Indholdsfortegnelse for 20-Jul-18 i Landbouweekblad

DIE openbare verhore oor grondonteiening het die frustrasie, woede en pyn blootgelê waaraan Suid-Afrika se arm, gemarginaliseerde gemeenskappe al dekades lank onderwerp word. Op die verhore in Limpopo was politici en staatsamptenare se algemene gebrek aan empatie vir plaaslike gemeenskappe se omstandighede duidelik. Benewens die werf van stemme het nie ’n enkele amptenaar hulle nog ooit verwerdig om met die inwoners te praat oor hul omstandighede nie. Party inwoners het munisipaliteite gekasty omdat hulle nooit betrek is by sleutel-aangeleenthede, soos ’n gebrek aan water, behoorlike sanitasiegeriewe en toegang tot ekonomiese geleenthede, nie. Sommiges het hardop gewonder hoe hul munisipaliteite geïntegreerde ontwikkelingsplanne kon opstel sonder om ooit hul inwoners te raadpleeg. Tradisionele leiers en amptenare van die Departement van Minerale Hulpbronne het weinig agting vir hulle gehad toe hulle mynlisensies toegestaan…

DANKIE VIR SKENKINGS Ons kerk, die Mooipoort Herlewingsentrum in Newlands, Johannesburg, het onlangs ’n groot vragmotor met skenkings (foto hiernaas) vir minderbevoorregte mense in ons omliggende omgewing vanaf boere en ander mense in KwaZulu-Natal ontvang. Hier is ’n verkorte weergawe van ’n brief van dank van pastore Corrie en René Havenga: Beste Mari Senekal du Plessis en gemeenskap, ons wil u be-dank vir u betrokkenheid by die Mooipoort Herlewingsentrum, asook die omliggende gemeenskap. Dankie dat julle jul harte oopgemaak het vir die gemeente en die gemeenskap in tye van nood. Soos julle weet, is dit die derde jaar dat ons hierdie uitreiking doen. Met elke vrag wat aankom, is daar soveel wat ons harte laat oorloop van blydskap. Daar word gesê dat dit lekkerder is om te gee as om…

In die Boerebrokkie “Só sê ’n rosyntjieboer” (L BW , 6 Julie 2018, bl. 74) is die verkeerde foto gebruik. Pleks van mnr. Henning Burger (foto hierby) is ’n foto van mnr. Ockert Vermeulen gebruik. Landbouweekblad korrigeer graag onjuisthede in artikels en nuusberigte. Stuur inligting oor regstellings so gou moontlik ná die publikasiedatum en verkieslik skriftelik aan Jan Bosman, Landbouweekblad, Posbus 1802, Kaapstad 8000; e-pos jan.bosman@landbou.com; faks 021 406 2940; tel. 021 406 3183. Verskaf ook u telefoon- of selnommer.…

Oor die afgelope 13 maande het etlike boere tevergeefs klagtes gelê en skadevergoedingseise ingedien wat spruit uit elektriese foute. Op 20 Junie verlede jaar het ’n dompelpomp weens ’n tegniese fout op mnr. Helgard Smith van Bultfontein uitgebrand, en 12 ha mielies. Dit was ’n dag nadat hy die fout by Eskom aangemeld het. Die eis is nog onafgehandel. Op 29 Junie verlede jaar het ’n foutiewe kragdraad ’n veldbrand op mnr. Monte Pienaar se plaas Riverdene, distrik Theunissen, veroorsaak. Skade is op drie plase aangerig. Hy het nog geen terugvoering op sy klagte ontvang nie. Op 20 November verlede jaar het ’n veldbrand op mnr. Victor Marumo se plaas Tweefontein by Theunissen ontstaan en vyf plase is beskadig. Ondanks klagtes van Marumo en die Goudveldse Brandbestrydingsvereniging (GBBV) het Eskom…

1 ZIMBABWE| Verbod op invoer sal opgehef moet word Zimbabwe sal in die 2018-’19-produksiejaar weer ’n netto invoerder van mielies word en sal verplig wees om sy verbod op die invoer van mielies wat verlede Oktober ingestel is, op te hef. Die verbod het gevolg ná ’n oes van 2,2 miljoen ton verlede jaar — die grootste in 23 jaar. Volgens data van die Amerikaanse departement van landbou gaan Zimbabwe vanjaar egter net 1,2 miljoen ton mielies oes — 46% minder as verlede jaar — weens kleiner aanplantings en laer opbrengste. Die land se graanbemarkingsraad beweer hy het nog 500 000 ton van die vorige produksiejaar oor, wat die aanbod op 1,7 miljoen ton te staan sal bring. Die land se jaarlikse verbruik is 1,8 miljoen tot 1,9 miljoen ton.…

PRES. CYRIL RAMAPHOSA se blitsige reaksie op ’n ultimatum van koning Goodwill Zwelithini het wyd wenkbroue laat lig en vrae laat ontstaan oor wie se eiendomsreg die belangrikste is. Zwelithini het op ’n grond-imbizo wat hy in Ulundi belê het, gewaarsku hy sal druk uitoefen vir die onafhanklikheid van KwaZulu-Natal indien die Regering die voorstelle van die hoëvlakpaneel onder leiding van oudpres. Kgalema Motlanthe aanvaar. Die paneel het voorgestel dat die Ingonyama-trustwet geskrap of gewysig word omdat dit nie grondbesit vir die inwoners bied nie. Die trust beheer meer as 2,8 miljoen hektaar. Die KwaZulu-Natalse Khoi-San-gemeenskap het op die imbizo sy steun toegesê aan Zwelithini wat die enigste trustee van dié trust is. Ramaphosa het die dag ná die imbizo gespring om met die koning te vergader en hom verseker…

Weiveld wat altyd in ’n goeie toestand is, kan droogtes beter oorleef én makliker herstel ná ’n droogte. Me. Nelmarié Saayman, ’n veldnavorser by die direktoraat plantwetenskappe van die Wes-Kaapse departement van landbou op Elsenburg, sê plante verloor hul blare, sommige gaan dood en die veld raak kaal tydens ’n droogte. Dis egter belangrik om te verstaan hoe dié prosesse plaasvind en hoe dit voorkom kan word as veld in ’n goeie toestand is. Die veldtoestand hang onder meer af van die verskeidenheid spesies wat dit huisves en die plantbedekking. Dit gee ’n aanduiding van hoeveel diere aangehou kan word, het sy gesê op ’n droogtehulpwerksessie wat LandCare in die Wes-Kaap op Hopefield gereël het. Veld se produktiewe en ekonomiese potensiaal word beïnvloed deur die grond waarin dit groei, die…

■ Die vleisbeesboer word vergoed volgens die aantal kilogram vleis gelewer, hetsy of sy diere vanaf die veld bemark of aan ’n agent verkoop word wat die kalwers in ’n voerkraal wil afrond. ■ Indien die regte stappe voor, tydens en ná slag gedoen word, vergelyk inheemse rasse se vleisgehalte uitstekend met dié van enige Europese of Britse ras. ■ Faktore soos ouderdom, groeistimulante, voorslagspanning, die slagproses en veroudering dra dikwels proporsioneel meer tot gehalte by as gene.…

STAMROES OF SWARTROES WETENSKAPLIKE NAAM: Puccinia graminis f.sp. tritici SIMPTOME: Rooibruin, langwerpige tot diamantvormige roespuisies wat op stamme, blare en are van koringplante verskyn OORLEWING IN BUITESEISOEN: Lewende grasgashere BESMETTING: Meermalig BLAARROES OF BRUINROES WETENSKAPLIKE NAAM: Puccinia triticina SIMPTOME: Oranje tot bruin ovaalvorminge puisies wat lukraak op die blaaroppervlakke voorkom OORLEWING IN BUITESEISOEN: Lewende grasgashere BESMETTING: Meermalig STREEPROES OF GEELROES WETENSKAPLIKE NAAM: Puccinia striiformis f.sp. tritici SIMPTOME: Geel puisies wat in ’n streeppatroon op blare vorm en wat ook op die kaffies, blaarskede en stamme kan verskyn OORLEWING IN BUITESEISOEN: Lewende grasgashere BESMETTING: Meermalig BLAARVLEKKE OF VAALBLAAR WETENSKAPLIKE NAAM: Zymoseptoria tritici; Phaeosphaeria nodorum (foto) SIMPTOME: Twee verskillende swamme veroorsaak dooie vlekke op blare. Namate die siekte vorder, versmelt hierdie dooie vlekke in groter, langwerpige vlekke. Met Zymoseptoria…

WATER TOESTEL WAARSKU OOR GEBRUIK, LEKKE ’n Moniteringstelsel wat huishoudelike watergebruik dophou en jou onmiddellik waarsku oor lekplekke en onnatuurlike hoë verbruik, is pas bekend gestel. Die skoenboksgrootte GaugeIT-toestel word tussen die munisipale watermeter en die huis gekoppel, verkieslik deur ’n loodgieter. Die stelsel kan aan ’n rekenaar of slimfoon gekoppel word, waarop die huisbewoner uurliks, weekliks en maandeliks presies kan sien hoeveel water die huishouding gebruik. GaugeIT stel hom in staat om sy eie watergebruiksbeperkings in te stel. Hy word per SMS of e-pos oor lekplekke en hoë verbruik gewaarsku. ’n Voordeel van die akkurate stelsel is dat jou munisipale waterrekening met die presiese gebruik vergelyk kan word. PRYS: R2 399 (R1 999 vir ’n beperkte aanbod op Takealot.com). NAVRAE: Webwerf: www.gaugeit.ontec.co.za; e-pos: gaugeitgeneral@ontec.co.za; tel. 086 122 0244. VOEDINGSWAARDE…

Die ou vrou en die priester en ander verhale deur Cecile Cilliers. Uitgewer: Human & Rousseau. Prys: R195. Enkele maande voor haar afsterwe, ná haar 84ste verjaardag, het Cecile Cilliers, geliefde rubriekskrywer vir publikasies, soos Beeld en Sarie, se eerste kortverhaalbundel verskyn – én die kritici het dit goed ontvang. In Die ou vrou en die priester en ander verhale skryf dié woordkunstenaar oor klassieke temas; sy ondersoek as ’t ware menslike emosies en ervarings, soos twyfel, vriendskap, eerste liefde, ouderdom en die dood. Die 14 verhale doen wat dit moet – party het onverwagse kinkels in die slot (soos die onthutsende “Herrnhut”), terwyl die eenvoudige woordgebruik en raak beskrywings in ander (soos “Beeld van ’n lewe: Man en perd”) ’n simboliese blik werp op die loop van…

INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 2,3%, of $3,24/t (R44,38/t), tot $135,13/t (R1 851/t) teenoor die vorige week gedaal. Op ’n jaargrondslag is dit 9,1%, of $13,54/t (R185,46/t), laer. Verwagte pryse: Julie – $137,16/t (R1 879/t), September – $140,39/t (R1 923/t), Desember – $145,35/t (R1 991/t), Maart 2019 – $149,60/t (R2 049/t). PLAASLIK: Die Safexprys van wit mielies het met 2,3%, of R47/t, tot R2 010/t teenoor die vorige week gedaal. Die prys van geel mielies het met 2,9%, of R63/t, tot R2 100/t gedaal. Op ’n jaargrondslag is wit mielies 8,3%, of R154/t, hoër, terwyl geel mielies 6,3%, of R125/t, hoër is. Verwagte witmieliepryse: Jul. – R2 037/t, Sept. – R2 068/t, Des. – R2 135/t, Mrt. 2019 – R2 177/t. Verwagte geelmieliepryse: Jul. – R2 129/t, Sept. – R2…

Koue weer, ’n rekordsojaboonoes en ’n goeie mielie-oes sorg tans vir goeie werktuigverkoopsyfers in Suid-Afrika. Trekkerverkope van 569 eenhede in Junie is byna 19% meer as die 479 eenhede wat verlede Junie verkoop is. In die eerste vyf maande van die jaar was trekkerverkope byna 12% hoër as in die ooreenstemmende tyd verlede jaar. Stroperverkope van 25 eenhede in Junie lyk heelwat beter as verlede maand en is 5 eenhede meer as die 20 eenhede wat verlede Junie verkoop is. In die jaar tot dusver is stroperverkope egter steeds byna 5% laer as verlede jaar. Trekkerverkope bly baie lewendig in ’n mark wat selfs mededingender geword het, sê mnr. Lucas Groenewald, voorsitter van die Suid-Afrikaanse Landboumasjinerieassosiasie (Salma), in sy maandelikse verslag. Groenewald sê algehele oesvooruitsigte lyk goed met die grootste…

33 In die eerste helfte vanjaar is 33 mense in 206 plaasaanvalle vermoor, sê TLU SA. Dit is ’n verbetering teenoor die ooreenstemmende tyd verlede jaar toe daar 220 aanvalle en 44 moorde was. Mnr. Henry Geldenhuys, ondervoorsitter van TLU SA, sê daar is geen rede vir die Regering om tevrede te wees of vir boere om gerus te word voor daar nie ’n nul-syfer is nie. — TLU SA 19% Suid-Afrika se trekkerverkope het in Junie met 19% op ’n jaargrondslag gestyg. Die 564 trekkers wat in Junie verkoop is, het almal verras omdat dit ’n stil planttyd is. Verkope van net 471 eenhede is voorspel. In dieselfde tydperk is 25 stropers verkoop, wat ook ’n styging van 25% op ’n jaargrondslag verteenwoordig. Dit word toegeskryf aan die oesproses…

‘Hulle steel selfs emmers vol graan uit stropers wat op landerye bly staan.’ MNR. TOMMIE ESTERHUYSE, ondervoorsitter van Vrystaat Landbou, oor graandiefstal tydens strooptyd. Bl. 16 ‘Die publiek is desperaat op soek na antwoorde en leiding.’ MNR. PAUL OXLEY, voorsitter van Vuurwapeneienaars SA (Gosa), oor die verwarring wat heers sedert die Grondwethof meer as 400 000 vuurwapenlisensies ongeldig verklaar het. Bl. 17 ‘Ons het nou ’n groot groep jong mense in die bedryf wat gesien het dat ’n plattelandse praktyk opwindend kan wees. ’ PROF. GARETH BATH, emeritus-professor in veeartsenykunde, oor gevolge van die verpligte jaar se gemeenskapsdiens vir veeartse. Bl. 18 ‘Die volgende stap (is) om die waardeketting van ander kommoditeite binne te dring.’ MNR. PIETMAN ROOS, hoof van Agri SA se korporatiewe sake, oor die breër gevolge van…

Die Grondwethof het vroeg verlede maand gelas dat vuurwapens wat ingevolge die Wet op die Beheer van Vuurwapens (Wet 60 van 2000) uitgereik is en verval het, ongeldig is. Eienaars moet dus dié wapens aan die staat oorhandig. Jy kan jou nie op jou ou vuurwapenlisensie verlaat nie. HANNETJIE MACMILLAN skryf: Die hele storie is histeries belaglik as al die faktore in ag geneem word. Geen wetgewing moet in isolasie toegepas word sonder om die relevante feite in ag te neem nie. Die wapenbeheerwette is uitgebring, maar het nie in doel geslaag nie, naamlik om onwettige besit te beëindig. Tog word dit verder gedryf. Die wapens wat ’n probleem skep, is in die hande van misdadigers — groter en gevaarliker wapens. Hoekom nie eers dié probleem oplos nie? Die wapenbeheerwette…

WIT ANGELIER, O-KP: Sy is 74, nooit getroud nie, pensioentrekker, 1,5 m, 70 kg. Hou van tuinmaak, uitstappies, musiek en alles wat mooi is. Mans, 60 tot 70, wat nie drink nie en ook hou van alles wat mooi is, kan van hulle laat hoor. BOERSEUN,VS:Hou van uitstappies in die natuur, diere, boerdery, kook, dans en rekenaarspeletjies. Hy is 18, plaasbestuurder, 1,67 m met blou oë en blonde hare. NGK. Verlang oulike asters wat die Here lief het en lief is vir die plaaslewe. OUNOOI, NAMIBIË: Sy is 77, weduwee, boervrou, 1,55 m, 55 kg met bruin oë en hare. Hou van jag, diere, die plaaslewe en lekker gesels. Verlang mans wat liefdevol, trots op hul voorkoms en eerlik en opreg is. Moet 1,8 m of langer wees. BESSIE, NW:…

BOERE van die Benede-Olifantsrivierbesproeiingsgebied staan verwonderd oor hoe hul situasie verander het met die Clanwilliamdam wat vroeër vandeesweek 98,2% vol was. Mnr. Anton Bredell, Wes-Kaapse minister van plaaslike regering, omgewingsake en ontwikkelingsbeplanning, het verlede week gesê hulle staan verbaas oor die “ongelooflike ommekeer” wat die goeie reën teweeg gebring het. Dié dam het slegs weke gelede minder as 10% water ingehad. “Dié dam, een van die grootstes in die provinsie, is vol en ons moes die afgelope naweek die sluise oopmaak.” “Een naweek se goeie reën by Ceres, Citrusdal en Wolseley, en daardie potjie is vol,” is hoe mnr. Gideon van Zyl van die plaas Wilgenhof by Vredendal die ommekeer by die Clanwilliamdam beskryf. As een van die boere in die Benede-Olifantsrivierbesproeiingsgebied wat die afgelope seisoen met 1 700 m3/ha…

DIE Hooggeregshof in Pretoria hoor vandeesweek ’n dringende aansoek van die drukgroep Vuurwapeneienaars Suid-Afrika (Gosa) aan om die polisie te dwing om die invordering van vuurwapens waarvan die lisensies verval het, te staak hangende ’n verdere aansoek om die geldigheid van vuurwapenlisensies te verleng. Gosa het 40 000 lede. Hy vra in sy mosiekennisgewing vir ’n bevel dat die duur van ’n vuurwapenlisensie óf verleng word vir die lewensduur van die lisensiehouer, óf dat vervalde vuurwapenlisensies verleng word om die eienaars van die betrokke vuurwapens die geleentheid te gee om aansoek te doen om die hernuwing van die lisensies. As ’n derde alternatief, vra Gosa dat die polisie ’n “omvattende en gedetailleerde sekerheidsplan” aan die hof verskaf wat sal verseker dat alle vuurwapens met vervalde lisensies wat die polisie insamel,…

DIE verpligte gemeenskapsdiens vir veeartse is tot dusver ’n groot sukses, maar meer veeartsenykundige tegnici kan die peil van Suid-Afrika se veeartsenykundige dienste beduidend verbeter. Dít was prof. Gareth Bath, emeritus-professor verbonde aan die Universiteit van Pretoria se fakulteit veeartsenykunde, se boodskap op die onlangse kongres van die Herkouerveterinêre Vereniging van Suid-Afrika (RuVASA) in Johannesburg. “Hoewel daar aanvanklik sterk teenkanting teen die stelsel was, begin ons nou die vrugte daarvan pluk. Ons het nou ’n groot groep jong mense in die bedryf wat gesien het dat ’n plattelandse praktyk opwindend kan wees en op vele maniere verkieslik is bo ’n praktyk in die stad. “Hierdie jong mense voeg groot waarde tot Suid-Afrika se plattelandse gebiede toe, waar veeartse veral broodnodig is,” sê hy. Hy sê in Amerika is daar heelwat…

‘Die groep het, op grond van ’n handdruk, ingestem dat ons ’n fabriek bou en melk vir sy handelsmerk verpak.’ MELKBOERE is woedend oor langlewemelk uit Pole wat onder Spar se handelsmerk op die winkelgroep se rakke is. Spar sê hy het dit ingevoer om te verseker hy het in die winter genoeg voorraad. Die ingevoerde melk het groot kritiek op die Facebook-groep Boere Gesels uitgelok, nes ingevoerde Poolse melk op Checkers se rakke ook in 2015 gekritiseer is. Die melkbedryf beoog nou ’n aansoek om invoertariewe op sulke melk. Mnr. Mike Prentice, Spar se bemarkingsdirekteur, het aan Landbouweekblad gesê die groep het vroeg vanjaar 8 miljoen liter melk ingevoer, wat slegs 6% van Spar se jaarlikse aankope verteenwoordig. “Die oorblywende 94% word steeds by plaaslike boere aangekoop.” Spar koop…

Suiker is een van die tien grootste landboubedrywe in Suid-Afrika wat saam tot 74% van die bruto produksiewaarde vir die landbou bydra. Dié bedryf is egter ook een van 12 sektore wat sedert 2007-’08 die laagste groei in bruto produksiewaarde van al die landboubedrywe in Suid-Afrika getoon het. Graansorghum, volstruise, voergewasse, blomme, wyndruiwe, koring en mielies het ook min gegroei. Nes koring in die Wes-Kaap, is suikerriet in KwaZulu-Natal van strategiese belang vir Suid-Afrika. Albei gewasse word aan die kus verbou in provinsies waar die bruto produksiewaarde vir die landbou ’n wesenlike bydrae tot die betrokke provinsies se bruto binnelandse produk lewer. Albei bedrywe se indiensneming en steun aan die plattelandse ekonomie is onmisbaar. Daar is nie ander hulpbronne wat as alternatief ontgin kan word om ekonomiese groei en indiensneming…

“Hoewel die uitgestelde bonus ’n goeie langtermynvoordeel is vir ons klante, het ons besef ons moet ook onmiddellike voordele byvoeg in die vorm van korting op produkte om nog waarde toe te voeg vir ons klante,” sê mnr. Corné Mitchell, AgriRewardskonsultant by Senwes. Die bonusskema bied vanjaar vir die eerste keer ook korttermynvoordele vir geregistreerde klante in die vorm van korting op die aankoop van nuwe voertuie. Senwes, met die samewerking van Bidvest McCarthy, bied hierdie korting op bykans al die beste handelsname in die bedryf (Toyota, Ford, Nissan, Isuzu, Mercedes-Benz, Lexus, VW, ens.). Geregistreerde klante kan ook hul bestaande voertuie inruil en in aanmerking kom. “Die proses word namens die lede deur die AgriRewardsspan gehanteer. Hierdie proses sluit die aanvraag van kwotasies, verkryging van inruilpryse, die afhandeling van die…

Mnr. Douglas Stern was een van die eerste en voorste stryders teen skaliegasontginning in die Karoo. Die vernaamste rede daarvoor is dat die eksplorasieputte en daarna ontginningsputte deur die Karoo se ondergrondse waterbronne geboor gaan word om by die skalieneerslae uit te kom. “Dít sal die ondergrondse waterbronne erg besoedel of selfs vernietig. My feitesendingsbesoek aan Amerika (BKB het dit geborg) het dit duidelik uitgewys. “Indien hidrobreking (fracking) ter wille van skaliegasontginning wel toegelaat word, sal dit die Karoo in ’n nywerheidswoestyn omskep. Bundu het eerste in 2010 probeer inkom. Mnr. Derek Light, prokureur van Graaff-Reinet, het ’n praatjie daaroor gegee en as destydse voorsitter van die Sneeuberg-landbouvereniging het ek gaan luister. Ek het dadelik besef watter bedreiging dit vir volhoubare boerdery in die Karoo inhou.” Getrou aan sy uitgangspunt…

HET JY ’N MENTOR? Ek omring myself met kenners. Ek is baie dankbaar vir raad van dr. Michael Brad-field van Wagyu SA en die veeartse van Absolute Wagyu en Sumo Wagyu. WAT IS JOU BESTE BOERDERYBESLUIT? Om in goeie manlike diere te belê, want in drie generasies kom 87,5% van ’n kudde se gene van die laaste drie bulle wat gebruik is. HOE BEMARK JY JOU PRODUK(TE)? Op enige platform wat kopertevredenheid optimaliseer. Ek is ingestel op langtermynverhoudings en ek wil dus hê my kliënte moet tevrede wees. Dis hoe ek ál my ondernemings bestuur, want dan hoef jy nie oor en oor te bemark nie. Kliënte vertrou jou en kom self weer terug. DOEN JY WAARDETOEVOEGING OP DIE PLAAS? Tans lê ek klem op teling, maar die logiese toekomsstap…

GELDSAKE KORRELMASJIENE EN SKAAPVOERKRALE Is dit die koste werd om R80 000 vir ’n korrelmasjien te betaal om voerkorrels vir lammers en skape te maak? Dit is vir 400 ooie en 600 lammers. Ek het reeds die graan en ruvoer op die plaas. Sal dit die lammers se groei verbeter? Daar is beslis ’n besparing om self korrels vir jou skape te maak. As jy jou eie graan en ruvoer kan gebruik, gaan jy nóg meer koste spaar. Die werklike besparing verskil egter noemenswaardig van wat graan- en voerpryse in enige stadium is. Hoe groter die volume is wat jy vir jouself produseer, hoe beter is die skaalvoordele. Ek het ’n vermoede na watter korrelmasjien jy verwys. Dit kan ongeveer 500 kg per uur lewer, wat heeltemal voldoende is vir…

Karamelvrieskaskaaskoek Hierdie lekkerny is eintlik perfek vir die somer, maar dit is een van die maklikste, vinnigste en lekkerste karamelresepte wat ek ken, daarom het ek besluit om dit hier in te sluit. Versier die bevrore kaaskoek met vars vrugte van jou keuse (karamel en piesang is ’n wenkombinasie), of met sjokoladekrulle. ■ 2 houers (200 g elk) ongegeurde roomkaas ■ 1 blik (360 g) karamelkondensmelk (of ongeveer 280 ml gekookte kondensmelk) ■ 250 ml room ■ 1 pakkie (200 g) karamelkoekies (ek het Nuttikrust-koekies gebruik) ■ 100 ml goeie koffie of espresso ■ Karamelsous en vars vrugte, om te versier Spuit ’n standaardgrootte brood-pan met kleefwerende kossproei en voer dit uit met kleefplastiek. Spuit die plastiek weer liggies. Klits die roomkaas tot glad en voeg die karamelkondensmelk (of tuisgemaakte,…

Oudpres. Nelson Mandela sou op 18 Julie vanjaar sy honderdste verjaardag gevier het. Om dié spesiale dag te gedenk, het die Jakes Gerwel-stigting en Tafelberg-uitgewers dit goedgedink om die kinderboek Madiba Magic weer uit te reik. Die boek, met Madiba se versameling geliefde kinderstories, bevat magiese oerverhale van die San en ander inheemse bevolkingsgroepe, stories oor vroeë seevaarders en verhale oor die onnutsige streke van die wesens wat in Afrika woon — tipiese stories wat Madiba vir die kinders, oor wie hy so erg was, sou vertel. Madiba Magic sal binnekort by 15 skole bekend gestel word. Leerders sal getrakteer word met ervare storievertellers wat die boek deur voordrag, dans en musiek aan kinders toeganklik gaan maak. Tafelberg-uitgewers skenk ook boeke aan die skoolbiblioteke wat besoek word. “Die Jakes Gerwel-stigting…

Me. Amanda du Plessis se onderneming, Evolution Product, het ’n treffende huiswarereeks ontwikkel en in Parys, Frankryk, uitgestal. Sy gebruik tekstiele en drukkuns om “visuele stories te vertel”. “My liefde vir die visuele geskiedenis van Suid-Afrika het sowat nege jaar gelede begin toe ek die eerste keer die argief in die Kaap besoek het,” sê Amanda. “Ek kon my oë nie glo toe ek al die ongelooflike voorwerpe sien nie. Ek is na vier ander argiewe in Johannesburg en het op die mooiste vondste afgekom – visuele stories van Suid-Afrika wat in argiewe weggesteek lê en nooit vertel sal word nie.” Prente, stories en tegnieke wat haar oog vang, word verder nagevors. Dit duur tot ’n jaar voor die finale produk bekend gestel word. Terwyl Amanda navorsing gedoen het in…

Sojabone bly die belangrikste wapen in die handelsoorlog tussen Amerika en China en wêreldpryse is onder druk weens die instelling van tariewe. China is die wêreld se grootste sojaverbruiker en steun swaar op invoer. Die rede vir die groot vraag na sojabone daar is die groeiende vraag na dierevoedsel. Dit kan toegeskryf word aan die toenemende verbruik van vleis en hoëproteïenprodukte. Mnr. Wandile Sihlobo, ekonoom van die landbousakekamer Agbiz, sê die Amerikaanse departement van landbou raam China se invoer vir 2018-’19 op 103 miljoen ton (65% van die wêreld se invoer). Die grootste verskaffer is Amerika en die instelling van tariewe kan Amerikaanse boere se inkomste benadeel. Oliesade verteenwoordig sowat 60% van Amerika se uitvoer van $20 miljard na China, aldus die nuusdiens Bloomberg. ’n Studie van die Universiteit van…

GAUTENG CARLETONVILLE OUDEDORP (376), 61 ha, en WITKOPPIESFONTEIN (392), 251 ha, aan Taggart Group (Edms.) Bpk., van Fortes Fortuna Iviat (Edms.) Bpk., R4 200 000. RIETFONTEIN (33), 193 ha, aan G.P. Scheepers, van B.R., C.E., K.E. en M.C. Schultz, R1 200 000. ZWARTKRANS (172), 22 ha, aan J.J. Theron, van L. Hamilton en L. Westermann, R2 600 000. NIGEL GROOTFONTEIN (165), 142 ha, aan Alleyroads Consortium (Edms.) Bpk., van Golddunn Property Developments (Edms.) Bpk., R1 000 000. UITKYK (327), 43 ha, aan L.P. Stoltz, van L.M. van der Merwe, R3 249 000. KWAZULU-NATAL LADYSMITH DARWINTON (3926), 134 ha, enWATERKLOOFNO.2 (4244), 1 400 ha, aan Bencor Boerdery (Edms.) Bpk., van Tillicum Holdings (Edms.) Bpk., R19 500 000. NEWCASTLE LEYDEN (3341), 63 ha, aan KGN Investment-trust, van Jazz Spirit 1379, R2 750…

Veilings onder die beskerming van die Nguni-beestelersgenootskap word eers ná die winterreses op 20 September vanjaar hervat. Die groepveiling van die Umsenge-Ngunitelers is op Grahamstad, gevolg deur ’n internetveiling van die tiende Stoch-produksieveiling op Malmesbury op 26 September. Geregistreerde diere is in Mei op die derde produksieveiling van mnr. Gerhard Hamman van Ermelo teen die volgende gemiddelde pryse verkoop: Dragtige koeie, R13 893; koeie met kalwers, R14 750; dragtige verse, R13 067; en nie-dragtige verse, R8 654. Twee bulle is teen gemiddeld R34 500 stuk verkoop. Kommersiële Nguni-koeie (drie-in-een) het op die algehele uitverkoping van mnr. Izak du Plessis van Kroonstad (Saniza-Nguni) gemiddeld R13 189 behaal, dragtige koeie gemiddeld R8 730, dragtige verse gemiddeld R7 600 en nie-dragtige verse gemiddeld R4 860. Kommersiële koeie met kalwers is teen gemiddeld R11…

BOEREDAE 25-26 JULIE: MPO Noord-inligtingsdae: Kalfgrootmaak en kuddebestuur- en gesondheid. Wolvenfontein, Lichtenburg. Benita, sel 073 116 8544. 27 JULIE: Mango-dag, aangebied deur die Suid-Afrikaanse Mangokwekersvereniging . Fairview Hotel, Tzaneen. Christa de la Port, tel. 015 307 3677, 015 306 6240. 15 AUGUSTUS: Armoedsvlakteboeredag vir vleisbeesboere, LNR-bultoetssentrum, Vryburg. Melville Ferreira, sel 084 506 0068; e-pos: Ferreiram@arc.agric.za 18 AUGUSTUS: Inligtingsdag vir die stoetteler. Tema: Toekoms van genomiese ontleding en seleksie van teelmateriaal. Amanzi-wildreservaat, sel 082 828 1984 22 AUGUSTUS: Predasie-inligtingsdag, aangebied deur Cape Nature en die NWKV. Augsburg-plaas, Clanwilliam. Jannie Fourie, sel 083 564 1105, e-pos: jannie@nwga.co.za 24 AUGUSTUS: Agterpakhuislandbouvereniging se veld- en implementedag, met die samewerking van Trekkers en Meer. Augsburg-plaas, Clanwilliam. Tobie Nortjé,sel 082 927 5093; Mark Botha sel 082 738 5677. 11-13 OKTOBER: Agri-Expo Livestock: Plaasfees oor drie dae.…

Waar was jy in 2007, toe Suid-Kaapse garsboere nog Clipper geplant het? Het jy genoeg veld vir al jou vee gehad toe die droogte in die Noord-Kaap so erg was dat die Regering darem R45 miljoen se droogtehulp toegestaan het? Het jy toe nog al jou Pioneer-aandele besit? Onthou jy dat die Springbokke daardie jaar die Wêreldbeker gewen het? Dit was ook die jaar van die vorige landbousensus. Data van ’n landbousensus wat behoorlik uitgevoer word en almal insluit, is belangrik om die landbou se bydrae tot die ekonomie akkuraat te bepaal. Dit kan as motivering gebruik word om meer geld vir navorsing te kry. As dit betroubare veegetalle verskaf, kan dit help om genoeg en korrek geplaaste veeartsenydienste te hê. Dit kan selfs gebruik word om te bepaal of…

Die artikel “Hou jou oog op die winsbal” (L BW , 29 Junie 2018) het betrekking. In die artikel beklemtoon die inligting van dr. Gawie du Toit die belangrikheid van die beginsel dat daar ’n punt in ’n produksiestelsel is waar enige bykomende produksie-insette (bemesting) nie meer dienooreenkomstig bydra tot die verhoging in produksie en dus winsgewendheid nie. Hierdie optimum punt kan net deur proewe en ondervinding bepaal word. Volgens die kommentaar van dr. Pieter Haumann word raad gegee volgens aanvaarbare, gepubliseerde riglyne. Dit word nie noodwendig aangepas vir spesifieke omstandighede nie. Boere maak van raadgewers gebruik om hulle van inligting te voorsien. Daar word gesê dat ’n goeie bestuurder nie oor al die kennis hoef te beskik nie, maar dat hy of sy moet staatmaak op raadgewers. Dit is…

MNR. JOHAN STRYDOM is ’n Suid-Afrikaans gebore aktuaris wat in Engeland werk en onlangs die rekordbedrag van R1,85 miljoen vir ’n rasegte poenskop-Wagyubul betaal het. Hy laat op bl. 46 die aap uit die mou oor sy toekomsplanne met Midnight. WAT IS JOU STOKPERDJIES? Wagyu’s het begin as ’n stokperdjie, en nou is dit ’n groot besigheid. Ek hou daarvan as werk en plesier moeilik is om te skei. WAAR HOU JY VAKANSIE? Ek bring die meeste van my tyd deur tussen my huis in Gordonsbaai en die Engelse Riviera. WAT LEES JY GRAAG? Toe ek jonger was, het ek graag sielkundeboeke gelees om mense veral met besigheid beter te verstaan. My gunstelingboeke was deur prof. Mihaly Csikszentmihalyi. Deesdae het ek omtrent net tyd om Landbouweekblad te gryp saam met…

BOERE op die Vrystaatse Goudvelde is raadop oor veevrektes en brandskade weens die verouderde infrastruktuur en swak instandhouding van kragdrade. Boonop sê die boere die sukkelende kragmaatskappy Eskom versuim om die veldbrande behoorlik te ondersoek en gevolglike eise vir brandskade tydig te verwerk en uit te betaal. Mnr. Johan Terblanche, brandbeskermingsbeampte van die Goudveldse Brandbestrydingsvereniging (GBBV), sê verskeie boere het reeds skade van honderdduisende rand gely weens kabels wat mielielande en weidings aan die brand gesteek het. Ses dragtige stoetverse en drie jaaroud-speenkalwers is op mnr. Wynand Botha van Theunissen se plaas doodgeskok nadat ’n verweerde Eskom-kragpaal afgebreek het en die kragkabel net sowat ’n meter bo die grond gehang het. Die beeste is doodgeskok nadat hulle aan die kabel geraak het, en in die gevolglike wegholbrand is etlike hektare…

EMIGRASIE | Vrystaat-boer lei Rusland-feitesending ’n Vrystaatse boer wat onlangs boerderymoontlikhede in Oos-Europa ondersoek het, was verbyster oor berigte in Suid-Afrika dat 15 000 boere oorweeg om na Rusland te emigreer weens planne vir onteiening sonder vergoeding, asook die benarde landelike veiligheidsituasie. Die berigte is gegrond op ’n berig op die webwerf Citizen.co.za, waarin die Russiese televisiestasie Rossiya 1 TV aangehaal word nadat onderhoude met mnr. Jann Schlebusch van Bloemfontein en sy gesin uitgesaai is. Hy het aan Landbouweekblad gesê hy en sy gesin het onder meer Rusland en Hongarye besoek om die opsies wat ten opsigte van emigrasie en belegging in dié lande te verken. “Ek weet nie waar hulle aan die getal van 15 000 kom nie.” Die feitesending moes hulle terugvoering gee aan sowat 50 boere van…

’N DIEREREGTE-ORGANISASIE volg tans die vordering van ’n Suid-Afrikaanse skip wat uit Oos-Londen na Mauritius onderweg is met 600 beeste aan boord, in ’n Facebook-veldtog om bewustheid te skep van die haglike toestande waaronder sulke diere dikwels vervoer word. Die groep Animal Voices teken daagliks die vordering aan van die Murray Express, wat op 6 Julie uit Oos-Londen vertrek het. Die beeste is bestem vir slag in Mauritius. Volgers van die blad word onder meer ingelig oor die seetoestande waaraan die diere blootgestel word. Die organisasie doen ’n beroep op mnr. Senzeni Zokwana, Minister van Landbou, Bosbou, en Visserye, en dr. Rob Davies, Minister van Handel en Nywerheid, om ’n verbod op die uitvoer van lewende diere na Mauritius te plaas, aangesien dit volgens die organisasie onmenslik is. “Elke jaar…

Die voortdurende styging in brandstofpryse word nie net veroorsaak deur verhoogde belastings nie, maar is hoofsaaklik die resultaat van internasionale faktore wat lei tot hoër oliepryse en ’n verswakkende rand. ’n Aansienlike deel van die kleinhandelsprys van brandstof bestaan uit verskeie heffings en belastings, soos die brandstofheffing (337c/l), die Padongelukkefonds (193c/l), doeane en aksyns van 4c/l, die kleinhandelaars se gereguleerde winste van 187,2c/l, die groothandelaar se 34c/l en vervoerkoste. Belastingverhogings wat in Februarie vanjaar se begroting afgekondig is, het ’n eenmalige impak gehad. Die grootste aanspoorder is tans die prys van ruolie wat ’n invloed op die basiese brandstofprys het. Gauteng se kleinhandelsprys is tans R16,02/l. Die belastingdeel is meer as 50%. Die troos is dat alle padgebruikers dié belasting betaal en nie net dié wat inkomstebelastingopgawes voltooi nie. BETER…

Testamentêre bepalings hou gevolge in vir toekomstige geslagte. ’n Vraag wat gereeld gevra word, is: “Moet ek my plaas aan my kind of aan ’n trust bemaak?” Die meeste mense wat in boedelbeplanning spesialiseer, sal aanbeveel dat die plaas aan ’n trust bemaak word, terwyl sommige boere se antwoord hiérop sal wees dat hulle nie uit die graf wil regeer nie. Een rede vir so ’n opmerking is dat individue dikwels wanopvattings het oor die aard en werking van trusts. SOORTE TRUSTS EN PARTYE Daar is twee soorte trusts in die Suid-Afrikaanse reg. Die inter vivos-trust word tydens ’n persoon se leeftyd opgerig deur middel van ’n kontrak, wat bekend is as ’n trustakte. Dit word aangegaan tussen die oprigter en die trustees. Die testamentêre trust word geskep deur middel…

Die H5N8-stam van die voëlgriepvirus het verlede jaar die eerste keer kommersiële hoenderboerderye in Suid-Afrika getref, met verliese van meer as R1,5 miljard vir die bedryf. Dit het veral die eierbedryf in die Wes-Kaap getref. Sowat 4,7 miljoen lêhoenders in Suid-Afrika is van kant gemaak of het gevrek, terwyl die braaihoenderbedryf sowat 700 000 teelhoenders verloor het. Wêreldwyd is hoogs aansteeklike voëlgriep, wat in verskeie stamme voorkom en veral in die winter toeslaan, die afgelope vyf jaar in 68 lande aangemeld. In Amerika het dit tot die verlies van 28 miljoen voëls gelei, hetsy weens die siekte of deurdat voëls van kant gemaak is, in Europa 13 miljoen, in Asië 67 miljoen en in Afrika 8 miljoen. Die internasionale organisasie vir dieregesondheid (OIE) verdeel voëlgriep in twee groepe: Laag aansteeklike…

Nog witmieliebasters wat op Wolvenfontein gebruik word, is PAN 5R-785BR en PAN 5R-791BR uit die medium-vinnige pakket. Dunhin sê mediumkort- en mediumgroeiklasse lewer die beste verhouding tussen opbrengs en gehalte. PAN 5R-785BR is nuut en het die MON89034-stronk-boorderweerstandsgene. Dié baster word deur goeie stabiliteit en meerkoppigheid gekenmerk. Die baster kan op droëland, onder besproeiing of aanvullende besproeiing verbou word. PAN 5R-791BR is ook nuut in Pannar se aanbod. Hierdie baster is baie sterk meerkoppig en aangepas vir al die produksiestreke. Dit is veral goed aangepas vir al die westelike produksiestreke as droëlandmielie, maar presteer ook onder besproeiing of aanvullende besproeiing.…

Meer as 700 miljoen ton koring word jaarliks wêreldwyd gelewer, maar koringsiektes vreet ’n geraamde 10% van die oeste weg. Dit is gelykstaande aan ’n geskatte ekonomiese verlies van R13 miljard. Inligting oor verliese weens koringsiektes is egter slegs raaiskattings, want dit is moeilik om die presiese ekonomiese skade en die werklike risiko wat dit meebring, te bereken. Verskeie faktore bepaal koringopbrengs en verliese in ’n stelsel kan nie slegs aan een siekte toegeskryf word nie. Tog is ’n beraming van die risiko van verlies weens siektes noodsaaklik vir die kostedoeltreffende beplanning van gewasbeskermingsinsette. Die beste manier om die moontlike risiko te benader, is om bewus te wees van die faktore wat die voorkoms en felheid van koringsiektes beïnvloed. Kennis daaroor sal ’n realistiese benadering tot die soort ingryping en…

‘Ek het as lig in die wêreld gekom, sodat elkeen wat in my glo, nie in die duisternis sal bly nie.’ Die begrippe “lig en duisternis” is waarskynlik so oud soos die Skepping self. Reeds op die eerste bladsy van die Bybel, waar die skeppingsverhaal in die boek Genesis vertel word, word gesê dat duisternis die aarde gevul het (Gen. 1:1). Dan volg die woorde: “En God het gesê: Laat daar lig wees! En daar was lig” (Gen.1:2). Wat daarop volg in vers 4, is dat God gesien het die lig was goed. Van die duisternis word niks gesê nie. Dit laat die vraag ontstaan: Was die duisternis van die begin af nie goed nie? Dit is verder opvallend dat die Bybel die duisternis in verband bring met die ongewenste…

Aspersies wat in Suid-Afrika verbou word, is gewoonlik net in die somer beskikbaar vanweë die groente se baie spesifieke vereistes vir weer en grond, sê mnr. Grahame Osler, verkoopsen bemarkingsbestuurder van Denmar Estates in die Vrystaat. “Aspersies groei die beste in ’n deurlopend matige somerklimaat en goed gedreineerde grond.” Denmar Estates verkoop sy aspersies deur kontrakte met plaaslike kleinhandelaars, varsproduktemarkte in die stede en onafhanklike handelaars en kliënte. Hy voer ook aspersies uit, sê Osler. “Ons aspersieverkope toon groei, maar met die stygende produksiekoste en verkoopprys verwag ek dat verkope in die moeilike ekonomiese tyd kan verlangsaam.” Die groente is besonder arbeidsintensief omdat alle aspersiepunte met die hand gepluk moet word. Die werk is ook veeleisend omdat werkers moet afbuk om elke aspersiepunt te pluk. Dit is duur om aspersies…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in Limpopo, Gauteng en KwaZulu-Natal van April verlede jaar tot Maart vanjaar. Tien distrikte in Limpopo toon ’n verbetering in grondpryse. Veral by Phalaborwa het pryse heelwat gestyg (15,3%). In dié provinsie was daar 461 ooreenkomste in 12 distrikte. Dit het 144 733 ha teen R2,168 miljard behels. Daarvan was 20% transaksies van kleur. Dié soort transaksies sluit in verhandelings tussen individue, regeringsaankope van landbougrond en grond wat vir stedelike ontwikkeling verkry is. Dit het 20,5% van al die verhandelde hektare in Limpopo behels, teen R463 miljoen (21,4% van die totale waarde). In Gauteng was daar 475 transaksies, wat 46 689 ha teen R3,682 miljard behels het. Daarvan was 114 (24%) ooreenkomste van…

’n Bonsmarabul het die rekord laat spat toe hy op ’n veiling van Up George Bonsmaras vir R1,8 miljoen verkoop is. Die groep het sy 20ste produksieveiling aangebied op die plaas Up George, Wasbank (Kwa-Zulu-Natal). Mnr. Jaco Venter, finansiële kontroleur van AAM Vee-agente en Afslaers, sê die bul LAR 140173 is gekoop deur ’n groep wat dieselfde visie en teelbeleid vir die Bonsmara nastreef. Die groep sluit in mnre. André van der Heyde van Bela-Bela, Nico Pieterse van Standerton, Ben Bosch van Bothaville, Andries Kruger van Vaalwater, Paul Maré van Viljoenskroon, Christoff Smit van Groblersdal en me. Surina Smal van Leeudoringstad. Mnr. Louis Steyl, rasraadgewer by Bonsmara SA, sê dié bul is besonders ten opsigte van sy eie prestasie, asook dié van sy voorgeslagte. Die bul word beskryf as ’n…