Innehållsförteckning för 16 February 2023 från Landbouweekblad

Anderkant die reënboog ‘Dalk moet julle dit iets anders noem,” sê ’n bedryfsvriend die ander dag toe ons gesels oor die vordering met die reëlings vir Landbouweekblad se jaarlikse herlewingslandboukonferensies in die Wes-Kaap, Vrystaat en Noordwes. “Noem dit eerder ‘goedkoop boer’ of ‘maklik boer’,” sê hy laggend, heel in sy skik met sy grappie. Hy het natuurlik ’n punt beet. Oor die jare is ons al beskuldig dat ons “die jong manne vertel hulle hoef nie meer te rip nie”, en ek vind daardie ou koöperasiegrap nogal snaaks oor die bewaringsmanne wat stilletjies in die nag moet gaan rip wanneer Buurman reeds knus agter Mamma se rug lê. Die goeie nuus is dat dié boere ook maar vroeg kan gaan slaap, want jaar ná jaar word boere op ons herlewingslandboukonferensies…

In Suid-Afrikaanse bewaringskringe word dit bestempel as een van die grootste geleenthede om die historiese erfenis te bewaar. Vanjaar is pryse van R160 000 op die spel in die Suid-Afrikaanse Federasie van Veteraantrekker-en-enjinklubs (Savtek) se Engen-enjinrestoureerkompetisie. Deelnemers en mentors wat enjins van ouer as dertig jaar restoureer, kan tot 15 Februarie vanjaar in vier kategorieë inskryf. In die afdeling vir kompakte enjins kan juniors (18 jaar en jonger) inskryf, en die eerste drie plekke word met onderskeidelik R15 000, R10 000 en R5 000 beloon. Vir standaardenjins kan die juniors met R20 000 (eerste plek), R10 000 (tweede plek) en R5 000 (derde plek) wegstap. Dieselfde wenbedrae is op die spel vir standaardenjins vir seniors (19-30 jaar). Meesters wat standaardenjins inskryf, kan onderskeidelik R30 000, R20 000 en R10 000…

APPELKOOSBOERE het hulle nie deur beurtkrag laat onderkry nie en vir die derde jaar agtereenvolgens ’n uitstekende oes afgehaal. Die inmaakappelkoosoes (Bulida-appelkose) was vanjaar sowat 4,7% groter as verlede jaar. Altesaam 31 525 ton appelkose is vanjaar ingemaak of gepuree. “Dit is in teenstelling met die meeste vrugsoorte waar die vruggroottes aan die kleiner kant is en kleiner oeste verwag word,” sê mnr. Jacques Jordaan, uitvoerende hoof van die Inmaakprodusentevereniging. Mnr. Jaco de Wet van die plaas Retreat naby Robertson se appelkoosoes is sowat 10% meer as verlede jaar. Veral een boord Bulida-appelkose presteer die afgelope drie jaar uitstekend op Retreat. Vanjaar het hulle 85 ton appelkose per hektaar in dié boord gepluk. “Ek dink die bedryfsgemiddelde is maar 30 t/ha. “Dit is die beste bedryf wat ons het. Appelkose…

MNR. GERHARD DE KOCK (81, foto regs), ’n bekende grondboonprodusent in Noordwes, is op Saterdag 28 Januarie weens lewerprobleme oorlede. Hy sal onthou word as een van die eerste grondboonprodusente wat ná die ontbinding van die Oliesaderaad ’n private verwerkingsaanleg gevestig het. Hy het in 1975 ’n familieboerdery op die plaas Taaiboschspruit by Setlagole begin en in 1991 die geleentheid raakgesien om grondbone verder te verwerk. De Kock het toe die familiebesigheid Roba Foods begin. Sy seun Lourens, dogter, Mariëtte, en skoonseun, Brian, gaan voort met die bedryf van die aanleg. Lourens, besturende direkteur, sê die familieboerdery plant sowat 180 ha grondbone per jaar in ’n wisselboustelsel met mielies. Die onderneming verwerk sy eie grondbone en bemark die verskillende pitgroottes aan verskeie markte. Nadat Lourens in 1996 by die boerdery…

Die nuwe somersaaiseisoen het baie nat weggespring voordat die “normale” midsomerdroogte in Januarie voorgekom het as gevolg van die sikloon oor Madagaskar en die Mosambiekkanaal. Dit het gepaardgegaan met ’n hittegolf en boonop te min elektrisiteit wat groot opbrengsskade aan besproeiingsgewasse veroorsaak. Die jongste wintergraanoeste was effe kleiner as die vorige jaar. Die skatting is dat sowat 2,17 miljoen ton koring en sowat 337,650 ton moutgars gelewer sal word. Albei is ’n raps minder as die vorige jaar. Kanolaproduksie (oliesade) bly stewig groei en ’n nuwe rekordoes van 210 530 ton is geraam. Uitvoer het begin met pryse wat nader aan die uitvoerprys verloop, wat nog ’n voordeel vir die binnelandse ekonomie is. Kanolaproduksie het met 265% gegroei oor die afgelope tien jaar. Dit moet gesien word saam met die…

Die res van Afrika bly Suid-Afrika se enkel grootste streeksmark vir die uitvoer van landbouprodukte. In randwaarde het dié mark in 2022 sowat 35% van Suid-Afrika se algehele landbou-uitvoer beloop, sê mnr. Wolfe Braude van Agbiz. Dit is gevolg deur Asië (28%) en die Europese Unie (EU, 21%). Suid-Afrika het basies twee formele vryhandelsooreenkomste. Eerstens is daar die ekonomiese vennootskapsooreenkoms (EPA) tussen die Suider-Afrikaanse Doeane-unie (Sadu) se EPA-lede en die EU-lidlande; die EPA vervang die handelshoofstuk van die handels-, ontwikkelings- en samewerkingsooreenkoms met die EU. Daar is ook ’n ooreenkoms tussen Sadu en die Europese vryhandels-assosiasie, wat bestaan uit Ysland, Liechtenstein, Noorweë en Switserland. Ingevolge ’n bemagtigingsklousule van die Wêreldhandelsorganisasie is Suid-Afrika ook ’n voorkeurooreenkoms (PTA) aangebied deur die EU, Noorweë, Switserland, Rusland, Turkye, Kanada, Japan en Amerika. Daarbenewens het…

Achterfontein is geleë op die Tra-traberge met teelande wat 900-950 m bo seevlak is. Die plaas kry baie wind — soms baie sterk, sê mnr. Henk Bakker. “As jy ’n veldry los en laat uitgroei, het jy van die begin af ’n natuurlike windbreek.” Dit word ook baie koud daar, wat nie tipies van rooibosproduksiegebiede is nie. Die groeityd is kort: Dit raak laat warm en vroeg koud. Dit is een van die redes vir hoëdigtheidaanplanting sodat ’n klomp plante baie groei in ’n kort tyd. Die grond is vlak en klipperig en 15 profielgate toon dat die effektiewe gronddiepte net 57 cm is. Die grond kan breedweg in twee tipes gegroepeer word: Tipe 1, wat redelik diep, gebleikte sand is, en tipe 2, wat plinties van aard is en…

BemagtigingVAN MOTORHUIS TOT MODERNE BROEIHUIS Die moderne gebou van Northroost Hatchery op Makhado (voorheen Louis Trichardt) is wêrelde verwyder van die broeihuis wat mnr. Clive Tigere en sy ma, Caroline, in 2016 in die motorhuise van sy pa, dr. Patrick Tigere, begin het. Caroline, ’n apteker, sê hulle het nie ’n benul gehad van wat die uitbroei van kuikens behels nie. “Ons het probeer om broeihuise te besoek, maar niemand wou ons toelaat nie. Ons het toe ‘mnr. Google’ opgesoek en daarna vir onsself gesê ons kan dit doen.” Clive het in daardie stadium ’n belowende internskap by die internasionale raadgewende bestuursfirma McKinsey in Johannesburg ná ses maande prysgegee om terug te keer huis toe en ’n pluimveeboer te word. Vandag is hy dankbaar teenoor sy ouers vir hul ondersteuning…

Boereplan Mnr. Koos Briedenhann Watter tegnologie is onmisbaar in jou boerdery? Enige tegnologie wat toepaslik is sodat ek kan meet en weet, en wat in my bestuur inpas en die daaglikse take makliker maak, is ’n aanwins. Dit moet beter wins teweegbring, boerdery ’n plesier hou en my opgewonde maak. Wat is die beste raad wat jy al gekry het? Wees geduldig met nuwe denke en toepassings. Maak aantekeninge en bestudeer dit. Sekere skuiwe is berekend en ander skuiwe is ’n ligte risiko. Wat is die grootste fout wat jy gemaak het? Moet nooit aanvaar dat alle diere produktief is nie. ’n Kudde se doeltreffendheid moet meetbaar bestuur word. Wie is jou mentor? My pa, Timo, want deur hom hou ek oë na Bo vir genade en gawes. Wat is…

BÊRESAK HOU JOU BAKKIE NETJIES Indien jy sukkel om jou selfoon, waterbottel en die jongste uitgawe van Landbouweekblad in jou bakkie bymekaar te hou, is die Gear Saddle Bag van Camp Cover wat oor die rathefboom pas, die ideale oplossing om jou bakkie binne netjies en agtermekaar te hou. Dié organiseerder kan ook verstel word en pas oor die meeste rathefbome van voertuigmodelle. Daar is verskillende sakke aan albei kante van die ratte. Die sakke is gemaak van skeurvrye (ripstop) materiaal vir duursaamheid en om die tawwe toestande van die plaaslewe te kan deurstaan. Die organiseerder het vier sakkies – met twee wat van net gemaak is – aan die een kant vir kleiner artikels waarin jou selfoon, penne of ’n waterbottel gebêre kan word. Die groter enkele sak aan…

Met ’n ryke geskiedenis van meer as 140 jaar in Suid-Afrika is John Deere ’n betroubare, wêreldbekende leier in die vervaardiging van grond-, landbou-, bou- en bosboutoerusting met die jongste presisietegnologie. Met ’n volgehoue klem om sy teenwoordigheid in die Afrika-Midde-Ooste-streek (AME) te versterk, bedien John Deere AME sy klante deur middel van meer as 218 handelaarspunte reg oor Afrika en die Midde-Ooste. Sy handelaarsnetwerk word ondersteun deur ’n plaaslike onderdeleverspreidingsentrum in Suid-Afrika, asook verkoops- en bemarkingskantore in Suid-Afrika en Kenia. John Deere AME is daartoe verbind om ’n kenmerkende klantervaring te bied, tesame met oplossinggedrewe advies deur sy gemagtigde handelaarsnetwerk en John Deere Financial Solutions. Die maatskappy bevorder voedselsekerheid en spoor ’n suksesvolle en inklusiewe landbougemeenskap aan, terwyl hy terselfdertyd Afrika se groei ondersteun deur middel van bou- en…

Daar is baie daaglikse take waartydens dit nodig is om vee in ’n enkele ry deur ’n drukgang te laat beweeg, soos vir inspuitings, weeg of brandmerk. “Die tradisionele manier is om die hele trop in ’n vangkamp te sit en dan deur ’n drukgang te jaag wat nouer word tot die diere in enkelgelid is. Daar ontstaan egter altyd bottelnekke,” sê mnr. Greg Talbot, uitvoerende hoof van Tal-Tec. “Die diere word eers tot in die vangkamp gejaag, waar hulle rondmaal voordat hulle weer gejaag word om deur die drukgang te beweeg. Dit alles veroorsaak angstigheid by die diere.” Tal-Tec se sirkeldrukgangkraal (circular force pen) is die antwoord omdat die diere in die sirkelgedeelte van die eenheid ingejaag word. Sodra dit vol is, word die hek vorentoe gestoot om hulle…

KosBOEREBROKKIE PERSKE-EN-MANGOKONFYT Die geure van perskes en mango’s is sinoniem met somer. Botteleer dus die smaak van die sonskynmaande vir die kouer dae wat kom. Geskilde lospitperskes of nektariens, met skil en al gesnipper, werk lekker in hierdie resep. ■ 500 ml fyngesnipperde mango’s ■ 750 ml fyngesnipperde perskes ■ 310 ml suiker ■ Sap van ’n halwe suurlemoen Verhit al die bestanddele stadig oor lae hitte in ’n groot kastrol terwyl aanhoudend geroer word. Roer tot al die suiker opgelos is en verhit dan die mengsel tot kookpunt. Prut, terwyl jy aanhoudend roer, tot die konfyt dik en geurig is. Skep in gesteriliseerde flesse en verseël dadelik met gesteriliseerde deksels. Laat afkoel en bêre op ’n koel, droë plek. Sodra die konfyt oopgemaak is, bêre in die yskas. Lewer…

Wanneer ek my gebruiklike besoekie by André en Christine gaan aflê, stap ek op ’n geplaveide voetpaadjie na die voordeur. Dit is harde stene wat gebruik is, en tussen-in is dit met sement gevul. Onnodig dus om te sê dat dit nie bedoel was dat iets daar moes groei nie. Links van die voetpaadjie is daar ’n blombedding wat netjies beplant is met blommetjies wat as versiering dien. André, wat reeds veilig verby 90 jaar oud is, is nog sterk genoeg om vreugde te vind in die versiering van sy tuintjie. Gisteraand het ek vir die soveelste keer gaan kuier en hom sommer gelukgewens met sy nuwe aanplantings. Dit is toe dat hy vir my sê: “Kom ek wys jou iets wat nog mooier is as wat jy hier sien.”…

EEN van Darling se innoverende Basson-broers is op 28 Januarie skielik oorlede. Mnr. Willem Basson (67), wat saam met sy broer, Paul, en hul seuns, Coenraad, Coen, Henko en Paul, ’n gemengde boerdery op die plaas Uilenkraal bedryf het, was tot sy dood aktief in die boerdery. Hy het Uilenkraal (Edms.) Bpk. se finansies hanteer en die voerfabriek bestuur. Mnr. Coen Basson sê sy oom se dood is ’n groot skok vir die familie. “Vrydag het hy nog gewerk en normaal aangegaan. Dit was baie onverwags, hy het mos nie iets makeer nie, en was nie siek nie.” Coen sal hom onthou as iemand wat altyd happy go lucky was, en nie bang was om ’n kans te waag om die onderneming te laat groei nie. “As daar iets op…

Ondervinding het hom geleer dat dit beter betaal om nie so groot te werk nie, maar eerder kleiner en intensiewer. Dít is die getuienis van ’n praktiese boer wat weggebreek het van sy ekstensiewe stelsel van gemengde boerdery. Met ’n opknapping van sy boerderymetodes het hy sy mielieproduksie van 12-15 sak per morg (0,86 ha) tot 60 sak per morg opgeskuif. Boonop boer hy in die Oos-Vrystaat nou al vir drie jaar met 450 beeste op 654 morg (560 ha). Dié boerdery is gemeng en berus op die teelt van slagbeeste en die produksie van room en mielies. Vir die teelt van slagbeeste hou mnr. Gericke Sussex-stoetbeeste en Afrikaners aan. Hy gebruik van die Sussex-bulle by Afrikaner-verse en verkoop ook Sussex-stoetbulle. Vir sy roomproduksie het hy ’n groot aantal Jerseys…

DIE Suid-Afrikaanse varsproduktemarkte is soos ongeslypte juwele waarvan die waarde nie besef word nie en wat weens onvoldoende ondersteuning besig is om hul waarde te verloor. Só meen mnr. Jaco Oosthuizen, hoofbestuurder van die RSA Groep, oor dié markte wat ten spyte van reuseterugslae die afgelope jaar steeds bly groei. “Daar was groei in volumes produkte wat verhandel het én in pryse. Só het die Johannesburgse varsproduktemark se omset op ’n jaargrondslag met 26% gegroei, wat ’n bewys is dat die volumes daar is. Dit ten spyte van probleme met infrastruktuur en elektrisiteit- en watervoorsiening.” Oosthuizen sê dat die huidige situasie rakende varsproduktemarkte nie in isolasie gesien moet word nie. “Daar is ’n superstorm wat oor die hele verskaffingsketting ontwikkel. Ongelukkig beïnvloed dit die varsproduktemarkte ook. Daar is die hawens,…

SITRUS | SA ‘stort suurlemoensap’ Die Amerikaanse internasionale handelskommissie het verlede maand bevind dat sy suurlemoensapbedryf wesenlike skade ly, of bedreig word deur wesenlike skade, weens die invoer van suurlemoensap uit Suid-Afrika en Brasilië teen minder as billike waarde. Die kommissie sê in ’n verklaring die Amerikaanse departement van handel gaan daarom opdrag gee dat teenstortingstariewe op dié invoer gehef word. Meer inligting oor die ondersoeke en sienings word op 2 Maart bekend gemaak. Mnr. Rudi Richards, hoofbestuurder van die Suid-Afrikaanse bedryfsorganisasie vir vrugteversappers, sê die organisasie is teleurgesteld oor wat die uitkoms waarskynlik gaan wees, maar wou in dié stadium nie verdere kommentaar lewer nie. Suurlemoensap uit Suid-Afrika kom in aanmerking om ingevolge die Amerikaanse wet op groei en geleenthede in Afrika (Agoa) tariefvry ingevoer te word, terwyl invoer…

’N JARE lange probleem met ’n waterlisensie op ’n grondhervormingsplaas in die Oos-Vrystaat kon opgelos word danksy ’n goeie werkverhouding tussen Maluti Farming PALS en Vrystaatse wateramptenare. Die nuwe waterlisensie sal gebruik word deur Maluti Asparagus Company (MAC), wat ’n vennootskap is tussen Kabo Moratoa Enterprise, ’n nuwe-era-landboumaatskappy, mnr. Francois Crause, ’n ervare kommersiële boer, en Fresh to Go, ’n gevestigde varsprodukbemarkingsmaatskappy wat verskeie slaaireekse aan die winkelgroep Woolworths lewer. Mnr. Orapeleng Mocumi, hoofbestuurder van Maluti Farming PALS, sê die uitreiking van die lisensie bring sekerheid vir die projek. Daar kan dus met ’n geruste hart daarin belê word. Die staat het die betrokke plaas reeds in 2008 vir grondhervorming bekom, maar dit het jare later geblyk die lisensie is destyds nooit nie na die nuwe gebruiker oorgedra nie. DILEMMA…

Die gedagte aan ’n spesiale ekonomiese sone in Limpopo het ontstaan by die voormalige departement van handel en nywerheid, en die planne vir die MMSEZ het teen 2015 vorm aangeneem. Die Chinese vennoot van die projek het verskeie aanlegte voorgestel, onder meer vir kooks-, koolryke ferrochroom, ferromangaan en vlekvrye staal. Wat die omgewingsimpakstudie betref, het die Limpopo-agentskap vir ekonomiese ontwikkeling (Leda) aanvanklik die onderneming Delta Built Environment Consultants aangestel, wat in sy verslag van 2021 onder meer gesê het die potensiële ongunstige impakte van die voorgestelde ontwikkeling op die natuurlike, kulturele, paleontologiese en landbouomgewing weeg waarskynlik swaarder as die geïdentifiseerde gunstige impakte. “Sonder beduidende versagting, kan volhoubare ontwikkeling waarskynlik nie bereik word nie, nie vir die skoonmaak van die terrein nie en ook nie wanneer die sone in bedryf is…

Voortgesette hoë insetkoste tesame met die swak ekonomie en hoë voedselinflasie het daartoe gelei dat talle klein eierboere die bedryf verlaat het. “Dit bekommer die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging se eierorganisasie dat 5-10% van eierprodusente die bedryf in die afgelope 24 maande verlaat het,” sê dr. Abongile Balarane, hoofbestuurder. In die eiermeesterplan stel die organisasie alternatiewe benaderings voor om die probleme aan te pak. Produsente se gemiddelde jaarlikse insetkoste het in 2019, vergeleke met die vorige jaar, met 17,4% gestyg, in 2020 met 4,8%, in 2021 met 18,8% en in 2022 met 16,3%. Dit sluit voeren verspreidingskoste in. Stygings in verpakkings- en dieselkoste, veral vir kragopwekkers, dra by tot druk. Boere het krag nodig het om hoenders te voer en water gee en om hoenderhuise se temperatuur te reguleer. “Die veranderlike produksiekoste,…

STEUN vir die kweek van rooibos en heuningbos in fynbosgebiede kan omgewings- en maatskaplike volhoubaarheid uitbrei, sê dr. Rhoda Malgas, ’n dosent in bewaringsekologie aan die Universiteit Stellenbosch (US). Malgas het onlangs haar doktorsgraad verwerf met ’n studie oor landelike gemeenskappe wat ’n bestaan maak uit die oes van natuurlik groeiende inheemse rooibos en heuningbos in fynbosveld. Dié onderwerp weerspieël haar siening dat “die soeke na volhoubaarheid eintlik die soeke na gemeenskap” is. Die navorsingsidee daaragter het ontstaan uit die gemeenskapsontwikkelingswerk oor openbare argeologie waarby sy in die vroeë 2000’s op Clanwilliam betrokke was. In daardie tyd het sy betrokke geraak by kleinboere in die Suid-Bokkeveld wat wilde rooibos in die veld oes en bewaar. “Die oes van rooibos en heuningbos uit die veld ondersteun talle landelike gemeenskappe. Dit is…

Die Boedelbelastingwet (Wet 45 van 1955) bepaal dat boedelbelasting teen ’n koers van 20% betaalbaar is by boedels met ’n belasbare waarde van onder R30 000 000, en 25% op die gedeelte van die belasbare boedel wat R30 000 000 oorskry. Hierdie wet bepaal ook welke bates en geagte bates deel vorm van die bruto belasbare boedel, asook welke bates en geagte bates uitgesluit is van die boedel vir doeleindes van die berekening van boedelbelasting. WANINDRUK ’n Algemene wanindruk bestaan dat die oorledene se boedel altyd aanspreeklik is vir die betaling van ál die boedelbelasting wat gehef word teen die belasbare boedel. Die Boedelbelastingwet bepaal egter wie aanspreeklik is vir die betaling van die boedelbelasting en in welke verhouding die betaling daarvan toegedeel moet word aan die aanspreeklike partye. Daarom…

Bakker sê namate rooibosplantasies in die bedryf ouer word, daal die gemiddelde opbrengs. “’n Paar jaar gelede het ons maklik gemiddeld 2 t/ha per rotasie gekry. Nou het dit teruggesak tot 1,6 t/ha. “Ek meen ook die verlaging in die gehalte van die tee wat ons produseer, hou verband met die agteruitgang in grondgesondheid en die diversiteit van mikrobes in die grond.” Reënvalpatrone het ook baie verander. “Toe ek begin boer het, was ons langtermyngemiddelde 500-600 mm per jaar. Een jaar het ons selfs 1 000 mm reën gekry. Die afgelope tien jaar het dit egter gedaal tot 65-70% van die langtermyngemiddelde. Dit is nou gemiddeld 340 mm per jaar. Dit sou genoeg gewees het as jou grond diep is, maar ons grond is vlak.” Hy sê verder het die…

“Moenie bang wees om vrae te vra, uit jou gemaksone te beweeg en jouself aan ander bekend te stel nie,” is mnr. Clive Tigere se raad aan voornemende boere. “Die vrae wat ek vyf jaar gelede gevra het, was ‘dom’ vir diegene wat reeds in die bedryf was, maar vir sekere vrae gaan ’n mens nooit die antwoorde op Google kry nie.” Alles gaan oor deursettingsvermoë en volharding. “In 2017 het ons ons eerste twee klein inkubasiemasjiene gekoop. Ons het ons morsdood gewerk. Met die eerste twee broeisiklusse het ons baie slegte uitbroeikoerse gehad en die kuikengehalte was baie gemiddeld.” Clive en sy ma, Caroline, het verbeteringe bly aanbring. KC Hatchery het uiteindelik gegroei van 1 000 dagoudkuikens wat per week uitgebroei is, tot 19 200. By die nuwe Northroost-broeihuis…

Mnr. Timo Briedenhann en sy vrou, Gretel, het eers op huurgrond geboer voordat hulle Buffelhoek in 1988 gekoop het. Tot in 1979 was Timo ’n agent vir Karoo Ochse en het ’n vervoerbesigheid, Landpad Transport, besit. Nadat Koos, hul seun, in 1997 ’n diploma in meganiese ingenieurswese aan die destydse Kaapse Technikon verwerf het, het hy ook drie jaar later sy chemiese kwalifikasie daar voltooi. Hy is reeds sedert 1993 deeltyds by die boerdery betrokke. Nadat hy afgestudeer het, het hy by ’n sementfabriek op Otjiwarongo en as ’n kontrakteur by myne by Oranjemund gewerk. Met sy spaargeld het hy beeste gekoop. In 2018 het Koos heeltyds op Buffelhoek begin boer nadat hy die plaas by sy pa gekoop het — op voorwaarde dat Timo nog betrokke bly. “ ’n…

Om lusern te vestig, is steeds duur weens hoë kunsmis- en brandstofpryse vergeleke met twee jaar gelede. Weens die hoë insetkoste kan die boer nie meer bekostig om swakker kultivars te plant wat 2-4 ton minder per seisoen produseer nie. ’n Opbrengs van 2 ton minder per seisoen weens swak kultivarseleksie kan ’n inkomsteverlies van tot R11 000/ha teweeg bring. Dié verlies verhoog in jaar twee tot 5 t/ha, wat minder geld in jou sak beteken. Plant eerder die beste kultivar wat die beste opbrengste lewer. Onthou, reg begin, is die oes gewin! Om die regte kultivar vir die komende seisoen te selekteer, moet die boer homself die volgende vrae vra om die maksimum opbrengs te produseer. GROND-PH EN SOUTINHOUD Sekere kultivars in die Barenbrug-pakket hanteer laer grond-pH beter as…

Sluitingsdatum: 9 Maart 2023 Wen - Wen - Wen! Vandeesweek kan 1 leser ‘n Boereplaas Bordspeletjie wen. Leidraad: Dorp in die Wes-Kaap. Lees op bl. 90 hoe dit werk. WEN BOEREPLAAS BORDSPELETJIE! Een leser kan 'n Boereplaas Bordspeletjie wen. NEEM SÓ DEEL: Vul die blokraai korrek in en gebruik die letters in die kleurblokke om die antwoord op die vraag op bl. 91 te ontrafel. SMS die woord LBW, gevolg deur jou antwoord, naam, van en dorp/stad na 33677. Deelnemers kan soveel keer SMS as wat hulle wil. Elke SMS kos R1,50. Net mense binne SA grense kan deelnee Die wenners sal die oorspronklike, voltooide blokraai en hul besonderhede moet verskaf. Geen werknemers of h gesinne van Media24 en sy reklamemaatskappye mag deelneem nie. Die sluitingsdatum is 9 Maart 2023.…

DR. ANDRÉ DE KLERK, ’n navorser wat vrugte- en wingerdplae bestudeer het, is op 81-jarige ouderdom oorlede. Hy het op 12 Januarie in die Medi-Clinic op Stellenbosch gesterf ná ’n beroerte. De Klerk het as navorsingstegnikus by Nietvoorbij navorsing gedoen oor die eienskappe en bestryding van wingerdplae. Vir sy MScen PhD-studie het hy veral op filloksera en margarodes konsentreer. As deel hiervan is die plaaslike margarode-spesies herbeskryf, twee nuwe spesies is ontdek en beskryf, en die resultate het in nege wetenskaplike vaktydskrifte verskyn. De Klerk het ook internasionale erkenning as wetenskaplike geniet. Hy het onder meer as spreker opgetree by die eerste filloksera-kongres in Australië en twee weke lank by die Brasiliaanse wingerdbou-instituut leiding gegee met margarode-navorsing. Hy het ook referate by verskeie internasionale kongresse gelewer. De Klerk het ’n…

GAUTENG CARLETONVILLE OUDEDORP (376), 49 ha, aan M.B. en V. Biyela, van A. en D. Koutsouvelis, R2350000. KWAZULU-NATAL HARDING DRIE FONTEIN (127), 512 ha, aan Snowdon-trust, van Oakleaf Inv Holdings 74 (Edms.) Bpk., R21 275 000. HELPMEKAAR BOSCHFONTEIN (3307), 145 ha, aan Stretton Farming (Edms.) Bpk., van Durowyntrust, R2 529 538. PIETERMARITZBURG BRINSTONE (16726), 123 ha, aan Othisondisa Farm Properties (Edms.) Bpk., van L.L. Timm, R9 200 000. TRIPLE CREEK (18686), 35 ha, aan Triple Creek Chicks (Edms.) Bpk., van Hummingbird Education (Edms.) Bpk., R1 840 000. PORT SHEPSTONE HIBBERDENE (8893), 25 ha, aan Shaw Family Farm BK, van D.J.M. Henderson, R4700000. UNDERBERG MOUNT SHANNON (1816), 182 ha, aan KwaZulu-Natalse Natuurbewaringsraad, van E.M. en S.J. Mhlungu, R3000000. LIMPOPO BURGERSFORT PARIS (206), 21 ha, aan Naledi Bushveld Estate (Edms.) Bpk., van…

BOERBOK Die prysvlakke van vleisbokke het effens afgeplat, maar bly “realisties hoog”. Mnr. Kobus Lötter, voorsitter van die Suid-Afrikaanse Boerboktelersvereniging, sê altesaam 68 veilings onder die beskerming van die genootskap is vir 2023 goedgekeur. Lötter het op die raad se eerste vergadering vanjaar in Bloemfontein gesê hy is bekommerd oor Suid-Afrika se status van dieresorg. “Suid-Afrika se dieregesondheidstatus plaas ’n demper op die vraag na vleisbokke. Sedert die land sy status as vry van bek-en-klouseer verloor het, kan Boerbokke nie uitgevoer word nie.” Volgens hom sal die prys die hoogte inskiet sodra die uitvoer hervat word na buurlande, soos Namibië en Botswana, en elders in Afrika waar die vraag na vleisbokke hoog is. Verlede jaar was bokvleis se prysvlakke tot 35% hoër as dié van skaapvleis in Suid-Afrika. Uitskieterpryse van…

BOEREDAE 22 FEBRUARIE: Charolaisboeredag, Vryburg-skouterrein. June Wiid, 051 410 0953; june@stemma.co.za 18 APRIL: Inligtingsdag oor optimale vleisbeesproduksie. Huntersvlei, Viljoenskroon. Claire Evans-Anderson, 082 805 5688; claire@re.co.za; www.re.co.za 23 APRIL: Drakensbergerbeestelersgenootskap: Suidelike Hoëveld-studiegroep. Piet de Villiers, 073 143 3985. SKOUE 15-19 FEBRUARIE: Riversdal. Cornel Pfaff, 082 412 7033; skou@riversdaler.co.za 23-25 FEBRUARIE: Williston. Klara Steenkamp, 060 580 7480; blomklara@yahoo.com 23-26 FEBRUARIE: Bieliemieliefees, Reitz. Navrae: 083 303 6117 (voorsitter, borge en kunstenaars) of 083 395 2640 (uitstallers, algemene navrae en kampering). 2-4 MAART: Swellendam. Danitsa Badenhorst, 082 093 1780; skou.reception@gmail.com of skouborge@gmail.com 2-4 MAART: Kÿto Karoofees, De Aar. Navrae: 053 631 3691; info@karoofees.org 3-4 MAART: Tarkastad. Leon Goosen, 082 555 5530; skoustalletjies@gmail.com 3-4 MAART: Plaaskultuurfees, Clocolan. Veteraantrekker-enenjin-uitstalling met demonstrasies. Valencia Pieterse, 082 775 1675; vpieterse64@gmail.com 8-11 MAART: Beaufort-Wes. Samantha Smit, 079 396 3531; samanthamegansmit04@gmail.com…

R560 miljoen Die kleinhandelgroep Shoprite het in die ses maande tot 1 Januarie R560 miljoen aan diesel bestee om winkels van krag te voorsien tydens beurtkrag. Produkpryse het in dié tydperk met gemiddeld 9,4% gestyg, en die 56%-styging in brandstofpryse oor die afgelope jaar het sy logistieke bedrywighede swaar getref. Shoprite het drie winkels in die Demokratiese Republiek van die Kongo gesluit en hom onttrek aan Kenia, Madagaskar en Nigerië. – Moneyweb 18 miljoen Nuwe navorsing oor die sogenoemde dhaka-putte by Groot-Zimbabwe dui daarop dat dié putte nie net, soos voorheen vermoed, vir klei-ontginning gebruik is nie, maar ook om water op te gaar. Die navorsers, uit Denemarke, Suid-Afrika, Engeland en Zimbabwe, meen ná laserskandering van die putnetwerk en onderhoude met inwoners dat die landskap só ontwerp is om passief…

Beperkende landboutoestande, die voorbeeld van die veld en ’n reeks mensgemaakte en natuurrampe het die Clanwilliamse rooibosboer mnr. Henk Bakker geleenthede in herlewingslandbou laat raaksien en aangryp. Lees die artikel op bl. 42. Vertel van jou gesin. Ek is met Eljo getroud. Ons het twee seuns, Albertus (5) en Josua (3). Ons dogter, Kari, word in Mei gebore. Waar hou julle vakansie en hoe ontspan julle? Ons is almal lief vir die see en probeer iewers langs die Weskus wegbreek as die tyd dit toelaat. Ek skiet graag vis en duik kreef. Mnr. Koos Briedenhann, veeboer van Otjiwarongo in Namibië, het sy veldweiding drasties verbeter deur bosbekamping met swaar rollers te doen. Lees op bl. 50 meer. Vertel van jou gesin. Ek en my vrou, Rozane, het twee seuns –…

Intussen sê me. Theresa Fredericks, voorsitter van die instituut vir markagente van Suid-Afrika (Imasa), dat werksaamhede by die Tshwane-varsproduktemark voortgaan. “Selfs onder die huidige omstandighede, wat ver van die verwagting is, bly die mark aktief. Dit behoort eintlik vir die stadsraad ’n riem onder die hart te wees, asook ’n beweegrede om die mark so doeltreffend moontlik te bestuur wanneer ons selfs in moeilike toestande voortgaan om besigheid op hierdie vlak te doen.” Sy sê die verskillende agentskappe is besig om ’n konsolidasiesyfer te vind vir die skade wat tydens verlede maand se week lange kragonderbreking gely is, en sal die munisipaliteit daarna met ’n eis nader.…

ENSAFRICA, een van die grootste regsfirmas in Afrika, is onlangs in ’n bestraffende kostebevel gelas om R5,5 miljoen met 10,25% rente terugwerkend van 2019 aan ’n vrou te betaal wat die geld in ’n eiendomstransaksie verloor het nadat kubermisdadigers bankbesonderhede vervals het. Met dié soort misdaad kan ’n bedrieër e-posse onderskep en e-posadresse namaak (spoof), asook bankbesonderhede met sy of haar eie in aangehegte dokumente vervang. Regter T.P. Mudau het in die handelshof in Johannesburg bevind die regsfirma was bewus van dié welbekende kubermisdaad veral onder aktebesorgers, en voorsorgmaatreëls moes gereed gewees het. Dit is ’n gesofistikeerde en tegniese kubermisdaad waarop die gewone mens nie noodwendig bedag is nie. Dié tipe misdaad het ook al by landboubesighede kop uitgesteek, en kenners waarsku dat enige e-posse wat betalingsbesonderhede bevat, deeglik nagegaan…

1 NAMIBIË Mielie-ambisie Die Namibiese regering hoop om dié land teen 2024-’25 selfvoorsienend te maak wat mielies betref, het mnr. Calle Schlettwein, minister van landbou, water en grondhervorming, onlangs gesê. Dit sal geskied danksy ’n aantal “groen skemas” wat die regering tans ontwikkel wat saamhang met besproeiingskemas en die nuutgeboude Neckartaldam, en waar mielie-aanplantings reeds die nasionale mielie-aanplantings laat verdubbel het. Danksy groter bedrywighede in veeen gewasboerdery het dié land se landbousektor in 2022 met 3,6% gegroei. — The Namibian 2 TANZANIË | Meer geld vir landbou Tanzanië se landboubegroting is meer as verdubbel vir die huidige boekjaar – van TZS294 miljard (R2,17 miljard) tot TZS954 miljard (R7,04 miljard), waarvan TZS361 miljard (R2,66 miljard), oftewel 38%, vir besproeiing toegewys is. Tans is 14 besproeiingsdamme in aanbou, wat saam 131…

Die Wes-Kaapse produsente van waterblommetjies hou die toestande met afwagting dop vir dié winterreënstreek se produksietyd in Junie en Julie. Me. Chrizelle Everson van die Welgemeend-boerdery net buite Wolseley sê sy en ander produsente het ’n normale produksietyd verlede jaar ondervind in teenstelling met die paar droë jare wat ’n skaarste aan waterblommetjies meegebring het. Een van die probleme wat produsente ondervind, is die knyp in die ekonomie vir verbruikers, want, soos haar kinders dit stel, is waterblommetjies ’n “begeerte, nie ’n noodsaak” nie. “Ware liefhebbers van dié eiesoortige nisproduk doen egter baie moeite om op bestelling vars of bevrore waterblommetjies in die hande te kry. Vir dié fynproewers is die prys van meer as R70/kg nie te hoog nie, veral as die arbeidsintensiewe aard van die oesproses in die…

’N ENTSTOF is ontwikkel wat bye teen Amerikaanse vuilbroedsiekte kan beskerm. Dit is deur Dalan Animal Health ontwikkel, en is die eerste nóg wat in Amerika goedgekeur is om insekte te ondersteun. Luidens ’n berig in die New York Times kan dit voorkomend gebruik word teen aggressiewe vuilbroedsiekte. Dié siekte word deur die bakterie Paenibacillus larvae veroorsaak, wat hele bykolonies kan besmet. Larwes verbruin en besmette kolonies ruik tipies sleg. Die entstof kom nie in ’n spuitstofvorm nie. Volgens Dalan Animal Health word dit met suikerryke prinsesselei (royal jelly) gemeng. Wanneer werkerbye dit vreet, word dit in hul gestel opgeneem en versprei na die kliere waarmee hulle die voedsame jellie maak. Dié word dan aan die koninginby gevoer. Sy neem dus die entstof “tweedehands” in. Dit is egter genoeg om…

Herlewingslandbou Mnr. Henk Bakker Wat is die slimste ding wat jy in die boerdery gedoen het? Om met die natuur saam te werk. Wat is die domste ding wat jy gedoen het? Om my eie wil op die natuur te probeer afdruk. My oupa, die legendariese dokter Bakker van Springbok en omstreke, het altyd gesê: “As jy boer, is alles teen jou”. Deur dus met die natuur hande te vat, ruim jy baie van die struikelblokke uit die weg. Watter tegnologie is onmisbaar? Die hoeveelheid gratis inligting wat op die internet beskikbaar is en selfone is van die waardevolste hulpmiddels in ons hande. Ek gebruik my selfoon vir aantekeninge en om lande op te meet. Van wie leer jy? Jy kan by enige mens iets leer, al leer hy jou…

Suid-Afrikaners is onseker oor die toekoms. Uiters onseker. Die afgelope weke van vlak 6-beurtkrag het gemoedere weer hoog laat loop, met ’n stortvloed kritiek wat uit alle oorde op die regering neergereën het. Boere is, soos die res van Suid-Afrika, uiters nadelig geraak. Veral besproeiingsboere moes toekyk hoe gewasse dag ná dag verdroog. Almal was dit eens: Die tyd vir praat is verby. Ons moet begin dóén. Maar eers sal ons deurlopend aan gesprekke met die regering moet deelneem. Die vraag wat aanhoudend deur my gedagtes maal, is hoe boere hulself moet posisioneer en laat geld om gehoor te word wanneer krisisse en vraagstukke opduik. Hoe gaan ons oplossings aanbied en vind? Ons glo ons hét die planne wat kan werk, maar hoe verkoop ons die planne? En hoe gaan…

Die standaard-petrol- of dieselstasiewa gaan jou R1 513 100 uit die sak jaag. Daar is ’n Fieldmaster-weergawe wat onder meer matte pleks van die swaardiensrubbervloere bied saam met leersitplekbekleedsel, verwyderbare sonvensters in die dak en 17”-allooiwiele. ’n Trailmaster-weergawe bied onder meer ewenaarslotte op die voor- en agteras as standaardtoerusting, 17”-staalwiele, ’n snorkel, dubbelbatterystelsel en ekstra laaipunte vir elektroniese toerusting. Die Fieldmaster en Trailmaster kos R1 630 560. Daar is ’n ellelange lys ekstra toerusting en toebehore wat kopers as ekstra opsies by hul voertuie kan kies, van ’n netjiese tafeltjie wat uit die agterdeur vou, tot ’n dakrak. Die voertuie kan by deelnemende BMW-handelaars, asook Bosch-dienssentrums en ander goedgekeurde diens- en herstelsentrums reg oor Afrika suid van die Sahara versien word. Onderdele kan oor die internet bestel word. Mnr. Tim…

Met uitstekende navorsing en teling het die Sensako-handelsmerk die afgelope 60 jaar sy merk in die saadbedryf in Suid-Afrika gemaak. In die volgende paar jaar beoog Syngenta om voort te bou op hierdie reputasie en dit te rugsteun met ’n hernude klem op somergewasse. Die maatskappy se groeistrategie vir somergewasse is daarop gerig om sy uitstekende koringbesigheid te ondersteun en sodoende meer opsies aan boere te bied. Volgens mnr. Hendrik van Staden, eenheidshoof van Syngenta se saadafdeling in Afrika, konsentreer die maatskappy sterk op waardetoevoeging en op die handhawing van goeie verhoudinge met klante. “Ek glo ook dat ’n produkreeks van gehaltesaad en -produkte nie net beter opbrengste verseker nie, maar dat dit ook ’n noodsaaklike bydrae lewer om produksiekwessies die hoof te bied. Goeie produkte, gekoppel aan goeie diens…

’N BEKENDE oudboer van die Vaalharts-besproeiingskema, mnr. Wikkie Vermeulen (88), is einde Januarie op Jan Kempdorp oorlede waar hy ’n inwoner van die Huis Andalucia-tehuis vir bejaardes was. Hy het sy intrek omstreeks 1952 op Vaalharts geneem en het onder die pioniers getel wat die besproeiingskema getem het. In sy jonger dae het hy aktief aan die georganiseerde landbou deelgeneem en in komitees van die plaaslike boerevereniging gedien. Vermeulen het sowat tien jaar gelede afgetree. Sy vrou, Elsa, is in 2022 oorlede en sy seun, Jaco, het in 2021 aan covid-19-verwante oorsake gesterf. Hy laat drie dogters, Juanita, Elzaan en Vicky, ses kleinkinders en vier agterkleinkinders agter. Volgens ’n vriend en medebaanbreker van Vaalharts, mnr. Peet Duvenhage (85), was Vermeulen een van die eerste boere wat ná die Tweede Wêreldoorlog…

In die Vrystaat toon 53% van die distrikte ’n gunstige prysneiging ten opsigte van grondverkope groter as 10 ha in die twaalf maande tot verlede Desember. Daar was in ál die distrikte transaksies teenoor 4% van die distrikte met geen transaksies in die vorige vergelykende tyd. By Wesselsbron het pryse met 20,8% gestyg en by Jacobsdal met 11,3%. Pryse het met 16,8% gedaal by Lindley, 15,6% by Edenburg en met 13,9% by Vredefort. Verlede jaar is 713 ooreenkomste in 41 distrikte gesluit. In die proses is 331 738 ha teen R4,132 miljard verhandel. Ten opsigte van die registrasie van transaksies vir plase van verskillende groottes, lyk dit soos volg (verlede jaar se syfer is tussen hakies): kleiner as 50 ha, 10% (10%); 50-150 ha, 15% (15%); 150-300 ha, 27% (23%);…