Indholdsfortegnelse for 13-Oct-17 i Landbouweekblad

Polisiemagte in Afrika sukkel in die algemeen om gewone misdaad die hoof te bied. Hulle is selfs meer uit hul diepte as dit kom by gewelddadige ekstremisme. In ’n nuwe studie deur die Verenigde Nasies (VN) se ontwikkelingsprogram, waaraan meer as 500 djihadiste van grootliks Kenia, Nigerië en Somalië deelgeneem het, is gevind in meer as 70% van die gevalle was “staatsoptrede” – die moord of inhegtenisneming van ’n familielid of vriend – die sleutelgebeurtenis wat hulle oorreed het om by ekstremistegroepe betrokke te raak. Die oorsaak van die probleem is deels histories: Polisiemagte in Afrika is deur koloniale magte ingestel om beheer oor die plaaslike bevolking te behou. Onafhanklikheid het nie regtig daardie funksie verander nie – hul rol bly grootliks bewindsbeskerming. Gevolglik is die meeste Afrika-polisiedienste ernstig onderbeman.…

GRONDEISE: BOERE NIE VIR DIÉ VERLIES VERGOED Die berig “Hier wil staat plase onteien” (LBW, 29 September) oor die ses plase wat moontlik onteien gaan word, het weer ’n vraag by my laat opkom wat al lank in my kop draai. (Verskoon my asseblief indien ek dalk die antwoord iewers gemis het.) Waar mense deur regstellende aksie hul werk verloor, word hulle vergoed vir hul “opoffering”. Skeidingspakkette word aangebied om te vergoed vir die mens se verlies aan inkomste, ensovoorts. Die pakkette word bereken teen minstens twee weke se salaris vir elke jaar diens (teen die huidige salarisskaal). Hulle word dalk uitbetaal tot by aftree-ouderdom om hul pensioen te beskerm en word “ingekoop” by mediese skemas. In die geval van boere word ’n waardasie van die grond gedoen en die…

MET die somerplanttyd op hande waarsku ekonome saaiboere dat plaaslike mieliepryse, veral die prys van wit mielies, nog geruime tyd onder druk kan bly vanweë die grootste Suid-Afrikaanse oes in die geskiedenis. Dit is ook en omdat uitvoer tot dusver nie die rekord- binnelandse oorskot betekenisvol kon laat krimp nie. Terselfdertyd is die prysverskil tussen wit en geel mielies nie so groot dat dit die voersektor aanmoedig om op groot skaal wit pleks van geel mielies te koop nie. Die Nasionale Oesskattingkomitee het in sy jongste en laaste skatting van die seisoen die verwagte nasionale kommersiële mielie-oes met ’n verdere 2% vanaf die vorige maand se skatting verhoog (tot 16,744 miljoen ton) en die verwagte witmielie-oes met amper 2,5% (tot 9,893 miljoen ton). Saam met die komitee se raming van…

DIE melkverwerker Parmalat het sy plaashekprys in die Suid- en Oos-Kaap van 16 Oktober af met gemiddeld 20c/liter verlaag. Die maatskappy het by navraag gesê die melksituasie verskil altyd van streek tot streek en sy besluit om die prys in dié gebiede te verlaag, weerspieël sy siening van die huidige stand van sake daar. Die verdere agtergrond vir sy besluit is die deurlopend gedempte vraag in die kategorieë waarin hy hoofsaaklik bedrywig is. Die swakker vraag word grootliks voortgedryf deur die ekonomiese klimaat en die lae vlakke van verbruikersvertroue, sê Parmalat. In ’n brief aan boere oor die prysverlaging, sê die maatskappy hy is aan die melkaanbodkant genoodsaak om die ekstra volume melk in die somerseisoen te verwerk en voorraad na volgende jaar oor te dra. ’n Melkboer wat aan…

‘Ons het besef ons kan nie so aangaan nie.’ DIE land se grootste pluimveeprodusente het ter wille van samewerking hul geskille uit die weg geruim. Groot braaihoenderprodusente wat vir verskillende tydperke nié meer lid was van die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging (SAPV) nie, het nou weer eens by die organisasie aangesluit. Luidens ’n verklaring deur die SAPV verteenwoordig hy nou 80% van die plaaslike braaihoenderbedryf en wil hy probeer om die meeste van die oorblywende 20% ook te laat aansluit. Astral, Suid-Afrika se grootste produsent, is weer lid nadat hy einde Julie bedank het. Ander groot produsente wat ná ’n lang afwesigheid terug is, is RCL Foods, Daybreak Farms en Chubby Chicks. Onder die groot produsente wat die hele tyd lid gebly het, is Country Bird Holdings en Grain Field Chickens. Die…

Die wêreldvraag na hoendervleis het die afgelope 20 jaar met 91% gegroei. Dit is gemiddeld 3,5% per jaar, sê mnr. Jim Sumner, voorsitter van die Amerikaanse raad vir die uitvoer van hoendervleis en eiers (USAPEEC). Hy het op besoek aan Suid-Afrika aan joernaliste gesê die vraag gaan na verwagting in die volgende tien jaar met 30% groei. Dit is danksy bevolkingsgroei, asook die verbruik per kop van hoendervleis. Veral danksy verbruik in China is varkvleis tans die soort vleis waarvan wêreldwyd die meeste geëet word, maar Sumner sê hoendervleis kan varkvleis tussen 2020 en 2030 verbysteek. Die wêreld se grootste braaihoenderprodusente is, in volgorde, Amerika, Brasilië, China en die Europese Unie (EU). Die grootste uitvoerders van hoendervleis is Brasilië, Amerika en die EU. Brasilië en Amerika is verantwoordelik vir sowat…

WEENS die laer as verwagte koringinvoer in September gaan Suid-Afrika die nuwe bemarkingsjaar van 1 Oktober af binne met net genoeg koring vir 41 dae se verbruik. Dié 359 000 ton koring is minder as die gewenste oordragvoorraad van ses weke se verbruik. Daarby is die plaaslike koringoes weens die droogte ook laat. In die laaste week van die bemarkingsjaar wat op 29 September geëindig het, is 24 074 ton koring van Roemenië en die Oekraïne ingevoer wat die totale invoer vir die bemarkingsjaar op 930 728 ton te staan gebring het. Mnr. Luan van der Walt, ekonoom by Graan SA, sê die vraag is hoeveel koring nog na Suid-Afrika op pad is. “Daar is aanvanklik geraam dat 370 000 ton in September ingevoer sou word. Dit was toe eindelik…

‘Boere moet eerder die geleentheid gegun word om te doen wat hulle góéd kan doen.’ KOMMERSIËLE boere is ’n maklike teiken vir politici wat goedkoop politieke punte in die grondhervormingsdebat wil aanteken, sê me. Nompumelelo Runji, politieke ontleder. Sy was een van die paneellede in die Nasie in Gesprek-bespreking op Senwes en Graan SA se jaarlikse Toekomsfokusdag op Nampopark buite Bothaville. “Dit is baie maklik vir iemand om vanaf ’n politieke platform te verkondig boere het die grond gesteel. Die kwessie is baie ingewikkelder en meer genuanseerd as dít. “Boere besit nie die meeste grond nie. Die staat wel. Groot maatskappye besit ook baie grond. ’n Regeringsoudit (oor wie hoeveel grond besit) is gedoen, maar nie veel is nog gesê oor die uitslag daarvan nie. Dit is ’n kwessie wat…

Die vraag duik by baie byeenkomste op: Is daar ’n toekoms vir die kommersiële landbou? My antwoord is ’n onomwonde “ja”. Natuurlik maak sekere kwessies onder die korrupte Zuma-regering sake baie moeilik vir kommersiële boere en ander private ondernemers. Dié aspekte word glad nie ontken nie en sal ’n groot struikelblok in die pad van vooruitgang bly solank pres. Jacob Zuma en sy Kabinet aan die stuur is. Die doel is nie om hierdie struikelblokke hier uit te lig nie, maar ook nie om voor te gee dat dié kwessies nie belangrik is en selfs kommersiële boere se voortbestaan bedreig nie. Die eerste vraag wat elke sakepersoon hom- of haarself egter moet afvra, is of daar ’n mark vir sy of haar produk is. VERSTEDELIKING EN MIDDELKLAS In die geval…

Ondanks die kwaai styging in grondpryse en ’n groot skuif weg van ekstensiewe beesboerdery af, bly die sellulose in natuurlike weiding ’n relatief goedkoop bron van energie vir herkouers, sê mnr. Kenny Crampton, nasionale verkoopsbestuurder van Voermol. Meer as 70% van vleisproduksie vind by voerkrale plaas, maar speenkalwers word op die veld geproduseer, het hy in ’n aanbieding saam met mnr. Hendrik van Pletzen, tegniese bestuurder, op SA Stamboek se telingsimposium in Parys gesê. “In die sentrale dele van die land wissel grondpryse van R6 000 tot R8 000 per hektaar en die weidingkapasiteit van die veld is nagenoeg 10 tot 11 hektaar per koei. Dit beteken die kapitaalbelegging in elke teelkoei is sowat R66 000 tot R88 000. Daarom bly dit belangrik om hierdie bron optimaal te benut. Goeie…

Asof dit nie genoeg is dat Jan Taks homself al byna as ’n bykomende (en hebsugtige) begunstigde in trusts ingewurm het nie, kom daar nou ’n nuwe vereiste: Dié van “onafhanklike trustee”. Bestaan daar so iets? Die naaste wat ons aan ’n “onafhanklike trustee” kom, na my mening, is dalk waar trustmaatskappye testamentêr as trustees aangestel is om bates namens begunstigdes te bestuur. En in die geval van die algemene sogenoemde familietrust? Nee wat, ek twfyel. Hoe “onafhanklik” kan enigeen wees as hy of sy afhanklik is van die trustoprigter se goedgesindheid? Ja, daar is uitsonderings, maar dit is min. In die Suid-Afrikaanse trustreg is daar in elk geval geen vereiste vir ’n onafhanklike trustee nie. GOEDGESINDHEID Daar is twee kernvereistes vir ’n trustee. Eerstens word hy of sy aangestel…

Die MultiPlant-kwekery in Brits is ’n mengsel van gesofistikeerde kweekhuise, ’n onberispelike plante-hospitaal en ’n modderbad waar komkommer- en waatlemoenplantjies op pampoen-wortelstokke en kommersiële tamatiekultivars op wilde-tamaties geënt word. Die baasbreine agter hierdie vernuwing wat tot siektebestande plante lei, is mnr. Len du Toit en sy broer, Francois, wat die afgelope 21 jaar aan die stuur van MultiPlant staan. Vir Len is vernuwing en die bereidwilligheid om risiko te loop die twee balanseergewigte wat sy besigheid se ontwikkeling aan die voorpunt van die groentekwekerybedryf hou. MultiPlant se ontwikkeling was ’n verkenningsreis waarvan die geslaagde rigtings slegs terugskouend duidelik geword het. Vir Len het ’n enkele beginsel van die begin af gegeld. “Ons moet onsself deurentyd van enige ander kwekery kon onderskei deur ongeëwenaarde waarde aan ons kliënte te lewer.” Op…

DIEREGESONDHEID METODES VIR KASTRASIE VAN KALWERS Wat is die voor- en nadele van die verskillende metodes van kastrasie by kalwers? Bulkalwers moet so vroeg as moontlik en vóór die ouderdom van twee maande gekastreer word. Verskillende metodes kan gebruik word. Die doel van kastrasie is: ■ Die bulkalf sal nie meer kan teel of voortplant nie. ■ Vir voerkraalkalwers is die afronding van gekastreerde bulkalwers vinniger as dié van nie-gekastreerde bulkalwers. ■ Gekastreerde bulle is makliker om te hanteer. METODES VAN KASTRASIE Burdizzo ■ Die bloedvate en die saadstringe word afgesny sonder dat die skrotum se vel gesny word. ■ Een saadstring moet op ’n slag gesny word. Dit is belangrik dat die twee saadstringe op verskillende vlakke gesny word (die een op ’n hoër vlak as die ander). Indien…

Die Weeg-en-Wen™-opbrengskompetisie is nie net beperk tot aanplantings uit dieprodukmandjie van Pioneer nie. Enige boer van 18 jaar of ouer wat op meer as twee hektaar boer, kan met enige geregistreerde kultivar van enige saadmaatskappy deelneem. Dit kos R1 000 om in te skryf. Boere moet voor ’n bepaalde tyd in Julie hul uitgesoekte lap mielies of sojabone van minstens twee hektaar stroop en hul verslag indien. Die oesproses, asook die leweringsproses en finale weeg van die vrag word deur twee aangewese toesighouers nagegaan. Die volledige stel kompetisiereëls is by www.weegenwen.co.za te sien. PRYSE OP DIE SPEL DuPont Pioneer is die hoofborg. John Deere en Syngenta is die medeborge. Santam Agri, FNB en Senter360 bied bykomende borgskappe. “Elke borg maak dit vir ons moontlik om deelnemers aan dié kompetsie te…

Met hoëintensiteitskaapboerderye kan boere op dieselfde stuk grond hoër opbrengste behaal. Dit het tot nou toe ’n baie arbeidsintensiewe stelsel geverg. Beheer was moeilik en boere was afhanklik van eksterne faktore, soos weerstoestande, die beskikbaarheid van voer, prysveranderings en die beskikbaarheid en gehalte van werkers. Dit was veral ’n probleem in lamtyd omdat lakterende ooie se mineraalbehoeftes tot vier maal kan styg vergeleke met dié van droë ooie. Dit is moeilik om die regte hoeveelheid voer by die regte ooi te kry, veral as sy meerlinge het. SPESIAAL VIR SKAPE RSA Grain Storage het ’n behoefte in die mark gesien vir ’n volledige voerstelsel wat spesifiek vir skape ontwerp is. Met ’n kombinasie van tegnologieë wat al jare lank in die hoenderen varkbedryf gebruik en verfyn is, het RSA Grain…

Goedgedacht buite Riebeek-Kasteel is in 1704 aan Pieter Robbertse toegeken – in dieselfde tyd as die naburige Kloovenburg en Zonkwasdrif – en sedert 1992 besit Peter en Anne Templeton, albei maatskaplike werkers van Kaapstad, die plaas. “Ons wou ’n plaas koop waar vermoeide stedelinge se siele kon herstel. Toe ons op ’n wintersdag met die slegte paadjie opry na die Goedgedacht-huis, teenaan die Kasteelberg in die Riebeeksriviervallei, was ons verlief op die omgewing. Al drie damme was tot oorlopens toe vol, die wingerdblare was goud en rooi en van die voorstoep af kon ons Tafelberg sien,” sê Anne. “Ons het niks van boerdery af geweet nie en vir baie jare daarna ook nie weer die damme so vol gesien soos daardie eerste jaar nie. Maar gou was dié verwaarloosde plaas…

Die gesegde dat ’n boer ’n plan maak, het hom al op baie terreine afgespeel – selfs waar daar nie ’n boer ter sprake was nie. Onlangs het ek iets daarvan beleef toe ek aanskou hoe ’n blinde persoon aan ’n wedloop deelneem. Hy kon dit om verstaanbare redes nie alleen doen nie, want hy het oë nodig gehad om die rigting aan te dui. ’n Gids, wie se hand aan die blinde atleet se hand gekoppel was, kon die probleem oplos. Dit het nogal kundigheid en fyn be-planning geverg om die proses suksesvol te laat verloop. Die gids moes die maksimum spoed probeer handhaaf waartoe die blinde atleet in staat was. Té vinnig of té stadig sou sy ritme versteur. Hoe beter die twee mekaar verstaan het, hoe beter…

In die Augustus-uitgawe van die tydskrif Eurofruit is berig dat die goeie jare vir suurlemoene waarskynlik tot ’n einde gekom het. Luidens die tydskrif lê moeilike tye vir dié segment van die sitrusbedryf voor. Die rede is nie dat verbruikers hul rug op suurlemoene gekeer het nie, maar ’n wêreldwye oorproduksie daarvan. Die suurlemoengroep van die Suider-Afrikaanse Sitruskwekersvereniging het sy uitvoerskatting vir die pas afgelope produksiejaar van 17,5 miljoen kartonhouers opwaarts aangepas tot 19 miljoen kartonhouers. Dit plaas verdere druk op die bedryf plaas. Verlede jaar is byna R10 000 per ton vir suurlemoene betaal. Die vraag uit China was só groot dat houers vol vrugte per lugvrag daarheen uitgevoer is. Met die aanplanting van nuwe boorde, veral sedert 2010, in Suid-Afrika (die opbrengs beloop tot 90 t/ha), Argentinië en…

MARKNEIGINGS GUNSTIGE NEIGINGS IN DIÉ PROVINSIES Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond wat groter is as 10 ha in Mpumalanga, die Noord-Kaap en Noordwes vanaf Julie verlede jaar tot Junie vanjaar. In Mpumalanga was daar ’n dalende neiging in net twee van die ses distrikte. Altesame 464 transaksies het 99 925 ha teen R2,536 miljard behels. Daarvan was 79 (17%) ooreenkomste van kleur, wat 24 646 ha (24,7%) teen R668 miljoen behels het. Die meeste transaksies (33%) was vir grond kleiner as 50 ha. In die Noord-Kaap is 288 transaksies in 21 distrikte beklink. Dit het 729 790 ha teen R2,365 miljard behels. Daarvan was 31 transaksies van kleur (11%), wat 157 704 ha (21,6%) teen R431 miljoen (18,2% van die algehele waarde) verteenwoordig.…

BOEREDAE 20-21 OKTOBER: Hamlet-kunsen-kultuurfees en Agridag. Prince Alfred Hamlet. Nica du Toit. E-pos: marketing@hkkf.co.za 3-4 NOVEMBER: GWK Oewerfees. Prieska. E-pos: oewerfees@gmail.com; sel 082 808 5349 18 NOVEMBER: Opedag. Rooikoppies-boerdery, Frankfort. Praatjies: Toekoms van rooivleisboerdery, suksesvolle sinchronisasie (skape en beeste), fasevoeding-navorsingsresultate, belastingimplikasie t.o.v. van jou vee by afsterwe, praktiese keuring van ramme, ens.; uitstallings en besigtiging van skape en dragtige verse. Dawid Botha, sel 082 371 6761. E-pos: dawid.botha@telkomsa.net 25 NOVEMBER: Vaalwaterboeredag. Bergfietswedren, kindervermaak, skietkompetisie, vee- en eiendomsveiling, kaas-enwynproe, eetkompetisie, kosstalletjies, boeresport, biertent, vlugbal en meer. Eiendomsveiling en vermaak: Natalie du Toit, sel 083 591 0597. Veeveiling en kos: Annie Vermaak, sel 060 974 7482. 3 OKTOBER: Suidwes se Jongboertjie-dag (vir 10- tot 18-jariges). Wolmaransstad-skouterrein. Deon Badenhorst, sel 082 881 7461. EKSPO’S EN ANDER 5 OKTOBER: Agbiz-inligtingsessie vir landboubesighede. Jennifer Roets,…

R193/kg ’n Wolboer van Molteno het verlede week die hoogste vetwolprys nóg dié seisoen gekry op die jongste wolveiling in Port Elizabeth. Mnr. Rassie Maritz van die plaas Wildeperdehoek het R193/kg vir die baal CH van 17,1 mikron met ’n skoonopbrengs van 76,2 gekry. Mnre. Paul Lynch, Mark Wright en Ken Craig van Standard Wool het die baal gekoop. Die afslaer was mnr. Theaan le Roux van BKB. — BKB R16 600 ’n Kis van die Stellenbosse wynmaker mnr. Danie Steytler se rooi versnit Kaapzicht The Ultimate Vision 2015 het die rekordprys van R16 600 behaal op die Kaapse Wynmakersgilde-veiling by Spier. Dis die hoogste bod nog vir ’n kis wyn op dié veiling. Die rekordbod is toegeslaan op ’n geoktrooieerde rekenmeester van Kaapstad, wat die wyn namens ’n Duitser…

'Ons het besef ons kan nie so aangaan nie.' MNR. ACHMAT BRINKHUIS, voorsitter van die SA Pluimveevereniging, oor die bedryf se besluit om verskille eenkant te skuif in die belang van groter verteenwoordiging in die vereniging. Bl. 20 ‘Geen arbitrêre aftrekkings kan gemaak word bloot omdat die grond vir grondhervormingsdoeleindes onteien word nie.’ MNR. ERNEST PRINGLE, voorsitter van Agri SA se grondkomitee, oor die Appèlhof se beslissing dat die Grondeisehof nie die vergoedingsbedrag van ’n plaas kon verminder bloot omdat dit vir grondhervorming bedoel is nie. Bl. 14 ‘In die Oos-Vrystaat lyk die koring goed, veral met reën wat nou val, maar die koring is nog baie jonk.’ MNR. CORNÉ LOUW, senior ekonoom by Graan SA, oor die koringoes. Bl. 22 ‘Daarom weet ons ’n prysverhoging van 2% sal boere…

WÊRELD PRÁÁT OOR SA SE LANDELIKE MISDAAD In geen ander land ter wêreld speel landelike misdaad so ’n groot rol in boere se lewens as in Suid-Afrika nie, sê dr. Theo de Jager, voorsitter van die Wêreldorganisasie vir Boere (WFO). “As ons boere nie hul moue oprol en die draak van landelike misdaad aandurf nie, gaan dié draak hulle verslind. As die huidige geslag dit nie bestry nie, gaan die volgende een erger ly.” ATTIE skryf: Hoekom moet enige boer met sy bloed betaal, terwyl die verskoning van armoede en honger gebruik word om misdaad teen boere te regverdig? JUSTUS JONES skryf: Mense in die Suid-Afrikaanse Regering sing dat boere doodgemaak moet word, maar daar kan nie bewys word dat die Regering plaasmoorde ondersteun nie? Maar ’n toerbus word beroof…

DIE Appèlhof in Bloemfontein het ’n omstrede Grondeisehof-beslissing, wat die vergoedingswaarde van ’n stuk landbougrond van R1,8 miljoen tot R1,5 miljoen verminder het, omgekeer. Die besluit van die Grondeisehof om die bedrag te verminder selfs al het die staat en die eienaar ooreengekom dat die grond se landbouwaarde R1,8 miljoen was, het verlede jaar tot groot konsternasie in landbougeledere gelei. Agri SA, wat as vriend tot die hof vir die appèlsaak toegelaat is, sê die uitspraak bevestig dat markwaarde die vertrekpunt behoort te wees in die berekening van regverdige en billike vergoeding. “Die Appèlhof het dit nou duidelik gemaak dat geen arbitrêre aftrekkings gemaak kan word bloot omdat die grond vir grondhervormingsdoeleindes onteien word nie,” sê mnr. Ernest Pringle, voorsitter van Agri SA se grondkomitee. Die Dee Cee-trust, eienaar van…

PRODUKSIEVERLIESE in die Wes-Kaap weens die uitbreking van die hoogs aansteeklike H5N8-pluimveevirus beloop reeds meer as R800 miljoen, en dit sal waarskynlik jare kos om van die langtermyngevolge te herstel. Meer as 2 miljoen hoenders moes van kant gemaak en eiers vernietig word in ’n poging om die verdere verspreiding van die virus te bekamp. Daar was altesaam 36 uitbrekings in die provinsie en 70 volstruisplase is ook onder kwarantyn geplaas, met die jongste geval teen druktyd by World of Birds in Houtbaai, met 2 500 voëls, waar ’n hoender positief vir die virus getoets het. Mnr. Alan Winde, Wes-Kaapse minister van landbou, het gesê dié provinsie is die swaarste getref deur die uitbreking omdat dit die Wes-Kaap in die Paardeberg-gebied getref het, wat die hoogste konsentrasie hoenderplase het. Daar…

SUID -AFRIK A is die land waar die meeste aansoeke om teenstortingstariewe gebring word, aldus mnr. Jim Sumner, die voorsitter van die Amerikaanse raad vir die uitvoer van hoender en eiers (USAPEEC). Suid-Afrika hef onder meer teenstortingstariewe op bevrore Amerikaanse hoenderstukke aan die been. Die Kommissie vir Internasionale Handelsadministrasie (Itac) heroorweeg sulke tariewe elke vyf jaar en invoerders kan dan redes daartéén aanvoer. Sumner het egter op ’n onlangse besoek aan Suid-Afrika laat blyk dat hulle moed opgegee het om dit te probeer betwis. “Ons het aan vorige hersienings probeer deelneem en miljoene dollar aan regskoste bestee, maar ons feite en syfers het op dowe ore geval.” Die tarief is weer vroeër vanjaar hersien. “Ons het gesê ons kan nie verder geld in ’n donker, diep gat gooi nie,” het…

VERBRUIKERS het in die twaalf maande tot Junie vanjaar minder van sekere melkprodukte gekoop. Mnr. Alwyn Kraamwinkel, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Melkprosesseerdersorganisasie (Sampro), sê in die organisasie se jongste verslag oor markaanduiders nie net die vraag na dié suiwelprodukte het gedaal nie, maar ook na ander algemeen verbruikte voedselprodukte. Dit sluit in kitsgraankosse, rys, margarien, tee en sappe met ’n kort raklewe. Kraamwinkel skryf die afwaartse druk op verbruikersvraag aan swak ekonomiese groei en hoë vlakke van politieke en beleidsonsekerheid toe. Tesame met die swakker verbruikersvraag het kleinhandelpryse ook stadiger gestyg. In die twaalf maande tot Junie het die kleinhandelpryse van vars melk en langlewemelk onderskeidelik met 4,8% en 0,3% gestyg. Meer onlangse syfers toon verder dat die kleinhandelprys van vars melk van Maart tot Junie vanjaar gedaal het.…

TE midde van pogings deur die rooivleisbedryf om ter wille van winsgewendheid ál meer te beweeg na die produksie van ’n hoëwaardeproduk, kan boere nie meer bekostig om nuwe neigings in produksie- en bestuurstegnieke te ignoreer nie. Dít is waar geleenthede, soos Agri Expo Livestock se Vleisbees-inligtingsdag, waarde tot enige boer se onderneming kan toevoeg, meen mnr. Nico Groenewald, hoof van Standard Bank se landbou-afdeling. Hy is een van die sprekers op dié geleentheid, wat op Vrydag 13 Oktober op Sandringham buite Stellenbosch aangebied word. “Die omstandighede in die landbou en die breër ekonomie maak dit noodsaaklik dat boere bewus moet wees van moontlike risiko’s en geleenthede,” sê hy. Groenewald begin die dag se verrigtinge om 09:15 met ’n praatjie oor die finansiële bestuur van ’n boerdery. Daarna volg die…

HOE HANTEER JY MISLUKKINGS IN JUL BESIGHEID? Ek dink nie daar is iets soos mislukkings nie. Ek sien dit as probleme waarvoor jy nog nie ’n slim genoeg oplossing gekry het nie. WAT IS TANS DIE GROOTSTE GELEENTHEID IN DIE GROENTEBEDRYF? Boere kan baie baat daarby vind om deur gehalte en diens hul eie produk van die deursneeproduk op die mark te onderskei. WATTER STRUIKELBLOKKE SIEN JY VOORTAAN IN DIE GROENTEBEDRYF? Mededinging op die konvensionele mark gaan ál strawwer raak en dit gaan nog meer in ’n prysoorlog ontaard as wat dit reeds is. Die groeiende middelklas – die milleniërs – wat in die toekoms die vraag gaan bepaal, is ál meer toegespits op volhoubaarheid en produksie wat met sosiale verantwoordelikheid gedoen word. Hulle gaan met hul beursies die mark…

Die Australiërs is oortuig dat hul graderingstelsel maklik in Suid-Afrika toegepas kan word, sê dr. Pieter Prinsloo, ondervoorsitter van die nasionale Rooivleisprodusente-organisasie (RPO). “Prof. John Thompson, ’n senior lektor in vleiskunde in Australië, het meegewerk aan die ontwikkeling van die Australiese graderingstelsel (MSA; Meat Standards Australia). Hy het my dié versekering gegee, want hulle het dit reeds by hul ander invoervennote gedoen. Die stelsel is hoofsaaklik gerig op verbruikers om ’n aangename eetervaring te voorspel. “Dit is vir die RPO belangrik dat groot voerkraalondernemings, asook ander handelsmerke en gehalte-aanwysers, soos die Veldvleisvereniging (GFASA), almal toegang moet hê tot so ’n graderingstelsel om ’n aangename eetervaring vir verbruikers te voorspel volgens ’n standaardprotokol. “Vir die primêre produsent om ’n premie vir sy vleis van goeie gehalte te kry, moet albei opsies…

Drie finaliste is aangewys om sake uit te spook in die kompetisie as Pick n Pay, Landbouweekblad en Breedplan se Stoetteler van die Jaar vir 2017. Die wenner word op die jaarlikse Veeskool by Aldam aangewys, wat deur die Lewendehawe Registrerende Owerheid (LRF) en Landbouweekblad aangebied word. Die finaliste is dr. Joggie Briedenhann (Bonsmarastoetery Hartebeestloop, Stampriet, Namibië), mnr. Christopher Sparks (Brangusstoetery Mount Olive, Harrismith) en mnr. Ebbie en mev. Heide Fischer (Brahmanstoetery Wokuma, Hochfeld, Namibië). JOGGIE BRIEDENHANN Joggie is al 16 jaar lank in die stoetbedryf en boer in Namibië. Sy Bonsmaraverse word op 14½ maande die eerste keer vir 12 weke aan ’n bul blootgestel. In sy seleksieprogram lê hy klem op ’n mediumraamkoei met ’n hoë reproduksievermoë, wat goed in veldtoestande aangepas is, met goeie loopvermoë en lae…

UIT AFDELING: BOEREKOS VAN TOEKA TOT NOU In hierdie afdeling het ons gaan oplees oor waar van ons tradisionele boerekosgunstelinge hul ontstaan gehad het. Slinger-om-die-smoel Meel-en-melkspyse, soos frummelpap, melksnysels en kluitjies, word sedert die Hollanders se koms na die Kaap geëet. Anders as melkkos (waar die meelmengsel in die kokende melk gefrummel word), word melksnysels gemaak van deeg wat jy dun uitrol, in stukkies sny en dan in melk kook. As jy die deeg oprol voordat dit gesny word, maak dit langer snysels, wat dit moeiliker maak om te eet en ’n geslurp kan afgee (dink maar aan lintnoedels of spaghetti). Vandaar die naam “slinger-om-die-smoel”. Die geheim van ’n perfekte slinger-om-die-smoel? ’n Baie skerp mes. Jy moet met een vinnige haal dwarsdeur die rolletjie deeg sny. As die mes stomp…

REËNT YD in die somerreëngebied bring groot vreugde vir die veeboere en lafenis vir die dorre aarde en skrapse weiding, maar gaan tot hul ergernis ook met ’n toename in bosluise, muggies, muskiete en vlieë gepaard. Op hul beurt is dié klein indringers verantwoordelik vir die oordra van gevaarlike siektes, soos Afrika- en Asiatiese rooiwater, hartwater, knopvelsiekte, bloutong, slenkdalkoors, Wesselsbronsiekte, drie-dae-stywesiekte, Afrika-perdesiekte en ooginfeksies, aan vee. Daarom moet boere opnuut met ’n veearts gesels oor die wyse waarop hierdie siektes bestry kan word sodat entstowwe betyds bestel kan word, sê dr. Faffa Malan, bestuurder van die Herkouerveterinêre Vereniging van Suid-Afrika (RuVASA), in sy Augustusverslag. Altesaam 121 veeartspraktyke en laboratoriums het gevalle van siektes by Malan aangemeld. Hy stel dan ’n verslag saam om te toon waar bepaalde parasiete en siektes…

Grenadellas se pryse volg vanjaar dieselfde siklus as vorige jare, sê mnr. Kosie Eloff, wat met dié vrug op Soekmekaar tussen Tzaneen en Louis Trichardt boer. Eloff hou al die afgelope 20 jaar lank boek wat wys hoe grenadellas se pryse oor die jaar wissel. In die winter, tot en met Oktober, is die pryse geneig om goed te wees omdat die aanbod klein is. Eloff sê dit is omdat die grenadellaplant in die winter nie so baie blom nie. Vanaf Oktober verlangsaam die prys egter namate die aanbod toeneem. In Desember is dit soms nie meer die moeite werd om vrugte oor lang afstande mark toe te stuur nie. Eloff verpulp dan eerder sy vrugte op die plaas en bemark die bevrore produk. “Dit is hartseer om topvrugte te…

KALAHARI RED RAM BEHAAL REKORDPRYS Op die eerste Innibos-veiling op Polokwane is van die hoogste pryse in die geskiedenis vir Kalahari Reds betaal. Mnr. Anton Both-ma het ’n nuwe Suid-Afrikaanse rekordprys behaal toe een van sy ramme teen R132 000 verkoop is. Die koper was die Kleinbegin-stoetery van mnr. Zander Deyzel, ook van Polokwane. Die gemiddelde prys vir kudderamme op die veiling was R28 600 stuk, terwyl stoetramme teen gemiddeld R35 615 stuk verkoop is. Stoetooie is teen gemiddeld R14 615 stuk verkoop en kudde-ooie het gemiddeld R8 659 stuk behaal. Die hoogste prys vir ’n Kalahari Red-stoetooi op die veiling was R36 000. Die koper was mnr. Peter en me. Dee Kirby van Botswana. Op die produksieveiling van mnr. Lukas Burger op 20 September, waartydens 40 SA Boerbokramme en…

MIELIEMOLES Die goeie nuus is dat die reënvooruitsigte vir die somerreënstreke in dié vroeë stadium darem skaflik lyk. Daar is darem niks soos ’n reënbui, hoe skaam ook al, om die gemoedere te lig nie. Ons in die suide, waar die reëntyd nou verby is, maar die damme nog leeg is, sal maar by pelle in die Vrystaat moet gaan kuier om nat grond te ruik. ’n Aanvaarbare somer is minstens goeie nuus vir veeboere. Die mate waarin diere ’n saaiery kan stabiliseer, word sekerlik opnuut waardeer. Dit is egter die besluit oor wat om te plant wat ’n bietjie voel soos dit wat op Nuweland vir die Springbokke teen die All Blacks voorlê (ek skryf dié rubriek twee dae voor die wedstryd). Die gapings gaan min wees en die…

1 NIGERIË| Kom bemarkingsrade terug? Die Nigeriese federale regering beoog ’n nasionale gesprek oor die voorgestelde herinsteling van landboubemarkingsrade, sê mnr. Audu Ogbeh, die land se minister van landbou. Ogbeh het op ’n herdenking van die land se onafhanklikheidswording gesê die rade het verseker dat landbouprodukte aan die vereistes van uitvoerbestemmings voldoen. Sedert dit in 1974 (tydens die land se eerste militêre bewind van 1966 tot 1979) afgeskaf is, was daar egter min mense wat aan boere verduidelik het hoe om gewasse te verbou en te kweek ten einde uitvoermarkte tevrede te stel. Ogbeh meen dit is nodig dat belanghebbendes in die landbou-waardeketting die invloed en probleme van dié rade bespreek om te besluit of dit heringestel moet word. — Premium Times 2 MALAWI | Regering moet keer oor saad…

Die groot vraag na vleis en goeie vleispryse dien as aansporing vir veediewe, wat sowat R2 500 per stuks vee per dag kan verdien. Boere moet dus ou én nuwe metodes inspan om dié misdaad die hoof te bied, was die boodskap op die eerste konferensie oor landelike misdaad wat onlangs by Centurion gehou is. Me. Cecili Doorewaard van die Universiteit van Suid-Afrika se departement kriminologie en sekerheidswetenskappe sê veediefstal is “ ’n baie lonende misdaad”, wat die afgelope paar jaar tot ’n styging in veediefstalinsidente gelei het. “Dit is veral ’n aantreklike opsie omdat vee, anders as ander kommoditeite, nie waarde verloor nie. Beeste verhandel tans teen sowat R10 000 elk en skape en bokke teen sowat R2 000 elk,” het sy gesê. Die uitvloeisel daarvan is dat veediefstal…

DIE Regering se gesloer om ’n besluit te maak oor die aanpassing van die suiker-invoertarief het die bedryf gedwing om suiker teen ’n onwinsgewende prys uit te voer, terwyl invoerders die mark verswelg met suiker uit lande waar produsente gesubsidieer word, sê die Suid-Afrikaanse Suikervereniging (SASV). Die vereniging het onlangs misluk in ’n hofaansoek om die Minister van Finansies te dwing om gouer oor die aanpassing te besluit. Van 28 Julie tot 15 September vanjaar was daar geen invoertarief op suiker nie. Op laasgenoemde datum is ’n invoertarief van 213,1c/kg in die Staatskoerant gepubliseer, wat groot verligting vir die bedryf gebring het. Mnr. Trix Trikan, uitvoerende direkteur van die SASV, sê hulle is bly dat die Kommissie vir Internasionale Handelsadministrasie (ITAC), die Departement van Handel en Nywerheid en die Departement…

BOERE in die drie tafeldruifproduserende streke in die Wes-Kaap het tot 40% minder water vir besproeiing vir dié seisoen. Een van die metodes waarvolgens tafeldruifboere gaan probeer om die bedryf deur die droogte te dra, is om spesifiek te konsentreer op dié wingerde wat goeie opbrengste lewer. Die Suid-Afrikaanse Tafeldruifprodusentevereniging (Sati) sê in ’n verklaring dat die bedryf ten spyte van die droogte ’n oes van 57,9 miljoen kartonhouers, die jaarlikse gemiddelde produksie in die afgelope vyf jaar aangeteken is, verwag. Hoewel produksie in die Berg-, die Olifants- en die Hexriviervallei ernstig beïnvloed sal word, sal die droogte die nasionale produksie in ’n mindere mate raak. Dié verwagting is gegrond op die diverse klimaat waarbinne die bedryf produseer, die toename in aanplantings, die voortdurende toename in gebruik van hoëproduksie-kultivars, asook…

Die wêreldwye handel in olyfolie het oor die vyf jaar tot 2016 met 2% per jaar gegroei. Vanweë die groot vraag en gebrekkige aanbod van olyfolie het die wêreldpryse oor dieselfde tydperk jaarliks met gemiddeld 7% per jaar toegeneem. Verlede jaar is R110,6 miljard se olyfolie wêreldwyd verhandel – dit is gelykstaande aan 1 904 597 ton. Die grootste invoerlande is Italië (529 854 ton) en Amerika (316 974 ton). Hulle word gevolg deur lande in die Europese Unie (EU), byvoorbeeld Frankryk wat 121 020 ton ingevoer het. Ander invoerlande sluit in Brittanje (71 018 ton), Japan (68 508 ton) en Brasilië (56582 ton). Die waarde van Suid-Afrika se uitvoer was verlede jaar R49 707 202. Suid-Afrika het in totaal 1 093 435 kg (625 595 kg suiwer en 467840…

WIE IS JOU MENTOR? Ek het maar grootgeword op die plaas, en ek, my pa en my broer het tien jaar lank saamgeboer. Wat boerdery betref, kom dit hoofsaaklik van my pa af. Hy werk baie presies. Tot waar ons as familie gekom het, is dit deur sy werk en sy presieswerk, veral op syfers en papierwerk. WAT IS JOU BESTE BOERDERYBESLUIT NOG? Een van die beste langtermynbesluite was om werklik die beskikbare tegnologie te gebruik tot voordeel van die boerdery. Tegnologie kan jou ook aftrek en jy kan baie betaal vir tegnologie wat vir jou niks beteken nie. Daarom het ek ’n doelbewuste besluit gemaak om te belê in tegnologie wat tot die beste voordeel van my boerdery is. EN WATTER BOERDERYFOUTE HET JY BEGAAN? Om alles vir almal…

Die huidige droë winter in Wes-Australië toon hoe waardevol die toepassing van elke aspek van bewaringsboerdery is, sê dr. Ken Flower van die Universiteit van Wes-Australië in Perth. Die konsep is nie sonder probleme nie, maar ’n verandering in die opeenvolging van gewasse om kanola beter te laat opkom, beheerde spoorverkeer om vog te bewaar en verskillende maniere om deur oesreste te werk en onkruid te bekamp kan baie van die probleme oplos. Die terugvoer wat hy vanjaar van boere kry, is dat “oesreste koning is”. Dit help om vog van die bietjie reën (sien K ASSIE “Wes-Australië ook droog” op bladsy 4) in die grond te bewaar. Koring-oesreste kan probleme veroorsaak, veral met die opkoms van kanolasade, terwyl sekere planters sukkel om deur al die materiaal te werk. Daarom…

As ’n mens totale toetsing by beeste toe-pas, dus alle wegings en metings van alle diere op spesifieke ouderdomstye oor jare doen, word ’n magdom inligting verwerk in beraamde teelwaardes. Die akkuraatheid daarvan verhoog met verloop van tyd. Eienskappe, soos die verskillende diere se geboortegewig en -gemak, speengewig, ’n skede of naelvelpunt, gewig op 400 dae en skrotumomvang, gewig op 600 dae, volwasse koeie se gewig, heuphoogte en kalwers se kondisietelling met speentyd word gemeet en kry ’n punt. Dekdata word ook ingewin om ’n teelwaarde vir die aantal dae van dektyd tot geboorte te kry. Dit, saam met skrotumomvang, verskaf ’n beraamde teelwaarde vir vrugbaarheid. Jong bulle word aan ’n toets onderwerp om hul netto voerinname te bepaal om ’n teelwaarde vir voerdoeltreffendheid te bepaal. Terselfdertyd word haarmonsters van…

Iskrywings deur Suid-Afrikaanse mielie- en sojaboere vir DuPont Pioneer se Weeg-en-Wen™-opbrengskompetisie vir die 2016-’17-produk-siejaar het vanjaar met 10% gegroei teenoor verlede jaar. Die afgelope produksiejaar was ’n uitstekende reënvaljaar vir die somersaaigebiede, maar in die Kaapse provinsies het die klimaat teen boere getel. Die prysuitdelingsgeleentheid is in Augustus suid van Johannesburg by ’n hotel in die Klipriviersberg-natuurreservaat gehou. Die meeste inskrywings is ontvang in die kategorieë vir droëlandmielies in die oostelike produksiegebied en sojaboonproduksie (oos en wes). Die kompetisie is geskoei op die suksesvolle Amerikaanse weergawe wat deur die National Corn Growers Association aangebied word. Plaaslik is die kompetisie nog in sy kinderskoene, maar dit het reeds die afgelope drie jaar vir uitstekende inskrywings gesorg. Boonop kry boere die geleentheid om vernuwende produksiepraktyke te toets om só die hoogste opbrengste…

Die Water Infra-groep het drie hoofontwerpe vir reservoirs, naamlik die Erichsen betonpaneelreservoir, die Circa Flow ZINC-AL reservoir en die INFRA-STAAL swaardiensreservoir. Die reservoirs dek ’n verskeidenheid markte en sektore. In die vroeë 1960’s het mnr. S.P.G. Erichsen die behoefte aan ’n alternatiewe en doeltreffender damboumetode, hoofsaaklik in die landbousektor, geïdentifiseer. Hy het toe die voorafvervaardigde Erichsen betonpaneelreservoir ontwerp en gepatenteer. Dié ontwerp is deur die jare deur duisende boere as die doeltreffendste oplossing vir hul probleme met die opgaar van water verkies. Die patent het ook die British Engineering Standard se toekenning verwerf as die eerste suksesvolle voorafvervaardigde betonpaneelstelsel ter wêreld om water mee op te gaar. DUURSAAMHEID Verdere ontwikkeling van die ontwerp deur mnr. Theuns Welgemoed het daartoe gelei dat die Erichsen reservoir met ’n vloeistofhoudende volume van tot…

EPISODE 1 Plaaskombuis word Woensdae om 18:30 op Via (kanaal 147 op DStv) uitgesaai. Die reeks word aangebied met die samewerking van Landbouweekblad. Jaco en Liezl is die sesde geslag wat op Weltevrede boer. “Dis ’n groot voorreg om op ’n plaas te bly met so ’n ryk familiegeskiedenis. Ons kinders kry die geleentheid om ’n sterk band met hul ouma en oupa te vorm. Ek het dieselfde met my grootouers gehad,” gesels Liezl. “Vyeboerdery het ’n lang seisoen. Mense is altyd verbaas as hulle dit hoor,” se Jaco. “Ons seisoen begin in September met groenvye (voorvye), en dan ons ander vye tot in Mei. In die winter fokus ons op uitbreidings, snoei ’n bietjie en maak gereed vir oestyd, want as ons oes, is daar min tyd vir enigiets…

Die skerp styging in die prys van speenkalwers sedert Mei het ook oorgespoel na die prys wat vir koeie op veilings betaal word, sê mnr. JJ van der Watt, ’n afslaer van BKB op Cradock. Hy sê ondanks die droogte word uitstekende pryse van tot R17 000 vir gesertifiseerde, dragtige koeie betaal. Beefmaster-koeie met ’n kalwers het op die jongste veilings in die Oos-Kaap tot R20 000 behaal. Ou slagkoeie se prys was gemiddeld R13 000 stuk, terwyl vet Jersey-melkkoeie tot R9 000 stuk behaal. Volgens hom kom die grootste belangstelling uit die Vrystaat, waar boere heelwat oesreste en oortollige mielies het. “Talle boere sien dit as ’n beter geleentheid vir waardetoevoeging as om hul mielies teen die heersende pryse as ’t ware ‘weg te gee’. Daardie boere is ook…