “bous” (os) en “phone” (dood). Dit dui op die historiese eise wat dié giftige plant aan veeboere gestel het. Disticha verwys na die plant se ongewone waaiervormige blarekroon. Die gifbol – wat relatief wyd oor groot dele van Afrika voorkom – bly een van die gesogste plante in die bedryf vir tradisionele medisyne (dié bedryf is ’n geskatte R2,9 miljard per jaar net in Suid-Afrika werd). Ondanks die bol se giftigheid en hallusionêre eienskappe (hoofsaaklik te…

GAUTENG CARLETONVILLE BRANDVLEI (261), 46 ha, aan Luma Propvest (Edms.) Bpk., van Tswaraganyo Electric BK, R900 000. KLIPDRIFT (422), 130 ha, aan Muiskraal Lewende-trust, van M.C.E. Brits, R4 233 000. KLIPKOP (530), 43 ha, aan Knopp-boerdery (Edms.) Bpk., van Y.M. Knopp, R1 685 000. NIGEL NOOITGEDACHT (176), 22 ha, aan Marriams Panorama Estate (Edms.) Bpk., van V. Coetzee, R3 250 000. VISCHGAT (467), 112 ha, aan K2020008374 SA (Edms.) Bpk., van Erasmus Brothers Farming BK, R2 000 000. WITPOORTJE (117), 421 ha, aan Kiron Projects (Edms.) Bpk., van Terra Argum (Edms.) Bpk., R17 118 364. KWAZULU-NATAL PIETERMARITZBURG NEW LEEDS (17871), 164 ha, en UMLAAS POORT (17536), 69 ha, aan Falls-trust, van EN Mapstone Farms BK, R18 800 970. UMLAAS POORT (1174), 52 ha, aan Falls-trust, van Edwin Nigel Mapstone-trust, R4…

ILE DE FRANCE LEWENDIGE BELANGSTELLING OP DIÉ VEILINGS Vooruitsigte vir die kleinveebedryf is steeds rooskleurig, veral as die vraag na teeldiere in ag geneem word. Die teelmark vir die Ile de France is tans “lekker wakker”, sê me. Regina Harmse, Ile de France-teler van Ermelo. Op die Molopo Ile de France-groepveiling verlede Junie op Vryburg is die duurste ram van mnr. Bossie Clarke vir R34 000 aan mnr. Gert van der Linde verkoop. Die duurste ooi, ook van Clarke, is vir R26 000 aan Do Soois Landboudienste verkoop. Altesaam 32 stoetramme is vir gemiddeld R14 848 verkoop, stoetooie vir gemiddeld R16 000, dragtige ooie vir gemiddeld R12 240 en ooie met lammers vir gemiddeld R13 571. ’n SA rekordprys van R105 000 is behaal op die eerste Vrystaatse genetiese groepveiling…