Indholdsfortegnelse for July 2, 2015 i Finweek - Afrikaans

Kontak Finweek, Kingsway 69, Auckland Park, Johannesburg 2092, tel (011) 713-9601 of terugvoer@finweek.co.za STUUR U FINANSIËLE VRAE AAN ONS BY TERUGVOER@FINWEEK.CO.ZA PEREGRINE ANTWOORD ROBERT KATZ, FINANSIËLE HOOF VAN PEREGRINE, SKRYF PER E-POS: Beste Simon, ek het jou breedvoerige artikel oor Peregrine in die 25 Junie-uitgawe van Finweek gelees en wil jou sommer met die intrapslag bedank vir jou geloof in ons; ons sal jou hopelik nie teleurstel nie. Wanneer ons in die verlede (2009) ingevolge ’n aandeelgebaseerde skema aandele aan ons personeel uitgereik het, het ons die skema gewaardeer en die verskil tussen die waarde van die skema en die opbrengste ontvang as ’n onkoste gehanteer in die vorm van ’n aandeelgebaseerde betaling oor die vestigingstydperk (vyf jaar in ons geval). Die finale onkoste word dus in ons inkomstestaat vir…

Een van ’n maatskappy se grootste bates is sy mense. Maar menslike kapitaal is baie duur. Grenville Wilson, uitvoerende voorsitter van PRP Solutions (PRP), het ’n gaping in die mark vir outomatiese mensebestuur gesien. “Dit is People Resource Planning – PRP – net soos jy ondernemingshulpbronbeplanning soos SAP of Oracle het, behalwe dat dit spesifiek op jou mense fokus,” sê Wilson. PRP Solutions bied ’n internetgebaseerde oplossing wat maatskappye die geleentheid gee om werknemers te bestuur en leemtes in reële tyd te sien. PRP help maatskappye om koste te bespaar deur probleme in die produksielyn en die hantering daarvan dadelik te identifiseer, eerder as aan die einde van ’n projek. Kriya Govender, uitvoerende hoof van PRP, sê betaalstaatkoste is met minstens 10% gesny sedert die maatskappy in 2012 gestig is.…

NKGANYAGO-NOTE OP TUISDORP VRYGESTEL Lesetja Kganyago, president van die Suid-Afrikaanse Reserwebank, poseer op 19 Junie vir ’n foto by die bekendstelling van ’n SA banknoot met sy naam op in sy tuisdorp, Moletjie Ga-Maribana, noord van Polokwane. Kganyago het die eerste nuwe note gebruik om kookolie, grondboontjiebotter en mieliemeel by die plaaslike winkel te koop waar hy as seun brood vir sy gesin gekoop het, berig Bloomberg. Kganyago het die vorige dag by ’n geleentheid gewaarsku dat die inflasievooruitsig weens verdere randswakheid, ’n verwagte styging in elektrisiteitstariewe en hoër as verwagte loonskikkings kan versleg. Dit sal die argument vir verdere rentekoersverhogings versterk. R250 m. Mark Shuttleworth het sy stryd teen die Reserwebank verloor oor vertrekgelde van R250 miljoen wat hy in 2009 gedwing is om te betaal om sowat R2,5…

Afrika se siektelas is die grootste ter wêreld. En om Afrika se bevolking gesond en werkend te hou word meesal staatgemaak op medisyne, inentingsmiddels en mediese toestelle wat elders ontwikkel is. Uitgawes aan medisyne maak ’n groot deel van ontwikkelende lande se gesondheidsonkoste uit. Dit beteken toegang tot behandeling hang grotendeels van die beskikbaarheid van bekostigbare medisyne af. Volgens die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) neem die handel in medisyne vinnig toe, meesal tussen ryk lande, met ontwikkelende lande wat vir slegs 17% van die invoer en 6% van die uitvoer van medisyne verantwoordelik is. Daar word ook geraam dat ’n derde van die ontwikkelende wêreld se mense nie gereeld noodsaaklike medisynes kan ontvang of koop nie. Die gebrekkige bekostigbaarheid van medisynes word dikwels voor die deur van die farmaseutiese bedryf gelê, wat…

■ Bestuurstyl: Hough bestempel sy styl as “voortvarend met doel”. Hough is resultaatgedrewe, maar om te sorg dat die maatskappy en sy werknemers deur dieselfde resultate aangedryf word, straal Hough pret en respek in sy wisselwerking met alle werknemers uit. “Ek is baie betrokke,” sê hy en verduidelik dat hy met alle voornemende werknemers in die finale fases onderhoude voer voordat hulle ’n werk by Pentravel kry. “Ek doen dit nie omdat ek nie my bestuurders vertrou nie; ek wil net hê mense moet weet dat elke pos in die maatskappy belangrik is, en dit is hoekom die uitvoerende hoof ’n onderhoud met jou voer,” sê hy. ■ Toestelle: Hough sal eerder met sy iPhone reis as met sy tandeborsel. “Ek het elke ding wat Apple nog ooit ontwerp het,…

Nigerië, Mosambiek en Kenia vestig hulself vinnig as aantreklik vir buitelandse direkte belegging, en daar was in die laaste paar jaar beduidende groei in die EY-kantore in daardie lande. Sita sê ten spyte van onlangse teëspoed wat Nigerië se ekonomie in die gesig staar, hoofsaaklik as gevolg van die oliekrisis, het EY se professionele personeel in die afgelope twee jaar byna verdubbel en “ons gaan voort om te diversifiseer terwyl ons reageer op die toenemende kompleksiteit en geleenthede vir groei wat ons kliënte in daardie mark ervaar”. Ten spyte van kommer oor veiligheid is Kenia vinnig besig om in ’n telekommunikasie en IT-middelpunt vir Sentraal-Afrika te ontwikkel. Nigerië se bevolking van 200 miljoen en groeiende middelklas maak dit ’n aanloklike mark vir baie Suid-Afrikaanse maatskappye. Ghana, Mali en Burkina Faso…

KYK UIT VIR MOXIMA GAMA OP FINWEEK MONEY MATTERS OP CNBC AFRICA ELKE VRYDAG OM 13:00. Die handelsmerk-verbruikersgoederegroep AVI sukkel ná ’n lopie van 40% wat in die laaste kwartaal van verlede jaar begin het. Snaaks genoeg het die weeklikse Indeks van Relatiewe Sterkte (IRS) tóé negatief begin afwyk. Dus was die tekens van swakheid nog altyd duidelik, en met ’n stroomop benadering sou jy met die styging verkoop het. Nogtans sal sy rigting nou beter perspektief bied. AVI vervaardig, verwerk, bemark en versprei handelsmerk-verbruikersgoedere in die voedsel-, drank-, skoeisel-, klerasie- en kosmetieksektor in Suid-Afrika. Die Entyce-segment verkoop tee-, koffie- en verromerprodukte aan die buitenshuise verbruikersmark, waaronder lughawens, hotelle, spyseniers, restaurante en maatskappye. Sy handelsmerke sluit in Five Roses, House of Coffees, Ciro en Lavazza. Van sy ander afdelings is…

“Ek het die negatiewe sy van huisverbande gesien. Ek het gesinne gesien wat nie toereikend of glad nie gedek was nie, en ek het trane gesien. Ingeval die verbandgewer sterf, kan lewensdekking ’n traumatiese gebeurtenis soveel draagliker maak. En as daar nie lewensdekking is nie, kan dit ’n reeds pynlike situasie in ’n veel erger tragedie omskep.” Dit is die woorde van Donovan Adams, ’n gesertifiseerde finansiële beplanner by Chartered Wealth Solutions, terwyl hy praat oor die benarde posisie van gesinne wat die lid van die gesin verloor wat vir die betaling van die huislening verantwoordelik is. Om ’n lid van die gesin te verloor, is tragies genoeg sonder die bykomende trauma van finansiële ontbering wat diegene wat agterbly, moet deurmaak. Dit is genoeg rede vir diegene wat om huislenings…

Die Romeinse keiser Julius Caesar, die Bisantynse keiser Justinianus en Shi Huangdi, wat verskeie strydende state verenig het om China te vorm, is historiese figure wat een ding gemeen gehad het: hulle het projekte aangepak met die doel om die status quo in hul onderskeie samelewings te verander. Te lank reeds praat mense oor dreigende veranderings in die Suid-Afrikaanse arbeidsbeweging. Daardie oomblik het aan die begin van Junie aangebreek, toe die lede van die nasionale mynwerkersunie (NUM) ’n nuwe hoofsekretaris verkies het. Soos met die hoofkarakter in ’n literêre werk, was Frans Baleni die oorsaak van sy eie ondergang deur suksesvol te wees. Sy onttroning as een van die langs dienende leiers van ’n beweging wat by Cosatu geaffilieer is, sal altyd beskou word as die begin van die verandering…

$1 Die bedrag (R12,21) waarvoor die Japanse handelsgroep Itochu sy 25%-aandeel in die Amerikaanse skaliegasonderneming Samson Resources verkoop. Itochu het die aandeel in 2011 vir $1,04 miljard (R12,7 miljard) gekoop. Die besluit om weg te stap is geneem weens die stand van werksaamhede by Samson en die vooruitsigte vir gaspryse in Noord-Amerika, berig Bloomberg. R100m. Die bykomende bedrag wat provinsiale regerings moet vind om stamhoofde se hoër salarisse te betaal nadat president Jacob Zuma aangekondig het dat die salarisse van die land se meer as 5 000 hoofmanne op ’n eenvormige jaarlikse salaris van R84 125 gestandaardiseer sal word. Tradisionele leiers se salarisse word met 28,4% verhoog. $28m. Die verlies wat BlackBerry in die eerste kwartaal aangeteken het, die helfte van die verlies wat hy in die eerste kwartaal van…

’Van die geheime in Lonmin se onlangse ooreenkoms met die Bapo Ba Mogale se tradisionele raad oor die Noordwes-platinumgordel – wat die maatskappy so hard probeer het om geheim te hou – word in 'n 40-bladsy huurooreenkoms ontbloot. Nou kan ’n hofhersiening die oorblywende besonderhede van hierdie ondeursigtige transaksie openbaar. Ondeursigtigheid is van kardinale belang vir die elite wat die gewone en veral landelike burgers se karige aandeel van hul transformasiekoek van hulle weerhou. Lonmin se reëling met die leiers van die Bapo-elite is ’n voorbeeld. Die Bapo se gemeenskapskakelkomitee, die Serodumo Sa Rona se gemeenskapsgebaseerde organisasie en verskeie individue het vroeër vandeesmaand ’n aansoek by die hooggeregshof ingedien waarin hulle vra vir bekendmaking van die ooreenkomste wat namens hulle gedoen is. Hulle het ook gevra dat die hof ’n…

AFRIKA-TONELE Van bo na onder 1. Die Nigeriese vlag 2. Kenia se hooggeregshof in Nairobi 3. Sonsondergang in Kenia 4. Kaapstad 5. Nigeriese vervoersentrum 6. Keniaanse boer 7. Naglig in Nairobi, Kenia 8. Ikoniese Mandela-beeld in Sandton City ▶ Die afgelope 20 jaar het Suid-Afrika baie gevorder om die gemiddelde Suid-Afrikaner se lewenspeil te verbeter. Terwyl die nasie se ongelykheidsvlak steeds hoog is en toegang tot basiese voeding en gesondheid steeds moet verbeter, het Suid-Afrika meer geleenthede ontwikkel om ’n inklusiewe samelewing en veel groter politieke keuses vir sy mense te skep, luidens ’n nuwe Deloitte-verslag. ▶ Op kort termyn ondervind Suid-Afrika beduidende ekonomiese probleme. Die groei sal nie so sterk wees soos in ander dele van die streek nie en sal vanjaar weens ’n taamlik hoë werkloosheidskoers, arbeidsonrus en…

Reisagente doen weer sake, want die verhoudinge wat hulle in die bedryf opbou, gee agente grondige kennis wat hul kliënte bevoordeel. Só sê Sean Hough, uitvoerende hoof van Pentravel. In 2009 was Pentravel en sy nuutaangestelde uitvoerende hoof by ’n kruispad – sluit die deure of heromskryf die onderneming se doel. Vyf jaar gelede het dié ontspanningsreisspesialis gesukkel om te oorleef – met ’n verklaarde verlies van R2,7 miljoen vir die 2008-’09-boekjaar. Die verlies was die gevolg van verskeie faktore: die internasionale ekonomiese resessie, groot ontstuimigheid in die reisagentskapsektor weens moeilike handelsomstandighede, en die “digitale ontwrigting”, met kliënte wat na goedkoper aanlyn-alternatiewe oorgeskakel het. In 2010 het Suid-Afrika 5,3 miljoen internetgebruikers gehad; ’n jaar later het dit tot 8,5 miljoen gestyg. Teen 2012 was een uit elke drie Suid-Afrikaners ’n…

Ek het in die 1990’s by ’n maatskappy gewerk met die slagspreuk “Ons bou digitale ondernemings”. Baie entrepreneurs besef gou dat die opbou van die onderneming dikwels die maklike deel is. Die groei en onderhoud kan veel moeiliker wees, en dis nie maklik om uit te pluis hoe om vir nuwe verbruikers aantreklik te wees nie. Verbruikers is allesbehalwe eenvormig. Verskillende segmente het verskillende risikotoleransies, wyses van besluitneming en – dalk vir groeiende ondernemings die moeilikste – voorkeure vir wanneer en hoe hulle innovasies aanvaar. Ná Everett Rogers se bekende onderskeid tussen vroeë en laat aanvaarders het bemarking- en tegnologie-akademici ’n aantal verskille geïdentifiseer tussen dié wat innovasies gou aangryp, en die res. Vroeë aanvaarders is gewoonlik jonger, meer bereid om te waag en nuwe goed te probeer, en welvarender.…

Verlede week het ons in dié rubriek die voor- en nadele van maatskappyskuld bespreek. Maar ’n belegging in skuld is ook ’n moontlikheid. Skuld word deur middel van effekte op die effektemark verhandel. Dit is ’n onbekende soort belegging waarvan die gemiddelde belegger maar min weet, behalwe miskien dat die probleme in Griekeland en ander EU-lande direk gekoppel is aan hul staatseffekte. Maar die beginsel van dié mark is maklik om te verstaan. Effekte word uitgereik deur maatskappye, regerings en ondernemings in staatsbesit (OSB’s), en ons sal op laasgenoemde twee fokus. As ’n regering meer geld nodig het, kan hy belasting verhoog, maar hy kan ook na die effektemark gaan en geld daar kry. Die regering leen basies geld by beleggers. Hierdie skuld is in die vorm van ’n effek…

VOORRYMANNE Hulle is gewoonlik die swaarste spelers op die veld en dit is hul verantwoordelikheid om steun in die skrums en die lynstane te bied. In my PSG-span, die Ou Eikespan, sal ek die plaaslike geldmark as een van my stutte gebruik en 13% van my totale spangewig aan hierdie belegging toewys. Die geldmark is miskien nie so beweeglik nie en daar sal geen kapitaalgroei in dié belegging wees nie, maar die stabiliteit wat hulle bied behoort uitermatige onbestendigheid in toom te hou. Ek sal die ander stut (9,5%) in beursverhandelde notas belê, wat blootstelling aan buitelandse geldmarkte gee. Hierdie beleggings is miskien nie altyd stabiel in rand nie, weens bewegings in die geldeenheid, maar ’n geldeenheid soos die Amerikaanse dollar kan goeie stabiliteit bied en moontlik inflasie teenwerk. HAKER…

Om ’n uitstalling vir die Fresh Produce-program saam te stel, het Zanele Mashumi die land deurkruis van Limpopo in die noorde tot die Oos-Kaap in die suide. Die kunswerke wat sy gekies het, sal van 17 tot 19 Julie tydens die Turbine Art Fair in Newtown, Johannesburg, uitgestal word. Van die kunstenaars wat Mashumi in hierdie uitstalling ingesluit het, is Bev Butkow, Mthobisi Maphumulo, Banele Njadayi en Andrew Orapeleng Ntshabele. ■ Bev Butkow is ’n selfopgeleide kunstenaar wat voorheen jare lank as rekenmeester gewerk het. Sy is getroud en is ’n ma van vier. Sy werk vanuit haar ateljee in Assemblage in Newtown, Johannesburg, ’n paar straatblokke van die plek waar haar oupa dekades tevore eiers by die Varsproduktemark gesmous het. ■ Mthobisi Maphumulo is afkomstig van Imfume aan die…

Mense hou hande vas op die Arthur Ravenel Jr.-brug in Charleston waar hulle die lewens herdenk het wat op 21 Junie in die skietery by die Emanuel African Methodist Episcopal-kerk in dié dorp in Suid-Carolina verloor is. Dylann Roof (21) word daarvan verdink dat hy nege mense vermoor het in ’n rasgemotiveerde aanval tydens ’n gebedsbyeenkoms in dié kerk, een van Amerika se oudste swart kerke. Foto’s het na vore gekom van Roof in ’n baadjie wat met die ou Suid-Afrikaanse en Rhodesiese vlag versier is.…

Baie mense het al hul kommer uitgespreek oor hoe die nuwe visumregulasies Suid-Afrika se toerismebedryf sal raak. Die toerismebedryf dra 9% van die bruto binnelandse bedryf by en verskaf werk aan 1,5 miljoen Suid-Afrikaners. Volgens Hough is die nuwe vereiste dat kinders vir buiteland reise onverkorte geboortesertifikate moet hê, werklik ’n frustrasie vir Pentravel se kliënte. “Ons moes tyd en geld bestee om te sorg dat ons kliënte voorbereid is. In sommige gevalle moes mense sewe maande vir ’n sertifikaat wag,” sê hy. Hough sê omdat die regulasies op 1 Junie van krag geword het, is dit nog te vroeg om te sê wat die uitwerking daarvan sal wees. “Ons verstaan die argument daarvoor, maar dit is net nog ’n belasting waarvoor arm Suid-Afrikaanse reisigers moet begroot.” Hy sê omdat…

PSG WEALTH INCOME FUND OF FUNDS Die oogmerk van hierdie fonds is om inkomste te verdien, sowel as ’n mate van langtermynkapitaalgroei vir sover as rentekoerse dit toelaat. Sy teikenmark is beleggers wat hoër opbrengste soek as wat geldmarkfondse of kontant in die bank bied, of diegene wat ’n gereelde inkomste wil hê, maar sonder enige vermindering van hul kapitaal. Die fonds is ’n laerisikoopsie en die voorgestelde beleggingtermyn is minder as drie jaar. FONDSINLIGTING FONDSPRESTASIE (GEANNUALISEER, SOOS OP 31 MEI) TIEN GROOTSTE BELANGE (SOOS TEEN DIE EINDE VAN MEI) Wat die fondsbestuurder sê PSG Wealth se Income Fund of Funds is een van fondse wat oor die afgelope twee jaar die beste in sy kategorie gepresteer het, volgens Morningstar se graderings. Die fonds is besonder geskik vir beleggers wat…

Die bekendstelling van belast ing vrye spaa rrekeninge (BVSR’e) aan Suid-Afrikaanse kleinhandelsbeleggers is allerweë verwelkom en ondersteun. Dié produkte het geen belastinglas vir die belegger nie, ongeag hoe die opbrengste verdien word. Ongelukkig is die grootste bemarkers van BVSR’e die banke, wat verskillende rentekoerse aan beleggers bied. Dit is jammer, want BVSR’e sal slegs doeltreffend wees as die onderliggende beleggingstrategie gesond is. Die probleem met rente-opbrengste is dat elke belastingbetaler ’n vrystelling gegee word vir die rente wat verdien is, en dié vrystelling wissel van R23 800 (vir diegene tot 64 jaar oud) tot R34 500 (vir 65 jaar en ouer). Teen ’n rentekoers van 6% kan iemand jonger as 65 dus byna R400 000 belê, en iemand oor 65 kan R575 000 belê voordat hy belasting begin betaal, sonder…

“MENSE WAT ’N FINANSIËLE ADVISEUR GEBRUIK, SPAAR MEER EN BEPLAN BETER VIR HUL AFTREDE, EN HET MEER VERTROUE IN HUL FINANSIËLE POSISIE.” Die besparingstoneel in Suid-Afrika is ongelukkig nie waffers nie. Met slegs een uit vyf mense wat om finansiële raad aanklop, is dit geen wonder nie dat baie mense hulle in droewige situasies bevind met betrekking tot hul finansies. Een van die hoofredes waarom mense nie ’n finansiële adviseur raadpleeg nie, is dat hulle meen dat hulle te min geld het om dit te doen. Maar ’n omvattende finansiële plan is inderdaad voordelig vir almal – maak nie saak wat jou inkomste is nie. “Om ’n finansiële beplanner te raadpleeg sal jou help om ’n balans te vind tussen jou daaglikse lewenskoste en jou medium- en langtermyn- finansiële doelwitte.…

RENEE EAGAR, ’N GESERTIFISEERDE FINANSIËLE BEPLANNER BY BRENTHURST WEALTH, HET VYF EENVOUDIGE MANIERE OM GELD TE SPAAR VOORGESTEL. 1. PLANT NAGEMAAKTE BLOMME IN JOU TUIN: Met die voortdurend stygende munisipale tariewe in Suid-Afrika kan ’n besparing op water ’n groot verskil in jou maandelikse huishoudelike begroting maak. Daarbenewens sal jou tuin die hele jaar lank mooi lyk, selfs in die winter, en teen veel laer onderhoudskoste. 2. SPAAR JOU MUNTSTUKKE: Maak jou beursie een keer per week leeg en sit al die R1-, R2- en R5-muntstukke in ’n blik. Jy sal verbaas wees hoe vinnig dit groei. Wie onthou nog hoe die ou mense al die tiekies in ’n verseëlde bottel gegooi het totdat die bottel vol is? As jy regtig ernstig is oor besparing, kan jy die geld wat…

’n Verskaffer van draadlose masjien-tot-masjien-dienste (M2M-dienste) wil munisipaliteite en groot maatskappye help om waterlekkasies op te spoor, kragonderbrekings te hanteer en ander bekwaamhede te verbeter, en terselfdertyd tot R1 miljard per jaar daaruit maak. Anton Leal, uitvoerende hoof van XLink Communications, sê die maatskappy kyk na verkrygings, sakevennootskappe, bystand aan beginnermaatskappye en die lewering van slimdienste as deel van sy groeistrategie. XLink, wat in 2004 gestig is, bied slimoplossings wat munisipaliteite en ander groot ondernemings help om hulpbronne te bespaar, hul begrotings optimaal te bestee en ondoeltreffendheid te beperk. Munisipaliteite kan die maatskappy se M2M-dienste gebruik om in ’n kits te bepaal waar lekplekke en ongemagtigde verbruik voorkom. XLink is ook op die res van die vasteland werksaam, waar hy produkte verkoop wat danksy outomatisering besparings bied. Leal sê die…

PRET OP 'N VERLATE EILAND ’n Man is heeltemal alleen op ’n verlate eiland gestrand, tien jaar lank. Een dag sien hy ’n spikkel op die horison. Hy dink, “Nee, dit is nie ’n skip nie.” Die stippeltjie kom ’n bietjie nader en hy dink, “Dit is ook nie ’n boot nie.” Die stippeltjie kom nog nader en hy dink, “Dit is nie ’n vlot nie.” Dan kom ’n pragtige blonde vrou uit die see aangestap, geklee in ’n duikpak en asemhalingsapparaat. Sy loop tot by die man en sê: “Hoe lank is dit wat jy laas ’n sigaret gerook het?” “ ’n Hele tien jaar!” sê hy. Sy trek ’n rits oop op haar linkermou en haal ’n pakkie sigarette uit. Hy haal een uit, steek dit op, trek…