Indholdsfortegnelse for 13-Apr-18 i Landbouweekblad

SUID -AFRIK A se gewildste bron van diereproteïene is hoendervleis. Dit is goedkoper per gewig as geblikte sardyne, wat die enigste bron van diereproteïene op die Regering se lys van BTW-kwytgeskelde kossoorte is, skryf die ekonoom mnr. Mike Schüssler. Dit maak dus ekonomies sin om hoendervleis by die nulkoers-kosmandjie te voeg. Trouens, dit is moreel ambivalent én ekonomies onoordeelkundig om vol te hou met BTW op hoendervleis wanneer 20% van die bevolking onder die armoedelyn lewe en staatmaak op hoendervleis as hul enigste bron van proteïene. “Laat hulle sardientjies eet”, klink net nie reg nie, of hoe? In Brittanje, byvoorbeeld, is jou wegneem-hoendertoebroodjie BTW-vry, soos alle ander kos. In België is die standaard-BTW-koers 21%, maar op kos is dit 6%. Baie ryk lande hef minder BTW op kossoorte, soos ook…

Ek wil net ’n paar los gedagtes oor die grondonteieningsage aan mnr. Dan Kriek van Agri SA deurgee. Ek aanvaar die organisasie het reeds daaroor nagedink. Dan, as jy die geleentheid kry om pres. Cyril Ramaphosa te ontmoet, ontmoedig hom om die grondkwessie as ANC-verkiesingsmanifes te gebruik sonder om ook die voorwaarde van voedselsekerheid en die nie-benadeling van die ekonomie te beklemtoon. Om te produseer, is vier produksiefaktore nodig, naamlik grond en grondstowwe, kapitaal of goedere, arbeid en tegnologie en entrepreneurskap of bestuur. Hoekom net grond en spesifiek landbougrond as die alfa en omega vir armoedverligting en regstelling uitsonder? Sonder die ander drie is grond nutteloos. Enersyds het Ramaphosa tydens die staatsrede erken dat die landbou 1,5% tot die ekonomiese groeikoers van 2% bygedra het. Andersyds wil hy hierdie sektor…

SUID -AFRIK A het geen verpligte kosveiligheidstandaarde vir verwerkte vleis nie – die waarskynlikste oorsaak van die uitbreking van listeriose wat reeds 189 lewens geëis het. Dr. Rob Davies, Minister van Handel en Nywerheid, het op ’n vergadering van die gesamentlike portefeuljekomitee saam met die departemente van Gesondheid en van Landbou, Bosbou en Visserye by die Parlement gesê dit het nou duidelik geword dat sulke standaarde dringend opgestel moet word. Intussen stel die Regering voor dat die fabrieke wat weens die uitbreking moes sluit, deeglik skoongemaak moet word sodat die siekteveroorsakende bakterieë vernietig word. Me. Annette Steyn, DA-skaduminister vir landbou, het gevra dat tussentydse standaarde onmiddellik opgestel en afgekondig word sodat vleisverwerkers kan weet in watter mate fabrieke skoongemaak moet word, aangesien geen standaarde daarvoor bestaan nie. “Daar moet ten…

DIE rimpels van die handelsoorlog tussen Amerika en China het na die wêreldmark vir landboukommoditeite uitgekring. In reaksie op pres. Donald Trump van Amerika se vroeëre lys invoertariewe op Chinese goedere, het China teruggeslaan met sy eie lys tariewe. Die Chinese se lys sluit nou heelwat belangrike Amerikaanse landbou-uitvoerprodukte in, onder meer sojabone, katoen en bevrore beesvleis. Mnr. Luan van der Walt, ’n ekonoom van Graan SA, sê hoewel die handelsoorlog al geruime tyd duur, was sojabone nie aanvanklik deel van die pakkie goedere waarop China gedreig het om invoertariewe te hef nie. Die grootste uitwerking op landboumarkte is die feit dat China, as grootste verbruiker van dié gewas, en Amerika, wat die grootste produsent is, die vloei van sojabone nou vir mekaar moeilik maak. In Amerika is daar juis…

DIE Suid-Afrikaanse Vereniging van Watergebruikersverenigings hou op 10 Mei ’n konferensie by die OR Tambo-konferensiesentrum in Boksburg om met oplossings vir die land se waterbestuursprobleme vorendag te kom. Onder die kwessies wat onder die loep gaan kom, is waterhandel, wetgewing en die institusionele raamwerk waarbinne waterbestuur funksioneer. Onder die sprekers is die waterkundige dr. Anthony Turton, oudregter Antonie Gildenhuys en dr. Thomas Gyedu-Ababio, uitvoerende hoof van die Inkomati-Usuthu-opvangsgebiedbestuursagentskap. Registreer voor of op 10 April om die konferensie by te woon. Vir nog inligting kontak mnr. Johann Boonzaaier by e-pos conference@impalawater.co.za of tel. 034 413 1314.…

DIE wêreld se beste enkelgraanwhisky word op Wellington in die Wes-Kaap gemaak, en is boonop die enigste whisky op aarde wat van Suid-Afrikaanse mielies gestook word. Bain’s Cape Mountain Whisky het onlangs Skotse, Ierse, Amerikaanse, Japannese én Taiwannese deelnemers op hul neus laat kyk by die Wêreld-whisky-prysuitdeling in Londen toe dit as die wêreld se beste graanwhisky aangewys is. Mnr. Andy Watts, ’n voormalige beroepskrieketspeler, is aangewys as internasionale ikoon vir sy rol as stoker en vir die versnyding van die whisky. Hy het tien jaar lank gewerk om die whisky te ontwikkel. Dit is in 2009 bekend gestel. BOURBON-VATE Die whisky ondergaan vyf jaar lank ’n unieke dubbelveroudering in vate wat voorheen vir Amerikaanse whiskey (bourbon) gebruik is. Danksy Suid-Afrika se warmer klimaat vind die wisselwerking tussen die hout,…

MNR. LOUIS DE KOCK, boer van Wildeklawer in die Noord-Kaap, het ’n beroep gedoen dat enige proses om grond vir begunstigdes te verkry, billik en korrek moet wees. Me. Maite Nkoana-Mashabane, Minister van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming, het na swart mense se ontneming van grond as ’n oersonde verwys, maar De Kock het gewaarsku dat dié sonde nou herhaal sal word as grond wéér sonder vergoeding by mense weggeneem word. Hy het ook gesê die skuld vir wat 100 jaar gelede gebeur het, die gevolg van ’n regeringsbevel, kan nie nou op individue gepak word nie. Oor uitsprake dat megaboere “gierig” is omdat hulle baie grond besit, het hy gesê groot boere, soos ZZ2, speel ’n leiersrol in die landbou. ZZ2 doen navorsing en ontwikkeling – iets wat die Regering…

Omgewingsbewuste verbruikers wil weet waar hul produk vandaan kom. Volgens mnr. Paul Lynch, mede-eienaar van Standard Wool SA, sal wolboere daarop ag moet slaan om te produseer wat die mark wil hê. Hy het boere op die Oos-Kaapse Nasionale Wolkwekersvereniging (NWKV) en Rooivleisprodusente-organisasie (RPO) se jaarvergadering in Queenstown toegespreek oor die toekoms van wol en wat die mark wil hê. Volgens Paul is daar aspekte wat die beeld van wol skaad, soos hoe skeerders die die-re hanteer en hoe skeerders self behandel word. “Boere moet bewus wees hiervan, al dink jy dit is klein dinge wat op jou plaas gebeur. Maar wanneer voorbeelde daarvan die wêreld ingestuur word, word die hele bedryf daardeur geraak.” Dit behels veral skeerders se woongeriewe en hoe hulle betaal word. “As jy nie bevoegde skeerders…

Groeireguleerders wat plante se groei aanwakker, is die “volgende groot ding” in die landbou, sê prof. Fred Below, Amerikaanse graanproduksiespesialis verbonde aan die Universiteit van Illinois. Sy proewe het gewys die toediening van ’n strobilurien-swamdoder verhoog mielie-opbrengs — selfs al is daar geen merkbare teken van ’n blaarsiekte nie. Hy glo dit is omdat dié middels, wat blare laat vergroen, die proses van fisiologiese rypwording verander. Dit kan plante langer groen laat bly en dus fotosintese verhoog. “Hoewel dit moeilik is om in eksperimente die fisiologiese uitwerking van siektebestryding te onderskei, glo ons die strobilurien-swamdoders bewerkstellig ’n verandering in die verouderingstrajek van blare, wat deur etileen bemiddel word,” sê Below. Hy is bekend vir sy werk oor wat hy die sewe wonders van mielieproduksie noem. Met dié navorsing bepaal hy…

By ZZ2, die reuse-vrugte-en-groente-onderneming met plase in onder meer Limpopo en die Wes-Kaap, het die afgelope byna twee dekades ’n nuwe verhouding tusssen mense, die grond, grondlewe en plante pl ontstaan. “Daar is ’n dimensie onder die grond w wa att o o ns nie gereeld sien nie en maklik a affssk keeeep. Ek noem dit die vierde dimensie. Die nuwe verhouding het ontstaan toe ons gedwing is om op te let en te kyk wat in die boorde gebeur,” het mnr. Hendrik Pohl, produksiebestuurder van ZZ2 se vrugteplase op Ceres, op Landbouweekblad se grondgesondheidsdag op Joostenbergvlakte gesê. Van die resultate van dié nuwe verhouding is dat die onderneming met minder water klaarkom sonder om die opbrengs te benadeel, net ’n sesde van die stikstof toedien wat hulle aanvanklik gegee…

Hoe het dit gebeur dat jy van ’n salaristrekker in ’n sake-eienaar verander het? Nick Liebenberg: Dit kos waagmoed, ’n goeie plan en baie geloof om ’n standvastige werk te verruil vir ’n onsekere toekoms as entrepreneur. Ek het in die laat 1980’s besef dat dinge nie net in die land verander nie, maar ook op besigheidsvlak. In daardie stadium was ek die bemarkingsbestuurder by Bayer. Destyds het multinasionale ondernemings, soos Bayer, besluit om agente en handelaarskappe te gebruik vir verspreiding, pleks van ’n groot span verteenwoordigers. Ek en ’n paar vriende, nou almal aandeelhouers, en my seun Corné het toe die kans waargeneem om self een van hierdie handelaarskappe te begin. Sedertdien het ’n klomp van die kleiner handelaarskappe weggeval en talle daarvan is in groter handelaarskappe gealmalgameer. Laeveld…

Die simbiotiese verhouding tussen die sojaboongasheerplant en die grondbakterie Rhizobium k a n potensieel ál die stikstof verskaf wat die gewas nodig het om ’n groot oes te lewer. Buiten die entstofkoste is hierdie stikstof gratis. Dit is een van die ekonomiese aspekte van produksie wat sojabone bevoordeel bo talle ander gewasse wat kunsmisbemesting nodig het. Daar is verskeie metodes om sojabone te ent en die gekose metode bepaal die samestelling van die entmiddel. Droë of veengebaseerde entmiddels word in die vorm van ’n pap aangemaak en as ’n saadbehandeling op die saad toegedien kort voordat dit geplant word. ’n Vloeibare entstof kan regstreeks in die plantvoor toegedien word, terwyl die boer die saad plant. Elke metode het sy voor- en nadele. Dit is belangrik dat die bakterieë lewend en…

Julle is een van die oudste Bonsmaraboerderye in Suid-Afrika. Vertel meer van Badeveen Bonsmaras se geskiedenis? My pa was ’n mediese dokter in Pretoria en wyle prof. Jan Bonsma, die vader van die Bonsmara, se familie was sy pasiënte. Dis hoe hy vir prof. Jan ontmoet het. My pa was die enigste kind en het vroeg plaas toe gekom; prof. Jan het hom eintlik omgepraat om met die Bonsmara te boer. My pa het ook altyd in die wetenskap belang gestel, en omdat die Bonsmara ’n wetenskaplik gevormde ras is, het dit hom geprikkel. Ek het op dokumente afgekom wat sê die stoetery is in 1957 geregistreer, maar hy moes voor dit al ’n paar Bonsmaras gehad het. Prof. Jan het hom sy diere help opteel met die hulp van…

1856 Die landdros Maurice Garcia tree op as voorsitter van die eerste skouvergadering voor ’n stigtingskomitee van 25 lede. Garcia-pas (tussen Riversdal en Vanwyksdorp) is na hom genoem. 1868 Die eerste skou is op ’n plein in die dorp gehou, waar die Makadas-stoomlokomotief vandag staan. Op die terrein van die huidige stadsaal was destyds geboue wat deur boere gebruik is vir die verkoop van wol en volstruisvere. 1906 Die eerste raseg-geregistreerde Jerseykoei, Prinses May, word vertoon. 1920 Die skou word vir die eerste keer op die huidige terrein aangebied. 1947 Bier mag vir die eerste keer op die skouterrein verkoop word. 1950 Die begin van ’n moderne era en baie nuwe idees, soos ’n afvaardiging na die Minister van Landbou vir die bou van die Korenterivierdam. 1953 Die grootste skou…

Die dae van slegs wit en bruin knopiesampioene op die tafel is lankal verby, sê dr. Adriaan Smit, besturende direkteur van die Suid-Afrikaanse fynproewersampioen-akademie. Vanjaar word die eerste internasionale houtswamkonferensie van 3-6 Junie in Gent, België, aangebied. “Die groei van die internasionale fynproewer-sampioenbedryf is duidelik,” sê hy. Smit sê hy is optimisties oor die bedryf. “Daar is ’n internasionale neiging om weg van die knopiesampioene tot die meer gewilde fynproewersampioene te beweeg. Dit is danksy dié sampioene se bykomende medisinale waarde, uitsonderlike smaak en tekstuur. “Dit is moeilik om die tonnemaat en aantal produsente te bepaal, maar die Suid-Afrikaanse markaandeel ten opsigte van fynproewersampioene is ongeveer 7% van die hele sampioenbedryf en dit neem toe,” sê hy. Volgens hom is die grootste markte vir fynproewersampioene afhanklik van die volume wat…

72c en 65c Die prys van petrol en diesel is sedert 4 April onderskeidelik 72c en 65c hoër weens hoër heffings op brandstof en vir die Padongelukkefonds in die nuwe boekjaar. Dit bring die petrolprys op R14,48/ liter te staan en dié van diesel op R12,74/liter. Die landbou-ekonoom mnr. Dawie Maree meen die onmiddellike koste vir die landbou is nie so erg nie, maar die langtermynuitwerking op inset- en vervoerkoste sal aan verbruikers deurgegee word. – FNB 2,1c/g ’n Belasting op suikerdrankies geld sedert 1 April. Daarvolgens word 2,1c gehef op elke gram suiker per 100 ml koeldrank. Die eerste 4 g/100 ml is belastingvry. Die belasting is net van toepassing op drankies wat sedert 1 April vervaardig is. Vervaardigers wat versoete koeldrank vervaardig waarvan die suikerinhoud 500 kg per…

’Nie gekke, populistiese dinge nie, maar iets waarmee ’n mens kan werk.’ MNR. CAS COOVADIA, besturende direkteur van die Bankvereniging van Suid-Afrika, oor die ANC se resolusie oor die moontlike wysiging van die Grondwet om grondhervorming te versnel. Bl. 24 ‘As daar skielik ’n daling van 12% in die vraag is, wat doen jy met die ekstra 6 000 varke per week?’ MNR. JOHANN KOTZÉ, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Varkvleisprodusente-organisasie (Savpo), oor die enorme daling in vraag ná die aankondiging oor listeriose by kouevleis. Bl. 14 ‘Die droogte het die belangrikheid van grondwater beklemtoon en het ons bewus gemaak van tekortkominge.’ MNR. SPUTNIK RATAU, woordvoerder van die Departement van Water en Sanitasie, oor die staat se gebrekkige monitering en regulering van grondwater. Bl. 16 ‘Iets moet ingestel word. Jy…

MASJIENKRAG VS. DIERKRAG? Wat sou die koste gewees het as hy sy 2 000 ton lusern met ’n trekker en ’n “kragpers” gesny, uitgery en gebaal het, en hoeveel mense sou daarvoor nodig gewees het? vra ’n leser, mnr. J.A. van Solms, in ’n bydrae. Van Solms, wat by Koffiefontein boer, sê hy het dié taak in ses maande verrig met twee snymasjiene, twee hooiharke, ’n perdepers, sewe man en vier perde. Elke dag is 14 morg (12 ha) lusern gesny, waarna twee perde voor elke hooihark gebruik en ’n hoop gemaak is van die lusern. Een paar perde is vervolgens voor die wa ingespan om die lusern uit die land te ry, en die ander paar perde het die pers getrek. Elke dag waarop lusern gepers is, is enigiets…

DIE Regering se listeriose-aankondiging van 4 Maart het die plaaslike varkbedryf in seker die moeilikste situasie in sy geskiedenis gedompel, sê mnr. Johann Kotzé, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Varkvleisprodusente-organisasie (Savpo). Hy het op ’n nuuskonferensie in Pretoria gesê die prys van varkvleis het sedert die afkondiging met 40% geval, van R28/kg tot R17/kg. “Boere is seergemaak en ontsteld, want hulle ly onder iets wat op ’n ander vlak gebeur het as waar hulle hulself bevind, maar hulle word regstreeks daardeur geraak. Nogtans glo hulle hulle sal die krisis oorkom.” Hy sê die krisis het só vinnig ontstaan omdat 2016 en ’n deel van 2017 so moeilik was. Mielies, wat 65% van die insetkoste uitmaak, het R5 000/ton gekos, daar was ’n oorskot vleis op die mark en pryse was…

EUROPESE projekte wat miljoene rande en ’n paar duisend werksgeleentehede vir Suid-Afrika kon beteken het, het skipbreuk gelei ná die aanvaarding van ’n mosie oor onteiening sonder vergoeding, sê TLU SA. Mnr. Bennie van Zyl, hoofbestuurder, sê die projekte het onder meer buitelandse finansiering behels vir TLU SA se bestaande voorsorgfonds en begrafnisvoordele vir werkers, buitelandse kapitaal vir boere wat onder druk verkeer en finansiering vir verwerkingsaanlegte, soos olieparse. “TLU SA was besig met onderhandelings om ’n finansieringsmodel daar te stel vir meer bekostigbare finansiering aan die landbou. Die onderhandelinge is deur die internasionale groep gestaak ná die bekendmaking van die ANC se standpunt oor onteiening sonder vergoeding,” sê mnr. Louis Meintjes, voorsitter. “Die Regering moet besef dat die internasionale gemeenskap nie dom is nie. Hulle het gesien wat in…

DIE geskil tussen mnr. Senzeni Zokwana, die Minister van Landbou, Bosbou en Visserye, en belanghebbendes in die graanen oliesadebedryf oor ’n nuwe, eensydig goedgekeurde heffing op sojabone was teen druktyd nog nie bygelê nie. Die spertyd wat kragtens ’n hofbevel vir ’n skikking gestel is, was 3 April. Dit het verstryk sonder dat ’n ooreenkoms bereik is. SKIK OF LITIGEER Die graanbedryf moes toe besluit om hom óf weer tot die hof te wend óf steeds ’n skikking te probeer bereik. “Ons sou uiteraard eerder ’n skikking wil hê wat almal pas as om met ’n hofgeding voort te gaan,” het mnr. Jannie de Villiers, uitvoerende hoof van Graan SA, gesê. “Ons waardeer dit dat die minister bereid is om te praat en sy posisie te heroorweeg.” Die twis handel…

Alle huwelike kom by ’n eindpunt – hetsy in die egskeidingshof of deur die dood. Dit het ook altyd ’n finansiële gevolg vir die oorlewende, of die oorledene se naasbestaandes, of albei. Ek kyk graag na die verskillende huweliksvorme en die impak daarvan op mense se finansiële beplanning, want lesers vra gereeld vrae daaroor. Ek sien ook hopeloos te gereeld hoe veral vroue te na gekom word omdat die man toegelaat word om bates te bou en die vrou se rol daarin heeltemal misken word. Trou is die maklike deel. Volg net jou hart. Jou finansiële toekoms sal egter afhang van hoe jy jou kop gebruik. Jy moet beplan, selfs vir die ondenkbare. Die drie huweliksvorme waarna ons kyk, is getroud binne gemeenskap van goed en getroud buite gemeenskap van…

Die toekoms van mielieverbouing lê in digter plant, glo prof. Fred Below, ’n bekende Amerikaanse landboukundige, wat in die verfyning van die produksieresep vir die hoogste opbrengs moontlik spesialiseer. Daar is nog hope genetiese potensiaal in moderne mieliebasters om vir verhoogde opbrengs te ontgin, het hy op Graan SA se jaarkongres gesê. “Jy moet meer saad plant om hoër opbrengste te kry. In Amerika styg die gemiddelde mielie-opbrengs elke agt jaar met een ton per hektaar, selfs al is daar droogte. Dít is hoe goed die basters deesdae is.” Die gemiddelde plantdigtheid in Amerika is reeds 79 000 plante per hektaar, met 76 cm-rywydtes, en hierdie saaidigtheid gaan nog verder styg, sê Fred. “Opbrengs is ’n funksie van plante per hektaar, pitte per plantslag en gewig per pit. Daarvan is…

Graanboere is katvoet vir die nuwe graanjaar. Ná die afgelope paar swak jare kan hulle nie bekostig om foute te maak nie. Tog is drastiese veranderinge nié die antwoord nie, sê prof. André Agenbag, ouddosent in akkerbou aan die Universiteit Stellenbosch. “Die antwoord is waarskynlik dat ons besin oor wat ons doen, oor wat in die verlede vir ons gewerk het, en wat ons reeds op ons plase bewys het. Maak aanpassings waar nodig, maar hou by die basiese dinge wat werk. Probeer om risiko’s uit te skakel waar moontlik.” Hy het boere aangemoedig om die poel van kundigheid en praktiese navorsingsresultate by die Wes-Kaapse departement van landbou en landboubesighede te benut en inligting in te win wat van toepassing is op hul boerderyomstandighede. “As jy weet wat jou grootste…

Vanjaar se Platinum-elitekoei van die Angusras, Foleshill Femme (PB 07053), behoort aan mnr. David Louwrens en sy pa, Piet. David hanteer die akkerbouproduksie, terwyl Piet die Angusstoetery Foleshill van Kokstad as deel van die veevertakking vir David bestuur. Foleshill Femme se vaar was die bul SAV 8180 Traveler 01004 en moer N Bar Emulation Ext. Sy is dragtig met haar negende kalf en het al ses verse en twee bulkalwers opgelewer, waarvan min in die kudde teruggehou is. Piet sê Foleshill Femme is net een van twee van die 18 koeinageslag van Traveler wat as aanteelverse teruggehou is. Twee van sy seuns is in die kudde gebruik, waarvan geen vroulike aanteel in die kudde is nie. “Dié twee bulle het bloot nie die bou geteel wat vir ons kommersiële toestande…

Soms is ’n nuwe liedjie vir ’n tyd lank gewild en dis asof die luisteraars nie genoeg daarvan kan kry nie. En dan, sonder enige rede, kom dit tot rus en hoor jy dit selde. ’n Paar jaar gelede het jong mense met ’n geestelike aanvoeling so ’n liedjie oor en oor gesing. Êrens in die liedjie word die volgende woorde herhaal: “Wenners, wenners wil ons wees.” Ek meen dis geïnspireer deur die apostel Paulus se brief aan die Romeine waarin hy onder meer die volgende sê: “Maar in al hierdie dinge is ons meer as oorwinnaars deur Hom (Jesus Christus) wat ons liefgehad het” (Rom. 8:37). ’n Mens moet eers hoor wat “al hierdie dinge” behels voor jy die versekering van “meer as oorwinnaars” na waarde kan skat. Hoor…

INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 1,1%, of $1,67/t (R19,57/t), tot $147,57/t (R1 729/t) teenoor die vorige week gedaal. Op ’n jaargrondslag is dit 5%, of $6,96/t (R81,56/t), hoër. Verwagte pryse: Mei – $152,51/t (R1 787/t), Julie – $155,74/t (R1 825/t), September – $158,65/t (R1 859/t), Desember – $161,88/t (R1 897/t). PLAASLIK: Die Safexprys het met 0,1%, of R2/t, tot R1 890/t teenoor die vorige week gedaal, terwyl die prys van geel mielies met 0,1%, of R2/t, tot R1 961/t gestyg het. Op ’n jaargrondslag is wit mielies 4,1%, of R80/t, laer, terwyl geel mielies 4,3%, of R89/t, laer is. Verwagte witmieliepryse: Mei – R1 917/t, Julie – R1 959/t, September – R2 005/t, Desember – R2 072/t. Verwagte geelmieliepryse: Mei – R2 003/t, Julie – R2 025/t, September – R2…

’n Piepklein organisme, die springstert (Collembola, die algemeenste organisme in die grond), dui vir die boer aan hoe gesond sy grond is, het dr. Charlene Janion-Scheepers, ’n ekoloog en fisioloog van die Iziko Suid-Afrikaanse Museum in Kaapstad, op Landbouweekblad se bewaringskonferensie op Reitz gesê. Dié pieklein kreatuurtjies (2 mm lank) loop nie, maar beweeg deur met hul sterte rond te spring. Springsterte kom oral voor – letterlik van pool tot pool. Ekostelsels is wêreldwyd sowat R400 duisend miljard werd en is gratis. Ongelukkig is agteruitgang van ekostelsels dikwels die oorsaak dat aansienlike skade aan die mens se welsyn aangerig word. Die bedreigings vir grondbiodiversiteit is veelvuldig. Afsonderlik of gesamentlik verminder hierdie bedreigings grond se biodiversiteit en daardeur ekostelseldienste. Verkeerde beweidingstelsels, grondverdigting en woestynindringing hou byvoorbeeld ’n gevaar in. Janion-Scheepers het…

EIEN DIE VYAND Toe daar in 1899 oorlog tussen die Boererepublieke en die Britse Ryk uitgebreek het, het Jode, soos Joseph (Jakkals) Seagall en Wolf Jacobson, nie gehuiwer om die vyand te eien nie. Soos die boere tussen wie hulle geleef het, het hulle besef die Britte is net hier om hul land te vat. Toe baklei honderde van hulle maar saam, meestal tot die bittereinde, soos David Saks in sy insiggewende boek Boerejode vertel. Suid-Afrikaners moet nou weer verby die politieke geraas kyk en besin oor wat die land se ware probleme is. Om ’n gemeenskaplike vyand te eien, kan ons weer as ’n nasie saamsnoer. Dit sal ons almal ’n rede gee om, soos die Boerejode, in dieselfde rigting te trek. Terwyl daar soveel politieke lawaai gemaak word,…

WYDVERSPREIDE waterbeperkings weens landwye watertekorte het die afgelope 18 maande tot die boor van duisende boorgate vir voorstedelike en nywerheidsgebruik gelei, maar die Departement van Water en Sanitasie kan nog nie ’n aanduiding gee van hoe hy die onttrekking van al dié kosbare grondwater gaan monitor nie. Die Wêreldnatuurlewefonds (WWF) raam dat daar die afgelope 18-24 maande 50-100 boor-gate per dag net in die Wes-Kaap geboor is. Dit beteken die provinsie alleen kon 27 000 tot 70 000 nuwe boorgate bygekry het. Volgens mnr. Sputnik Ratau, woordvoerder van die departement, is daar altesaam 21 000 boorgate in die Wes-Kaap geregistreer. Hy sê die departement is nog besig om ’n strategie vir die monitering van boorgate en die onttrekking van grondwater te ontwikkel. ELKEEN SE PLIG “Die droogte (in die Wes-Kaap)…

GROENTEPRYSE beleef tans ’n oplewing danksy ’n goeie laatsomerreën in die noorde en die verhoogde vraag na groente in die aanloop tot die Paasnaweek. Die verwagting is dat die Kaap steeds minder groente sal aanplant vir die komende winter, maar tog word ’n bestendige lewering van alle groente voorspel. Volgens mnr. Gert Janse van Rensburg, groenteboer van Brits, het die reën einde Maart nie veel skade aangerig nie. “Die reën het gelukkig nie te vinnig uitgesak nie. Daar sal wel boere wees wat skade gely het, maar dit kon baie erger gewees het as jy daaraan dink dat Pretoria meer as 200 mm reën gekry het." Hy meen jonger aanplantings sal weinig skade hê en sal kan herstel. Die volwasse wortels het beslis skade gely, maar die beet, patat, botterskorsie…

1 ZAMBIË| Eierplase kry slae oor kartelvorming Die Zambiese mededingingskommissie het vier eierplase in Lusaka met 7% van hul jaarlikse omset beboet weens produksiekwotas en die vasstelling van marktoestande. Die vier produsente is Hybrid Poultry Farm Zambia, Ross Breeders Zambia, Quantum Foods Zambia en Tiger Chicks. Benewens die boete is die maatskappye beveel om hul ooreenkoms te beëindig en om onafhanklik produksieskedules vas te stel. Hulle moet voorts binne 90 dae planne voorlê oor hoe hulle aan die mededingingswetgewing gaan voldoen, en kwartaalliks data in drie nasionale koerante publiseer oor hoeveel dagoudbraaikuikens gelewer is. — ZNBC 2 NIGERIË | Boere trek ekonomie uit resessie Die landbou het ’n reusebydrae gelewer om die Nigeriese ekonomie uit ’n resessie te help, het mnr. Ibi Ikpoki, ’n lid van die land se handelsafvaardiging…

OP Maandag 2 April het mnr. Wilrik Scheepers van die 4x4-boerdery op sy plaas, Lelieshoek, naby Pongola in die noorde van KwaZulu-Natal, ’n kommandowurmplaag teëgekom wat as ’n rekord aangeteken sal word. Hy boer met suikerriet en wild. “Ek het die naweek deur daardie suikerrietland gery en daar was niks. Toe ek Maandagoggend daar kom, was die wêreld pikswart van die wurms. “Dit was ’n week lank warm en droog ná die eerste goeie reën wat ons hierdie somer gekry het. Ek dink die kombinasie van baie hitte en genoeg vog het die wurms laat uitbroei,” sê Scheepers. “Die wurms het van die suikerriet, waar hulle gelukkig nie te veel skade aangerig het nie, na die natuurlike gras van die wildboerdery beweeg en die gras daar stomp afgevreet. Ons het…

IN die debat oor grondonteiening is daar sekere kwessies wat ononderhandelbaar moet wees, sê mnr. Cas Coovadia, besturende direkteur van die Bankvereniging van Suid-Afrika (Basa). “As ons nie voedselsekerheid beskerm en daar nie voortgesette landbougroei, verblyfsekerheid en sekerheid van eiendomsregte, ’n stabiele finansiële stelsel, en ondersteuning (aan begunstigdes van grond) is nie, gaan grondherverdeling nie veel bereik nie,” het hy op die nasionale forum vir dialoog oor grondonteiening gesê. Die forum by die Universiteit van Pretoria se Gordon-instituut vir sakewetenskap (Gibs) in Johannesburg, was die eerste raadplegingsgeleentheid vir die parlementêre komitee wat moet oorweeg of die Grondwet gewysig moet word om onteiening sonder vergoeding moontlik te maak. Mnr. Vincent Smith, medevoorsitter van die komitee, het gesê hulle sal elke siening ernstig bejeën. Die komitee gaan in Mei en Junie alle…

Pres. Donald Trump van Amerika is besig om aansienlike beleidsverandering in Amerika deur te voer, onder meer rondom verskeie handelsooreenkomste wat hy wil opskort of heronderhandel. Hy het ook kennis gegee dat hy verhoogde invoertariewe wil instel op Chinese produkte ter waarde van $60 miljard (sowat R700 miljard). Van die tariewe is gemik op staalen aluminiumprodukte. China het belowe om terug te baklei. Dié land is die grootste invoerder van Amerikaanse sojabone en China het dadelik begin om na alternatiewe invoerbronne te soek. Dit gaan Amerika dwing om nuwe markte vir sy surplus sojabone te soek as die tweestryd voortduur. GRAFIEK 1 toon die Amerikaanse uitvoer van sojabone na China. Trump beoog ook om ’n aantal handelsooreenkomste te hersien, onder meer die Noord-Amerikaanse vryehandelsverdrag (Nafta) wat handel tussen Amerika, Kanada…

ProduceQC is ’n slim “vrug” wat al die pad saam met jou produkte reis, tot by die mark en allerhande inligting tydens die reis versamel. Dit was een van die tegnologieaanbiedings op die Fruit Logistica-skou in Berlyn vroeër vanjaar. Dikwels verskyn daar kneusplekke op vrugte, maar dis nie altyd duidelik waar in die proses die vrug dit opgedoen het nie. Die koordlose ProduceQC-sensor is so groot soos ’n kleinerige eier en word in ’n omhulsel — soortgelyk aan die produk — geplaas. Dit boots die produkte op die hanteringslyn na. Vandat die produk geoes is, regdeur die pak- en vervoerproses, kan ’n boer intyds sien watter impak die produkte deur die hanteringsproses moet weerstaan. Danksy liggingstegnologie kan die boer dadelik op sy tablet sien waar veranderinge op die paklyn (of…

Hy het vroeër gedink dekgewasse is belangrik; nou glo hy dis noodsaaklik, sê mnr. Jay Fuhrer, ’n bekende grondgesondheidspesialis van die Amerikaanse Midde-Weste. In Amerika én in Suid-Afrika is ál meer kommer dat die tradisionele wisselboustelsel (hoofsaaklik mielies en sojabone) nie genoeg plantbedekking vir kontantgewas-saailande produseer om grondgesondheid op die duur vir volgehoue saaiwinste in stand te hou nie. Dr. Hendrik Smith, herlewingslandboukoördineerder van Graan SA, sê geenbewerkingmielies lewer tipies sowat 70% oesreste-bedekking vir saaigrond op, en sojabone net 20%. Sonneblomreste laat nóg minder grondbedekking agter. Op ’n land waar ’n sonneblom-oes met nóg ’n sonneblom-oes opgevolg is, is daar gou byna geen plantreste op die oppervlak oor nie. “En eintlik het ons 100% (bedekking) nodig,” sê Hendrik. Dr. Johann Strauss, Wes-Kaapse herlewingslandbouveteraan, stem saam: “Die verhoging van grondbedekking is…

Deeglike bestuur en nougesette seleksie in ’n klipharde omgewing het die veteraanboer mnr. Russell Clark verskeie eerbewyse laat wen, onder meer Teler van die Jaar in 2009. Sy diere se hoë speenpersentasie van meer as 90 getuig van sy kennis. Hy is juis bekroon danksy sy baie praktiese benadering om met sukkelvrye diere te teel. Russell en sy seun, Ed, boer by Dordrecht in die Oos-Kaap met Herefords, Tuli’s, kommersiële beeste, Hereford- en Tuli-kruise, asook Merino’s. Ed sê hy kan nie vir ’n beter leermeester vra as sy pa nie. Naas die kroon as beste teler spog die Clarks se koeie met talle Elitekoei-toekennings. Ed bestuur die Tuli-kudde op Denwood en Russell die Herefords op Hartebeesthoek. Albei plase is in die Dordrecht-omgewing, maar 67 km van mekaar af. SA Stamboek…

ONKRUIDBESTUUR CHARLIE REINHARDT BEKAMP KWEEKGRAS IN GRANAATBOORD Ek is ’n granaatboer van Pretoria. Ek soek na ’n onkruiddoder waarmee ek kweekgras tussen en om my granaatbome kan uitroei. Die onkruiddoder moenie die bome benadeel nie. Onkruiddoders moet as plantdoders beskou word sodat die risiko vir beskadiging van die gewas, en nie alleenlik onkruidbestryding nie, oorweging kan geniet. Volkome beheer van kweekgras (Cynodon dactylon) kan ten beste met ’n sistemiese onkruiddoder bereik word wat ná opname deur die loof (blare en stingels) dwarsdeur die plantsisteem beweeg en die teikenplant “wortel en tak” uitroei. Alternatiewelik kan ’n kontakonkruiddoder gebruik word wat net die loof waarmee dit in aanraking kom, sal laat vrek. Gevolglik sal hergroei van ondergrondse plantdele (stolons en risome in die geval van kweekgras) spoedig volg. ’n Granaatboom se bas…

Steak-en-bonebredie Anders as tradisionele bredie, wat met voorkwartsnitte gemaak en lank en stadig gaar geprut moet word, gebruik hierdie bredie steak. Dit beteken die gaarmaaktyd is aansienlik korter. Die bredie kry sy besonderse geur van gerookte paprika en nierbone. Rond dit net voor ete af met ’n skeut vars suurlemoensap en sit dit voor met blokkies ryp avokado en ’n skep suurroom. Heerlik! ■ 3 rooi uie, grof gekap ■ 3 knoffelhuisies, gekap ■ Olyfolie ■ 2 kg steak van jou keuse, in blokkies gesny ■ Sout, vars gemaalde swartpeper en heuning na smaak ■ 7 ml komyn ■ 7 ml gerookte paprika ■ 1 blik (410 g) tamatiepuree ■ 125 ml sjerrie ■ Tamatieblik vol water ■ 2 blikke (440 g elk) rooi nierbone, gedreineer ■ Gekapte, vars pietersielie…

‘Ek het grootgeword met ’n skoutradisie in my huis,” skryf Kobus Gerber, skouvoorsitter van die Riversdalse landbougenootskap, in sy brief aan besoekers tydens dié genootskap se 150ste bestaansjaar. “As plaaskind was skoutyd ’n geleentheid wat nie misgeloop word nie. Almal het maande voor die tyd bespiegel wie die mooiste en beste diere gaan vertoon en wie met die meeste pryse gaan wegstap. Grootpraat was deel van die gesprekke. “Vanjaar is die Riversdal-skou al 150 jaar deel van Riversdal se gemeenskap en steeds ’n geleentheid waarna uitgesien en bespreek word.” Vanjaar is die Riversdal-skou al 150 jaar deel van Riversdal se gemeenskap en steeds ’n geleentheid waarna uitgesien word. IETS VIR ALMAL “Die skou het vanjaar weer ’n verskeidenheid aktiwiteite gebied,” sê Kobus. “Ons poog om vir elkeen in die gemeenskap…

Boere kon langs die Schoonspruit heelwat besproeiingsgewasse aanplant om selfversorgend te wees. ’n Hele aantal boeregesinne het dus op Sterkstroom-Wes naby Ventersdorp gewoon wat daar geleë is. Vroeg in die tweede helfte van die 1800’s is ’n watervoor, sowat 8 km oos van die plaas, uit die Schoonspruit aangelê. Dit was met die hulp van ’n boerepatent om die kontoerlyn te bepaal. Twee balke met ’n torinkie, waaraan ’n skietlood gehang het, het gewys waar die oppervlak daal of styg, en dus hoe die watervoor gegrawe moes word. Uit die watervoor is leivore gemaak om die lande volgens die leibeurte nat te lei. Die Makokskraal-stasie, halfpad tussen Ventersdorp en Coligny, lê omtrent 15 km noord van Sterkstroom. Daar het ’n vlak laagte begin wat deur oom Koos du Toit se…

Die varkbedryf in Suid-Afrika loop tans erg deur onder misplaaste agterdog oor die listeriosekwessie. Verbruikers is afgeskrik om verwerkte vleisprodukte te koop. Dit het varkvleispryse aansienlik laat daal en varkboere onder groot druk geplaas. Mnr. Johann Kotzé, hoofbestuurder van die SA Varkvleisprodusente-organisasie (Savpo), meen egter boere sal dié krisis kan oorkom. “Ons praat daagliks met die belanghebbendes in die bedryf, waaronder boere, die Regering, die kettingwinkelgroepe, verwerkers, die SA Vleisverpakkersvereniging (Sampa), die Rooivleisbedryfsforum (RMIF) en veeartsenyowerhede om ’n bedryfsplan daar te stel om die pad vorentoe te bepaal,” het Kotzé gesê. Intussen het Savpo ’n vergadering met leweransiers aan die Enterprise-abattoirs belê. “Nadat ons ’n spesiale raadsvergadering gehou het, het ons ook ’n strategie uitgewerk om die krisis in die komende weke te hanteer, veral met die doel om die…

In 19 van 42 distrikte (45,2%), in die Vrystaat het grondpryse laer geneig in die 12 maande tot Januarie. In twee distrikte is geen transaksies aangeteken nie. Die ontleding van grondverkope in die TABEL is vir grond van meer as 10 ha. In dié tyd is 636 ooreenkomste gesluit, wat 278 647 ha teen R3,464 miljard behels het. Daarvan was 66 transaksies van kleur – 10% van die totaal. Dié soort transaksies sluit in verhandelings tussen individue (49), regeringsaankope (9), en grond wat vir stedelike ontwikkeling verkry is (1). Dit het 28 727 ha (10,3%), teen R387 miljoen – 11,2% van die totale waarde – behels. Van die totaal was 57 transaksies vir grond van minder as 50 ha (9%), met die meeste transaksies (342, of 51%), vir grond van…

Hoewel die Gelbvieh-vleisbeesras in ’n stadium redelik gewild was, is daar tans net een geregistreerde stoetery in Suid-Afrika oor, “maar ons werk hard daaraan om dié uitstekende Duitse beesras in die land te hervestig – en ons gaan dit regkry”, sê mnr. Pieter Strydom, bestuurder van die Ansoria Gelbvieh-stoetery van mnr. Koos Geldenhuys by Klerksdorp. Vroeër was daar tot 25 geregistreerde Gelbvieh-stoeterye in Suid-Afrika. “Belangstelling is beslis besig om te groei, want ons verkoop deesdae gemiddeld 15 bulle per jaar aan telers wat hulle in kruistelingsprogramme gebruik.” Dié diere is veral ideaal vir kruisteling by Brahman- en Simbrakoeie – “eintlik op enige Bos indicus-soort”. Pryse van gemiddeld R30 000 per bul word betaal, wat goed is as die grootte van die ras in Suid-Afrika in ag geneem word. Die stoetery…

BOEREDAE 19 APRIL: Charolais-boeredag om 10:00. Fairbridgeplaas, Maclear. Delwyn Roberts, sel 078 835 7321. 5 MEI: Swartlandse Veteraan-trekker-en-enjinklub se saaidag (afhangend van weer). Bredasdorp. Hennie Richter. E-pos: sekr.wk@telkomsa.net 25-26 MEI: Swartlandse Veteraan-trekker-en-enjinklub se ploegdag. Swartland. Hennie Richter. E-pos: sekr.wk@telkomsa.net 14 JUNIE: Vleisbeesgenomikaboeredag. Irene. E-pos: admin@wagyu-sa.co.za 4 JULIE: Val-boeredag, toerusting en demonstrasies, aangebied deur Waterval-boerevereniging. Buite Standerton. Hardus, sel 083 230 2721; Frederik, sel 072 160 4824; Elizna, sel 082 455 5636. 22 AUGUSTUS: Noord-Vrystaatse SAVM-klub bied ‘n “mega-boeredag” en veiling aan met die samewerking van die boerevereniging van die Rooi Skool in Kroonstad. Kroon-Boma, Kroonstad. Neline Pienaar; sel 082 440 4492; e-pos: Bennieneline@eleo.co.za EKSPO’S EN ANDER 11-12 MEI: Suid Afrikaanse Vereniging vir Watergebruikersverenigings (SAAFWUA) se konferensie en algemene jaavergadering. Tema: Veranderende dinamika bied nuwe uitdagings in Suid-Afrika se plaaslike waterhulpronbestuur.…