Indholdsfortegnelse for 16-Jun-17 i Landbouweekblad

’n Direkteur wat glo as taxibestuurder werk, is onder diegene wat verlede jaar deur die Regering aangestel is om miljoene rande se droogtehulp aan boere in sewe droogtegeteisterde provinsies te verleen. Agri SA het op ’n mediakonfrensie gesê die Regering se diensverskaffers vir droogtehulp het nie “verstaan hoe die landbou werk nie” en het soms na bewering pryse oormatig gelaai. Rapport kon die volgende oor ván die diensverskaffers vasstel: Michael Bolokang, direkteur van Xpel Marketing and Communication, wat voer in Limpopo moes verskaf, werk volgens inligting van die kommissie vir maatskappye en intellektuele eiendom (CIPC) as ’n taxibestuurder by die Taung Taxi Association, maar hy ontken dit. Hy is van Mmabatho in Noordwes. Alfred Mthimkhulu, enigste direkteur van Tshipa Investments, aan wie ’n kontrak van R25 miljoen toegeken is om…

Volgens Me Alice Zhao, Prinsipaal van Lenova Construction and Development in Bloemfontein, “het ’n hoër ‘vraag-(aanbod)-ratio’ ’n positiewe reaksie op die groei van ’n eiendom se waarde. Hierdie positiewe groei, maak dit makliker om eiendom te verkoop – wat bydra tot die belegger (of huiseienaar) se finansiële welvaart en -sekuriteit. Eiendom is ’n plooibare bate en bied ’n stabiele, veilige belegging – terwyl die waarde van die eiendom oor die langtermyn geleidelik toeneem en ’n hoë groeipotensiaal (inkomste) waarborg. In teenstelling met eiendom, is aandele en die effektemark ’n hoë-risiko-belegging, met ’n heelwat groter kans dat die belegger sy insetkapitaal kan verloor. Deur eiendom te verhuur, kan ’n passiewe inkomste gegenereer word, wat op verskeie maniere herbenut kan word, onder andere die afbetaling van die eiendom, terwyl die kollektiewe beleggingswaarde…

In die berig “Kommer oor suurder grond” (LBW, 9 Junie, bl. 25) is per abuis na dr. Dirk Strydom, bestuurder van graanekonomie en bemarking by Graan SA, verwys as Dirk Lamprecht, bestuurder van bedryfsdienste by Graan SA. Twee glipse is oor die 16-ja-rige Kaylie de Jager, die eerste vroulike skaapskeerder in Suid-Afrika, gemaak. Anders as wat die artikel “Skoolmeisie skeer dat die wol spat” (LBW , 2 Junie, bl. 42) lui, was haar eerste blootstelling aan skape nie op die landbouskou op Malmesbury nie, maar op die jaarlikse jongooi-kuddedag van Agri Malmesbury se skaapstudiegroep. Sy het daar saam met ander leerders aan die stockman-kompetisie deelgeneem. In die berig “Jong skeertalent skitter” (L BW , 9 Junie, bl. 66) word verkeerdelik gemeld dat sy van die Hoër Landbouskool Swartland op Malmesbury…

VREKTES weens kriptosporidiose by kalwers en lammers het die afgelope paar jaar duisende rande se skade vir Suid-Afrikaanse veeboere veroorsaak. Dr. Liezel Wasserman, ’n veearts van die Clocolan-dierekliniek, het raad gegee oor die behandeling van dié siekte. Kriptosporidiose word veroorsaak deur ’n protosoa van die genus Cr yptosporidium en is by ’n groot verskeidenheid diere, visse, reptiele en mense gewoonlik ’n onopsigtelike infeksie. Cryptosporidium-spesies is kleiner as koksidia en voltooi hul lewensiklus in die dermkanaal se epiteelselle. By jong diere word die lewensiklus in drie tot vier dae voltooi. Dit is ook korter as dié van koksidia. Kliniese gevalle kan ook voorkom nadat die organisme letsels in die dermkanaal veroorsaak, met gevolglike diarree. Vrektesyfers is hoog, veral by pasgebore diere en diere waarvan die immuunstelsel onderdruk is. BEHANDELING TEEN DIE…

DIE staat gaan alle onderbenutte landbougrond in sy besit vir produksie benut om grotendeels huishoudelike voedselsekerheid te verseker, het die Departement van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming aangedui. Hy het die Parlement se portefeuljekomitee vir landelike ontwikkeling en grondhervorming ingelig dat hy dit gaan vermag met sy een-hektaar-een-huishouding-twee-koeieprojek. Die projek word gesien as ’n oplossing om meer landbougrond vir produksie te benut siende dat syfers van Statistieke SA toon daar is ’n 9,1% afname (vanaf 2,9 miljoen in 2011 tot 2,3 miljoen in 2016) in die aantal huishoudings wat betrokke is by landbouproduksie. Mnr. Bonginkosi Zulu, waarnemende adjunkdirekteur-generaal vir die herverdeling van grond en ontwikkeling by die departement, het gesê die grond wat vir die toepassing van die program geoormerk word, is staatsgrond onder voogdyskap van die departement, plase wat die…

MENSE wat gesteld is op gesondheid en fiksheid, behoort deur die melkbedryf benut te word om die verhaal van die landbou se ingewikkelde aard aan verbruikers oor te dra, het die Brit dr. Jude Capper, raadgewer oor die volhoubaarheid van lewende hawe, op die tiende SA grootkuddekonferensie by Winterton gesê. Net 4% van verbruikers koop leefstylprodukte omdat hulle byvoorbeeld vegetariese of organiese produkte verkies, 95% verkies konvensioneel geproduseerde kos en 1% probeer om ’n bepaalde produksiestelsel te verbied. Verder beskou 44% van Suid-Afrikaanse middelklasverbruikers wat sosiaal en omgewingsbewus is, volhoubaarheid nie as ’n voorrangsaak nie, terwyl 67% min kennis van volhoubaarheid het. “Die suksesvolle verduideliking van die ingewikkeldheid van die landbou aan verbruikers is ’n groot probleem, maar dit behoort ’n sleutelelement van elke vooruitstrewende, winsgewende suiwelbesigheid te wees. “Dis…

Die benutting van ontwikkelende tegnologie sal na verwagting ’n aansienlike verbetering in opbrengste meebring, terwyl dit net ’n beperkte, groter impak op die hulpbronne sal uitoefen, sê mnr. Christopher Nolan, medehoof van voedsel, drank en landboubesigheid van PrivewaterhouseCoopers in New York, Amerika. Hy het op die tiende SA grootkuddekonferensie by Winterton in KwaZulu-Natal gesê benewens die groei in die wêreldbevolking en die gevolglike groter vraag na kos wek dit kommer dat meer as ’n miljoen mense weekliks na stede verhuis. Daar is reeds 31 megastede met ’n bevolking van meer as 10 miljoen mense. Sowat 1,5 miljard mense gaan in die volgende 15 jaar na stede trek. “Die vraag is hoe ’n bevolking gevoed kan word wat grootliks in ’n stedelike omgewing woon. ’n Verandering in produksie en verspreiding sal…

Aangesien die Regering ’n groot koper van landbouprodukte is, is dit verkeerd om hom te ignoreer. Landbouorganisasies behoort hulle eerder op strategiese vennootskappe met owerheidsinstellings toe te spits, sê mnr. Frans van Wyk, direkteur van Agrifusion op Stellenbosch. Van Wyk was een van die genooide sprekers op die Nasionale Wolkwekersvereniging se jaarkongres wat verlede week in die Baai gehou is. Hy het boere aangemoedig om pleks van voortdurend oor die Regering te mor, eerder op hul eie sterk punte klem te lê, hul intuïsie te volg, kostebeheer toe te pas en samewerkingsgeleenthede te ontgin. “In die lig daarvan dat tot 10 jaar kan verloop vandat politieke uitsprake gemaak word tot dit in wetgewing geïmplementeer word, gee dit boere genoeg tyd om aanpassings te maak.” BEHUISING Groter aandag sal egter aan…

Die veevoermark vir mielies kan vanjaar 12-15% kleiner wees as verlede jaar tydens die ernstige droogte. Die Nasionale Oesskattingskomitee se vierde skatting van die Suid-Afrikaanse mielie-oes het die mark einde Mei getref – ’n verwagte rekordoes van 15,6 miljoen ton. Dit is heelwat groter as die vorige rekord van 1981-’82 toe 14,8 miljoen ton geoes is. Daar is egter ’n reuseverskil: Die nuwe rekord-oes is op 2,6 miljoen hektaar verbou en die 1981-’82 oes op 4,48 miljoen hektaar. Dit beteken daar was ’n dramatiese verbetering in produktiwiteit oor dié tydperk. (Terloops, die mielieprys was toe in die orde van R140-R150/ton.) Te midde van die rekord-oes begin daar talle knelpunte ontstaan wat die hele landbou-ekonomie gaan raak. Een daarvan is die gebrek aan uitvoermarkte en logistiek om die groot surplus weg…

By die Allesbeste-boerdery buite Tzaneen is daar ’n vindingryke manier ontwikkel om onkruid in die avokadoboorde te bestry sonder om die risiko te loop dat van die gif op die boompies beland. Die Ernst-familie, Suid-Afrikaanse voorlopers op die gebied van avokadonavorsing en -ontwikkeling, dra ook die kroon as Landbouskrywers SA se Boer van die Jaar (“Topboerdery loop voor met avokadonavorsing”, LBW, 24 Februarie 2017). Mnr. Lourens Jooste, projekbestuurder van dié boerdery, sê hulle het gesukkel om die onkruid wat teen die walle groei, te bestry, want hulle kon nie sommer net onkruiddoder spuit nie. “Die risiko bestaan dat die onkruiddoder op die mikroklone beland en hulle ook laat vrek.” VEILIGE GIFSPOOR Aanvanklik is onkruid met die hand uitgetrek en een werker kon net 1,5 rye van sowat 90 m per…

Ek het ’n dokument van die Departement van Waterwese ontvang waarin my watergebruik geverifieer word. Wat beteken “bestaande wettige gebruik”? Hierdie watergebruik moes wettig plaasgevind het in die twee jaar voor die inwerkingtreding van die Nasionale Waterwet (Wet 36 van 1998), ook genoem die kwalifiserende periode (1996-1998). Die watergebruik hoef nie tydens die volle kwalifiserende periode plaas te gevind het nie, maar moes minstens binne daardie tyd uitgeoefen gewees het. Dit is belangrik om daarop te let dat, indien ’n watergebruik tydens die kwalifiserende periode die wettige gebruik te bowe gegaan het, die bestaande wettige gebruik slegs geld vir daardie gedeelte wat gemagtig was. Die watergebruiker kon byvoorbeeld 30 hektaar wettig besproei het, maar het in die kwalifiserende periode slegs 20 hektaar se water benut. Gevolglik sal sy wettige gebruik,…

Daar is ’n ernstige tekort aan goed opgeleide personeel wat die landbou- en landbouverwante bedrywe betree, waaronder plaasbestuurders, afdelingsbestuurders en verkoopspersoneel. Die tekort aan behoorlik opgeleide personeel in die landbousektor hou ’n groot risiko vir voedselsekerheid in Afrika in, sê mnr. Howard Blight, ’n boer en entrepreneur van die Tzaneenomgewing in Limpopo. Howard is ook die voorsitter en stigter van Agricolleges International, wat onlangs in Johannesburg bekend gestel is. “Afrika se onderwyssektor misluk daarin om die volgende geslag landbouers en landboukundiges in voldoende getalle op te lei. Al hoe minder jong mense stel in die landbou as loopbaan belang,” sê Howard. Agricolleges International is ’n moderne, wolkgebaseerde e-leerinstelling. Dit gebruik Desire2Learn (D2L) se Brightspace-leerbestuursprogram om studente van bekostigbare, toeganklike en bedryfsverwante kursusmateriaal te voorsien. Hierdie nuwe poging om landbou-opleiding en…

Heuningkluitjies ■ 500 ml kookwater ■ 180 ml bruinsuiker ■ 80 ml heuning ■ 100 g botter ■ 375 ml bruismeel ■ 1 ekstragroot eier ■ 180 ml melk Verhit die kookwater, suiker, 60 ml (¼ k) van die heuning en die helfte (50 g) van die botter in ’n groot kastrol tot die suiker gesmelt is. Vryf intussen die res van die botter by die bruismeel in tot die meel soos broodkrummels lyk. Klits die eier, melk en die res van die heuning saam en voeg by die meelmengsel. Sny in tot ’n stywe beslag vorm. Verhit die sous tot dit liggies kook. Skep lepels vol van die beslag in die kokende stroop. Bedek en laat prut vir 15-20 minute sonder om die deksel een keer af te haal.…

VLEISPARADYS Meat Manifesto – Proper and Delicious deur Andy Fenner. Uitgewer: Quivertree. Prys: R550 Andy Fenner is ontevrede oor die manier waarop baie mense vleis produseer en eet. Dít sê hy sommer vanuit die staanspoor in sy boek Meat Manifesto, waarin hy ook praat van ’n “vleisrevolusie”. Hy glo mense moet minder, maar beter vleis eet. Vir veeboere klink dit dalk soos ’n oningeligte aktivis se geraas, maar die boek bied eintlik ’n insiggewende blik op ’n groeiende deel van die verbruikersmark se vleisvoorkeure. Fenner is een van ’n klein groepie stemme wat verbruikers probeer opvoed oor vleisgehalte, die gebruik van vleis en waar om dit te koop. Fenner het die afgelope ses jaar drie slaghuise (met ’n verdere twee op pad) en ’n restaurant in Kaapstad geopen.…

Dis diegene wat eintlik aan niks te kort skiet nie, met wie dit net altyd goed gaan. Die afgelope week het twee insidente my laat besluit om met jou te gesels oor die onderwerp ‘Bid ook vir die gesondes’. Die eerste was ’n video van kinders met gestremdhede wat sukkel om basiese, alledaagse takies te doen. Dit was hartverskeurend om hulle so te aanskou en terselfdertyd te weet hulle is ook iemand se vreugde en waarskynlik ook iemand se pyn. My eerste reaksie was: Bid ek genoeg vir hierdie mense – kinders én ouers? Die tweede insident het begin by ’n oproep van ’n jare lange vriend wat ons genooi het om saam te gaan eet. Ons het mekaar lank nie gesien nie en ek het gewonder wat om te…

Die verbod op die internasionale handel van die Afrika-rooistertpapegaai (African Grey) het die afgelope jaar ’n beduidende demper op die plaaslike kouvoëlmark gehad. Dit volg ná die besluit van die konvensie oor internasionale handel in bedreigde spesies (Cites) op verlede jaar se COPS17-beraad om die beskermingsvlak van dié voëlsoort van bylaag 2 tot bylaag 1 te verander. Suid-Afrika se sowat 100 000 broeivoëls van sowat 1 600 geregistreerde rooistertpapegaaitelers lewer jaarliks meer as 65 000 hokgeteelde kuikens in streng beheerde toestande. Die meeste daarvan is in die verlede in die Verre- en die Midde-Ooste verkoop. Sowat 5 000 hokgeteelde kuikens word jaarliks vir broeidoeleindes teruggehou. Volgens mnr. Hennie Diederichs, ’n Vrystaatse boer wat in 2006 daarin geslaag het om rooi African Greys op sy plaas in die distrik Koppies te…

GAUTENG CARLETONVILLE BOSCHHOEK (393) 75 ha, aan J.W. Brits, van E.A.M. van Rhyn, R1 340 000. BRONKHORSTFONTEIN (566) 26 ha, aan V. du Preez, van H.en H.M. du Preez, R470 000. JACHTFONTEIN (344) 211 ha, aan SDB-trust, van F. Sedibe, R720 000. VANDERBIJLPARK(550) 348 ha, aan Aquarella Inv 389 (Edms.) Bpk., van Arcelormittal SA, R15 800 400. PRETORIA HONINGNESTKRANS (269) 21 ha, aan G.C. Smith, van D.M. Malan, R850 000. LANGKUIL (13) 427 ha, aan Carel Jacobus Erasmus-trust, van T.Z. Labuschagne, R7 068 000. SPRINGBOKVLAKTE (41) 20 ha, aan L.G. Gcwensa, van E. Erasmus en J.W. Erasmus, R450 000. GOEDVERTROUWD (499) 149 ha, aan Frans & Riana du Toit Boerdery (Edms.) Bpk., van B. Doman, R1 300 000. KWAZULU-NATAL BALLITO FU (13940) 99 ha, aan Talana Macs (Edms.) Bpk., van…

0,6% Die Wêreldbank het Suid-Afrika se ekonomiese groeivooruitsig vir 2017 verlaag tot 0,6% teenoor Januarie vanjaar se voorspelling van 1,1%. Die bank skryf dit toe aan agteruitgang in beleggersvertroue weens die kredietafgraderings en ook politieke onsekerheid wat hoër is as “wat verwag is”. Dit was ’n dag voordat Suid-Afrika amptelik in ’n resessie beland het. — Business Day 18 283 Suid-Afrika het vandeesweek 18 283 ton geel mielies aan Taiwan verkoop. Dié Asiatiese land het in die seisoen 2014-’15 ongeveer die helfte van Suid-Afrika se geel mielies aangekoop. Sedert die aanvang van die seisoen 2017-’18 het Suid-Afrika reeds 75 369 ton mielies uitgevoer. In die week wat op 2 Junie geëindig het, is altesame 28 759 ton mielies uitgevoer. — Agbiz 4% Die laaste dag van die sybokhaarseisoen is gekenmerk…

‘Die land was ’n netto uitvoerder van beesvleis met 2,8%.’ Mnr. Gerhard Schutte, uitvoerende hoof van die RPO, oor Suid-Afrika wat in 2016 die eerste keer ’n netto uitvoerder van beesvleis was. Bl. 14 ‘As jy agterkom inflasie val soos ’n klip, is daar geen rede waarom rentekoerse nie ook binnekort moet val nie.’ Dr. Roelof Botha, ekonoom en raadgewer vir PwC, oor die resessienuus wat nie net slegte nuus is nie. Bl. 16 ‘Sekere antibiotika werk beter op sekere plase en ander nie.’ Dr. Liezel Wasserman, veearts van Clocolan, gee raad oor die behandeling teen kriptosporidiose, wat tot duisende rande se skade vir veeboere lei. Bl. 15 ‘Ek dink ons moet die Regering bystaan om gewetenlose diensverskaffers aan die kaak te stel.’ Mnr. Christo van der Rheede, adjunk- uitvoerende…

DIÉ VEILINGS BEVOORDEEL NET DIE ELITE As nuuskierige het ek in April die Signature Wildlife Legendary Genetics-wildveiling op die wildplaas Kwandwe, Grahamstad, bygewoon. Ek wou die kat goed uit die boom kyk en sien waarvandaan kom die astronomiese pryse wat behaal word. Laat ek begin met die reëlings. Dit was puik – ’n groot markiestent en gratis kos en drank, soveel soos jy kon eet en drink. Paadjies was met saagsels bedek. In ’n kort tydperk het Wildswinkel hom gevestig as die topafslaer van wildsveilings. Die katalogus was pragtig met kleurfoto’s van die diere wat te koop was en, in baie gevalle, van hul ouers ook. Binne die reusetent was daar twee groot volskerm-TV’s en elke stoel het ’n Wildswinkel-oortreksel met ’n bruinpapiersakkie daaragter gehad. In die sakkie was ’n…

WAT IS DIE WARE PRYS VAN KOS? — CHRIS BURGESS Kospryse is nou blykbaar die laagste in 18 maande, soos die onlangse verbuikersinflasieindeks toon. Chris Burgess is nie so seker nie, skryf hy in sy redakteursbrief in Landbouweekblad van 9 Junie 2017. Hy stel onder meer voor dat skoolvoedingskemas uitgebrei word en dat boere daarby betrek word, dat koskoepons deel van staatstoelaes moet wees en dat alle noodsaaklike kos van BTW kwytgeskeld word. PETER MASSMANN skryf: Chris, dit is so belangrik wat jy sê, maar niks gebeur nie. LBW kan gerus die Regering en “slim manne” by ’n dinkskrum betrek waar hierdie “kos-en-mens-sake” oopgevlek word. GIELIE DE KOCK skryf: Ja, ons moet ’n verskil maak deur oor dié dinge te praat en dan op te tree. Hoekom is daar so…

TE MIDDE van die nuus dat Suid-Afrika se ekonomie amptelik in ’n resessie verkeer, bly die landbou ’n baken van hoop. Dié sektor het in die eerste kwartaal van vanjaar verreweg die grootste bydrae tot die bietjie groei in bruto binnelandse produk (BBP) gelewer, en ook vir die eerste keer sedert 2014 positiewe groei getoon. Boonop lyk die sektor se ekonomiese vooruitsigte vir die tweede kwartaal nóg rooskleuriger, sê mnr. Wandile Sihlobo, (foto) ekonoom van die sakekamer Agbiz. Volgens Statistieke SA het die Suid-Afrikaanse landbou in die eerste kwartaal vanjaar met 22% gegroei. Die mynbou het met 12,8% gegroei, en die res van die nasionale ekonomie se sektore het almal gekrimp. Die grootste skade was in die handelsektor, wat met amper 6% gekrimp het. Sihlobo skryf die goeie landbou-groei toe…

GESKIEDENIS is verlede week in Port Elizabeth gemaak toe ’n baal somerkleinbokkiehaar teen ’n wêreldrekordprys van R896/kg verkoop is. Dit verbeter die vorige rekord, wat verlede jaar opgestel is, met R37/kg. Die rekordprys is op ’n spesiale veiling by die hoofkantoor van Sybokhaar Suid-Afrika in Port Elizabeth behaal. Altesame 15 bale sybokhaar wat vir die gesogte Ermenegildo Zegna-kompetisie vir somerkleinbokkiehaar ingeskryf is, het onder die hamer gekom. Die verkoper was Van Hasselt-boerdery van Prins Albert en die koper Stucken & Company van Uitenhage. Die opbrengs van die baal, wat deur me. Gay van Hasselt geklas is, was ’n verstommende R73 561. Die 15 bale wat aangebied is, se omset was bykans R785 000. Stucken & Co en Samil was die enigste kopers. Twee ander bale van onderskeidelik mnre. Billy Colborne…

Gedempte verbruikersentiment en aggressiewe prysmededinging benadeel Clover se finansiële prestasie. Die suiwel-en-koeldrankmaatskappy sê in ’n handelsverklaring op die JSE se Sens-nuusdiens sy wesensverdienste per aandeel in die jaar tot 30 Junie kan 50-65% laer wees. Die langdurige droogte en die rand se wisselvalligheid het die koste van sy produksiemiddele met meer as inflasie laat styg, en weens die druk waaronder verbruikers is, asook prysmededinging, kon die koste nie verhaal word nie. Die maatskappy sê die grootste ontwrigters in sy finansiële prestasie was hoër plaashekpryse weens die droogte en hoër vrugtepulppryse. Vanaf 1 Julie, wanneer sy nuwe maatskappy, Dairy Farmers of South Africa, ten volle in bedryf kom, sal dit sy hoë blootstelling aan melk as ’n produksiemiddel verminder, sê die maatskappy.…

DIE groeiende vraag na suiwelprodukte verplaas die klem gaandeweg ál meer na grootskaalse produksie en toenemende druk op produktiwiteit en doeltreffendheid, het dr. John Fetrow, emiritis-professor aan die kollege van veterinêre medisyne aan die Universiteit van Minnesota in Amerika en diplomaat vir die Amerikaanse raad van veterinêre praktisyne (suiwel), op die tiende SA grootkuddekonferensie by die Champagne Sportoord by Winterton gesê. Die suiwelbedryf is steeds in ’n era van vinnige strukturele verandering. Tegnologie vir grootskaalse melkproduksie oorheers kommersiële produksie en die vervoer van die produkte. Net 9% van die melk wat wêreldwyd gelewer word, word internasionaal verhandel. Die meeste van dié melk kom van ’n hand vol lande, soos Amerika, Nieu-Seeland en die Europese Unie. Uitvoer van Suid-Afrika gaan grootliks na buurlande. As produksie verhoog kan word, kan uitvoer na…

Dit is deesdae so te sê normaal om ’n waterkrisis in Suid-Afrika te hê vanweë ’n watertekort wat net nie ophou nie. Die land moet daarom anders oor water begin dink, het me. Susan Viljoen van die WWF-Mondi Water Stewardship Partnership in Hilton op die tiende SA grootkuddekonferensie by die Champagne Sport-oord in die KwaZulu-Natalse Drakensberg gesê. Dalk was die afgelope droogte die gebeurtenis wat Suid-Afrika nodig gehad het om hom wakker te skud. In dele van die land waar baie reën geval het, is die situasie beter, maar dit kan nog ’n paar jaar duur voordat alles reg is. Intussen ondervind die Wes-Kaap ’n krisistyd weens min of geen reën en leë damme. Suid-Afrika worstel met drie groot waterrisiko’s, naamlik genoeg water op die regte tyd, teen die regte…

Die prysgaping tussen fyn- en sterkwol kan teen die einde van die seisoen baie krimp, het mnr. Clarence Friskin, ondervoorsitter van die Suid-Afrikaanse Wol- en Bokhaarkopersvereniging (Sawamba) op die kongres gemaan. Waar wol van 18-19 mikron die seisoen net met 8% verbeter het, het wol van 18 mikron se prys met 40,5% gestyg, het hy gesê. Ge-meet oor 10 seisoene was die prysverskil tussen die kategorieë R7,57/kg, maar dit het oor die afgelope 12 maande tot R15/kg gestyg. ■ Suid-Afrikaanse wolboere is grootliks deur die verswakking van die rand bevoordeel, aangesien wolpryse in dollarwaarde nie veel verskil van die begin van die 2016-’17-seisoen nie. Die huidige prys vir wol is tans $11,25 vergeleke met $10,75 twee jaar gelede. ■ Daar is min verskil in die prys tussen skeersels op ses…

DIE hoogs aansteeklike H5N8-voëlgriep het op ’n kommersiële pluimveeplaas in die Zimbabwiese provinsie Oos-Mashonaland uitgebreek. Suid-Afrika het ’n verbod op die invoer van enige hoender, lewend of dood, sowel as eiers, geplaas. Meer as 8 000 kuikens het reeds gevrek en 140 000 hoenders moes van kant gemaak word, aldus die Daily News. Die besmette plaas het sowat 2 miljoen braaikuikens en lêhenne. Dr. Unesu Ushewokunze-Obatolu, hoofdirekteur by Zimbabwe se veeartsenydiens, sê daar is agt afsonderlik bestuurde aanlegte wat almal minstens ’n kilometer van mekaar is. Sy sê toetse by Onderstepoort op 29 Mei en 1 Junie het die siekte bevestig. Me. Makenosi Maroo, woordvoerder van die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye, sê Suid-Afrika het alle handel in pluimvee met Zimbabwe gestaak. Sy het aan Netwerk24 gesê inspeksiedienste is…

BATEVERSEKERING wat doelgemaak is vir die landboubedryf is by die onlangse Nampo-Oesdag bekend gestel. Dié produkte is saam deur die Land Bank se versekeringsfiliaal, Land Bank Insurance Company (LBIC), en TWK Agri ontwikkel. Dit sal na verwagting van aanstaande maand af beskikbaar wees nadat makelaars opgelei is daarvoor. Mnr. Dini Nondumo, LBIC se uitvoerende bestuurder van verkope en verspreiding, sê die produkte is ontwikkel ná klagtes van boere dat daar nie kommersiële bateversekering is wat spesifiek op boere gerig is nie. Dit maak volgens hom byvoorbeeld nie sin dat ’n boer in die Bronkhorstpruit-omgewing vir dieselfde kapingsrisiko as ander Gautengers moet betaal nie. Die nuwe produkte is op drie vlakke ontwikkel: vir baie groot boere, vir mediumgroot en klein kommersiële boere, en vir opkomende boere. Mnr. Kobus Stabelberg, TWK Agri…

E en van ’n ouer se grootste vrese is dat sy nalatenskap aan sy kind deur dié se gade vermors gaan word. Dieselfde vrees is by mans dat die buurman met hul swaar verdiende geld gaan wegloop. Om dit teen te werk word die volgende standaardsin in die meeste testamente gevoeg: “Ek bepaal dat die erfporsie aan my kind (gade) nie deel van die gemeenskaplike boedel moet vorm of deel van die aanwaseis moet wees of onderworpe aan die maritale mag wees nie.” Dit is egter onvoldoende. Die dag tot dag inkomste en ontvangste van albei gades val binne die gemeenskaplike boedel (sien die DIAGR AM ). Bemakings onderworpe aan bogenoemde paragraaf val in die erfgenaam se aparte boedel. Persone wat binne gemeenskap van goedere getroud is, kan dus aparte…

As plantkundige moet sy boere aanraai om alle vee aan die veld te onttrek, maar as ’n boer se vrou besef sy hoe belangrik dit is om aan te hou boer. “Jy moet mos lewe, en as daar nie skaapproduksie in die omgewing is nie, kring dit wyd uit en raak die hele dorp,” sê dr. Helga van der Merwe, navorsingsgenoot aan die Universiteit van Kaapstad se plantbewaringseenheid. Sy woon ook op Calvinia. Sy sê die huidige droogte is langer en droër as wat die Karoo ken. “Dit sal beslis ’n impak op die plantegroei hê, maar in watter mate weet ons nog nie, want ons weet nie wanneer dit gaan reën nie.” Sy “vertrou” daar is ’n saadbank in die grond en dat eenjarige grasse weer sal opkom sodra…

Buiten die gerief om die weertoepassing altyd by jou te hê, is die feit dat die toepassing jou slimfoon se GPS gebruik om jou die mees ligging-spesifieke voorspelling te gee, baie nuttig. Ek het onlangs my foon verlê met die gevolg dat ek twee dae daarsonder was. Aanvanklik was dit bevrydend, maar kort voor lank het ek my vyfde ledemaat gemis. Kort-kort wou ek iets opsoek, ’n foto neem of ’n boodskap stuur. Hoewel hierdie gewaarwording effe ontstellend was, is ek beslis nie alleen nie. ’n Onlangse studie het gewys dat die deursneemens 4,7 uur per dag, of 23 dae per jaar op hul slimfoon deurbring. Vir 57% van diegene wat die vraelys voltooi het, het selfone hul wekkers vervang en 50% het aangedui dat hulle nie meer ’n horlosie…

1 Algehele wenner, ’n Braunvieh, Witbek Salute BS 15/001 1 . Eienaar: Hans Bester en Dogters (sel 083 496 1258), Witbek-stoetery, Vrede. Links is mnr. Hans Bester. Hanteerder: Mnr. Japie Mashiteng. 2 Simmentaler: Vera Henno CC 14/67. Eienaars: Mnre. Danie (sel 083 297 6165) en Carel Erasmus, Vera-stoetery, Delareyville. Hanteerder: Mnr. Speelman Salomane. 3 Brahman: DMV 15/32. Eienaar en vertoner: Mnr. Dawid van der Merwe (sel 082 820 3828), DMV Wit Brahmanstoetery, Vryburg. 4 Simbra: CHD 14/62. Eienaar: Cornelis Derksentrust (mnr. Cornelis Derk-sen, sel 082 415 0515), Corzel-stoetery, Viljoenskroon. Hanteerder: Mnr. Alfred Selebano. 5 Limousin: Tripitz XRL 14/28. Eienaar: Le Rouxfamilie (mnr. Derick le Roux, sel 079 602 5376), Xourel-stoetery, Lichtenburg. Hanteerder: Me. Glaudine Strauss. 6 Santa Gertrudis: LL 15/91. Eienaar: Mnr. Koos Lock (sel 082 578 9758), Locklorestoetery, Schweizer-Reneke.…

Net buite Harri-smith staan ’n ou koöperasie wat Japie en Margery 11 jaar gelede oorgeneem het. Hulle het ’n bakkery in die ou skuur opgebou en later ook ’n koffiewinkel, Marne’s, op die dorp oopgemaak waar hul gebak geniet kan word. Japie het lank in die landboubedryf gewerk, maar nadat hul seun Hannes (toe 25 jaar oud) vier jaar gelede in ’n ernstige motorongeluk was, het hy heeltyds saam met Margery by die besigheid betrokke geraak sodat hy kon help om Hannes te versorg. “Sy ongeluk het ons lewe onherroeplik verander. Skielik het jy weer ’n baba in die huis wat niks vir homself kan doen nie,” vertel Japie van die moeilike pad wat hulle sedert die ongeluk stap. En toe, ’n paar maande gelede, tref nog ’n swaar slag…

Vir elkeen van die vier kleinseuns se mondigwording het sy ’n Traveller’s Palm geplant, met die wens dat hulle die wêreld sal platreis. Die Retief-familie en hul tagtig jare op die plaas Van Loveren se geskiedenis loop hand aan hand met dié van hul bome. Hennie Retief het in 1937 Goudmyn F gekoop – ’n deel wat afgesny is van ’n baie groot plaas wat oorspronklik Goudmyn genoem is vanweë die hemelhoë prys. Toe hy twee jaar later met Jean van Zyl trou, het sy hom oortuig die F staan vir “fools and failures”. Die plaas is toe herdoop ter ere van Jean se voorsaat Christina van Loveren. Dié ouma het met ’n Van Zyl getrou en sy het in 1699 per skip na Suid-Afrika gekom as ’n jong bruid.…

Die vraag na groentesaailinge beleef tans ’n noemenswaardige toename vanweë die goeie reën wat in die noorde van Suid-Afrika geval het. Volgens mnr. Shaun Biggs van Sutherland Seedlings in KwaZulu-Natal speel die goeie pryse wat die meeste groente tans op die mark behaal, ook ’n rol in die hoër vraag na saailinge. “Ons verwag egter dat die laer prys van mielies oor die volgende 12 maande ook die prys van groente sal laat daal. Talle boere spekuleer ook met groente, maar grond hul besluite op die huidige prys en hou nie daarmee tred dat hul produk eers oor 90 of 120 dae op die mark sal wees nie. Dit maak dit moeilik om te voorspel wat die prys van groente gaan wees en watter uitwerking dit op die beskikbaarheid van…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond wat groter as 10 ha is in die Wes-Kaap vanaf Maart verlede jaar tot Februarie vanjaar. Altesame 505 ooreenkomste is in 27 distrikte gesluit, wat 272 848 ha teen R4,963 miljard behels het. In nege van die distrikte is dalende prysneigings waargeneem, hoofsaaklik in die wynland, die suide en westelike deel van die provinsie. Grondpryse styg dus meestal in dié provinsie. Daarvan was 20 transaksies van kleur, 4% van die totaal. Dié soort transaksie sluit in verhandelings tussen individue (13), regeringsaankope van landbougrond (3) en grond wat vir stedelike ontwikkeling verkry is (2). Dié proses het 11 308 ha (4,1% van die totaal) teen R217 miljoen (4,3% van die totale waarde) behels. Uit die totaal was 153 (30%)…

WILD BUFFELPRYSE VERRAS STEEDS Pryse vir kleurvariante en skaars wild, soos swartwitpense en bastergemsbokke, het soveel verlangsaam as wat dit waarskynlik gaan doen, sê mnr. Brandon Leer, wildafslaer. Tog verras buffelpryse hom steeds, sê hy. Leer sê diere met besonderse eienskappe behaal steeds goeie pryse op veilings, soos die njala met horings van 31 duim wat op die onlangse Classic Game Breeders-veiling by die Carousel naby Pretoria teen R500 000 verkoop is. ’n Koedoebul het R220 000 behaal en ’n gekruiste Zambiese swartwitpensbul R320 000. Dragtige buffelkoeie het gemiddeld R206 000 stuk behaal en ’n Oos-Afrikabul is teen R300 000 verkoop. Leer sê selfs dié pryse is aansienlik laer as wat kopers verlede jaar bereid was om te betaal. Hy wys daarop dat daar nou so baie wild op veilings…

Daar is ’n eenvoudige rede hoekom so baie boere diep gelowig is. Hulle weet jy kan soveel beplan en bestuur soos jy wil, maar dit kom alles op blote genade neer. Dit is genade dat daardie wegholveldbrand jou ooikamp mis of die weerlig ’n halwe kilometer weg slaan vanwaar jou melkkoeie onder die groot ou doringboom teen die reën skuil. Maar wanneer ’n droogte tref, is almal in dieselfde bootjie. Dan begin die waardering insink van hoe klein en nietig ons werklik is. Almal soek dan ’n bietjie genade. Dit is ’n weerloosheid wat die beste in mense uitbring, ’n onbaatsugtigheid wat sukkel om vastrapplek te kry in die goeie tye. Voer word aangery, weiding word geskenk en water word herlei, sonder dat iets terugverwag word. Dit is hoekom dit…

MNR. PIETIE WOLFAARDT, vrugteboer van Ceres, ontsien geen moeite om water te bespaar of doeltreffender te gebruik nie. Sy plan is dat geen druppel water op sy plaas binne twee jaar mag wegloop nie. Lees op bl. 42 hoe hy dit regkry. JOU HELE GESIN IS BY DIE BOERDERY BETROKKE. Ek en my vrou, Shannon, boer sedert 1984 as vennote saam. Ons kinders, Sebastian (26) en Frances (28), het ook by die boerdery aangesluit, en nou hoop ons om ’n bietjie agteroor te sit! Sebastian is verantwoordelik vir die pakhuis en Frances doen menslike hulpbronbestuur en die chemiese programme. Sebastian se verloofde, Emily, sit ook hand by in die kantoor. HET JULLE STOKPERDJIES? Tuinmaak is Shannon se voorliefde. Ek lees weer graag — van biografieë tot reisboeke. Ek het onlangs…

DIE druk raak al hoe groter op die Reserwebank om rentekoerse te verlaag, sê dr. Roelof Botha, ekonoom en raadgewer vir die ouditeursfirma PwC. Dít is goeie nuus vir die landbou, wat weens ’n rekorddroogte van etlike jare diep in die skuld gedompel is. Botha sê in reaksie op die jongste syfers van Statistieke SA, wat toon dat die Suid-Afrikaanse ekonomie nou amptelik in ’n resessie is, dat dit dalk ’n bedekte seën is. Die Reserwebank se monetêre beleidskomitee sou in elk geval waarskynlik op sy volgende vergadering einde Julie rentekoerse verlaag het, maar nou is daar ’n buitekans dat dit selfs vroeër kan gebeur, meen hy. “As jy agterkom inflasie val soos ’n klip, is daar geen rede waarom rentekoerse nie ook binnekort moet val nie.” Botha sê Suid-Afrikaanse…

BOERE moet altyd die ergste dinge verwag, want as hulle nie in hul pasoppens is nie, kan dit die einde van die boerdery beteken, het dr. Roger Cady, hoof van volhoubaarheid van die Amerikaanse suiwelmaatskappy Elanco, op die tiende SA grootkuddekonferensie by die Champagne Sport-oord in die KwaZulu-Natalse Drakensberg gesê. Sy openingslesing het aangesluit by die tema van die konferensie, Volharding in die suiwelbedryf. Hy het gesê volharding is ’n noodsaaklike deel van volhoubaarheid. Bedreigings vir ’n melkplaas is talryk en sluit ekonomiese, menslike, sosiale en politieke faktore, verlies aan hulpbronne, die weer en klimaat, asook siektes en plae in. “Enigeen van hierdie bedreigings kan ’n einde aan die boerdery of besigheid bring as dit nie te alle tye te wagte is en verstaan word nie,” het Cady gesê. Daarom…

DIE Suid-Afrikaanse suiwelbedryf is een van die winsgewendste en besbestuurde bedrywe op plaasvlak ter wêreld, maar hy moet hierdie mededingendheid behou om hom teen ingevoerde produkte te beskerm. Só kan die plaaslike bedryf verseker dat hy voortgaan as produsent van vars en kortraklewe-produkte, het mnr. Basil Doonan, landbouraadgewer van Tasmanië, Australië, op die tiende SA grootkuddekonferensie by Winterton gesê. Hy het al sowat twee jaar in die land deurgebring en het die opdrag om geleenthede vir die Suid-Afrikaanse suiwelbedryf vir die volgende dekade te identifiseer. Doonan het gesê die bedryf moet munt slaan uit sy vermoë om internasionaal mededingend te wees. Dan kan hy hom teen suiwelinvoer staal en geleenthede vir groei en uitbreiding op die wêreldmark benut wanneer geleenthede opduik. “Die sterk punt van die plaaslike suiwelbedryf is die…

DIE Nasionale Wolkwekersvereniging (NWKV) geniet hoë aansien onder kommersiële wolboere wat dié diens gebruik. Cape Wools het die maatskappy Lighthouse aangestel om ’n onafhanklike meningsopname te doen en dié produksiediens te evalueer. Daarin is bevind dat die gemiddelde vlak van tevredenheid van 2014 tot 2016 met 10% verbeter het. In die geval van die NWKV se ekonomiese studiegroepe en genetiese adviesdienste was die styging 19%. Respondente het die belangrikheid van die diens ’n punt van 7,9 uit 10 gegee, wat ’n 5%-verbetering in dié tyd weerspieël. In ’n verslag aan die nasionale kongres het mnr. Leon de Beer, hoofbestuurder van die NWKV, gesê die waarde van die skeersel in die kommunale gebiede het verlede seisoen tot R233,6 miljoen gestyg. Dit verteenwoordig ’n styging van 78,5% sedert 2015. Altesaam 4,46 miljoen…

Suid-Afrika verkeer tegnies in ’n resessie weens ’n afname in ekonomiese groei gedurende die laaste twee kwartale. Gevolglik verwag die sakesektor dat die Reserwebank rentekoerse moet verlaag om ekonomiese groei te stimuleer. Weens die heersende politieke spanning en die moontlikheid van verdere kredietafgraderings kan Suid-Afrikaners verwag dat rentekoerse egter nie verlaag gaan word nie om die rand te ondersteun. Een ding is seker – in Suid-Afrika lê daar vir ons ’n onstuimige tydperk tot 2019 voor. Dit hoef egter nie noodwendig vir jou as produsent so te wees nie. Die huidige tydvak kan net sowel in die toekoms onthou word as ’n tyd waarin produsente wat daartoe in staat was, die beste beleggings tot nog toe in hul boerderye gemaak het. ’n Produsent van Bloemhof in Noordwes wat suksesvol welvaart…

AVO-BOERE SAL NUUT MOET DINK Hoë grondpryse en stygende produksie- en arbeidskoste gaan veroorsaak dat tradisionele avokadoboerderye nie meer in die toekoms haalbaar gaan wees nie, waarsku dr. André Ernst, Nasionale Boer van die jaar vir 2016, van die Allesbeste Boerdery by Tzaneen. Ernst het op ’n besoek van die organisasie Landbouskrywers SA aan sy boerdery gesê die pyse van grond wat vir avokadoboerdery geskik is, het die afgelope vyf jaar verdubbel. “Tradisioneel kon ’n mens onbewerkte grond vir sowat R25 000/ha kry. Toe het dit opgegaan tot sowat R50 000 en nou trek dit al oor R100 000/ha. Iewers moet jy vinniger by die gelykspeelpunt kan uitkom en al manier is om na hoër produksie te kyk.” Hy sê daar kan ook nie meer met tradisionele groot bome geboer…

Twee tot drie dekades gelede het verskeie restaurante hul kliënte uitgedaag om ’n T-beenskyf van ’n kilogram te eet, waarna hulle vereer sou word deurdat hul name op die muur of op ’n ererol geskryf sou word. Tye het verander. Die meeste verbruikers eet nou kleiner porsies, wil ’n beter eetondervinding hê en is gewoonlik bereid om meer te betaal as daar die een of ander waarborg is wat sagtheid betref. Restaurante maak gewoonlik seker dat die beessnitte vir minstens twee of meer weke nat of droog verouder word. Die spyskaarte van die groter braairestaurant-kettinggroepe het ook verander. Die bekende braairestaurante verkoop deesdae waarskynlik meer kruisskyf, filet of lendeskyf van 200 g tot 300 g as die tradisionele T-beenskyf. In van my vorige artikels het ek genoem dat Suid-Afrikaanse rooivleis…

OP AANVRAAG VOORKOM VREKTES WEENS SUURPENS ’n Nuwe lek wat asidose (suurpens) by vee help bekamp as hulle op graanreste wei, is deur RCL Foods bekend gestel. Restelek (reg.nr. V26932, Wet 36 van 1947) word as ’n produksie-aanvulling beskryf. Wanneer ’n dier graan vreet, word melksuur in die rumen vervaardig. Teen ’n hoë inname kan dit tot só ’n hoë vlak melksuur lei dat dit die rumen se pH-vlak skerp laat daal en vrektes veroorsaak. Die nuwe lek verlaag die getal vee wat suurpens kry, terwyl dit die gevolge van suurpens by vee wat dit wel opdoen, aansienlik verlig. Die aanvulling kan help om lammers op oesreste markgereed te kry. Die lek inhibeer selfs suurpens by vee wat op sojaboonreste wei, wat méér geneig is om dié toestand te veroorsaak.…

1 Opperste kampioen, kampioenteef, asook kampioenterriër (hoogte 319-380 mm), Foxcreek Winter. Eienaars: Mnre. Lubbe Weich (foto, sel 083 704 4043), Schuilhoek, Hertzogville en Henk Coetsee, Mooirivier, Foxcreek-telery. 2 Kampioenhondjie en kampioenreuntjie (9-12 maande), Foxcreek Diezel. Eienaar: Mnr. Bertie Saayman (sel 082 920 0369), Kathu. 3 Kampioen-werksterriër, kampioen met ’n werksertifikaat en kampioenreun (hoogte 319-380 mm, met gladde hare), Blackthorn Twist. Eienaar: Mnr. Thys du Toit (sel 082 854 2585), Du Toit-boerdery, Uniondale. Vertoner: Mnr. Steve Blakey. 4 Kampioenreun (hoogte 319-380 mm), kampioenreun (met gladde steekhare) en naaswenner as opperste kampioen, Pembroke Moby. Eienaars: Mnre. Leon Snyman (links, sel 071 561 1 1 95) en Abré Snyman (sel 060 970 4491), Hofmeyr. 5 Kampioenteef met ’n werksertifikaat en reserwekampioen as werksterriër, Foxcreek Amy. Eienaar: Mnr. Lubbe Weich, Foxcreek-telery, Hertzogville. 6 Kampioen-teefhondjie…

Twee planne om van jou ’n sterker fietsryer te maak, is om vir jou ’n enkelspoedfiets aan te skaf of te leer hoe om groter ratte te hanteer – of dit nou opdraand of afdraand is. Die enkelspoedfiets is gewoonlik ’n padfiets wat van enige materiaal gemaak is, maar tradisioneel van allooi. Dit het net een rat en die keuse van ’n baan-agterwiel sonder remme (as jy dus ophou trap, draai die pedale steeds). Daar is ook die opsie om op te hou trap sonder dat die pedale aanhou draai, soos met ’n gewone padfiets. Dit verg nogal toewyding om gewoond te raak aan die eerste opsie, veral omdat jy met beenkrag jou remwerk moet doen – wat baie meer krag verg as ’n gewone vrywielfiets en jou beenspiere op…

Die slaaibedryf is tans onder die meeste druk in baie jare, volgens boere en verpakkers. Mnr. Rudi Engelke, ’n groenteboer van die Kaap, is senuagtig oor gekontrakteerde slaaiverskaffers se verdienste by kettingwinkels. “Die prys vir kropslaai is ver onder die produksiekoste, maar tans verdien ons ’n hoër inkomste per kropslaai by die kettingwinkels as die prys wat op varsproduktemarkte behaal word. Dit kan daartoe lei dat supermarkte hul pryse ook afwaarts aanpas.” Volgens mnr. Ian Grummbacher, ’n direkteur van die landwye slaaiverpakker en verspreider Dew Crisp, is die bedryf onder groot druk. “Tans is produksie normaal, maar die vraag na alle slaai is laag, wat druk op die prys plaas. “Daar is genoeg slaai aangeplant vir die winter en die warm weer sal verseker dat produksie goed bly, tensy iets…

BOEREDAE 9 AUGUSTUS: Gauteng-suiweldag. Belnori-boetiekkaasmakery, Bapsfontein (Gauteng). Sprekers sluit in Benita Bekker van Bloemfontein, Kobus Mulder van Kaapstad, Leon Kruger van die LNR Irene, dr. Brylene Chitsunge en dr. Chris van Dijk. Daar sal ook praktiese hoefsny- en onthoorningdemonstrasies wees. Verskaffers van onder meer dierevoer, dieremedisyne, benodigdhede vir kaasmakery en sonkragverhitting sal stalletjies hê. Besprekings noodsaaklik. E-pos: Belnori220@gmail.com; tel. 082 377 5698. 23 AUGUSTUS: Noord-Vrystaat SAVM se “MEGA Boere”-inligtingsdag en veiling. Kroon-Boma, Kroonstad. Sprekers: Hendrik van Pletzen (Genetiese vooruitgang danksy gehalteramme en die ekonomie), dr. Faffa Malan (Johne se siekte, weerstandige inwendige parasiete en rooiluise, ramsiekte, vrotpootjie, absesse, skaapbrandsiekte). SAVM nooi veral vroue wat tot die landbou toe-tree, jongboerstudiegroepe, skoleboereverenigings en kommersiële en stoettelers van alle skaaprasse. Neline Pienaar. E-pos: Bennieneline@eleo.co.za; sel 082 440 4492. Met die samewerking van die…