Innehållsförteckning för Sarie Diabetes från SARIE

Altyd moeg, het my sus gekla. Verloor gewig, het haar slanke huisdokter gepor. Sou sy meer simpatiek gewees het as sy nie self soos ’n liniaal gelyk het nie? Sussie se lyf het hardnekkig aan die gewig vasgeklou. Sekerlik het sy nie meer geëet as ek, altyd die skrale, nie. Inteendeel, haar kos was gesonder as myne. Insulien-weerstandig: jou liggaam brand vas met die “verwerking” van bloedsuiker. En die daaropvolgende “suiker-babelas” hou verreikende gevolge vir jou gesondheid in. Eers is diabetes tipe 2 by haar gediagnoseer. En op die hakke daarvan, kanker ... Dit voel of diabetes in die paar jaar sedert haar dood soveel meer aandag gekry het. Of daar méér leefstyl-wenke en dieet-riglyne vir die diabeet is. Jy het nie ’n keuse in hoe die genetiese dobbelsteentjies vir…

‘Slow down, you move too fast You got to make the morning last ...’ SIMON & GARFUNKEL: FEELIN’ GROOVY TUISGEMAAKTE SOUSBONE MET SPEK EN EIER As jy eers jou eie baked beans geproe het, sal jy nooit weer die produk in ’n blik koop nie. GENOEG VIR 14 (2 GEBAKTE EIERS PER PORSIE) • 250 g maer spek, fyngekap • 1 ui, gekap • 2 knoffelhuisies, gekap • 1 brandrissie, gekap • 1 x 400 g-sak droë botterbone, oornag in water geweek • 120 ml tamatiepuree • 40 ml bruinsuiker • 30 ml heuning • 35 ml gerookte paprika • 3 liter hoenderaftreksel • 45 ml kanola-olie • 2 eiers per porsie • suurlemoen skil (opsioneel) • sout en varsgemaalde swartpeper STAP 1 Verhit oond tot 160 °C. Droogbraai spek,…

‘Moenie dink hierdie sjokoladetert is vervelig omdat dit geen sjokolade bevat nie. Dis ewe dekadent met die donker kakao? – HERMAN SÓ BAK JY BLIND Vo er die deegkors uit met bakpapier. Vu l papier met rou rys of bone. Bak 15 minute. Ve rwyder papier met rys of bone. Bak verder tot goudbruin of volg resep. NEUTE-EN-LEMOENKOEK (bl. 36) ’n Tipiese Midde- Oosterse nagereg. Hou die porsie klein! GENOEG VIR 16 • 400 g gemengde neute (pekan-, pistasie-, hasel- en okkerneute), fyngekap • 60 ml onverwerkte bruinsuiker • gerasperde skil van 3 lemoene • 30 ml kaneel • 4 velle fillodeeg • 45 ml kanola-olie • 60 ml heuning • 120 ml water • 10 ml lemoenbloeiselwater • gedroogde roosblare en lemoenskywe vir garnering Verhit oond tot 180 °C.…

KAMMOSSEL-KEBABS GENOEG VIR 4 • 1 chorizo-wors van 225 g, in 16 ringe gesny • 4 hout-kebabstokkies • 12 kammossels (scallops) • sout en varsgemaalde swartpeper • 1 brandrissie, fyngekap • hand vol pietersielie, fyngekap • 2 knoffelhuisies, fyngekap • 2 cm-stuk gemmer, geskil en fyngerasper • 20 ml kanola-olie • sap en gerasperde skil van 2 suurlemoene • 400 g rou heel aspersies Verhit oond tot 200 °C. Ryg chorizo en mossels om die beurt op ’n stokkie, 4 skywe chorizo en 3 mossels per stokkie. Maak 4 sulke kebabs. Geur goed met sout en peper. Meng brandrissie, pietersielie, knoffel, gemmer, olie en sap en skil van suurlemoen. Pak aspersies in groot oondbraaibak en pak kebabs bo-op. Sprinkel pietersieliemengsel bo-oor. Bak 15 – 20 minute of tot kammossels begin…

ASPERSIES MET MOSTERDSOUS EN EIER Dié klassieke kombinasie is ’n goeie opsie as ligte aandete. GENOEG VIR 6 • 27 vars groen aspersies • 27 vars wit aspersies • 25 g botter • 100 ml kanola-olie • 2 eiergele • 20 ml korrelmosterd • sout en varsgemaalde swartpeper • 8 eiers • 60 ml witwyn-asyn • 45 ml olyfolie 1 Bring pot met water tot kookpunt. Gooi wit aspersies in en laat kook 1 minuut. Skep uit en gooi groen aspersies vir 30 sekondes in water. Skep uit. Behou aspersiewater. 2 Verhit botter en kanola-olie in pot tot lou. Klits eiergele en mosterd in glasbak terwyl jy lou oliemengsel stadig bygooi tot dik, romerige sous vorm. Geur goed met sout en peper. 3 Bring aspersiewater weer tot kookpunt en gooi…

1 Verhit 45 ml olyfolie in groot pot tot warm. 2 Roerbraai spek tot bros. Voeg knoffel by en braai 1 minuut. 3 Voeg laevet-melk by en bring tot kookpunt. Verlaag hitte en laat stadig prut tot melk met helfte verminder het en ’n sous vorm. 4 Pak kool in pot met kookwater en plaas deksel op pot. Kook 5 – 8 minute of tot kool gaar is maar steeds ferm. 5 Verpulp sous met staafmenger (stick blender) tot glad en romerig. 6 Voeg gerasperde kaas by 7 Pak warm kool op opdienbord en gooi sous oor. Sprinkel neut oor en sit voor. • 250 g-pakkie maer spek, in blokkies gesny • 2 knoffelhuisies, fyngekap • 100 g parmesaankaas, gerasper Geur goed met sout en peper…

H ulle leef en werk in verskillende wêrelde, maar die aktrise Shaleen Surtie-Richards, Haaierugbyspeler Kyle Cooper en politici Winnie Mandela en Mangosuthu Buthelezi het almal een ding gemeen: Hulle is diabete. Elvis Presley en Ernest Hemingway was bekende lyers, asook die aktrise Salma Hayek en oud-tennisspeler Billie Jean King. Nie een van hulle het toegelaat dat die siekte hulle keer nie. Dié bekendes ook nie … HALLE BERRY Terwyl Halle in 1989 as jong aktrise aan die TV-program Living Dolls gewerk het, het sy eendag op stel inmekaargesak. Sy is in die hospitaal opgeneem en was ’n week in ’n koma. Toe sy wakker word, het dokters haar ingelig sy het tipe 2-diabetes. “Hulle het gesê ek kan my bene verloor of blind word as ek nie gesonder leef nie.…

1 Bring pot met water tot kookpunt en gooi 4 kreefsterte (400 g) in. Kook 8 – 10 minute of tot kreefdoppe rooi raak. Haal uit water en laat afkoel. Breek doppe oop en verwyder al die vleis. Vlok vleis baie fyn met twee vurke. Plaas gevlokte kreef, ui, knoffel, tiemie, 30 g (50 ml) koekmeel en 2 eiers in ’n middelslag-mengbak. Meng goed en geur met sout en peper. Sit voor met 200 ml goeiegehalte-mayonnaise en suurlemoenwiggies Braai koekies 3 – 5 minute per kant of tot goudbruin en bros. Verdeel mengsel in 6 porsies. Vorm ronde balle en druk effens plat. Verhit 45 ml kanola-olie in ’n braaipan oor hoë hitte tot goed warm. Doop elke koekie in broodkrummels. • 1 ui, fyngekap • 4 takkies vars tiemie,…

Al loop jy net elke dag 20 minute, verminder dit jou risiko T wee keer per dag maak Hantie haarself soos ’n wafferse Boeddha kruisbeen in die middel van haar dubbelbed tuis. ’n Ritueel, voor ontbyt en aandete. Eers ’n vinnige prikkie aan die kant van haar vingerpunt vir ’n druppel bloed om haar bloedsuikervlakke te meet. Vir die diabeet is nie net hoë bloedsuiker gevaarlik nie. As jy insulien gebruik, moet jy waak teen die teenpool: Dat jou bloedsuikervlakke te laag daal. Met simptome soos angs, tranerigheid, bewerigheid. Daarom toets sy dit eers, om dié wipplank te balanseer. Haar insuliendosis word dan daarvolgens aanpas. Dan die inspuiting, op haar maag, in die vetweefsel net onder die vel. Daar is minder senuweepunte en dis nie juis seer nie. Vinnig, geroetineerd.…

Dit kan maklik ’n volledige, voedsame maaltyd wees, veral as jy ongewone bestanddele soos pampoen, pere, kool en kekerertjies gebruik ‘Praat van slaai en mense dink aan waterige ysbergblare, maar slaai maak is eintlik ’n kuns, van die eenvoudigste weergawe tot die pragtigste pronkstuk’ MARCUS SAMUELSSON, AMERIKAANSE CHOPPED-BEOORDELAAR ASPERSIE-ENPAMPOENSLAAI (bl. 16) Pampoen smaak ewe lekker in ’n sout gereg. Los die skil aan en oondbraai dit – en proe net hoe lekker. GENOEG VIR 4 • 8 skywe (800 g) pampoen, sonder pitte maar met skil • 20 ml anyssaad • 45 ml kanola-olie • sout en varsgemaalde swartpeper • 200 g vars aspersies • 80 g blare van jou keuse • 3 wiele fetakaas SOUS • 45 ml witwyn-asyn • 60 ml kanola-olie • 30 ml heuning • sap…

1 Verhit oond tot 160 °C. Bring strooisuiker en water tot kookpunt in middelslag-pot. Kook 10 – 15 minute of tot suiker ’n goue karamel vorm. Gooi warm karamel onderin ringpan en laat staan tot gestol. Spuit ’n ringpan met patrone (2 liter) met kleefwerende kossproei. 2 Bring melk in ’n skoon pot tot kookpunt. Klits eiers, eiergele, vanieljegeursel en xilitol saam tot lig en romerig in ’n mengbak. Voeg warm melk by xilitol-mengsel terwyl jy roer. 3 Gooi hele mengsel deur ’n sif. Plaas ringpan in oondbak en vul bak halfpad met warm water. Gooi eiermengsel in pan. Bedek met foelie en bak 50 – 60 minute of tot gestol soos jellie. Haal uit oond en sit in yskas om heeltemal af te koel. Keer versigtig uit en sit…

‘EK WIL ANDER DIABETE HOOP GEE’ – Villiers van der Walt D ie een dag was hulle nog besig met doodgewone roetines, en die volgende dag het hul lewe verander in ’n warboel van doktersbesoeke, dieetkundiges en insulieninspuitings. Villiers van der Walt, ’n produksie-lynbestuurder van Brackenfell naby Kaapstad, en Kerry Kalweit, ’n student van Johannesburg, het nie een verwag hulle sal diabetes kry nie, hoewel van hul familielede daarmee gesukkel het. Maar albei se lewe het ’n positiewe, gelukkige paadjie ingeslaan weens hul diagnose – en hulle wil hê ander diabete moet besef dieselfde kan in hul geval gebeur. VILLIERS Hy het glad nie gedink sy slaapprobleme en aanhoudende dors is abnormaal nie – tot hy die dag inmekaargesak het op ’n visvangnaweek saam met vriende. “Ek het grieperig gevoel…

BASIESE VARKRIBBETJIES Die ribbe word in ’n basiese marinade gekook. GENOEG VIR 6 • 250 ml lae-sout-sojasous • 125 ml worcestersous • 40 ml heuning • sap en gerasperde skil van 1 suurlemoen • 1 ui, fyngekap • 1 x 410 g-blik kersietamaties • 1 lourierblaar • 2 knoffelhuisies • 1 rooi brandrissie, fyngekap • 500 g rou varkribbetjies • varsgemaalde swartpeper Plaas sojasous, worcestersous, heuning en suurlemoensap en –skil in middelslag-pot. Voeg ui, tamaties, lourierblaar, knoffel en rissie by. Bring mengsel tot kookpunt en plaas ribbetjies in marinade. Kook 20 minute. Verwyder vleis uit sous en laat sous verder kook tot dit met 2/3 verminder het. Geur ribbetjies goed met peper – sout is onnodig, want die sojasous het ’n sout smaak. Sorg dat vuur se kole matig warm…

Meng meel, sout, suikerplaasvervanger en bakpoeier saam. Klits eiers, melk en olie saam. Meng gesifte droë bestanddele met eiermengsel. Voeg spek by. Laat rus 15 minute in yskas. Maak intussen die vanielje-ricotta. Klits ricotta, jogurt en vanielje saam in bak van elektriese menger tot lig en romerig, 5 – 8 minute. Sit warm wafels voor met lepels vol vanielje-ricotta en heuning Braai tot bros en gaar. • 2 eiers • 20 ml bakpoeier • 5 ml vanieljegeursel • 60 ml heuning • 50 ml laevet-jogurt • 1 x 250 g-houer ricottakaas • 125 g spek, baie fyn gekap • 20 g (30 ml) suikerplaasvervanger • 280 g (500 ml) volkoringmeel • 340 ml laevet-melk • 60 ml kanola-olie Volledige resep op bl. 75…

80% Oorgewig mense wat in sulienweerstandig is en dus moeiliker gewig kan verloor deur net die regte dieet te volg N á my ma se dood het haar tweejarige minischnauzer by ons kom woon, soos Ma se wens altyd was. Ons was onafskeidbaar. In restaurante, op fotosessies wat ek as kosredakteur moes doen, op reis – sy was altyd by my. Goedgeaard, liefdevol, lojaal. Toe, een oggend, trap ek in ’n plas vloeistof op die kombuisvloer. So tamaai, ek het eers gedink die yskas lek. Dit het oral in die huis begin opduik. Lotti sou nimmer binne die huis ’n plassie maak nie, iets was verkeerd. Haar waterbak, nogal groot, was nou gereeld leeg. GLUKOSE Sy was sewe, en altyd ’n groterige meisie. Toe die veearts die woord “diabetes” sê,…

1 EET GEREELD. Dit beteken meestal drie maaltye per dag – maar dalk ’n klein happie tussenin om jou bloedsuiker beter te beheer, soos ’n hand vol rou neute en koppie rooibos- of groentee en skyfie suurlemoen. Dit maak dit makliker om porsies klein te hou en jou nie aan kos te vergryp nie. Probeer saans nie te laat eet nie. 2 PAS OP VIR TE VEEL PROTEÏEN. Eet matige porsies vleis, eiers en kaas en beperk geprosesseerde vleis (bv. spek, koue vleise en biltong). Dit bevat gewoonlik heelwat sout. Proteïen en sout kan ’n rol speel om jou niere te beskadig, ’n moontlike probleem by diabete. 3 KONTROLEER JOU KOOLHIDRAAT-INNAME. (Dis die versamelnaam vir suikers en stysels.) Kies onverfynde en onverwerkte produkte. Dis gewoonlik die produk met die kortste…