Indholdsfortegnelse for 12-Oct-18 i Landbouweekblad

’N SLEUTELELEMENT van pres. Cyril Ramaphosa se Nuwe Daeraad is om beleidsekerheid te verbeter ten einde ’n beleggingsvriendelike omgewing te skep, maar dit lyk of die teenoorgestelde gebeur het met die Regering se stap om in September ’n betreklik ligte brandstofprysstyging – van sowat 30c/liter – te absorbeer. Voorverlede week het die Suid-Afrikaanse Petroleumbedryfsvereniging (Sapia) in ’n agtergrond-inligtingsessie laat blyk die prysverhoging is geabsorbeer uit ’n trustfonds waaruit oliemaatskappye eis wanneer die kleinhandel-brandstofprys te laag is vir hulle om die prys te verhaal waarteen hulle olie in ’n bepaalde maand op die internasionale mark gekoop het. In Augustus het mnr. Jeff Radebe, Minister van Energiesake, Sapia oortuig daar is genoeg geld in die fonds om oliemaatskappye te vergoed vir die onderverhaling wat hy op hulle afgedwing het. Die eindelike koste…

EIENDOMSWAARDEERDERS in private praktyk het die meeste van die waardasies vir die Regering se grondhervormingsprogram in die afgelope boekjaar gedoen. Die kantoor van die grondwaardeerder-generaal, wat spesiaal in die lewe geroep is om sulke waardasies te doen, kon die afgelope geldjaar net R16,1 miljoen van sy begroting van R78 miljoen bestee. Dit blyk uit die waardeerder-generaal se eerste jaarverslag, wat pas uitgereik is. Die kantoor is in Augustus 2015 gestig om “billike en regverdige” vergoeding te bepaal vir grond wat die staat wil bekom. Die eerste waarderings wat deur dié kantoor bekend gemaak is, is egter met groot teenkanting begroet. Mnr. Christopher Gavor, waardeerder-generaal, sê in die oorsig van sy jaarverslag vir 2017-’18 die kantoor het met sy ontstaan net drie waardeerders van die Departement van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming…

DIE afgelope September was die droogste een in die geskiedenis in Australië, en dit kan ’n slegte teken vir Suid-Afrika wees. Ongewoon hoë dagtemperature die afgelope jaar dra by tot dalende grondwatervlakke, wat reeds onder druk is weens die lae reënval, sê die Australiese buro vir meteorologie. Volgens die buro is die temperature wat tot dusver vanjaar gemeet is, die naaswarmste in die geskiedenis. Temperature is vanjaar gemiddeld 1,36 °C hoër as normaalweg. Die warmste jaar tot dusver in Australië was 2013, toe temperature gemiddeld 1,54 °C warmer was. Die streke Murray-Darling en Nieu-Suid-Wallis het albei die warmste Januarie tot September aangeteken, met temperature wat onderskeidelik 2,17 °C en 2,10 °C bo die gemiddelde was. Die reënval was verlede maand in groot dele van dié land die laagste in die…

DIE Regering kan nie met sekerheid sê hoe gereed is opkomende boere, wat as deel van die staat se inisiatiewe in die land se nege provinsies boer, vir die 2018-’19-planttyd is nie. Provinsiale landboudepartemente en die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye se gereedheidsyfers is onlangs aan die Parlement se portefeuljekomitee vir landbou, bosbou en visserye voorgelê. Die nege provinsies het aangedui dat hulle 104 701 ha se gewasse in die boekjaar verbou, met R866 miljoen wat daarvoor bewillig is. Nog 88 155 ha is deur belanghebbendes, soos Graan SA, Grain Farmers Development Association, VKB en die South African Farmers Development Association beloof, wat dié to-tale hektare vir aanplanting op 192 856 ha te staan bring. Provinsies dien sakeplanne in van hul beoogde teikens wat goedgekeur moet word om geldelike…

DIE varkbedryf het te midde van die rampspoedige uitbreking van listeriose vroeër vanjaar miljoene aan promosie bestee en sy korporatiewe identiteit en kultuur vernuwe om hom beter vir die toekoms te posisioneer. Me. Marieta Human, bemarkingsbestuurder by die Suid-Afrikaanse Varkprodusente-Organisasie (Savpo), sê die organisasie het tydens die insinking van die varkprys ná die aankondiging op 4 Maart dat die dodelike ST6 listeriose-stam tot by Enterprise se aanleg nagespeur is, alles moontlik gedoen om die verbruik van varkvleis te bevorder. In die proses het die organisasie tussen Maart en Mei R6 miljoen aan promosies bestee in ’n veldtog wat onder meer gemik was op die skep van groter markaandele op lang termyn. Die organisasie wil hom nou ook as ’n dinamiese sake-eenheid posisioneer pleks van bloot ’n kommoditeitsorganisasie. BETER VOORUITSIGTE Mnr.…

‘Mense sê die verlede is verby, maar ons huidige situasie is deur die verlede gevorm.’ GRO OT grondeienaars, mynmaatskappye en boere behoort onbenutte grond vir grondhervorming aan die staat te skenk. Die Regering behoort ook restitusie en markwaarde te laat vaar en staatsgrond te herverdeel. Volgens adv. Tembeka Ngcukaitobi, skrywer van die boek The Land is Ours, lid van pres. Cyril Ramaphosa se nuwe grond-adviespaneel en spreker op Rapport en City Press se Grondberaad in Johannesburg, is dít dinge wat onmiddellik gedoen kan word om grondhervorming te bespoedig. Hy is bekommerd oor wat hy historiese ontkenning oor die verlede noem. “Ons moenie gevangenes van die verlede wees nie, maar ons kan ook nie die verlede ontken nie.” Volgens hom is een van die probleme van die debat oor grondhervorming dat…

DIE Bankvereniging van Suid-Afrika (Basa) praat met die staat oor hoe finansiering aan opkomende boere verbeter kan word. Mnr. Pierre Venter, hoofbestuurder van menslike nedersettings by Basa, sê die banksektor wil, waar moontlik, ’n belangrike vennootskapsrol in Suid-Afrika speel sodat grond- en landbouhervorming bewerkstellig kan word. Hy meen dit kan die land se skeefgetrekte grond- en maatskaplik-ekonomiese patrone omkeer. Basa is volgens hom in ’n vroeë stadium van gesprekke met die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye oor ’n dokument met voorgestelde beleid oor omvattende steun vir produsente-ontwikkeling, wat onlangs vir kommentaar bekend gemaak is. “Ons het met gesprekke begin om te bepaal of ons, saam met die Regering, die verskaffing van finansiering aan opkomende boere kan verbeter sonder om beleggersgeld en deposito’s te benadeel.” VERBETER RISIKO SÓ Pres. Cyril…

’N NIEU-SEELANDSE vervaardiger van branderplanke het saam met die New Zealand Merino Company ’n nuwe tegnologie ontwikkel om glasvesel met wol te vervang vir sy nuwe reeks branderplanke. Die branderplanke, wat onder die handelsnaam “Woolight” verkoop sal word, word in Februarie volgende jaar in Australië bekend gestel. Die vervaardiger Chris Barron sê hoewel die planke maar net ’n druppel in die oseaan is, hou die tegnologie groot potensiaal in om vir ander watersportprodukte gebruik te word. Die grootste voordeel van wol is dat dit hom toelaat om groter buigsaamheid in die planke in te bou as met glasvesel. Hy sê ook wol is veel lekkerder om mee te werk, daar is minder vermorsing omdat die afvalwol hergebruik kan word en dat hy minder harpuis vir die planke benodig.…

Die groeiende spanning tussen China en Amerika het ’n ontwrigtende uitwerking op handel. In die geval van landboukommoditeite is die eerste ooglopende groot uitwerking op sojabone. China voer jaarliks sowat 100 miljoen ton sojabone in, waarvan die meeste van Amerika kom. As deel van die oor-en-weer-instelling van hoër invoertariewe het China onder meer ’n 25%-invoertarief op Amerikaanse sojabone ingestel. Dit het reeds ’n skerp daling in Amerikaanse sojaboonpryse op die Chicago-graanbeurs veroorsaak (ongeveer 25%). Intussen het China se invoer verskuif na Suid-Amerikaanse sojabone. Amerika verwag ’n rekordsojaboonoes, maar nou is daar beperkings op uitvoer. Om sake verder te bemoeilik, is die wêreld in geheel ook op pad na ’n rekordsojaboonoes en ’n rekordhoë voorraadvlak, wat pryse in dollarwaarde skerp laer druk. Die verswakking van die rand teenoor die dollar het…

Lesers onthou dalk vir Shadow, die jong Arabierperd wat twee jaar gelede by die Fauresmith-uithourit sy ruiter, Hendri van Wyk, kort voor die eindstreep in ’n kol koeniebosse afgegooi en die Sandymount-naturrresvaat ingevaar het. ’n Bakkie, vyf motorfietse en ’n helikopter is ingespan om dié wegholperd te soek, maar hy is eers die volgende dag opgespoor. Landbouweekblad het berig dat Hendri egter groot potensiaal in Shadow sien – en dit was toe so! Op die pas afgelope Walvisbaai-uithourit het Hendri en Shadow die swaargewig-kategorie gewen – die eerste Suid-Afrikaners wat sedert 2001 vir die Namibiërs in dié kategorie weg te ry. “Ek het baie werk in hierdie perd ingesit,” sê Hendri, wat Shadow self geteel het. “Deesdae fokus hy mooi!” Hendri se stoetery, Van Wyk Arabiere, is by Rouxville in…

Die McCormick X8.680-swaardienstrekker het ’n sessilinder-Betapower-enjin van 224 kW. Die CVT-ratkas pas outomaties by die werkstoestande aan. Die trekker kan met vier of ses wiele aangedryf word en is toegerus met die jongste satelliettegnologie. Sy hysvermoë agter is 12 ton en voor 5 ton. Wat uniek is, is dat die trekker ’n dubbeldiensstelsel het — een konsentreer net op die hyserstelsels en eksterne koppelings, en die ander op die trekker self. PRYS: R3 881 miljoen. NAVRAE: Mnr. Jean Nel (Argo Industrial, Boksburg), sel 082 802 8079. Smith Power Verkope van die Strand het sy nuwe Kubota M7172-trekker vertoon. Dit is ideaal vir plantwerk, voer sny, hooimaak en spuitwerk. Dit het ’n Kubota 6,7 Commonrail-enjin en ’n KVT-ratkas wat outomaties en deurlopend die ideale ratverhouding vind vir elke taak. Vanuit die…

ONKRUIDBESTRYDING MONITOR ONKRUIDE MET KAMERAS Enige saaiboer sal beaam dat die doeltreffende gebruik van onkruiddoders ’n duur probleem is. Die regte tydsberekening van bespuitings en weerstand teen onkruiddoders maak die taak nóg moeiliker. WeedIt bied ’n oplossing vir hierdie probleme en maak ’n besparing van tot 90% moontlik, na gelang van die onkruiddruk. Hierdie tegnologie sluit in monitering van onkruide met behulp van kameras. Die kameras skyn rooi ligte op die grond wat deur die chlorofil-komponent van lewende plante weerkaats word om sodoende spesifieke kanale in die kamera te aktiveer wat daarvolgens die spuitkoppe vir akkurate bespuiting rig. Onkruiddoders word volgens die standaardmetode teen 300 liter/ha gespuit. Met Weedit se gerigte bespuitingstegnologie is dit moontlik om met 30 liter/ha weg te kom; ’n besparing van tot 90%. Weens onkruiddoders se…

Swartwoudyskaskoek Koeklaag ■ 2 ekstragroot eiers ■ 200 ml suiker ■ 10 ml vanieljegeursel ■ 60 ml water ■ 60 ml melk ■ 50 ml olie ■ 250 ml koekmeel ■ Knippie sout ■ 5 ml bakpoeier ■ 40 ml kakao Sjokoladestroop ■ 100 g donker sjokolade, gekap ■ 125 ml sterk, swart koffie ■ 60 ml kersielikeur Kaaskoek ■ 1 houer (230 g) roomkaas ■ 125 ml natuurlike volroomjogurt ■ 100 ml strooisuiker ■ 10 ml vanieljegeursel ■ 8 ml gelatien ■ 20 ml water Kersiebolaag ■ 250 ml ontpitte, vars kersies ■ 45 ml kersielikeur ■ 80 ml strooisuiker ■ 6 ml gelatien Voorverhit die oond tot 180 °C en smeer ’n losboomkoekpan van 24 cm met olie of spuit met kleefwerende kossproei. Koeklaag: Klits die eiers en…

DIE rooivleisbedryf moet sy sake agtermekaar kry sodat Suid-Afrika rooivleis kan uitvoer. Dit gaan met ’n noukeurige stelsel gepaard om alle vee te identifiseer, sê dr. Faffa Malan, bestuurder van die Herkouerveterinêre Vereniging van Suid-Afrika (RuVASA) in sy Augustusverslag oor siektes wat deur veeartse in Suid-Afrika aangemeld is. Dit is op die afgelope kongres van die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO) en die Alfaweek op Parys beklemtoon. Handelsvennote moet gerus wees dat die republiek ’n stelsel het wat diere in ’n sentrale stelsel identifiseer en dat beweging van vee nagespeur kan word. ’n Proses is reeds aan die gang om dit moontlik te maak. “Alle boere, die staat en private veeartse moet saamwerk om te verseker dat siektes, soos bek-en-klouseer en ander beheerde en aanmeldbare siektes, in bedwang gebring of uitgeroei word.” Een…

Die Departement van Handel en Nywerheid en die Department van Landbou, Bosbou en Visserye het in Augustus die nasionale strategiese raamwerk vir akwakultuur bekend gestel. Die doel van die raamwerk is om tydsgebonde aksieplanne te ontwikkel om ’n volhoubare en mededingende akwakultuursektor te ontwikkel wat tot werkskepping sal lei en voedsel produseer. Volgens die Suider-Afrikaanse Akwakultuurvereniging is die bedryf versigtig optimisties dat die strategie die broodnodige versnelde ontwikkeling van die sektor sal meebring. Luidens die raamwerk is die sektor tans gestrem deur ’n duidelike tekort aan ’n regulatoriese omgewing wat akwakultuur aanmoedig. Dit word tans gekenmerk deur ongelyke oorregulasie vergeleke met ander kosprodusente. Die Regering verbind hom vol-gens die raamwerk daartoe om duidelike en bondige doelwitte saam te stel. Hy noem ook dat die ontwikkeling van die bedryf ’n voorrangsaak…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in Mpumalanga, die Noord-Kaap en Noordwes van Augustus verlede jaar af tot Julie vanjaar. In Mpumalanga was daar ’n dalende neiging in net een distrik. Altesame 400 transaksies het 100 021 ha teen R2,911 miljard behels. Daarvan was 109 (27%) ooreenkomste van kleur, wat 33 989 ha (34%) teen R801 miljoen behels het. Die meeste transaksies (35%) was vir grond van minder as 50 ha. In die Noord-Kaap is 294 transaksies in 20 distrikte beklink. Dit het 704 573 ha teen R2,211 miljard behels. Daarvan was 34 transaksies van kleur (12%), wat 95 537 ha (13,6%) teen R387 miljoen (17,5% van die algehele waarde) verteenwoordig. Altesame 71% van die transaksies was vir grond…

28% Die dieselprys het tot dusver vanjaar met 28% gestyg, en die petrolprys met 25%. Rekord-brandstofprysstygings het begin Oktober in werking getree – R1,01/l vir petrol en R1,24/l vir diesel, wat die land se ekonomie sowat R2,5 miljard sal kos. Mnr. Layton Beard, woordvoerder van die AA, sê dit is die grootste prysstygings in die land se geskiedenis, en die skuld kan vierkant voor die deur van die chaotiese ekonomie gelê word. Lees meer op bl. 14. — Business Day R235m. ’n Wynplaas buite Franschhoek is in die mark vir die rekordprys van R235 miljoen, wat daarop dui dat praatjies oor onteiening sonder vergoeding en die droogte skynbaar nie ’n groot uitwerking op buitelandse beleggers se aptyt vir ’n trofee-wynplaas in Suid-Afrika gehad het nie. Tot dusver vanjaar is minstens…

‘ ’n Amptenaar het aan my gesê ons gaan soos Rwanda word.’ PROF. PETER DELIUS, emeritus-professor aan Wits, oor etniese en gemeenskapskonflik wat blyk uit mededingende grondeise. Bl. 25 ‘Mense sê die verlede is verby, maar die werklikheid is dat ons huidige situasie deur die verlede gevorm is.’ ADV. TEMBEKA NGCUKAITOBI, grondkenner en -aktivis, oor blywende ongelykhede in grondbesitpatrone. Bl. 24 ‘Die groot geveg gaan nou oor aan wie die bokhaar behoort.’ MNR. ISAK STAATS, hoofbestuurder van BKB se wol-en-bokhaarafdeling, oor die Lesotho-regering se uitvoerverbod op vesel. Bl. 16 ‘Kunsmis, plaag- en onkruiddoders se prys word ook van die olieprys afgelei, daarom kry boere twee vuishoue wanneer die brandstofprys verhoog word.’ MNR. PAUL MAKUBE, landbou-ekonoom by FNB, oor die reusebrandstofprysstyging. Bl. 14 ‘Die huurtermyn behoort eerder 50 jaar of langer…

Het jy iets op die hart? Skryf gerus aan ons. Die wenbrief ontvang elke week R150 met die komplimente van BKB, asook ’n versamelaarswyn van Beyerskloof. Beyerskloof se Pinotage is ’n ikoniese Suid-Afrikaanse wyn. Die bonuswenbriefprys, ’n Magnumbottel van Beyerskloof se 2016-oes, is deur die eienaar en wynpionier mnr. Beyers Truter geteken. Die droë oesjaar van dié gewilde, klassieke Pinotage het gelei tot ’n goed gestruktureerde, gebalanseerde wyn. Sê jou sê in hoogstens 300 woorde. Stuur dit aan: Die Redakteur, Brieweblad, Landbouweekblad, Posbus 1802, Kaapstad 8000. Of faks dit na 021 406 2940 of gebruik e-pos: lbw@landbou.com . Verskaf jou naam en adres, al wil jy ’n skuilnaam gebruik. Vandeesweek se wenbrief is deur ILANA MCGREGOR geskryf.…

HUURPAGTE van 30 jaar aan opkomende boere kan té kort wees om die kommersiële banksektor te oortuig dat dit genoeg sekerheid vir ’n lening bied. Pres. Cyril Ramaphosa het in sy herstel-en-stimulusplan vir die ekonomie aangekondig dat die Regering 30 jaar-huurpagte met sulke boere gaan sluit om hulle in staat te stel om finansiering te kry. Mnr. Pierre Venter, hoofbestuurder van menslike nedersettings by die Bankvereniging van Suid-Afrika (Basa), sê in reaksie daarop hoewel langtermynhuurpagte ’n vorm van sekerheid bied, word die waarde van sulke sekerheid deur verskeie kwessies bepaal. “Dit hang af of die huurpag outomaties hernu word en, indien wel, teen watter koste en met watter voorwaardes. “Terwyl dit vir beleggers aantreklik kan wees om aan die begin van die huurpag en in die vroeë fases daarvan in…

DIE plaaslike pluimveebedryf verwelkom die beskermende tarief van 35,9% teen goedkoop ingevoerde hoenderstukke uit die Europese Unie (EU). “Ons het baie lank hierop gewag,” het mnr. Marthinus Stander, voorsitter van die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging (SAPV) se braaihoenderorganisasie, gesê. Dié tarief, wat op 28 September in die Staatskoerant afgekondig is, volg op ’n tydelike beskermingstarief van 13,9% op bevrore hoenderstukke uit die EU wat in Desember 2016 in werking gestel is, maar reeds verval het. Stander sê die nuwe tarief sal baie help om die plaaslike bedryf te beskerm. Ingevolge die vennootskapsooreenkoms tussen die Suider-Afrikaanse Doeane-unie en die EU het Europese uitvoerders onbeperkte toegang tot die Suid-Afrikaanse mark. “Hulle sien geen probleem daarmee om porsies ver onder kosprys hier te stort nie, terwyl hulle hul eie onmededingende bedryf tot elke prys en…

‘Spesifieke vereistes wat die gehalte en gradering van neute betref, (gaan) ’n bepalende invloed op die bedryf hê.’ DIE wêreldwye verbruik van boomneute het oor die afgelope tien jaar met 24% toegeneem, terwyl die prys van neute in die ooreenstemmende tydperk met 473% gegroei het. Mnr. Mark Hassenkamp, direkteur van die kwekery Red Sun Hortitech, sê vanweë dié groei is dit te verstane dat makadamiaboere tot dusver net op die “hier en nou” gekonsentreer het. “Namate die mark ontwikkel en die produksievolumes toeneem, gaan spesifieke vereistes wat die gehalte en gradering van neute betref, ’n bepalende invloed op die bedryf hê,” sê Hassenkamp. Mnr. Alex Whyte van die maatskappy Green Farms Nut, een van Suid-Afrika se grootste verwerkers en uitvoerders van makadamianeute, sê markte se vraag begin verander. Daar is…

DIE lewendehawebedryf word vanjaar weer uit alle hoeke beskou op die jaarlikse Agri-Expo Livestock, wat van 11 tot 13 Oktober by Sandringham buite Stellenbosch aangebied word. ’n Aantal leiers in die veebedryf kom dra hul kennis gratis oor op die Vleisbees-inligtingsdag. ■ Die bekende veearts dr. Faffa Malan, skrywer van Landbouweekblad se gewilde Vra vir Faffa en voorsitter van die Herkouerveterinêre Vereniging, is ’n spreker by beide die vleisbees- en melkbok-inligtingsdag. Hy kom stel ook sy verbeterde Vra vir Faffa-portaal as deel van die nuwe kundiges-afdeling op Landbou.com bekend, en sal enige belangstellendes by die Landbouweekblad-stalletjie te woord staan. ■ Die bekroonde Oos-Vrystaatse vleisbeesteler mnr. Llewellyn Angus, verlede jaar se wenner in die Landbounavorsingsraad se kompetisie vir die Nasionale Vleisbeesverbeteringskudde van die Jaar, praat oor die basiese beginsels van ’n…

HY het nog nooit boere só onseker soos nou gesien nie. Dit is ongesond en in sommige gebiede selfs heeltemal irrasioneel, sê mnr. Dan Kriek, voorsitter van Agri SA. Hy sê Suid-Afrika is steeds ’n netto uitvoerder van landbouprodukte. Vir verdere groei is meer markte en veral beleidsekerheid nodig. Hy sê as ’n sektor en ’n land is daar ’n beperkte geleentheid om volhoubare oplossings vir die ingewikkelde probleme van grondhervorming te vind. “Ons moet dit saam doen en met groot erns bejeën. ’n Holistiese benadering moet gevolg word, want daar is nie een plan wat vir almal gaan werk nie.” Hy sê vennootskappe moet bevorder en gekoester word om plaaswerkers se lewensgehalte te verbeter en ook ’n nuwe klas swart kommersiële boere te vestig. “Die deure van die regerende…

Vandeesweek kyk ons na voorbeelde van onbedoelde probleme in testamente. Voorbeeld 1 “Ek bemaak my plaas aan my seun, Koos. Indien my seun, Koos, nog nie 25 jaar oud is wanneer hy van my moet erf nie, moet die plaas in ’n trust geadministreer word, deur die Trustees, hierin aangestel, aan wie ek die volgende magte verleen en die volgende pligte opdra . . .” In dié geval vind die bemaking aan Koos plaas en sal die plaas deel van sy boedel vorm en sal hy bevoeg wees om daaroor te beskik sodra hy meerderjarig (18 jaar oud) word. Die bepaling dat hy eers op 25-jarige ouderdom gaan erf, het dus nie veel waarde nie. Voorbeeld 2 “Ek bemaak my plaas aan my seun, Koos. Indien my seun, Koos, nog…

WOLPRYSE gaan na verwagting dié seisoen verder styg, maar daar is risikofaktore waarvan kennis geneem moet word, sê die Australiese buro vir landbou- en hulpbronekonomie (Abares) in sy jongste kwartaalverslag vir landbouprodukte. Luidens die verslag sal die verwagte styging in die inkomste van verbruikers in die belangrikste tekstielverbruikerslande, soos China, die Europese Unie en Amerika, steeds die wêreldvraag na fyn- en superfynwolprodukte ondersteun. ’n Risikofaktor is die voortgesette spanning tussen Amerika en China oor invoertariewe. ’n Groot persentasie van die wêreld se wol wat in China verwerk word, word as klere na Amerika uitgevoer. Tans is daar nog nie sprake van hoër invoertariewe op dié produkte nie. Dit is geen waarborg dat hoër invoertariewe op wolklere nie in die toekoms ingestel kan word indien die verhouding verder vertroebel nie. ’n…

Het die meteorologiese wetenskaplikes ons dalk so ver vooruitgeloop met navorsing dat ’n gaping ontwikkel het tussen wetenskaplike kennis en boere se geloof in voorspellings? Buiten dat seisoensvoorspellings in twyfel getrek word, bestaan ook bedenkinge oor waarskuwings oor klimaatsveranderings. Die wetenskaplike kennis bestaan natuurlik nou, maar deel van die probleem is dat mense nie aanvaar dat droogtes deel kan wees van die klimaat van ’n gebied nie. Ons moet wegbeweeg van voorspellings en eerder kyk na scenario’s soos vervat in die geskiedenis. Voorspellings bly net voorspellings. Dit is beter om na die langtermynrekords te kyk en die risiko’s daarvolgens te bepaal. Die uitwerking van klimaatsverandering is nog nie regtig duidelik in die jaarlikse totale reënval nie. Ek wil my verstout om te beweer droogtes raak minder intens as in die…

LIGGEWIG (ALGEHELE WENNER) Shannon Parker en Llamrai Asara (SA) “As ’n mens die eerste keer die woestyn inry, gaan staan party perde sommer, so stomgeslaan is hulle. Hulle dink, waar is ek nou? Al wat hulle sien, is sand. Asara was egter ’n staatmaker – sy ken sand, en het heelpad ’n sterk pas gehandhaaf.” STANDAARDGEWIG Suné Wessels en Edl Agbahr Blue Domino (Namibië) “Die Walvisbaai-rit is in ’n ander klas. Dis nie sommer vir opklim en jaag nie. Die roete is tegnies, en elke skof het ander probleme en word anders aangepak. Jy moet jou perd ken, en weet wanneer om hom te spaar en wanneer om vinnig te ry.” SWAARGEWIG Hendri van Wyk en Shadow (SA) “Swaargewigte moet voorbereid wees en goed beplan. Ons was tien dae voor…

Eeen van die beste boerderywerktuie is ’n varksnoet; dis ’n trekker wat jy kan eet nadat dit sy werk gedoen het. Só sê mnr. Angus McIntosh, ’n boer van die Spier-landgoed buite Stellenbosch in die Wes-Kaap. “ Dit het geen diesel nodig om te werk nie, geen dronk trekkerdrywer nie, en verdig jou grond glad nie. En dit bemes so ver dit beweeg.” Angus se boerdery, wat sy produkte onder die nou reeds bekende handelsmerk Farmer Angus bemark, het pas ’n charcuterie-afdeling (gerookte kouevleis) tot die rakke van sy plaasslaghuis toegevoeg. Dit is ’n welkome aanvulling tot die reeds gewilde reeks produkte, wat onder meer vleisbeenaftreksel insluit. Hulle kan nie voorbly om in die vraag daarna te voorsien nie. Die charcuterie-produkte is van vryloopvarke wat op die plaas met die…

Stuarts’ Field Guide to National Parks & Reserves of South Africa deur Chris en Mathilde Stuart. Uitgewer: Struik Nature. Prys: R300. Is jy lief vir ’n vakansie in die bos? Suid-Afrika het oorgenoeg parke en reservate om te besoek, en hierdie gids is nuttig om ’n goeie oorsig van meer as 40 bewaringsgebiede in die land te kry – van die Nasionale Krugerwildtuin tot die veel kleiner Oorlogskloof-natuurreservaat in die Noord-Kaap. Dis propvol feite oor die landskappe, plantegroei en dierelewe van elke park, gee ’n lysie hoogtepunte van elkeen en selfs ’n kort geskiedenis oor die ontstaan van die parke. In dié opsig slaag die gids beslis in sy twee doelwitte: Om die natuurlike geskiedenis van Suid-Afrika se bewaringsgebiede te beskryf én om lesers te help om soogdiere,…

INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 5,1%, of $6,95/t (R98,68/t), tot $142,87/t (R2 029/t) teenoor die vorige week gestyg. Op ’n jaargrondslag is dit 2,9%, of $4,05/t (R57,51/t), hoër. Verwagte pryse: Okt. – $143,38/t (R2 036/t), Des. – $148,02/t (R2 102/t), Mrt. 2019 – $151,02/t (R2 144/t), Mei 2019 – $153,22/t (R2 176/t). PLAASLIK: Die Safexprys van wit mielies het met 2,3% tot R2 366/t teenoor die vorige week gestyg. Die prys van geel mielies het met 4,1% tot R2 415/t gestyg. Op ’n jaargrondslag is wit mielies 24,7%, of R468/t, duurder, terwyl geel mielies 19,9%, of R401/t, duurder is. Verwagte witmieliepryse: Okt. – R2 305/t, Des. – R2 366/t, Mrt. 2019 – R2 422/t, Mei 2019 – R2 446/t. Verwagte geelmieliepryse: Okt. – R2 353/t, Des. – R2 415/t, Mrt.…

Boere behoort eersdaags toegang te hê tot Sherpa, ’n boerderybestuursprogram wat ontwikkel is om die ontwikkeling en toepassing van volhoubaarheidstrategieë te ondersteun. Mnr. David Farrell en sy span by Blue North is al ’n bykans ’n dekade lank gemoeid met die koördinering van verandering, met die klem op volhoubaarheid. Sherpa is programmatuur wat die volhoubaarheidsraamwerk van ’n boerdery, die standaarde waarna gestreef word, die planne om dié standaarde te bereik, alle bedrywighede wat in ag geneem word binne hierdie aksieplanne, en selfontleding in ’n enkele struktuur saamvat. “Sherpa is ’n aanlyn bestuurstelsel wat ontwerp is om boere by te staan in hul strategiese reis om die veerkragtigheid en lewensvatbaarheid van hul boerderye op lang termyn te versterk. In die proses om boerderye volhoubaarder te bestuur, het ons besef elke boerdery…

Ons het verlede week Landbouweekblad en die Overberg-renosterveldbewaringstrust se mees onlangse velddag by Napier gehou. Die velddae bring boere, plantkundiges en ekoloë in die veld byeen om van mekaar te leer, en maak die skaamste mense spraaksaam. Dr. Odette Curtis-Scott en haar span se enorme taak om renosterveld, een van die mees bedreigde veldtipes ter wêreld, te probeer bewaar en herstel, word saam met boere aangepak. Niemand weet hoe renosterveld gelyk het voor die mens begin paaie bou, sand myn, ploeg en vee aanhou het nie. Aanhoudende en waagmoedige eksperimente toon egter renosterveld moet soms gebrand en vir kort tye bewei kan word — weliswaar nie té straf of té lig nie — en dat boere as voogde van die grond deel van die prentjie moet wees. Soos Odette en…

‘GENOMIESE ONTLEDINGS BELANGRIKER AS VOORKOMS’ Die dae is verby dat ’n bul met ’n indrukwekkende voorkoms die hoogste prys behaal, want dit sê bykans niks van sy waarde as toekomstige teelbul nie. Die koms van genomika is besig om hierdie oudmodiese manier van bulseleksie op sy kop te keer. Landbouweekblad het onlangs by dr. Joggie Briedenhann, Suider-Afrika se Stoetteler van die Jaar, gaan kuier om te sien hoe hy met groot vrug genomiese ontledings in sy Bonsmarastoetery tussen die Kalahariduine in Namibië toepas (“Genomika loop klopdisselboom tussen die duine”, LBW, 5 Oktober 2018). GERT STEENKAMP skryf: Ek sal moeilik oortuig word deur hierdie standpunt dat voorkoms ’n klein of geen rol speel. JOGGIE BRIEDENHANN antwoord: Gert, voorkoms sal nooit geen rol speel nie, maar met nuwer genomiese tegnologie sal voorkoms…

LANDELIKE veiligheid en voedselsekerheid is en sal ’n voorrangsaak vir die SA Polisiediens bly, sê mnr. Bheki Cele, Minister van Polisie. Dit is in antwoord op ’n parlementêre vraag deur me. Cheryllyn Dudley, ACDP-LP, oor die polisie se stappe om veiligheid in landelike gebiede te verbeter, veral in die lig van ’n vlaag plaasaanvalle die afgelope tyd. Sy noem spesifiek ’n bejaarde egpaar wat in Julie in die vroeë oggendure op hul plaas by Tarlton naby Krugersdorp aangeval en met kookwater verbrand is, en ’n ander voorval dieselfde dag waar ’n egpaar in hul plaashuis naby Koster vasgebind en beroof is. Cele sê in sy antwoord ’n nasionale gesamentlike operasionele en intelligensie-struktuurkomitee bestaan reeds etlike jare. Dit bestaan uit verskeie belanghebbers en vergader kwartaalliks –die laaste vergadering was op 16…

DIE reusegetal onafgehandelde waardasies by die Waardeerder-generaal het die Departement van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming gedwing om sedert twee maande gelede alle nuwe grondwaardasies van eiendomme wat die departement vir grondhervorming wil aankoop, via die departement se provinsiale kantore aan private waardeerders uit te kontrakteer. Die lang vertragings met die afhandeling van waardasies uit sy kantoor het dit ook nodig gemaak dat die departement nuwe spertye moes instel om seker te maak dat grondtransaksies tussen die Regering en private verkopers tydig afgehandel kan word. Luidens ’n omsendbrief van me. Rendani Sadiki, die departement se waarnemende direkteur-generaal, gedateer 3 Augustus 2018, is tydelike maatreëls nodig “om die huidige stadige pas van waardasies in die departement op te los”. Dié maatreëls sal geld “tot op die datum dat die kapasiteitsgebreke in die…

VAN Suider-Afrika se voorste veeboere is dit eens dat elke Veeskool waardevolle inligting vir veeboere bied wat hulle prakties kan toepas om hul boerderye te verbeter. Mnr. Mecki Schneider, Brahmanboer van Grootfontein in Namibië en ’n voormalige Suider-Afrikaanse Stoetteler van die Jaar, het nog elke jaar die Veeskool bygewoon en gaan vanjaar die tiende keer daar wees. Hy sê hy weet uit ondervinding hy gaan wéér sinvolle inligting plaas toe neem wat hy in sy boerdery kan toepas. Die laaste vyf skole het gefokusde temas gehad, en Schneider sê een van die Veeskole wat op die nuutste tegnologie vir presisieboerdery toegespits was, het hom ’n hupstoot gegee om sy koeikudde te verbeter. ’n Ander jaar is op netto voerinname gekonsentreer en daarna het hy en mnr. Ebbi Fischer hul eie…

DIE forensiese ondersoekeenheid Agri Inspec gaan waarskynlik binnekort ingespan word om te verseker dat die korrekte heffings en teenstortingstariewe op ingevoerde knoffel (vars en gedroog) betaal word. Mnr. Bertus van Heerden, besturende direkteur van Agri Inspec, het op die Knoffelkwekersvereniging se kongres buite Pretoria gesê dit is gewoonlik plaaslike boere wat die swaarste getref word deur skelm invoer. Daarom is die meeste van Agri Inspec se kliënte, soos die Rooivleisprodusente-organisasie, die Melkprodusenteorganisasie, die Suikervereniging van Suid-Afrika en Aartappels SA, aan die begin van die waardeketting. “Daar is gewoonlik vier maniere waarop invoerders heffings probeer vermy – die waarde word onderverklaar, die volume word onderverklaar, verkeerde besonderhede oor die land van oorsprong word verstrek of verkeerde besonderhede oor die soort produk word verklaar,” sê Van Heerden. “Soms word produkte ingevoer en…

DIE onderdrukking van die armste en kwesbaarste huishoudings in kommunale gebiede is erger as onteiening sonder vergoeding, sê dr. Aninka Claassens, direkteur vir die sentrum vir grond en verantwoordbaarheid aan die Universiteit van Kaapstad, oor die houvas wat tradisionele leiers oor die nagenoeg 17 miljoen mense in voormalige tuislande het. Sy waarsku dat die wetsontwerp oor tradisionele en Khoisanleierskap, wat tans in ’n finale stadium van goedkeuring is, die magte van tradisionele leiers verder sal verstewig. Sy sê die meeste grond in die voormalige tuislande behoort aan die staat. ‘Daar moet ook voorsiening vir behuising en sake-ondernemings wees.’ Sy het veral uitgevaar teen tradisionele leiers wat wederregtelik ooreenkomste met mynmaatskapye aangaan en só mense ontneem van die grond waarop hulle woon. Volgens wet kan die Departement van Minerale Regte net…

DIE verswakking van die rand op die eerste paar veilings van die nuwe wolverkoopseisoen het die wolmark ’n goeie hupstoot gegee. Cape Wools se Merino-aanwyser het sedert die openingsveiling van die 2018-’19-seisoen tot rekordvlakke gestyg. Die geldeenheid het onverwags weer begin versterk, wat pryse laat terugsak het. Op die veiling van 26 September het die aanwyser op R229,28/kg (skoonwol) gesluit. Dit is steeds 29% hoër as op die ooreenstemmende veiling die vorige seisoen ( GRAFIEK 1 ). In Australië, waar ’n sterker dollar ook die mark beïnvloed het, is die aanwyser op aanmerklik hoër vlakke as verlede seisoen ( GRAFIEK 2 ). Ontleders sê die voortgesette goeie pryse en sterk vraag kan in ’n groot mate toegeskryf word aan kommer onder verwerkers oor die uitwerking van die voortslepende droogte en…

VOLGENS Australië se jongste vooruitskatting gaan produksie weens die droogte na verwagting tot 322 miljoen kg daal. Dit is selfs laer as in 2015-’16 toe produksie op 325 miljoen kg te staan gekom het. Australië het tydens die wolbloeityd in die laat 1980’s toe wolpryse op rekordvlakke was, meer as 800 miljoen kg wol per jaar geproduseer. In 1989-’90 is ’n rekordproduksie van 1 030,9 miljoen kg aangeteken. Suid-Afrika se produksie het in dieselfde seisoen op 96,9 miljoen kg gestaan en die seisoen daarna tot 101,7 miljoen kg gestyg. Die bodem het kort daarna uit die mark geval weens politieke gebeure in die wêreld se twee grootste wolverbruikerslande. In China het die bloedblad op Tiananmen-plein in Junie 1998 ná die studente-opstand buitelandse beleggers laat onttrek, wat die land sonder buitelandse…

A ltesame 164 ruiters en hul ondersteuners het verlede maand by die Walvisbaai-skouterrein bymekaargekom vir die Internasionale Federasie vir Ruiterkuns (FEI) en die Namibiese Uithouritvereniging (Nera) se Afrika-uithouritkampioenskap. Party Suid-Afrikaners het die lang tog na Namibië oor drie dae aangepak en ’n hand vol internasionale deelnemers uit onder meer Slowakye se reis was nóg langer. Dié uithourit van 122 km word op een dag in vier skofte gery. Mnr. Mike Bredenkamp, die FEI se tegniese afgevaardigde, het die dag voor die wegspring die roete, struikelblokke en weervoorspelling met deelnemers bespreek. Ruiters vaar die woestyn met bakkies in om die duine van naby te bekyk, want om hierdie rit veilig te voltooi, verg beplanning. “Vanjaar gaan een van daai op-die-voete-ritte wees,” het die voormalige Walvisbaai-wenner Pierre de Wit gesê. In die…

In die swaarste kleigronde op mnr. Scott Gonnerman se plaas kos dit 50 mm water slegs sewe minute om in die grond te sypel. ’n Dekade gelede het dit ’n uur geduur vir 12 mm water om in dieselfde stuk grond in te sak. Gonnerman, ’n vierdegeslag-boer by Waco in die deelstaat Nebraska, Amerika, het hierdie merkwaardige verbetering bewerkstellig deur sy grond oor die afgelope dekade nie fisiek of chemies te versteur nie. Hy het ook diverse dekgewasse en ’n veefaktor by sy mielies, sojabone en kleingraanrotasies ingebring, wat die inhoud van organiese materiaal van 2,5% tot 3,5% verhoog het tussen verskillende landerye. Dit is bykans ’n verdubbeling sedert ’n dekade gelede. “Ek glo winsgewendheid is 100% afhanklik van grondgesondheid. Te veel boere is afhanklik van produksiemiddele om ’n wins…

Die syfers is oorweldigend – ’n voerkraalonderneming wat bykans ’n miljoen beeste per dag voer, 2 miljoen per jaar afrond en vleis sonder hormone, antibiotika en dierereste lewer. Die Five Rivers Cattle Company is een van die Amerikaanse boerderye wat vanweë sy omvang eerder as ’n maatskappy beskryf kan word. Dit was een van my besoekpunte buiten Leachman Cattle Company en Cherokee Cattle Ranch. VOERKRAAL- EN PLAASINDEKS Mnr. Jim Leachman, wat ’n paar jaar gelede ’n genooide spreker op die Aldam-veeskool in die Vrystaat was, het die Leachman Cattle Company in Fort Collins, Colorado, begin nadat hy in 2003 van Montana af daarheen verhuis het. Hierdie groot beesboer beoog om vanjaar altesaam 1 800 bulle te evalueer en te verkoop. Hy boer met swart Angus-, rooi Angus- en Stabilizer-beeste. Laasgenoemde…

POEIERMELK NIE GESKIK VIR HANSLAMMERS Kan ’n mens gewone poeiermelk gebruik om hanslammers groot te maak? Melk soos dié wat jy in ’n supermark koop en met water aanmaak. Ek het ’n produk gesien wat volroompoeiermelk is en wat jy aanmaak en oor jou pap kan gebruik. Dit is blykbaar gewone melk in poeiervorm. Ek het nie vars melk nie en kon nie ’n plaasvervanger kry wat spesifiek vir lammers of kalwers gemaak is nie. Poeiermelk wat vir menslike gebruik verkoop word, moet liefs nie vir die grootmaak van kalwers en lammers gebruik word nie omdat dit nie al die noodsaaklike voedingstowwe, minerale en vitamiene, en ook nie in die regte verhouding, bevat nie. Wanneer hierdie tipe poeiermelk gebruik word, kom diarree dikwels voor. In die geval van lammers is…

Jy het destyds onthale in Pretoria beplan, en nou woon jy op Steynsburg. Is dit danksy die liefde? Ja, ek is gebore en het skoolgegaan op Ventersdorp. Ná skool het ek voedseldiensbestuur gestudeer en tien jaar lank (van 1993 tot 2003) onthale beplan vir die burgemeester van Pretoria. Ná ’n warrelwind-romanse van sowat vier maande is ek en Roelof, ’n veeboer (Dorpers en Nguni’s), getroud. Ons tweeling is vanjaar in graad 7 en gaan in Bloemfontein skool. Wat het jou gemotiveer om Karooplaas te begin? Die gebou behoort aan my skoonma, wat die ruimte langs die Caltex-vulstasie wou verhuur. Die ruimte was voorheen ’n vertoonlokaal vir motors, maar staan al jare lank leeg. Die tweeling is al in graad 2 koshuis toe en ek was eintlik ’n bietjie verveeld by…

Hy is . . . ‘my toevlug en my bergvesting, my God op wie ek vertrou . . .’ Iemand wou by my weet of dit sonde is as jy bang is vir die Here. Ek het aangevoel dis een van daardie vrae wat ’n mens nie met ’n vinnige “ja” of “nee” kan afhandel nie. Ek het versigtig gevra waarom hy so iets vra. Sy antwoord het min of meer so geklink: “Ek glo vas ek is ’n kind van die Here en doen sekere dinge – kom ons noem dit godsdienstige praktyke – wat as getuienis kan dien dat ek as Sy kind wil leef. Maar dan is daar die verkeerde dinge wat my laat wonder wat die Here van my dink en of Hy my nie die…

Uieboere in die noordelike streek lewer steeds uie aan die mark. Volgens mnr. Wayne Torlage, direkteur van RSA Markagente in Durban, is die prys vir die beste uie steeds sowat R50 per 10 kg. Mooi, eerstegraadse uie behaal R35 tot R40 per 10 kg in Durban, terwyl pryse in die res van die land onder druk bly. “In Johannesburg is die prys effens laer. Vir mooi uie behoort jy R30 tot R35 per 10 kg te kry en vir top-uie R40 per 10 kg,” sê Torlage. Volgens mnr. Kolver Mülke, voorsitter van die Noord-Kaapse Uieprodusente-organisasie, is dit te vroeg om ’n voorspelling te waag vir die komende somerproduksietyd. “Ons uiproduksie is vyf tot tien weke later as normaalweg vanweë die koue winter, maar tans lyk die oes goed. Dit is…

GAUTENG CARLETONVILLE KOPJESKRAAL (517), 111 ha, aan HES Environmental Services, van J.A. Campbell, R3 500 000. PRETORIA DE ONDERSTEPOORT (300), 53 ha, aan Nilostar Ten (Edms.) Bpk., van Northern Cape Milling Co (Edms.) Bpk., R625 000. KLIPDRIFT (90), 31 ha, aan D.B. Rowe, van Ngwe Village (Edms.) Bpk., R1 700 000. KROKODILSPRUIT (290), 21 ha, aan Stanley Arthur Best-trust, van W. Hankusz, R840 000. KWAZULU-NATAL PIETERMARITZBURG STOCKLANDS AND OAT-LANDS(878),70ha,aan Grimmid (Edms.) Bpk., van T.P. Chaplin, R7 900 000. ULUNDI KONINGSKROON (447), 263 ha, aan die nasionale Regering van die Republiek van SA, van K.W. Ezemvelo, R4 150 000. UNDERBERG DRIEFONTEIN (1389), 20 ha, aan N.A. Choveaux, van P. Carrick, R2 100 000. LIMPOPO DENDRON ROUWOUT (1251), 141 ha, aan J.D. Venter, van Shiawela Game Lodge, R1 000 000. ROUWOUT (1251),…

Die sybokhaarbedryf beleef tans ’n baie goeie seisoen met volumevlakke wat baie dieselfde is as verlede seisoen, terwyl pryse hoër is. Mnr. Riaan Marais, media-en kommunikasiebestuurder van Sybokhaar Suid-Afrika, sê produksiegewys beloop vanjaar se skeersel sowat 2,4 miljoen tot 2,5 miljoen kilogram. Die totale waarde van uitvoer in 2017 was R1,5 miljard. Marais meen die huidige seisoen kan weer op daardie vlak eindig. “Dit kan selfs effens hoër wees weens die goeie pryse wat boere tans kry. Die totale inkomste van die bedryf word egter eers ná die laaste veiling vanjaar bepaal. Daar is nog drie veilings oor,” sê hy. “Die veiling wat einde September gehou is, het ’n gemiddelde prys van R292,27/kg gelewer. Vergeleke met die ooreenstemmende veiling verlede jaar, toe die prys R202,34/kg was, was daar ’n styging…

BOEREDAE 23 OKTOBER: RPO Limpopo se vee- en wilddiefstalvoorkomingsforum. Web: www.rpo.co.za 24 OKTOBER: Mango-studiegroepdag, Hoedspruit en omgewing, Hengelklub Hoedspruit. Web: www.rsa.co.za 25 OKTOBER: Lusern-inligtingsdag, aangebied deur Pendoringboerdery en die Nasionale Luserntrust. Brits. Christo, sel 076 526 2732. 1 NOVEMBER: RPO Limpopo se dieregesondheidsforum. Web: www.rpo.co.za EKSPO’S EN ANDER 16 OKTOBER: MTE Pongola suiker-, landbou- en industriële ekspo. Tel. 011 579 4940, e-pos: andrew@interactmedia.co.za 18-20 OKTOBER: PMA Freshberaad en ekspo. Orlando, VSA. Lindie Stroebel, e-pos: lstroebel@pma.com 24-26 OKTOBER: Regeringsvoorsieningskettings: Nuutste neigings en strategieë. Pretoria. Web: www.agbiz.co.za 25-27 OKTOBER: Langkloof Bloeiselfees, Joubertina. Michelle Terblanche, tel. 083 788 3648, e-pos: hanulis15@yahoo.com 27-28 OKTOBER: Kelrn-bergfietsuitdaging (60 km). Barkly-Wes. Koos Badenhorst, e-pos: koos@kelrn.net, sel 083 451 1003. 28 OKTOBER: Groote Postmarkie, Darling. Tel. 022 451 2202, e-pos: info@iloveyzer.co.za 31 OKTOBER: Wetenskapdag, Wêreldpluimveewetenskap Internasionaal. Raad vir…