Innehållsförteckning för 24 March 2022 från Landbouweekblad

DIÉKANT TOE Die afgeskeepte en onleesbare padborde op die agterpaaie in die Grootrivierpoort-omgewing in die Oos-Kaap het mnr. Ernie Deyzel, boer van Steytlerville, só gepla dat hy ’n foto daarvan op ’n Facebookgroep vir 4x4-ryers geplaas en borge gevra het. Mnr. George Schaaf, eienaar van LA Sport 4x4 Megastore in Gqeberha, het dit raakgesien en aangebied om die borde te borg. Die pad verby Deyzel se plaas, Schuinspad, is die hoofroete vir mense wat veldry deur die Grootrivierpoort. Lees meer by bit.ly/3tUaMMd. KORINGKOMMER Die toestand van China se winterkoring kan die swakste in die geskiedenis wees, volgens mnr. Tang Renjian, die Chinese minister van landbou en landelike sake. Reuters berig hy het gesê ongewoon swaar reën verlede jaar het die aanplanting van sowat ’n derde van die gewone koringhektare vertraag.…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Oekraïne se geskiedenis herhaal homself ■ Internet van dinge vir die boer: ’n Praktiese benadering ■ Eksklusiewe melkgehalte hou produksie lonend ■ Sojaboonsukses met min arbeid op die plaas ■ Mediasie in water- en serwituutdispute ■ Beleërde garsbedryf kry vyfjaarplan ■ Boereplan: Eie toediener red opbrengs in moeilike jaar ■ Elitekoeikompetisie: Eerste finaliste hier! SPESIAAL ■ Wes-Kaap GESIN ■ Wat eet ons vanaand? ■ Probleme pootjie nie Langkloof se oudste boerdery…

SUID -AFRIKA se koring- en mieliereserwes gee Suid-Afrika genoeg tyd om alternatiewe verskaffers te identifiseer as die konflik tussen Rusland en Oekraïne langer duur. Volgens die nasionale landboubemarkingsraad (NBLR) se jongste vraag-en-aanbodramingsverslag het Suid-Afrika ’n koringreserwe van 67 dae en ’n mieliereserwe van 88 dae. Drs. Christo Joubert, Ndiadivha Tempia en Sifiso Ntombela en mnr. Thabile Nkunjana, landbou-ekonome van die raad, sê in ’n verslag Suid-Afrika se mark is verweef met die wêreldmark. Wat in Rusland en Oekraïne gebeur, sal waarskynlik plaaslike pryse raak. “Die oplossing of pogings om die dreigende gevaar van beperkte voedselvoorrade te versag, sal ’n multilaterale benadering verg, wat koördineringspogings in verskeie hawens kan behels, asook die nodige finansiële steun vir die lande wat geraak word.” SOORTE STAPELVOEDSEL Suid-Afrikaners ervaar reeds stygende voedselpryse vir die meeste…

AGT dorpe in die Vrystaat het teen druktyd reeds onder mieliediewe deurgeloop. Volgens Vrystaat Landbou het voorvalle toe reeds by Allan-ridge, Bothaville, Bultfontein, Koppies, Odendaalsrus, Vierfontein, Virginia en Welkom voorgekom. Verdagtes is op Allanridge, Bultfontein en Virginia in hegtenis geneem. Mnr. Jakkals le Roux, Vrystaat Landbou se veiligheidshoof, sê die mieliediewe werk in groepe van tot 20. Hulle is met pangas en messe gewapen. Die gesteelde mielies word in sakke op bakkies gelaai en dan na afsetpunte vervoer om verkoop te word. Die diefstal lei tot enorme finansiële verliese vir boere en hou ook ’n veiligheidsrisiko in vir boere, hul werkers en sekerheidswagte wat die landerye moet beskerm. “Mieliediefstal, soos wat dit in die Vrystaat voorkom, is ’n hoogs georganiseerde misdaad wat deur sindikate bedryf word. Dit is nie honger…

’N BOGEMIDDELDE kans op swaar reën en selfs vloede bestaan in komende maande oor Suider-Afrika as gevolg van intense of afsnylaagdrukstelsels. Volgens mnr. Johan van den Berg, onafhanklike landbouweerkundige, was neerslae op plekke die afgelope tyd selfs swaarder as verwag. In die Noord-Kaap het reën aan die einde van die rosyntjie-oestyd en veral tydens die droogproses groot gehalteverliese veroorsaak. Aan die ander kant is daar kol-kol droogteskade by somergewasse op die Hoëveld van Mpumalanga weens droër toestande. “Veral sojabone kry swaar in hierdie gebiede, aangesien dit nou in die belangrike pitvulstadium is. Dit kan groot opbrengsverliese veroorsaak.” Hy sê in die res van Maart kan dit byna daagliks reën oor groot dele van die somerreëngebied. “Dit lyk of die La Niña-stelsel natter toestande voor die winter kan veroorsaak. Die tropiese…

Waatlemoenproduksie in Suid-Afrika is besig om te daal weens die dalende vraag daarna. Dit is hoofsaaklik weens die hoë pryse wat die verbruiker deesdae in winkels vir dié tradisionele lekkerny moet opdok. Sowat 20 oorsese kultivars – hoofsaaklik uit Amerika en Israel – word tans beproef. “Drie nuwe ronde Crimsontipe kultivars is in die afgelope drie jaar bekend gestel vir kommersiële aanplanting. Nuwe kultivars vir plaaslike verbouing word voortdurend geëvalueer vir helderrooi vleis, smaak en geur, beter houvermoë en beter siekteweerstand,” sê mnr. Hugo Burger, tegniese bestuurder by die saadmaatskappy Hygrotech in die Wes-, Oos- en Noord-Kaap. “Talle produsente keer tel-kens terug na die ou staatmaker-kultivar, Carmen, wat reeds in die laat 1990’s bekend gestel en uiters gewild is. Die meeste van die nuwer kultivars se vleis is rooier teenoor…

Een van haar helderste kleintyd-herinnerings was hoe hulle met haar ma se groen Ranchero gaan eiers aflewer het, vertel me. Anphia van der Walt van die plaas Hamelfontein in die distrik Trompsburg. “Dan ry ons op die grondpaaie met die Ranchero vol gelaai met hout-eierkratte wat elk 30 dosyn eiers bevat het. En, nee. Die eiers het nie gebreek van die geskud nie – ’n eier is baie sterker as wat jy dink.” Haar ma, me. Marietjie Alexander, se eierboerdery het hul drie susters se skoolen koshuisgeld betaal. As haar pa, Derek, se skaapboerdery swaar getrek het, het die hoenders hulle weer deur die moeilike tyd gehelp en omgekeerd. Die eerste hoenderboer op Hamelfontein was eintlik ouma Kotie Alexander, Derek se ma. Die storie van dié hoenderboerdery het ’n bittersoet…

Min dinge frustreer ’n boer soveel soos wanneer hy iets moet oplaai wanneer hy alleen is, maar dit nét te swaar is vir hom. Dan smag hy na hulp, of na ’n nuttige klein hyskraan soos dié wat deur mnr. André Cilliers, ’n deeltydse boer en sakeman van Krugersdorp, ontwerp is. Cilliers het op ’n plaas by Lindley grootgeword, waarna hy die sakewêreld betree het. Hy het egter altyd sy eie boerdery begeer en het in 2014 deeltyds op ’n stukkie huurgrond op die plaas Kloofrus by Krugersdorp met vee begin boer. Daar het hy gou agtergekom hy het die aanleg om praktiese patente uit te dink en bou. Dit bespaar hom geld gemeet aan nuwe werktuie, wat sy klein boerdery nie kan bekostig nie, want hy glo daaraan dat…

Matrikulante se vakkeuses is een van die belangrikste faktore vir toelating tot verdere studie en ’n loopbaan in die landbou en verwante bedrywe. Só sê prof. Leopoldt van Huyssteen, akademiese hoof en direkteur van die Academy for Environmental Leadership SA (AEL). Dié private hoëronderrig-instelling, naby Upington in die Noord-Kaap, bied ’n geakkrediteerde hoër sertifikaat in bewaringsekologie op NQF-vlak 5 aan. Hierdie kwalifikasie stel die AEL se studente in staat om direk in aanmerking te kom vir van die nuwe werkgeleenthede. Alternatiewelik kan hulle hulle verder bekwaam deur ná afloop van die AEL-studiejaar verder te gaan studeer. Die kursus ontwikkel en slyp studente se vaardighede vir loopbane in sektore soos die landbou, wildbedryf, bosbou, mynbou, hernubare energie, ekotoerisme, wetstoepassing en natuurbewaring. Die AEL dien sodoende as ’n beginpunt vir verskeie loopbaangeleenthede…

SÓ SÊ ’N PEKANNEUTBOER Heiko Meier en sy gesin woon op Schaapkraal by Commondale naby Mkhondo, waar hy ook ’n pekanneutkwekery bedryf. Hy boer met 120 ha pekanneutboorde langs die Visrivier by Cradock en nog 140 ha langs die Oranjerivier by Grootdrink. Hoe het jy die pekanneutbedryf betree? Ek het nog altyd ’n passie vir bosbou en plant gehad, en het 32 jaar gelede ’n pekanneutkwekery begin om plantmateriaal vir ons eie boorde te verskaf. Die kwekery is steeds op ons familieplaas, maar danksy die hoër opbrengspotensiaal en minder bedreiging van grondeise het ek 20 jaar gelede my pekanneutplase uitgebrei na die Karoo en die Noord-Kaap. Waar aard pekanneutbome goed? Daar is verskillende kultivars wat aangepas is vir ’n verskeidenheid klimaatstreke. In die oostelike streek met hoë reënval het jy…

Elke mens het ’n storie. Trouens, as jy mooi daaroor dink, sal jy saamstem dat elke mens se lewe van die begin tot die einde sy eie storie is. Sommige van hierdie stories kan heerlik interessant wees en dit is jammer dat so baie daarvan verlore gaan omdat die wil om dit lewend te hou, net nie daar is nie. Kontrei-stories – die goeies sowel as die minder goeies – is ’n spieël waarin gekyk kan word as jy wil weet hoe die gemeenskap daar uitsien. Of dit kan ’n venster wees waardeur jy kyk om vermaak te word of soms ontsteld kan word as dit ’n slegte skinderstorie is. Ons eie geskiedenis het ook sy storievertellers gehad wat aan talle luisteraars genot verskaf het – al was vele daarvan…

Die Rusland-Oekraïne-oorlog kan Afrika nadelig beïnvloed wat landbouproduksie en voedselsekerheid betref omdat albei lande belangrike graanuitvoerders na Afrika is. Afrikalande het in 2020 landbouprodukte van $4 miljard (R60,21 miljard) uit Rusland ingevoer. Koring het 90% daarvan uitgemaak. Oekraïne het in 2020 landbouprodukte van $2,9 miljard (R43,5 miljard) na Afrika uitgevoer. Hiervan was 48% koring en 31% mielies. Terwyl Egipte die grootste koring-invoerder van Rusland en Oekraïne is, voer Libië, Soedan, Nigerië, Tanzanië, Algerië, Kenia en Suid-Afrika ook grootskaals koring uit Rusland en Oekraïne in. Teen vroeg Maart, ná die Russiese inval in Oekraïne, het mieliepryse met 21% gestyg, koring met 35% en sojabone met 20%. In die Sahel en Wes-Afrika alleen het 26 miljoen mense nie toegang tot genoeg kos nie. ’n Langer oorlog en die ontwrigting van landbouhandel sal…

798 In Februarie is 798 trekkers verkoop, wat 20% meer is as die 665 eenhede wat in Februarie 2021 verkoop is. Vir die jaar tot dusver is trekkerverkope ook 20% meer as die ooreenstemmende tyd in 2021. Daar is ook 19 stropers verkoop, vyf meer as die 14 wat verlede Februarie verkoop is. Vir die jaar tot dusver was stroperverkope 21% hoër. Dit sal ’n ruk duur om die effek van die konflik tussen Rusland en Oekraïne op die plaaslike landbou- en landboumasjineriebedrywe te evalueer. – SA Landboumasjinerieassosiasie 40% Termynkontrakte vir koring in Chicago het in die tweede week van Maart met 40% gestyg – die grootste styging ooit, tot die hoogste vlak in 14 jaar weens ontwrigtings wat wêreldwyd in koringvoorsiening veroorsaak is deur die Russiese inval in Oekraïne.…

QUO VADIS, KAROOBOER? Die eerste boere van Europeseafkoms het hulle sowat 200 jaar gelede in die Karoo kom vestig. My oupagrootjie is in 1828 op Rietfontein, halfpad tussen die huidige De Aar en Strydenburg, gebore. Hy is met die perdekar Graaff-Reinet toe geneem om gedoop te word. Ek vermoed sy pa moes ver suid gaan draai om Graaff-Reinet vanuit die suide te nader vanweë die bergagtige terrein noord en wes van Graaff-Reinet. Daar word vertel dat daardie eerste boere en hul gesinne vir tot ses jaar slegs vleis geëet het! Gedurende die Amerikaanse burgeroorlog is die voorsiening van katoen aan Brittanje, wat toe die “fabriek” van die wêreld was, afgesny. Dit het ’n wol- boom veroorsaak. Baie boere het toe die Karoo ingetrek om met Merino’s te boer. Hulle het…

ONDANKS die beste oeste in jare, heers onsekerheid in die vrugtebedryf, sê mnr. Jacques du Preez van Hortgro. “Met logistieke en produksiekoste wat met dubbelsyfers toegeneem het, was dié oorlog die laaste ding wat ons nou nodig gehad het.” Sowat 21% van die uitvoerpeeroes het verlede jaar na Rusland gegaan, 6% van appeluitvoer en 9% van pruimuitvoer. “Die onmiddellike krisis is die vrugte wat reeds verskeep is voor die oorlog uitgebreek het. Ongeveer 900 000 kartonhouers met pere, appels en pruime word geraak. Daar moet nou ander huise gekry word vir van ’n bessie tot ’n pruim en ’n tafeldruif wat nie meer na Rusland kan gaan nie.” Om alternatiewe markte te vind is moeilik, want pere van ’n spesifieke grootte en gehalte word vir die Russiese mark geproduseer en…

WETENSK APLIKES van Cen-Gen (geaffilieer met Universiteit Stellenbosch), die Universiteit van die Vrystaat en die King Abdullah University of Science and Technology (KAUST) in Saoedi-Arabië het dit reggekry om ’n geen vir streeproesweerstand in ’n Suid-Afrikaanse koringkultivar te kloon. Dr. Renée Prins, stigter en hoof van CenGen, sê dit beteken dat die hele DNS-volgorde van twee van drie gene vir roesweerstand in die koringkultivar Kariega ontsyfer is. Die navorsingspan is tans besig om die derde geen te “jag”. “Dis nie kloon soos wanneer enerse wingerdstokkies gemaak word of soos Dolly die skaap nie. Dit beteken ons het die opeenvolgende DNS-lettertjies van die geen presies bepaal.” Voordat hulle die streeproesweerstandsgeen kon kloon, het hulle eers die genoom van Kariega ontsyfer, die eerste keer dat dit vir ’n Suid-Afrikaanse kultivar gedoen is.…

SEWE jaar lank al kla markagente en produsente oor die gebrekkige toestand van die verkoelingstelsel by die Durban-varsproduktemark. Hierdie stelsel is die ruggraat van die Durban-mark se verkoopsvloere. Dit verseker dat produkte se raklewe verleng word en dat dit langer vars bly in Durban se warm en humiede toestande. Die onderhoud aan die koelkamers en rypmaakkamers waarin bederfbare produkte gehou en piesangs ryp gemaak word, is só ver agter dat pie-sangs nie meer voldoende ryp gemaak kan word nie en die koueketting van vrugte verbreek word. Wanneer hierdie stelsel nie reg werk nie, kan die vryemarkstelsel nie behoorlik funksioneer nie, sê mnr. Deon van Zyl, handelshoof van Grow Markagentskap. Dit is kommerwekkend, want die mark is waar die prys vir vars produkte vasgestel word en bepaal dus produsente se verdienste.…

INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 4,6%, of $13,07/t (R197,83/t), tot $295,47/t (R4 472/t) gestyg. Op ’n jaargrondslag is dit 34,4% hoër. Verwagte pryse: April – $300,46/t (R4 548/t), Mei – $300,22/t (R4 544/t), Julie – $286,99/t (R4 344/t). PLAASLIK: Die Safexprys van witmielies het met 3,6%, of R140/t, tot R4 060/t teenoor die vorige week gestyg. Die prys van geelmielies het met 3,5% gestyg. Op ’n jaargrondslag is witmielies 23,9%, of R783/t, duurder, terwyl geelmielies 24,6%, of R838/t, duurder is. Verwagte witmieliepryse: April – R4 070/t, Mei – R4 070/t, Julie – R4 075/t. Verwagte geelmieliepryse: April – R4 177/t, Mei – R4 254/t, Julie – R4 272/t. INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 23,4%, of $88,13/t (R1 333,94/t), tot $464,38/t (R7 029/t) teenoor die vorige week gestyg. Op ’n jaargrondslag…

Die internasionale mark vir sonneblomsaad brei aansienlik uit as gevolg van die vinnige toename in die gebruik van sonneblomolie danksy verbruikers se toenemende gesondheidsbewustheid. Die afgelope seisoene se drastiese afname in die olie-inhoud van sonneblomsaad het die Suid-Afrikaanse sonneblombedryf egter benadeel. In die lig hiervan het die buro vir voedsel- en landboubeleid (BFAP) ’n studie onderneem. Die studie is deur olie-enproteïensaad-ontwikkelingstrust (OPOT) gefinansier en het ten doel gehad om: ■ Die impak van wisselende en laer olieinhoud op die bedryf aan te dui; ■ ’n Beter begrip van die sleutelfaktore wat die gehalte van sonneblomsaad beïnvloed daar te stel; en ■ Potensiële stappe te identifiseer wat die waardeketting sal opgradeer. IMPAK VAN LAER OLIE-INHOUD In Suid-Afrika was die opbrengs van sonneblomsaad per hektaar en die gepaardgaande ton-per-hektaar-olie-opbrengs die afgelope dekade…

■ Me. Anphia van der Walt se eierboerdery naby Trompsburg in die Suid-Vrystaat is deur haar ouma Kotie Alexander begin wat dit na haar ma, Marietjie, oorgedra het. ■ Van der Walt het die boerdery in 2007 oorgeneem en uitgebrei. Vandag het sy 21 600 lêhenne en lewer onder die handelsnaam Kraakvars Eiers aan dorpe in die Suid-Vrystaat en Noord-Kaap. ■ Omdat ’n eierboer ’n prysnemer in elke opsig is, moes sy baie presies te werk gaan om optimale produksie uit haar henne te kry. Sy het besluit om die groot uitgawe van ’n moderne, nuwe hoenderhuis aan te gaan, juis omdat dit sakesin gemaak het.…

■ LIGGING: Lewendehawe-alliansie se vleisbeesdoeltreffendheidsentrum (LAVDS), Mooirivier, KwaZulu-Natal. ■ KAPASITEIT: Vier krale wat elk 20 diere kan hou. ■ Vytelle Systems se tegnologie word gebruik om die data oor RVI in te samel. Data word outomaties na Vytelle in Kanada gestuur vir ontleding, en resultate word na die LAVDS teruggestuur. ■ ONTLEDINGSVOORKEURE: Portuurgroepe van minstens 10 diere in ’n groep, ’n ouderdomsverskil van nie meer as 60 dae tussen die jongste en oudste bul in ’n groep nie, minstens twee verskillende vaars van die jong bulle in ’n portuurgroep (waarvan een van die bulle die vaar moet wees van minstens vier jong bulle in die groep). ■ Elke bul wat getoets word, kry ’n radiofrekwensie-identifikasie-oorplaatjie vir outomatiese identifikasie. ■ Elke geoutomatiseerde voerstasie meet hoeveel ’n bul gevreet het in 10…

SIEKTES wat deur insekte na vee oorgedra word, het verder toegeneem te midde van bogemiddelde reënval in groot dele van Suider-Afrika. Dr. Faffa Malan, bestuurder van die Herkouerveterinêre Vereniging van Suid-Afrika (Ruvasa), wat maandeliks ’n verslag saamstel van veesiektes wat by veeartse aangemeld word, sê knopvelsiekte is in al nege provinsies van Suid-Afrika aangemeld, Afrika- en Asiatiese rooiwater in agt provinsies, galsiekte (anaplasmose) in sewe provinsies en hartwater in ses provinsies, terwyl sweetsiekte ook voorkom. Drie-dae-stywesiekte kom in al nege provinsies voor en bloutong in agt provinsies. Skade wat bosluise aanrig, veral aan koeie se uiers, veroorsaak groot ekonomiese verliese vir veeboere. Siektes wat deur bytende insekte veroorsaak word, vier ook hoogty. “Boere moet in hul pasoppens vir slenkdalkoors wees en alle aborsies by hul veeartse aanmeld, aangesien dit een…

GAUTENG NIGEL RIETFONTEIN (21), 139 ha, aan Deon Groenewald-trust, van Pivit Estate BK, R10 000 000. KWAZULU-NATAL UTRECHT PLAAS (18710), 639 ha, aan TJWatsonFarming(Edms.) Bpk., van C.J.B. Grobbelaar, R3 800 000. LIMPOPO ALLDAYS ALLDAYS (295), 22 ha, aan Kwa Schalke (Edms.) Bpk., van Walter Slippers-familietrust, R1 500 000. BURGERSFORT VLAKFONTEIN (520), 219 ha, aan Van Heerden-familietrust, van H.M. en J.T. van Heerden, R1 500 000. DENDRON ELANDSFONTEIN (725), 171 ha, aan Ledwaba-familietrust, van Mantella Trading BK, R1 400 000. TIJGERFONTEIN (503), 650 ha, aan Altivex (Edms.) Bpk., van A.J.E. en M.J. Jansen, R10 000 000. LEPHALALE VAALPENSKRAAL (377), 378 ha, aan Jopie Stoltz Eiendomme (Edms.) Bpk., van Snowy Owl Prop (Edms.) Bpk., R1 500 000. MODIMOLLE DOORNDRAAI (415), 62 ha, aan Propinco (Edms.) Bpk., van Lekkerlag-trust, R950 000. GROENFONTEIN (141),…

LIMOUSIN VEILINGS HOU GROOT BELOFTE IN Puik pryse is in 2021 op veilings van Limousin-telers betaal. Een van die veilings wat opspraak gemaak het, was dié van La Rhone-Limousin van mnre. André en AJ du Toit van Tulbagh toe twee bulle elk R900 000 behaal het. Die kopers van die bulle was mnr. Arturo Cuturi van Zambië, en mnr. Jan Stiglingh van Botswana. Cuturi het ook die hoogste prys betaal vir ’n koei (3-in-1) van R280 000, die hoogste prys vir ’n koei met kalf van R180 000, asook die hoogste prys van R100 000 vir ’n Limousin-vers. Op die eerste Limousinveiling vanjaar van mnr. Ampie Coetzee van Cropwell, Kuruman, is onder meer drie bulle vir R60 000 elk en ’n koei vir R40 000 verkoop. Daar is groot afwagting…

‘Moenie ná ’n jaar of drie sê jy gooi tou op, want dekgewasse werk nie. Hou aan vra en soek.’ DR. ADEMIR CALEGARI, dekgewasspesialis en landboukundige van Brasilië, oor die oorgang na herlewingslandbou. Bl. 20 ‘ ’n Paar hektaar was onder diesel en ’n mens sal nooit weer daarop kan plant nie.’ MNR. JAN VAN NIEKERK, ’n boer van die Harrismith-Verkykerskop-omgewing, oor ’n lekkasie uit Transnet se dieselpyplyn. Bl. 21 ‘ ’n Grondboontjieplant is geneig om te kompenseer. Ons sien nou dat presies dit gebeur en daar is ’n kans dat jou tweede drag vir jou meer peule kan gee as normaal.’ MNR. KIERIE BARNARD, chemikalie-en-voedingsraadgewer by Midchem NWK, oor hoe grondboontjie-aanplantings herstel ná ’n swak begin weens swaar reën vroeër die seisoen. Bl. 19 ‘Dit is nie kloon soos…

Dit sal nie die sterkste of die slimste spesie wees wat uiteindelik oorleef nie, maar die een wat die beste kan aanpas. Só het Charles Darwin, die vader van evolusie, gemeen. Ek het baie oor dié stelling oor aanpasbaarheid gedink terwyl ek die afgelope twee weke deur die somersaaigebiede van die Vrystaat en Noordwes gereis het. Op Graan SA se kongres was daar die ongemak oor stygende kunsmispryse. As een van die wêreld se grootste verskaffers van kunsmis het internasionale sanksies Rusland vir alle praktiese doeleindes uit die verskaffingsprentjie gehaal. Oekraïne (en Rusland) se reusekoringoeste is nou ook in die weegskaal, asook hul ander graanen oliesaadoeste. Brandstofpryse styg, en daarmee saam kunsmispryse. Alles wat vervoer moet word, soos kos, sal dus duurder word. Die kwesbaarheid van Suid-Afrika se landbou is…

BRANDSTOFPRYSE was reeds voor die Russiese inval in Oekraïne op rekordvlakke, en duiselingwekkende internasionale ruolieprysstygings sedertdien skep duister verwagtinge vir álle brandstofgebruikers. Brandstof word ook op ’n maandelikse grondslag aangekoop teen ononderhandelbare pryse. Dis dus moeilik om vir boere raad te gee oor hoe om die impak van hoë brandstofpryse te versag, maar daar is tog opsies, sê mnr. Dawie Maree, hoof van inligting en bemarking by FNB Landbou. Probeer met jou brandstofverskaffers onderhandel vir afslag, of vorm koopgroepe – maar beplan dan die verspreiding daarvan fyn. Grootmaatverbruikers het die opsie om hulle met verskansingsprodukte teen hoë brandstofkoste te verskans. Hy glo dat boere brandstof reeds optimaal gebruik en dat geen vermorsing op plaasvlak plaasvind nie. Hy meen toekomstige bewegings van brandstofpryse is die groot kwessie. Dis moontlik dat pryse…

DIE konflik tussen Rusland en Oekraïne plaas toenemende druk op die logistiek van woluitvoer, het mnr. Leon de Beer, bestuurder van die Nasionale Wolkwekersvereniging (NWKV), op die kongres van die Oos-Kaapse tak van die NWKV op Komani gesê. “Ons sukkel reeds om wol uit te voer weens die probleme by die hawens en Transnet. Na gelang van hoe lank dit gaan aanhou, gaan ons toenemend groter druk voel ten opsigte van insetkoste, met die prys van brandstof en kunsmis wat die hoogte inskiet.” Volgens De Beer is die bedryf optimisties. As daar wel ’n oorlog uitbreek, kan die wolbedryf bevoordeel word as die soldate warm wolklere sou benodig. Lees meer by bit.ly/3IaumZQ. • Lees ook die berig op bl. 23.…

Suid-Afrika bly ’n netto invoerder van plantaardige olie – ongeag dat die land sy grootste to-tale oliesaadproduksie beleef. Sowat 215 000 ton sonneblomen sojaboon-olie sal vanjaar ingevoer moet word om in die binnelandse behoefte te voorsien. Mnr. James Hellawell, ’n graanverhandelaar by Silostrat, sê die gunstige oliesaadvoorraad vir 2022 kan grootliks gepers word indien ’n rekord-perssyfer van 2,9 miljoen ton per jaar behaal word. “Die prys van oliesaad sal na verwagting in die komende seisoen sterk bly met die inagneming van die internasionale prys van sojabone en die wisselkoersskommeling.” Hy sê 2022-’23 se totale oliesaadproduksie word beraam op 2,735 miljoen ton teenoor verlede jaar se totaal van 2,567 miljoen ton, danksy ’n verwagte groot sonneblomoes. Die sonneblom-oordragvoorraad op 1 Maart was ’n lae 20 000 ton, grootliks weens 2021 se…

Nee, wat. Straw-we drinkers het hulle nie van stryk laat bring deur Suid-Afrikaanse wetgewing wat drankverkope in die streng grendeltyd verbied het nie. Hulle het eerder gereelder ietsie geniet, en het nie geskroom om hul drankvoorraad onwettig aan te vul nie. Dit is volgens ’n opname wat van Julie tot November 2020 op Facebook onderneem is, en waaraan 798 Suid-Afrikaners (68% vroue) vrywillig deelgeneem het. Inligting daaroor het pas in die vaktydskrif International Journal of Environmental Research and Public Health verskyn. Navorsers van die universiteite van Wes-Kaapland (UWK), Stellenbosch en Kaapstad, asook die Mediese Navorsingsraad (MNR) het daaraan meegewerk. Daarvolgens kon tot 50% van respondente as gereelde, strawwe drinkers beskou word. Dié groep het erken dat hulle meer as gewoonlik in die eerste maande van die grendeltyd gedrink het. Hulle…

Kyk ’n mens na die landbou en veral na landbougrond in Suid-Afrika, kyk jy vierkant vas in die land se verlede. Dit maak nie saak waar jou kop oor die saak staan nie, feite is feite. Dis swart en wit. Dis politiek. Daar is voorheen-bevoordeeldes en voorheen-benadeeldes. Iewers in die proses moet ’n ekwilibrium gevind word, maar dit word baie duidelik dat ons op die oomblik agteruit boer. Kom ons kyk eerstens na die dreigemente, gevare en oplossings wat die landbou vandag betref. Teen die tyd dat die ondier van apartheid in die vroeë 1990’s amptelik tot ’n val gekom het, was die oorgrote meerderheid plase in wit besit. Feit. Dit was bykans voor die voet spogplase. Feit. Daar was nou baie voornemende swart boere wat in die praktyk wou…

Wat staan uit as die hoogtepunt van jou dekade as Kaap Agri se uitvoerende hoof? Beslis nie die wins nie. Eerder die wonderlike kollegas, verskaffers, boere en hul families wat ek ontmoet het. Enige ligter oomblikke beleef? Een aand was ek en ’n paar kollegas by ’n boerevereniging doer tussen Upington en Van Zylsrus. Daar was net een gebou en dit was ’n “besige aand” (jy weet mos!). Toe ons laataand daar wegry, gee ons die jong bestuurder “besige” aanwysings terug Upington toe. Eerste links, tweede regs… en daar raak ons weer só besig, ons kom nie agter hy vat die eerste regs en die tweede links nie. Toe ons Van Zylsrus se kerktoring sien en die brandstofliggie kom aan, toe weet ek, dit gaan ’n lang nag raak! Terugskouend,…

Watter tegnologie is onmisbaar in jou boerdery? Die rekenaartegnologie wat die hoenderhuis reguleer en alles bepaal, van wanneer ek moet voer tot wanneer ons die ligte aan- en afskakel, die waaiers aansit en die temperatuur aanpas. Wat is die beste raad wat jy al gekry het? My oupa Jannie het altyd gesê vitamiene K.O.S. is wat jou diere benodig. As jy goed vir jou dier sorg, sal hy goed vir jou sorg. Wat is die moeilikste les wat jy moes leer? Om geduld te beoefen. Ek wil hê dinge moet gou gebeur en dan werk dit nie uit soos ek wou nie. Wie is jou mentor in die boerdery? My ouers, Derek en Marietjie. Veral my ma, wat soveel kennis en wysheid het. Sy praat my moed in en gee…

Boere ag dikwels hul boerdery as ’n “aftreeplan”. Die verwagting word geskep dat wanneer die volgende generasie die besigheid oorneem, hulle sal voortgaan om die daaglikse uitgawes van die boer en sy gade te dra. ’n Praktiese voorbeeld illustreer dat hierdie situasie nie ideaal is nie: Boer A en sy gade handhaaf ’n gemaklike lewenstandaard wat deur die boerdery finansier word. Hulle het twee kinders, C en D. C studeer om ’n geoktrooieerde rekenmeester te word en beoog om in Brittanje te gaan werk nadat haar studies voltooi is. D studeer aan die landboukollege en boer A is van plan om die boerdery mettertyd aan hom te oorhandig. Die plan is dat D die boerdery sal bestuur sonder die hulp van boer A nadat laasgenoemde aftree. Nadat boer A aangeraai…

VERF BESKERM TEEN ROES, VERWERING Die oorspronklike bitumen-gebaseerde swart Yskor-verf is nou weer beskikbaar. Die verf kan gebruik word vir die seël van barste in mure, op betonvloere voor dit geteël word, op alle strukture van sink en staal, soos afdakke, asook om sementdamme en waterkrippe waterdig te maak. Die verf voorkom roes en kan as ’n tipe stopverf gebruik word. Dit is ’n nuttige oplossing vir die beskerming van ysterpale, om te keer dat dakplate roes, vir ou stalle, voertuigonderstelle en op houtstrukture. Die verf kan ook op houtdakkappe, borswerings op geboue, vir opritte en plaveisels gebruik word. Die produk word landwyd per koerier afgelewer. Prys: R5 200 (200 liter-drom) is ’n spesiale aanbod tot einde Maart (die gewone prys is R5 600). NAVRAE: Me. Edine Cameron, 061 624…

HERFSSLAAI MET GEKARAMELLISEERDE RISSIE-PERE, BRIE EN OKKERNEUTE Gekaramelliseerde rissie-pere ■ 4 ryp, ferm pere, ontkern en in kwarte gesny ■ 10 ml vars suurlemoensap ■ 15 ml sagte botter ■ 30 ml strooisuiker ■ 30 ml heuning ■ 3 ml droë brandrissievlokkies ■ 80 ml appelasyn ■ 80 ml olyfolie ■ 250 g gemengde jong slaaiblare (ongeveer 4 hande vol) ■ 100 g ryp brie, dungesny ■ 100 g okkerneute, gerooster ■ 60 ml granaatpitte ■ Sout en varsgemaalde swartpeper na smaak Verf die gesnyde pere met suurlemoensap. Smeer ’n kleefwerende swaarboompan met die botter en besprinkel met die strooisuiker. Pak die pere met die gesnyde kante na onder op die suikerlaag. Sit die pan op die hitte en verhit tot die pere begin karamelliseer. Draai elke peerkwart om en…

Halfpad tussen Stephen King en Ena Murray. Dít is hoe die skrywer Sidney Gilroy, skepper van die geliefde sersant Sollie Mthembhu, bobaas-speurder van die boeke Klikbek (2019), Midder nag (2020) en nou ook Vlam (2022), homself beskou. “Ek hou van die (krimi-)genre, want ek is heeltyd in ’n skaakspel met die leser betrokke. Ek wil tot die einde van die boek die leser probeer uitvang. Maar terselfdertyd lewe ons in ’n samelewing waar ons só gebombardeer word met geweld en die allervieslikste misdade dat ons nie eintlik meer die mense agter die misdade raaksien nie. “Met krimi vind daar gewoonlik geregtigheid plaas, dus gee ek vir mense ’n ligpuntjie en laat hulle besef daar ís hoop,” vertel Sidney oor die foon, te midde van ’n weke lange boektoer om Vlam…

In die meegaande TABEL is ’n opsomming van grondtransaksies groter as 10 ha in die Vrystaat vir die 12 maande tot Februarie vanjaar. Altesaam 65% distrikte toon ’n gunstige prysneiging. In dié tyd is 627 ooreenkomste in 41 distrikte gesluit. Dit het 284 721 ha teen R3,165 miljard behels. By Edenburg het pryse met 21,9% gestyg, by Lindley met 13,5%, by Thaba Nchu met 11,8%, by Theunissen met 15,5% en by Vredefort met 11,1%. Pryse het redelik skerp gedaal by Fauresmith (-11,7%), Fouriesburg (-20,5%), Odendaalsrus (-20,1%), Parys (-15,5%), Wepener (-20,5%) en Wesselsbron (-13,6%). Ten opsigte van die registrasie van transaksies vir plase van verskillende groottes, lyk dit soos volg (verlede jaar se syfer is tussen hakies): kleiner as 50 ha, 10% (10%); 50-150 ha, 16% (15%); 150-300 ha, 23% (25%);…

KONFERENSIES 30 MAART: Saai- simposium, Laingsburg. Sprekers sluit in Theo de Jager, André Duvenhage, Llewelyn Curlewis, Piet Grobler en Giepie Calldo. Die toekoms van boerdery in SA, politieke ontleding en perspektief vir die landbou, wapenwet en grondonteiening, saadverbouing en skaapboerdery word bespreek. Navrae: 082 745 3487. 25-29 JULIE: 57ste kongres van die Weidingsvereniging van Suider-Afrika, Aldam-vakansieoord, Ventersburg. E-pos: info@grassland. org.za VERGADERINGS 10 JUNIE: Agri-Expo-ledeskouevergadering, www.agriexpo.co.za 16 NOVEMBER: Sauvignon Blanc SA, tegniese seminaar, www.sauvignonblanc.com FEESTE, EKSPO’S 25 MAART: Prysoorhandiging, SA suiwelkampioenskap, Cavalli-landgoed, Stellenbosch. 2-3 APRIL: SA Kaasfees Opwip-piekniek, Warwick-wynlandgoed, Stellenbosch, www.cheese picnics.co.za 9-10 APRIL: SA Kaasfees Opwip-piekniek, Benguela Cove-wynlandgoed, Hermanus. 23-24 APRIL: SA Kaasfees Opwip-piekniek, Groote Postwynlandgoed, Darling. 30 APRIL - 1 MEI: SA Kaasfees Opwip-piekniek, Sandringham, Stellenbosch. 6-8 MEI: Internasionale Sauvignon Blanc-dag, verskeie deelnemende wynbestemmings, www.sauvignonblanc.com 24-26 JUNIE: 20ste Kirkwoodwildfees,…