Innehållsförteckning för October - November 2017 från SARIE KOS

Kan jy glo! Dis al 10 jaar sedert die eerste SARIE KOS destyds in 2007 die lig gesien het. Die eerste uitgawe was ’n wegholsukses, vertel hulle my, en niemand het dit sien kom nie. Ek was toe nog maar ’n student by die sjefskool op Stellenbosch, maar ek het geweet SARIE KOS praat my taal. Ek kon tussen die blaaie verdwaal en lief raak vir Suid-Afrikaanse kos. En hier is ek nou: ’n dekade later en ek kook vir daai einste blaaie van die geliefde kosboek! Dis vir my moeilik om my lewe sonder SARIE voor te stel. Maar só is daar ook mense wat jou lewe só beïnvloed dat jy jou nie kan indink sonder hulle nie. Nataniël is so ’n mens. Solank ek kan onthou, het hy…

’n Bobaas-kok is ek nie, maar ek kom darem reg in die kombuis. Wat ek wel nog nooit kon regkry nie, is om ’n ordentlike ligte omelet te maak. Myne kom sponserig uit en het ’n harde “dop” buite. Hoe maak ek ’n goeie, stewige ligte omelet? Jacqui-Lyn McIntyre-Louw, Bloemfontein SAARTJIE Só maak ek ’n omelet: Ek skei 3 eiers en klits dan eers die gele en dan die witte tot lekker skuimerig – geur met sout en peper voor jy klits. Meng nou die twee. Gooi bietjie olie onderin ’n warm pan en gooi mengsel in die pan. Plaas dadelik in ’n warm oond en bak tot lekker opgepof en gaar. Skep vulsel bo-op en vou netjies toe. Ek het ’n heerlike resep vir malvapoeding. Ek wil graag ’n…

8 SOUT-DINGE 1 Sout is ’n uitstekende preserveermiddel wat die groei van mikro-organismes belemmer en só keer dat kos bederf. Sout onttrek ook vloeistof uit kos, wat dit nie net teen bakterieë en swamme beskerm nie (hierdie organismes het ’n sekere hoeveelheid water nodig om te oorleef), maar ook die kos dehidreer om byvoorbeeld biltong te maak. 2 Dit kan bitter smake in kos neutraliseer (byvoorbeeld die bitter sap in eiervrug). 3 Dit help om fermentasie te stop in gisgebak (wat keer dat brood te veel rys) en versterk ook die gluten in deeg, wat elastisiteit daaraan gee. 4 Dis ’n emulsifiseermiddel: In mayonnaise of slaaisous help dit om die olie en water/asyn-komponente te bind, sodat die sous nie skei nie. 5 Dig gepakte sout kan gebruik word om kos…

KORREL VIR KORREL Geen ete is volmaak sonder rys nie! Sit dit warm voor as bykos of geniet dit koud in slaai. Die keuse is joune, solank dit Spekko se langkorrelrys is. R29,99 vir 1 kg. MAAK DIT ROMERIG Enige gereg sal buitengewoon lekker smaak met lepels vol crème fraîche van Lancewood – van broodjies tot gebraaide steak. Landwyd teen R25,99 vir 250 g. BESTE KLAPPER Klapper is die moet-eetbestanddeel van die seisoen, veral as jy Imbo se produk gebruik. Die tekstuur wissel van fyn tot grof. Koop landwyd teen R18,80 vir 200 g. HEERLIKE OLIE Lewe gesonder en braai jou kos in Westfalia se avokado-olie. Beskikbaar in verskeie geure soos botter, suurlemoen en gewoon. Dit kos R42,99 vir 250 ml.…

Sjokolade-engrondboontjie-smoothie Ek het altyd bevrore piesangs in my vrieskas om smoothies te maak; dis lekker vir ontbyt of ’n laataand-bederf wat jou heerlik sal laat slaap. genoeg vir 6 6 piesangs (bevrore of vars), in skywe gesny 500 ml dubbeldik volroomjogurt 100 ml donker kakaopoeier 400 g gladde grondboontjiebotter 20 blokkies ys 300 ml melk 100 ml heuning Plaas al die bestanddele in ’n voedselverwerker en verpulp by hoë spoed tot glad. Verdeel tussen glase. Kry meer zzz ... Probeer die volgende wenke en jy sal sommer lekker slaap ook: die eerste prys MOENIE JOU SELFOON IN DIE SLAAPKAMER LAAI NIE Of jou foon as wekker gebruik nie. Verban trouens alles met ’n skerm uit jou slaapkamer. Die blou lig van digitale skerms skakel die slaaphormoon, melatonien, af – en…

Só maak jy die brode oor die kole Verhit jou kole tot medium-warm – sodra jy jou hande minstens 10 sekondes sowat 30 cm bo die kole kan hou, is dit reg. Plaas die platbrode direk op die rooster, bedek met foelie of die deksel van ’n ketelbraai, en bak volgens tydaanwysings in resep. Platbrood met bokmelkkaas, uie en eier Jy kan die platbrood met of sonder eier maak. genoeg vir 6 45 ml kanola-olie 1 ui, in skywe gesny 1 x basiese platbrooddeeg 100 g bokmelkkaas 45 ml witwyn-asyn 6 eiers sout en varsgemaalde swartpeper Verhit oond tot 200 °C. Verhit olie tot warm in groot braaipan. Voeg ui by en braai 3-5 minute of tot dit begin verbruin. Sprinkel meel op werkvlak en verdeel deeg in twee. Rol…

Sagte eiers wat bros gebraai is in ’n krummelkors, sorg vir ekstra tekstuur. genoeg vir 8 Meng 60 ml olyfolie, 1 gekapte brandrissie, 1 gekapte knoffelhuisie en ’n hand vol fyn koljander. Voeg 12 skoon steurgarnale by en meng goed. Verhit braaipan tot warm en braai garnale 5-8 minute of tot goudbruin en gaar. Geur met sout en swartpeper. Hou eenkant. Klits 2 eiers liggies in klein bakkie. Rol 6 geposjeerde eiers (sien langsaan hoe) in 60 ml koekmeel, dan in geklitste eier en laastens in 150 g broodkrummels. Verhit sonneblomolie vir diepbraai tot warm en diepbraai eiers 20-30 sekondes of tot goudbruin en bros. Dreineer op kombuispapier. Pak 400 g gestoomde aspersies op opdienbord, gevolg deur die garnale. Sit bros eiers bo-op en sit voor. IN JOU GLAS Skink…

SARIE KOS is ryk in geure en kleure, en die smaaklikste Afrikaanse koswoorde. In elke uitgawe bring ons hulde aan ons taal met lekkersê-woorde soos #slaptjips. Volgens Wikipedia kom die diepgebraaide stafies aartappel oorspronklik van België. Op die webwerf potatoes.co.za lees ons arm Nederlandse vissers het in die 1700’s aartappelskyfies gebraai wanneer hulle in die koue wintermaande nie vis kon vang nie. Sedertdien het die lekkerny dwarsoor die wêreld versprei, met verskillende variasies. Die Afrikaans daarvoor kom waarskynlik van die Nederlands “slappe chips”, waar die “slap” verwys na die sagte tekstuur van die skyfies wanneer dit gaar is en die “tjips” ’n verafrikaansing is van die Engelse “chip” (EWA). Ons tradisionele slaptjips is baie soos French fries, maar dis dikker en word langer en by laer temperature gebraai. Waar dit…

Feite en geite oor klapper 1 ’n Kokosneut is eintlik glad nie ’n neut nie, maar eerder die vrug van sekere soorte palmbome. Omdat dit ’n vrug is, kan mense met neut-allergieë dit ook eet. 2 Sowat 11-12 maande is nodig voor ’n kokosneut volledig ontwikkel het en geoes kan word. As jy net die melkagtige water in die vrug wil gebruik, kan jy dit ná 4-6 maande reeds pluk. 3 In die kokosneut is ’n eetbare wit voering wat gedroog word om klapper te produseer. Jy kan dit tot 6 maande ná die oes steeds uithaal en eet. 4 In lande soos Thailand en Maleisië word klein apies geleer om die vrugte in hoë bome te pluk. Hulle kan tot 1 600 vrugte per dag vir die boere oes.…

Pangebraaide steak met uieringe en slaai genoeg vir 4 400 g Spar- sagte botter 50 ml Spar-balsemasyn 6 ansjovisfilette 6 takkies Spar freshline-roosmaryn, grofgekap 4 Spar freshline-knoffelhuisies sout en varsgemaalde swartpeper 80 ml Spar Extra Virgin-olyfolie sap en gerasperde skil van 2 Spar freshline-suurlemoene 4 Spar Tender & Tasty T-bone Steaks Plaas botter, asyn, ansjovis, roosmaryn en knoffel in voedselverwerker en meng tot glad. Geur met sout en peper en meng weer. Hou bottermengsel in yskas. Meng olyfolie, en sap en skil van suurlemoene. Geur met sout en peper. Gooi oor steaks. Verhit riffelpan tot baie warm. Braai steaks sowat 5 minute per kant vir medium-gaar. Skep met die omdraaislag ’n lepel vol gegeurde bottermengsel op. Haal steaks uit warm pan en laat rus 3 minute. Skep nog bottermengsel op…

Tradisionele koolslaai kry ’n nuwe gedaante met ertjies en tuisgemaakte mayonnaise. genoeg vir 8 Gebruik die growwe kant van ’n voedselverwerker se rasper of skerp mes en sny ½ groen koolkop en ½ pers koolkop in dun repies. Meng twee kleure kool saam. Voeg 100 g rosyntjies, 250 g ertjies wat in kookwater gedompel is, en 3 gesnyde stingels seldery by. Meng 250 ml tuisgemaakte mayonnaise (sien resep langsaan) met 250 ml jogurt en 1 brandrissie. Geur goed met sout en peper. Meng deur koolslaai en sit voor. IN JOU GLAS Die slaai smaak vorentoe saam met ’n glas yskoue Rickety Bridge Foundation Stone Rosé . Die soet aarbeinote en sagte speserysmake pas goed by die kool. Die skroefdop is ’n bonus! Koop landwyd teen sowat R65 vir 750 ml.…

Eet sleg, slaap sleg. Volgens Amerikaanse navorsing eet diegene met die gesondste slaappatrone ook die grootste verskeidenheid kos. Dís die eerste stap. En tweedens moet jy jou bord laai met proteïenkosse wat ryk is aan die aminosuur triptofaan, wat die slaaphormoon melatonien stimuleer – kos soos suiwel, neute, sade, hoender en kalkoen. Kombineer dit met rys, pasta of aartappels (stysel) en jou brein kry ’n serotonien-skop, wat jou sommer lekker laat slaap. Serotonien word immers die goedvoel-hormoon genoem. En hier is ’n paar bestanddele wat ons in resepte gebruik om jou te help insluimer. Slaapvriendelike voedingstowwe Okkerneute is ’n goeie bron van triptofaan. Die neut bevat boonop sy eie bron van melatonien, wat jou vinniger aan die slaap sal sus. Alle suiwel kan jou slaperig maak, nie net melk nie.…

Spyskaart Rosé-en-kersie-sangria Kersie-en-pistasieneut-graanslaai Kersiebrood Alles-in-een-pot-feesvark Kersie-en-nougat-cassata Kies só Die kersie moet ferm voel en die vel moet ’n glansende voorkoms hê. Die kleur moet ’n diep wynrooi wees. Die stingel moet nog vas aan die vrug wees, groen en buigbaar. Soorte In Suid-Afrika plant ons net die soet kersie, maar wel verskillende kultivars daarvan. Die vrug kan in soet en sout disse gebruik word. Jy kan bv. vir Kersfees ’n varkrol glaseer met kersiesous of ’n kersietert maak vir poeding. Die suur kersie word hoofsaaklik vir kook gebruik. Jy kry dit meestal in gedroogde vorm in ons land. In SA is vars kersies van einde Oktober tot Desember in seisoen. Bêre só Hou vars kersies in ’n lugdigte sluitsak ( ziplock ) in die yskas. Moenie vooraf was…

Framboos en vanielje (bl. 92) Tweekleursorbet lýk so lekker! genoeg vir 750 ml 500 ml water 200 g suiker sap en gerasperde skil van 3 suurlemoene 500 ml dubbelroom- Griekse-styl jogurt 10 ml vanieljegeursel 300 g bevrore frambose 30 ml rooswater Verhit water, suiker, en sap en skil van suurlemoene tot suiker opgelos het. Haal af van hitte, voeg jogurt by en meng deur. Verdeel mengsel in twee dele en voeg vanielje by een deel. Voeg frambose en rooswater by ander deel. Pols mengsels afsonderlik in voedselverwerker tot glad. Laat afkoel tot yskoud en vries apart in roomysmasjien, of maak só as jy nie ’n masjien het nie: Gooi mengsels in vrieskasbestande bakke. Plaas in vrieskas en roer elke 15 minute met draadklitser tot dik en romerig gevries. Skep die…

G&T-YSIES! Ja, jy lees reg: Nou kan jy ysies koop van jenewer en tonikum. Daar is twee geure: klassieke G&T en bessie. Elke ysie bevat 7% alkohol. Koop aanlyn by frostpopsicles.com  teen R600 vir 25 ysies. Anderste springmielies Verras jouself met die verskillende geure van Guzzle & Wolf se produk. Kyk veral uit vir die nuwe donkersjokoladegeur, waar die mielies met ’n dun lagie donkersjokolade bedek is. Koop landwyd teen R55 vir 300 g. SJOKOLADE-BROODJIE Sjoe, wie wil nou nie Crunchie-sjokolade op sy broodjie smeer nie? Kyk uit vir Cadbury se potte vol hemel by Checkers-winkels landwyd teen R49,99 vir 400 g. BROS BROOD Gee gister se brood nuwe lewe met Defy se rooi broodrooster (dis ook in silwer metaal beskikbaar). Koop die rooster landwyd by Dion Wired-winkels…

Die Britte eet graag eiers en “soldiers” – stukkies roosterbrood, soms toegedraai in spek, wat hulle in die eiergeel doop. My soldate is aspersies. genoeg vir 4 Verhit oond tot 180 °C. Draai 24 vars aspersies toe met 250 g strepiespek. Pak op kleefvrye bakplaat. Sprinkel bietjie olyfolie oor en geur goed met sout en peper. Plaas in oond en bak 15-20 minute of tot goudbruin en bros. Kook intussen die eiers: Bring pot met water tot kookpunt. Plaas 12 eiers in water en kook 5 minute vir sagte eiers of langer as jy harder eiers verkies. (Sien gids langsaan.) Haal kastrol van plaat af en laat eiers afkoel in koue water. Sit voor met aspersies. IN JOU GLAS Ja, jy kán ’n glas wyn saam met hierdie eiergereg geniet,…

‘DAAR IS NIKS LEKKERDER AS OM MY SJEFJAS AAN TE TREK EN TE KOOK NIE’ Jy is 28 jaar gelede as Joao da Fonseca in die Algarve in Portugal gebore en het in die Oos-Kaap grootgeword. Jy het op Stellenbosch studeer en jou loopbaan as musiekmaker in Johannesburg begin. Wie het jou geïnspireer om te kook? My ma, Lisa. Sy het ’n restaurant op Port Alfred gehad en haar kos was eenvoudig en propvol geur. Sy het my geleer as jou hart nie in die kos is nie, sal mense dit beslis proe. Dis ook belangrik om bestanddele te respekteer, van die nederige aartappel tot ’n pragtige filet. Wat is die een gereg wat jy oor en oor kan eet? Pizza! Die een dag kan jy ’n eenvoudige regina of…

1. Jou blog Life Is a Zoo Biscuit is ’n reuse-sukses. Waar kom die naam vandaan? Ek was ongelooflik neerslagtig in 2012 nadat hulle my met die aartappeluitdaging uit die eerste seisoen van MasterChef SA geskop het. Ek het toe my gunsteling-trooskos, daai kleurryke zoo-koekies, begin eet en kon nie ophou nie. ’n Paar weke (en baie koekies) later het ek wakker geword en besluit genoeg is genoeg, en ek het begin skryf oor kos... Só het ek my blog lifeisazoobiscuit.com begin ... op 12 April 2012. 2. Waarom is bak steeds so ’n groot trend? Ek dink dit het baie met internasionale televisie-programme te doen, maar wat my betref, is en sal bak altyd trendy wees. Vir elke spesiale geleentheid word daar ’n koek gebak…

Kosmaak is van kleins af al een van Francois Zietsman se grootste liefdes. Ons het die veelsydige jong man in 2014 in die tweede reeks van MasterChef SA leer ken, en toe al was brood bak sy spesialiteit. “My liefde vir kosmaak en brood kom vir seker van my Hollandse ouma Millie Hooykaas af. Sy het elke dag gebak dat die biesies bewe. Sy was so passievol oor kos dat ek elke vakansie skaars kon wag om vir haar te gaan kuier – 12 jaar oud op ’n bus alleen van Oos-Londen tot in Durban vir ’n lekker kookvakansie saam met Ouma. Ek was soggens 5-uur al in die kombuis, reg om by haar te leer. “Ons het net oor kos en drome gesels. Die beste raad wat sy my…

‘Ek bak nuut, ek bak oud, ek bak vir die lekker en vir pure plesier’ WAAR KOM DIE ROLKOEKRESEP VANDAAN? My oupa De Nysschen se suster, tannie Suzie Buchner, was ’n voorslag-bakker tot die dag van haar dood. As student in Bloemfontein het ek gereeld by haar gekuier. Alle geselsies het altyd gelei tot stories oor haar bakwerk en resepte. Ek het haar oorreed om haar staatmaker-resepte in haar eie handskrif op stukkies papier vir my neer te skryf. Op dié manier wou ek iets van haar bewaar, en vandag is dit van my waardevolste resepte, saam met Ouma en Ma s’n in ’n spesiale lêertjie gebind. Tannie Suzie was welbekend vir haar rolkoek en sy sou so trots gewees het om dit in SARIE KOS te sien. Ons vra…

Spek-en-eier-broodjies Hierdie eenvoudige manier van eiers posjeer sal jou vrees daarvoor laat verdwyn! genoeg vir 6 250 g strepiespek 6 eiers 60 ml botter 6 snye ciabatta-brood 1 x 250 g-houer roomkaas 100 ml pesto van jou keuse (ons het tamatie gebruik) sout en varsgemaalde swartpeper Verhit oond tot 180 °C. Voer bakplaat uit met Glad-bakpapier en pak spek bo-op (foto 1). Plaas in warm oond en oondbraai 10-12 minute of tot lekker bros. Terwyl spek oondbraai, bring pot met water tot kookpunt. Voer 6 koppies uit met Glad-kleefplastiek en spuit goed met kleefwerende kossproei. Breek eiers in koppies en bind die plastiek stewig toe (foto 2). Haal sakkies uit koppies en glip in pot met kokende water. Posjeer 5 minute vir sagte eiers of langer as jy dit harder…

HOE WORD KOS SWART GEKLEUR? Daar is verskeie maniere, onder meer koskleursel, maar op die oomblik is geaktiveerde houtskool die gewildste. Dis ’n byproduk wanneer kokosneutdoppe, hout of ander plantmateriaal verbrand word en dis skadeloos. SMAAK DIT ANDERS? Hang af van hoe baie van die kleurmiddel gebruik word. Die houtskool laat die kos beslis rokerig proe, wat baie lekker werk in soet en sout resepte. Die hoofdoel van die swart is egter visuele impak eerder as smaak. IS DIT VEILIG OM TE EET? Ja, want baie lae dosisse word gebruik. Die houtskool is “geaktiveer” omdat dit in die maag met sekere gifstowwe verbind en keer dat dit in die liggaam opgeneem word. Dit kom ook in produkte soos tandepasta en gesigmaskers voor. HOEKOM IS DIE TREND NOU SO GROOT? Nes…