Indholdsfortegnelse for 28-Jun-19 i Landbouweekblad

Namate Brittanje afstuur op ’n morsige egskeiding van sy grootste handelsvennoot op 31 Oktober, sal hy desperaat wees om nuwe betrekkinge te vestig. Dit sluit in vervangingsooreenkomste vir nagenoeg 40 ooreenkomste met sowat 70 lande, Suid-Afrika inkluis, waarvan Brittanje lid is vanweë sy lidmaatskap van die Europese Unie (EU). Voor die einde van sy termyn het dr. Rob Davies, minister van handel en nywerheid, Suid-Afrikaners probeer gerusstel dat die regering dinge “baie fyn dophou” en aan reëlings werk om te verseker handel met ons grootste vennoot word nie ontwrig nie. Die waarskynlikste scenario is dat indien Brittanje die EU verlaat, daar nie ’n plaasvervanger sal wees om ons motorvervaardigers te beskerm nie. Dít behoort waarskynlik heel bo-aan Davies se opvolger, mnr. Ebrahim Patel, se agenda te wees. Hoewel dit maklik…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Grond: Só lyk realistiese scenario ■ Hier’s hoe masjienleer koskrisis kan help oplos ■ Drie top-telers gaan Botswana só rooi verf ■ Herlewingslandbou: Eers dekgewasse, nou ‘vanggewasse’ ■ Planterkoning brei sy arsenaal uit SPESIAAL ■ Oos-Kaap, Besproeiing GESIN ■ 100 jaar van diep spore in die Langkloof GROOTVEE Die Bonsmara staan besonder sterk in Suid-Afrika, en nou wil ’n hand vol telers Botswana rooi verf. Volg hul spoor van Francistown tot Serowe en Orapa (en Suid-Afrika) op soek na topteelmateriaal en bewese bestuursmetodes, en lees hoe hulle die probleme van boer in die buiteland oorkom.…

In die berig “Pryse styg sterk” (L BW , 24 Mei 2019, bl. 93) is die prys vir koeie met kalwers op die veiling van mnr. Willie Becker se Nedibest-stoetery verkeerd aangedui. Koeie met kalwers het gemiddeld R95 000 behaal. Met die oplossings van Blokraaisel 1538 en Blokraaisel 1539 in L BW van 21 Junie 2019 is die verkeerde kompetisievraag by die regte antwoord gegee. Die regte vraag vir Blokraaisel 1538 is “Watter veesoort skuil in die blokraaisel?” met die antwoord melkrasbeeste, en vir Blokraaisel 1539 is dit “Watter wildsoort skuil in die blokraaisel?” met die antwoord kameelperd. Landbouweekblad korrigeer graag onjuisthede in artikels en nuusberigte. Stuur inligting oor regstellings aan Jan Bosman, Landbouweekblad, Posbus 1802, Kaapstad 8000; e-pos: jan.bosman@landbou. com; tel. 021 406 3183.…

TERW YL die suikerbedryf van een terugslag na die volgende steier, is die Suid-Afrikaanse Suikerrietkwekersvereniging onder sy nuutverkose voorsitter, mnr. Rex Talmage, hoopvol dat ’n reddingsplan nou met die inspraak van nuwe kabinetslede by die departemente handel en nywerheid en landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling sy beslag kan kry. Dis nie duidelik hoe die skandaal waarin die genoteerde suikerverwerker Tongaat Hulett hom bevind weens twyfelagtige finansiële rapportering, die bedryf as geheel gaan raak nie. Die maatskappy se suikerproduksie verteenwoordig 27,5% of 600 000 ton van die land se totale suikerproduksie. Die maatskappy het onlangs verhandeling van sy aandele op die JSE én die Londense aandelebeurs opgeskort nadat ’n interne ondersoek probleme met sekere sakepraktyke onthul het. Tongaat Hulett het nie gereageer op ’n vraag van Landbouweekblad of verdere interne prosesse…

SWAAR reën in die Midde-Weste van Amerika – die vernaamste mielieproduserende streek in dié land – het mielie-aanplantings vertraag en die kleinste Amerikaanse mielie-oes in vier jaar word voorspel. Die Amerikaanse departement van landbou het bekend gemaak dat boere teen 9 Junie nog net 83% van hul beplande hektaar beplant het, teenoor 99% in die ooreenstemmende tyd verlede jaar. Die departement het sy oesskatting tot 348 miljoen ton verlaag, wat 9% laer is as die skatting in Mei. In die stad Atlanta in die deelstaat Georgia is die meeste reën op een dag tot dusver aangeteken toe meer as 100 mm verlede Saterdag gemeet is. Mnr. Luan van der Walt, ekonoom van Graan SA, sê die Amerikaanse skatting wat met sowat 34,3 miljoen ton vanaf die vorige skatting verlaag is,…

TERWYL die Zuma-bondgenote in die regerende party hulle gedra soos hiënas en aasvoëls wat om ’n siek olifant sirkel, is daar etlike ligpunte in pres. Cyril Ramaphosa se kabinet. Die kabinet is eintlik ’n kompromis-bestuurskomitee wat die regerende alliansie verteenwoordig. Só het prof. Anthoni van Nieuwkerk van die Universiteit van die Witwatersrand se skool vir regeerkunde op Mpumalanga Landbou se kongres gesê. Volgens hom is die belangrikste kabinetslede dié individue op wie Ramaphosa staatmaak om sy herstelprogram deur te trek. In dié verband het hy die volgende mense as die belangrikste groepering in die Ramaphosakamp geïdentifiseer: mnre. Tito Mboweni en David Masondo by finansies; Ebrahim Patel by handel, nywerheid en ekonomiese ontwikkeling (“ek het my bedenkinge oor hom”); Pravin Gordhan by openbare ondernemings; Thulas Nxesi by werkskepping en arbeid; mee.…

ALTESAME 44% van die Suid-Afrikaanse appel-oes word uitgevoer. Om dit winsgewend en suksesvol te kan doen, is atmosferiese koelopberging van toenemende belang, omdat lande wat met Suid-Afrika op wêreldmarkte meeding, op groot skaal deur dié tegnologie hul voorraad op die wêreldmark plaas. Só het mnr. Jacques du Preez en me. Mariëtte Kotze, onderskeidelik bestuurder vir handel en markte en bedryfsbestuurder by Hortgro, op die Hortgro-simposium op Somerset-Wes gesê. Suid-Afrika lewer 17% van die Suidelike Halfrond se appels, wat sowat 1% van die totale wêreldproduksie uitmaak. Daarvan word 25% deur die plaaslike mark opgeneem, 31% verwerk en 44% uitgevoer. Sowat 5,8 miljoen ton appels word in die Suidelike Halfrond geoes. Du Preez het gesê Suid-Afrika kyk na nuwe uitvoermarkte, veral lande in Suidoos-Asië. In dié stadium gaan 62% van die plaaslike…

DIE statutêre heffing vir 2020-’21 in die rooivleisbedryf, wat volgens mnr. Koos van der Ryst, voorsitter van die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO), tans 0,05% van die omset in die primêre sektor beloop, het op die Rooivleisabattoirvereniging (RVAV) se konferensie buite Stellenbosch in die soeklig gekom. Van der Ryst het op die konferensie gesê ingevolge die huidige bedeling is min produsente in die rooivleiswaardeketting daartoe in staat om ’n wins te toon. Wins en kontantvloei is onder groot druk. “Ons moet hoër winsmarges in die waardeketting behaal. Dit moet die gemeenskaplike doel van ’n toekomstige heffing wees.” Van der Ryst het gesê die hele proses moet by die rooivleisprodusent begin. “Daar is geleenthede om beter marges moontlik te maak, maar finansiering is nodig om die bedryf vorentoe te vat. Sekere ingrypings moet dus…

Boere moet hulself toespits daarop om hul boerderye produktief te hou en uit te brei pleks daarvan om toe te laat dat ander faktore hul aandag aflei, het mnr. Dan Kriek, voorsitter van Agri SA, onlangs aan Overbergse boere gesê. “Moenie na al die doemprofete op sosiale media luister nie. Die kans dat die ekonomie sy tol op boere gaan eis, is honderd keer groter as dat die politiek dit gaan doen.” Kriek, wat ’n gesamentlike byeenkoms van die distrikslandbouvereniging Overberg en die landbouvereniging Stanford naby Stanford toegespreek het, sê wat boere op hul plase gaan hou, is persoonlikheidseienskappe en organisasievermoëns, nie eksterne faktore nie. “Volgens navorsing wat gedoen is oor die ses dinge wat goeie boere van die res onderskei, maak geesdrif, beplanning, voorbereiding, toewyding, vasberadenheid en die vermoë…

LIGGING Riversdal, Wes-Kaap SUID-KAAPSE SAALPERDKAMPIOENE 1 Grootkampioen-plesierperd (vyfgang), Handsome Warrior. Vertoner: Christiaan Theunissen. Eienaar: Theunissen-gesin (082 772 1400), Swellendam. 2 Grootkampioen-plesierperd (driegang), Highland Dances. Eienaar en vertoner: Me. Elizabeth Kretchner (083 252 4562), De Bosch, Stellenbosch. 3 Grootkampioen-ryperd (driegang, kinders), Don Perignon. Vertoner: Junieka Hugo. Eienaar: Mnr. Junior Hugo (082 575 5552), Tears & Roses, Paarl. 4 Grootkampioen-parkperd (driegang), French Samurai. Eienaar en vertoner: Me. Sonja Hellinger (082 894 8075), Courcevel, Franschhoek. 5 Grootkampioen (enkeltuig), Space Drive. Vertoner: Mnr. Willem Roux. Eienaar: JMW-trust (079 706 0981), Porterville. 6 Grootkampioen (siertuig), Broadway Queen. Eienaar en vertoner: Me. Tania Nieuwoudt (082 487 9861), Tears & Roses, Paarl. 7 Grootkampioen (driegang), Space Spider. Vertoner: Mnr. Adriaan Odendal. Eienaar: Mnr. Wim Bester (082 567 5726), De Bosch, Stellenbosch. 8 Grootkampioen (vyfgang), Supreme Cortez. Vertoner:…

Link Seed word 100% deur Limagrain besit. Dit beteken die maatskappy het toegang tot wêreldwye navorsing en kiemplasma waarmee hy die Suid-Afrikaanse graanbedryf met mening kan aandurf. Danksy dié nuwe hulpbronne is die mieliekultivar LG 501 tot die kuilvoermark toegevoeg. Hierdie kultivar is die afgelope seisoen met groot welslae in die hoofproduksiegebiede getoets. Uitstekende resultate is onder besproeiing en droëlandtoestande verkry. By Hurwitz Farming in die distrik Ermelo in Mpumalanga het dit onder besproeiing 45,8 t/ha nat gewig gestroop, teenoor die kweker se voorkeurkultivar wat slegs 36,6 t/ha gelewer het. In die distrik Howick in Kwa-Zulu-Natal het dit op droëland 75 t/ha nat gewig gestroop, teenoor die voorkeurkultivar wat 65 t/ha gelewer het. Die voginhoud met stroop was 54,29% vir LG 501 en 58,65% vir die mededingende kultivar. Indien die…

Liefste Ma, miskien is ek nou besig om ’n bietjie mosterd ná die maal te bring, maar ek het so ’n behoefte om, etlike jare ná jou heengaan, weer ’n bietjie met Ma te gesels. Ja, ek erken met selfverwyt dat ek dit moes gedoen het toe Ma nog in lewende lywe hier was. En tog voel ek, hoe ouer ek word, of Ma nog maar altyd hier by ons is. Ek leef in die herinneringe wat soos vars blomme elke dag op my tafel staan. In my geselsie vandag, gesels ek sommer so van “hart tot hart” met al die ma’s wat was, is en nog sal wees. Ek nooi ons lesers om saam te gesels – jou eie storie met jou eie ma. “Waar sal ek begin? Daar…

BOEREDAE 3 JULIE: Val-boeredag. Toerusting en demonstrasies. Aangebied deur die Watervalboerevereniging. Buite Stander-ton. Hardus, 083 230 2721; Frederik, 072 160 4824; web: www.valboeredag.co.za 6 AUGUSTUS: NWKV-reproduksie-inligtingsdag, Albertinia. Tania Lusse, 028 212 3160; Jannie Fourie, 083 564 1105. 19 AUGUSTUS: Tafel- en-droogdruif-inligtingsdag, Bushfellows, Groblersdal. 021 889 6311/2,e-pos: sasev@sasev.org, web: www.sasev.org 28 AUGUSTUS: Die Noord-Vrystaatse SAVM-klub se boeredag en veiling met die samewerking van die boerevereniging van die Rooi Skool, Kroon-Boma, Kroonstad. Neline Pienaar, 082 440 4492, e-pos: Bennieneline@eleo.co.za 30 AUGUSTUS: Werksessie saam met prof. Johan Willemse, Bloemfontein. Tema: Vooruitsigte vir die graan- en vleismark. 083 381 8011, e-pos: marlene@jomar.co.za 10 SEPTEMBER: Bewaringslandbou-boeredag, Holmdene naby Standerton. Plaaslike en internasionale kenners, geenbewerkingspraktyke in Argentinië, werktuie en tegnieke. Hendrik Jordaan, WhatsApp: +54 11 4307 6412, e-pos: consultancy@laurik.com.ar FEESTE, EKSPO’S 30 JUNIE: Clansthal-wintermark, KwaZulu-Natal. Liz…

4 miljoen ton Ethiopië, Afrika se grootste koffieprodusent, sal na verwagting dié seisoen 4 miljoen ton koffie (in sakke van 60 kg) uitvoer, volgens die Amerikaanse departement van landbou in Addis Abeba. Dit is danksy groter aanplantings en beter opbrengste. Die verwagte oes van 7,35 miljoen ton is 1,4% hoër as die vorige seisoen. Daarvan sal net meer as die helfte na verwagting uitgevoer word. Die uitvoer sal 0,5% meer beloop. Die verwagte opbrengs van 0,82 t/ha is wel beduidend laer as die regering se teiken van 1,1 t/ha. — Reuters -24% China se sojaboon-aankope van 7,36 miljoen ton verlede maand was die laagste in vier jaar, sedert Mei 2015. Sojaboon-invoer het in Mei vanjaar op ’n jaargrondslag ook met 24% gedaal, volgens plaaslike doeane-inligting. Dit is veroorsaak deur die…

‘Dit is net weer ’n bewys van hoe belangrik ’n goeie inligtingsnetwerk vir die polisie en veiligheidstrukture is.’ DR. JANE BUYS, veiligheidsrisiko-ontleder van Vrystaat Landbou, oor die vastrek van vyf voornemende plaasaanvallers. Bl. 14 ‘Sonder hulp kon dit katastrofiese gevolge vir die bedryf ingehou het.’ MNR. COBUS DE KLERK, voorsitter van die SA Sybokhaarkwekersvereniging, oor die waarde van skenkings droogtehulp aan boere tydens die droogte. Bl. 17 ‘Die huidige El Niño-neigings kan die kans op lentereën verbeter as dit gaan voortduur en nie na neutraal beweeg nie.’ MNR. JOHAN VAN DEN BERG, klimatoloog by Santam Landbou, oor die onseker weervooruitsigte vir die lente. Bl. 18 ‘Dit sou ’n ramp wees as beken-klouseer van kudde tot kudde versprei.’ DR. DANIE ODENDAAL, veeartsenykundige konsultant, oor hoekom die kartering van buffelkuddes deurslaggewend is…

Die Suid-Afrikaanse landbou se bruto produksiewaarde kan teen 2021 en 2022 alle verwagtinge oorskry omdat dit op langer termyn al hoe beter sal gaan. Só het mnr. Wessel Lem-mer, senior landbou-ekonoom by Absa Agribesigheid, op die Wes-Kaapse Rooivleisprodusente-organisasie (RPO) se jaarvergadering op Laingsburg gesê. Hy het gesê die gemiddelde groei in die Suid-Afrikaanse rooivleis-produksiesektor is bogemiddeld en word ondersteun deur rooivleisuitvoer, asook dié van wolpryse en grane. HENNIE EN ZELDA NIEHAUS skryf: Dis net hartseer dat lamsvleispryse die minste groei getoon het, terwyl dit die bedryf met die hoogste risiko is. Maak dit sin? In die land van die blindes bly eenoog koning. AMANDA NELSON skryf: Jammer, maar die nuus vanaand het nie ’n rooskleurige prentjie geskep nie. Met al die plaasmoorde en grondonteiening dink ek nie ons land kan…

TE midde van ’n bloedbad op plase die afgelope twee maande kon mnr. Bheki Cele, minister van polisie, nog nie tyd inruim om toe te sien dat die hersiene landelike veiligheidsplan bekend gestel word nie. Dié plan, wat veiligheidsmaatreëls vir plase insluit, sal na verwagting in Julie of Augustus in Noordwes bekend gestel word. Die plan sou al in Februarie in werking gestel word, maar is uitgestel, toe na Mei verskuif, en weer uitgestel. Die rede was elke keer blykbaar omdat Cele nie beskikbaar was nie. Teen druktyd (14 Junie) was daar volgens statistiek van Afri-Forum reeds 196 plaasaanvalle vanjaar, waaronder 22 moorde. Die moord op ’n Stellenbosse wynboer, mnr. Stefan Smit van Louiesenhof, het selfs internasionale nuusopskrifte gehaal. Steeds was daar op presidensiële en ministeriële vlak geen uitsprake teen…

DIE versekeringsbedryf het begin Junie ’n voorlegging vir die subsidiëring van indeksgebaseerde versekering van oeste en vee aan die tesourie gelewer. Mnr. Andries Wiese, hoof van landbou by Hollard Insurance, het op die Nasionale Wolkwekersvereniging (NWKV) se kongres in Port Elizabeth gesê die voorlegging bevat die breë konsep oor hoe sulke versekering kan werk. Hy het ná die tyd aan Landbouweekblad gesê hoewel die voorlegging deur ’n proses by tesourie moet gaan, is hy versigtig optimisties omdat me. Thoko Didiza nou minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling is. “Sy het tien jaar gelede die behoefte raakgesien dat boere, en spesifiek kommunale en opkomende boere, nie toegang het tot konvensionele versekering nie en blootgestel is aan allerlei rampe.” Volgens Wiese het sy die versekeringsbedryf toe gevra om oplossings te ondersoek.…

DIE versekeraar Liberty sê die meeste van sy eise uit die Vrystaat is van boere. Tot 21,5% van alle versekeringseise in die Vrystaat in 2018 is deur boere ingedien, vergeleke met 13,2% deur sakelui, 8% deur bestuurslui en 5,2% deur pensioentrekkers. “Die rede vir die groot aantal eise van boere is waarskynlik omdat die landbousektor ’n groot deel van ons teikenmark in die Vrystaat uitmaak,” het me. Kresantha Pillay, produkhoof by Liberty Lifestyle Protector, op ’n voorlegging oor Liberty se jongste eisstatistieke vir 2018 in Bloemfontein gesê. Dié versekeraar stel jaarliks sy statistieke bekend om ’n beter begrip te vorm van die risiko’s wat sy kliënte in die gesig staar. Tot 78% van die eise wat deur Vrystaatse boere ingedien is, was vir lewensversekering. Altesaam 18,6% is uitbetaal as dekking…

DIE DA en die ANC het albei die grondhervormingskwessie in die onlangse verkiesing onderskat en kon nie met werkbare oplossings vorendag kom nie. Dit het tot groter steun vir partye soos die EFF en die Vryheidsfront Plus gelei, asook vir organisasies soos AfriForum en die BLF (Black First Land First). Só meen me. Lindiwe Mazibuko, voormalige parlementêre leier van die DA en deesdae uitvoerende direkteur van die Apolitical Academy. Sy was in Bloemfontein die hoofspreker op ’n seminaar van die beleggingsgroep PSG vir plaaslike beleggers en finansiële adviseurs. Sy meen grondhervorming gaan soos ’n albatros om die nek van groot politieke partye bly hang, tensy hulle die kwessie daadwerklik aanpak. “Hierdie kwessie gaan nie oor grondbesit, ekonomiese beleid of selfs behuising nie. Dit gaan eerder oor hoe ons oor onsself…

K AN die spuitprogramme in die vrugtebedryf en ’n gesonde byebedryf versoen word? Die gifkenner dr. Gerhard Verdoorn van CropLife meen dit is moontlik en haalbaar, mits dit met goeie beplanning en die korrekte aanwysings gepaardgaan. Hy het op die Hortgro-simposium op Somerset-Wes gesê wanneer boere hul spuitprogramme beplan, moet hulle ook vooruit dink wat die gevolge daarvan vir die byebevolking gaan wees. “Moenie net begin spuit nie. Dink en beplan noukeurig.” Gebruik net spuitmiddels wat vir ’n spesifieke doel geregistreer is en gebruik dit net vir waarvoor dit geregistreer is, was sy waarskuwing. Deur spuitstowwe te gebruik vir doeleindes of by gewasse waarvoor dit nie geregistreer is nie, kan die byebevolking ernstig benadeel word. Hy het boere versoek om die aanwysings vir spuitstowwe tot op die letter te volg.…

BREXIT kan groot implikasies vir Suid-Afrika inhou omdat Brittanje én die Europese Unie (EU) belangrike handelsvennote van die land is. Baie sal afhang van watter handelsooreenkomste uiteindelik ná Brexit tussen Brittanje en die EU bestaan. Só het adv. Stephanie van der Walt, hoofbestuurder van Agbiz se vrugtebedryfslessenaar, op die Hortgro-simposium gesê. Brittanje was tot dusver ’n groot handelsfaktor in Europa, en Brexit gaan ’n groot impak op albei se handelstabiliteit hê. In dié stadium is dit moeilik om die ware invloed van Bexit te bepaal omdat dit ’n baie ingewikkelde situasie is. “Baie hang daarvan af of Brittanje ’n ‘harde’ of ‘sagte’ Brexit (sonder of met ’n oorkoms met die EU) gaan hê,” sê sy. Brexit sal na verwagting implikasies vir Suid-Afrika se handel met Brittanje én die EU hê,…

Die president van die Reserwebank voel die bank is onder be-leg. Dit is hoekom mnr. Lesetja Kganyago gesê het die barbare is voor die bank se deure, na aanleiding van die nasionale uitvoerende komitee van die ANC se verklaring in die eerste week van Junie 2019 waarin weer melding gemaak word dat dit ANC-beleid is om die Reserwebank te nasionaliseer. Daar het egter ’n deel bygekom. Die mening is uitgespreek dat die Reserwebank se mandaat uitgebrei moet word om aandag te gee aan ekonomiese groei en werkloosheid, asook dat die Reserwebank geldskepping moet oorweeg om die staatskuld en staatsondernemings se skuldprobleme op te los. Natuurlik is daar hewige debatte, en die verskillende faksies in die ANC weerspreek mekaar. Aan die een kant staan die Ramaphosa-groep wat Ekonomie 101 geslaag het,…

WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR IN JOU BOERDERY? Die internet, waarmee ons baie take kan verrig – van die registrasie van kalwers by die Brahmantelersgenootskap tot betalings. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? Moenie skuld maak nie. WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JY IN JOU BOERDERY GEMAAK HET? Om ons rasegte, kommersiële Brahmane met Europese rasse te kruis, was nie die regte besluit in hierdie harde wêreld nie. WIE WAS JOU MENTOR? My pa, Keith, wat my geleer het ’n mens se naam en eer is meer werd as enige bate. WAT IS DIE GROOTSTE STRUIKELBLOK IN JOU BOERDERY? Om die beste moontlike prys vir ons produkte te kry.…

Lamstelsels kan vrektes verminder, maar boere moet altyd die IK-probleem in ag neem. Volgens mnr. André Fourie het navorsing wat hy en dr. Ian Herbst uitgevoer het, getoon wanneer daar meer as 40 ooie met tweelinge in ’n 5 ha-kampie gesit word, kan die ooie net tot by 80 tel, en ooie met enkelinge kan tot by 150 tel. Wanneer die kampie verklein word tot 20 m by 50 m, kan die ooie nóg minder tel. Boonop kan daar net 15 ooie met tweelinge in so ’n kampie wees. “Die voordeel van ’n klein kampie is dat jy die ruvoer en konsentraat afsonderlik kan voer en jy minder rumenaanpassing het, maar jy moet in ag neem dat die ooie mekaar gaan begin pla.” Met lamhokstelsels moet die speensyfer 25% hoër…

Ondanks jare se navorsing is daar nog baie vrae oor die diertjies wat oor so ’n groot landskap in ruie plantegroei, maar teen lae digtheid, voorkom. Hulle is meester-wegkruipers, sê me. Bonnie Schumann, Nama-Karookoördineerder van die EWT-DCP op Loxton. “Daar is nog boere wat nie besef dat hulle wel op hul plase voorkom nie. Oewerkonyne is immers eers in 2003 in die Klein-Karoo ‘ontdek’. Daar is vir meer as ’n eeu aangeneem dat hulle slegs in die Nama-Karoo voorkom, maar in Desember 2018 is ’n dooie konyn in die Baviaanskloof gevind; ver buite hul bekende verspreidingsgebied.” Om dus die hele gebied, wat oor twee provinsies strek en drie plantbiome insluit, te dek, is ’n massiewe taak. Schumann sê grondeienaars wat vangkameras op hul plase gebruik, word versoek om enige haas-…

Hierdie vaste, dubbele grondwerktuig van Horsch beskik oor snyskottels, tande, mengskottels en ’n roller om die saadbed vir ’n graanaanplanting te maak. Dit word van Duitsland af ingevoer en verg ’n trekker van ongeveer 250 kW. Die werktuig is ’n nuwe weergawe van ’n ouer model wat nie ’n saadbedmaker het nie. PRYS: R1,38 MILJOEN. NAVRAE: Mnr. Henry van Vuuren, 083 641 9151. Dié grondroller wat Mooi-Mec van Mooirivier, KwaZulu-Natal, van Duitsland af invoer, boots vee se hoefaksie op ’n land na om die kors wat mettertyd gevorm word stukkend te breek. Die model van 6,4 m op die foto het vyf stelle rollers, wat op hul beurt elk uit twee dele bestaan: ’n vaste roller en een wat in die rondte draai om te voorkom dat die werktuig aanpak.…

Romerige oondgebakte hoenderkerrie ■ 1,5 kg hoenderdye, met vel en been ■ 250 ml room ■ 80 ml suurlemoensap ■ 3 cm-stuk vars gemmer, fyngerasper ■ 2 knoffelhuisies, fyngerasper ■ 45 ml kerriepoeier ■ 10 ml borrie ■ 30 ml gemaalde koljander ■ 3 vars lourierblare, gesnipper ■ 125 ml blatjang ■ 125 ml gladde appelkooskonfyt ■ 125 ml asyn ■ 60 ml olie ■ Sout en varsgemaalde swartpeper na smaak Pak die hoenderdye in ’n taamlik diep nie-metaalbak en giet die room en suurlemoensap oor. Voeg die gerasperde gemmer en knoffel by. Meng goed deur, bedek en verkoel tot benodig. Sit die kerriepoeier, borrie en koljander in ’n kastrol en verhit tot jy die speserye kan ruik. Voeg die lourierblare, blatjang en appelkooskonfyt by en verhit tot kookpunt, terwyl…

Die onderstaande oordragte van plaaseiendomme is deur aktekantore geregistreer (plaasnommer tussen hakies). GAUTENG CARLETONVILLE BLESBOKFONTEIN (580), 70 ha, aan M. Nienaber, van J.B. Schmidt, R2 200 000. BLYVOORUITZICHT (116), 38 ha en BUFFELSDOORN (143), 506 ha, aan Morgan Creek Prop (Edms.) Bpk., van Blywonder-trust (Edms.) Bpk., Vanda-vista (Edms.) Bpk. en Randfontein Estates, R1 429 560. BUFFELSHOEK (471), 185 ha, aan M.L. Sullivan, van Henk Pretorius-familietrust, R4 025 000. MULLERSVLEI (494), 217 ha, aan Blue Sands Trading (Edms.) Bpk., van Ntsu-boerdery, R7 200 000. NIGEL ALEWYNSPOORT (145), 44 ha, aan Green Pearl Prop, van Harcourt Props 27, R6 500 000. KWAZULU-NATAL LOUWSBURG PONGOLA (61), 37 ha, aan JD Richter-familietrust, van die Kelvin Johnson-familietrust, R5 000 000. NEWCASTLE TIGER KLOOF (3333), 221 ha, aan die Tremar-trust, van C.J. Grobbelaar, R1 250 000.…

KLAARMAAK Aanhouer wen. Winston Churchill, die gevierde Britse eerste minister, se weergawe van hierdie uitdrukking oor sukses was, soos hy altyd opgemerk het, “die vermoë om van een mislukking tot die volgende te strompel, sonder ’n verlies aan geesdrif”! En hy sou weet . . . As politieke hoof van die Britse vloot tydens die Eerste Wêreldoorlog het hy een van die grootste mislukkings van sy lewe beleef toe hy die inval van die Gallipoli-skiereiland in Turkye goedgekeur het. Toe die Geallieerde troepe, baie van hulle Nieu-Seelanders en Australiërs, op die strande land, het die Turke op hulle gesit en wag. Dit was ’n bloedbad, en Churchill moes in skande bedank. Dit moes die einde van sy loopbaan gewees het, maar toe die volgende wêreldoorlog 25 jaar later aanbreek, was…

MNR. ROWLAND MUNGER staan aan die hoof van ’n omvangryke familieboerdery met beeste, skape, bokke, wild, hoenders, ’n voerkraal, vakansiehuise en ’n gholfbaan en -klub op sy plaas by Francistown in Botswana. Lees die artikel op bl. 36. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek en my vrou, Anna, het drie kinders: Rowly, wat saam met ons boer, en Allen en Amanda, wat albei in die toerismebedryf werk. MNR. LARDUS VAN ZYL JR. boer by Setlagole in Noordwes, waar hy saam met sy pa en nóg ’n vennoot in die pekanneutbedryf is. Hy vertel meer op bl. 54 van die nuwe metode wat hulle gebruik om pekanneutboompies te kweek. WAAR HET JY GESTUDEER? Ek is hier gebore en was op laerskool in Francistown en op hoërskool in Zimbabwe. Daarna het ek…

Uit: Landbouweekblad, 24 Junie 1969 LIEFDE VIR KOEKOEK Die Barred Plymouth Rock — of die koekoek, soos die meeste mense hom ken — bly ’n hoender duisend. Hy is kleintyd reeds so taai soos ’n uitgeskopte kalkoenmannetjie. Gee hom genoeg kos, en sy produksie is strykdeur dieselfde. Só praat twee hoenderboere van die Transvaalse Hoëveld, mnr. en mev. L.C. Moll van Amersfoort, wat al 14 jaar lank rasegte dagoudkuikens aan die mark verskaf. SPOOR VAN VERWOESTING Die gevreesde booraalwurm, wat saam met piesangplante Suid-Afrika binnegebring is, se eerste spore in die land is dié van verwoesting. Op kolle waar die plaag gevind is, word alles vernietig en duisende rande se skade gely. Die besmette plantjies is na bewering van Madagaskar en Mosambiek hierheen gebring. Landbouweekblad het gaan kyk waar die…

DIE inhegtenisneming van twee voormalige polisiebeamptes en drie medepligtiges wat vermoedelik op pad was om ’n plaas naby Fouriesburg aan te val, is die 15de voorval in die Vrystaat vanjaar wat afgeweer kon word. Só sê dr. Jane Buys, veiligheidsrisiko-ontleder van Vrystaat Landbou (VL). “Dit is ’n bewys van hoe belangrik ’n goeie inligtingsnetwerk vir die polisie en veiligheidstrukture is. Dit toon ook dat daar polisielede is wat passievol hul werk doen.” Buys sê Fouriesburg loop veral die afgelope twee maande deur onder voorvalle van veediefstal, diefstal op plase en oorgrensmisdaad. “Ons is baie dankbaar dat goeie samewerking ’n moontlike voorval kon keer,” sê mnr. Jakkals le Roux, voorsitter van die VL-veiligheidskomitee. VOORKOMEND Mnr. Tommie Esterhyse, veiligheidshoof van Agri SA, sê in die Vrystaat word gekonsentreer op inligtingsvloei waarby die…

Veebedrywe sal moet inspring om oplossings vir die uitbreking van siektes te vind en kan nie meer alleen op die staat reken vir finansiering vir nuwe entstowwe en aksieplanne vir biosekerheid nie. Dr. Pieter Vervoort, besturende direkteur van die nasionale dieregesondheidsforum, het verteenwoordigers op die Nasionale Wolkwekersvereniging se kongres gewaarsku dat biosekerheid ’n staande saak moet wees op enige bedryfsbyeenkoms. Dit verg egter geld. Bedrywe sal moet begin om self dié geld in te samel. Hy sê die Landbounavorsingsraad se begroting is vanjaar met R300 miljoen besnoei. “Bedrywe gaan hulle eie geld moet insamel en met die staat moet saamstaan om oplossings te kry. Kom ons werk saam met die staat om te kyk hoe ons die probleme uit die weg kan ruim.” Hy sê dit moet nuwe geld wees…

NOUGESET TE monitering, duidelike gebeurlikheidsplanne en die kartering van buffelsones in die land is van die lesse wat uit die uitbreking van bek-en-klouseer vroeër vanjaar in die distrik Vhembe in Limpopo geleer is. Dr. Danie Odendaal, ’n veeartsenykundige konsultant, het op die jaarkongres van die Rooivleisprodusente-organisasie in Bloemfontein gesê die rooivleisbedryf moet help toesien dat ’n toegewyde kundige aangestel word om dieregesondheidskwessies, soos die voorkoms van beheerde siektes soos bek-en-klouseer, te koördineer. Volgens Odendaal is die bek-en-klouseerramp ’n sprekende voorbeeld dat voorkomende maatreëls afgeskeep word wanneer die bedryf nie die staat se funksies ten opsigte van dieregesondheid monitor nie. Van die voorkomingsmaatreëls wat misluk, is wanneer geld tekort skiet vir entstof of die inenting nie gedoen word nie, of wanneer gemeenskappe in die beheerde gebied hul beeste in die Krugerwildtuin…

1 KENIA| Mielie-invoer moet prysstygings keer Die Keniaanse regering doen tans stappe om meulenaars en handelaars toe te laat om mielies in te voer ten einde ’n reuseprysstyging die hoof te bied. Mnr. Mwangi Kiunjuri, kabinetsekretaris van Kenia, sê die land het reeds sy reserwes uitgeput en het die tesourie en ander verantwoordelike staatsliggame aangesê om invoergoedkeurings te bespoedig ten einde ’n krisis af te weer. “Dit is nie die regering se verantwoordelikheid om mielies te koop nie; dis die handelaars en meulenaars wat dit moet doen,” het hy gesê, en bygevoeg prosesse sal gevolg word om uitbuiting te keer. Hy sê meer as 12 miljoen sakke mielies sal ingevoer moet word – 10 miljoen wit mielies vir menslike gebruik en 2,5 miljoen vir melkboere. — Khawa Tungu 2…

PEESTERSIEKTE , die ontsteking van ramme se uiterlike geslagsdele, is nie meer tot die Noord-Kaap beperk nie. Die siekte is in die 1970’s die eerste keer in die distrik Calvinia opgemerk, maar dit kom nou landwyd voor. Dr. Helet Lambrechts, verbonde aan die departement dierkunde aan die Universiteit Stellenbosch, sê dié siekte is onlangs ook onder skape in die distrik Swellendam aangemeld. Onbevestigde gevalle is ook by Boerbokke aangemeld. “Dit is ’n siekte wat op nasionale vlak by die Dorper-bevolking voorkom,” sê sy. Lambrechts se ondersoek na die siekte kon nog nie bepaal wat die Dorper geneties vatbaarder daarvoor maak en hoekom dié ras minder weerstandbiedend as ander inheemse rasse is nie. “Die werk wat sedert 2013 in die tweede fase van die navorsingsprojek gedoen word, sal hopelik meer lig…

Kundigheid op verskeie gebiede is deesdae nodig om ’n suksesvolle boerdery te bedryf, en nie net op die terrein van boerdery self nie. Ek kom gereeld met boere in aanraking wat hulself nie as sakemanne beskou nie, of waar boerderye in nie-optimale strukture bedryf word. Hoewel die besluit oor hoe om jou boerdery te struktureer nie net ’n tegniese vraag is nie, maar ook ’n belastingvraag, behoort boere verdere gevolge van hul strukture te oorweeg. Byvoorbeeld: Watter boedelbelasting en praktiese gevolge sal intree by die ontydige afsterwe van die eienaar? BORG VIR SKULD Naas die gekose struktuur waarin die boer sy onderneming bedryf, het die meeste boere ’n amper onvermydelike gevolg en dit is persoonlike borgstelling vir boerderyskuld. In die huidige ekonomiese klimaat is dit bykans onmoontlik om ’n boerdery…

BKB, met die samewerking van die internasionale datategnologiemaatskappy Dimension Data en Arktree, het ’n paar reusespronge gegee om blokkettingtegnologie te ontgin en Suid-Afrika ’n voorsprong op die wêreldmark ten opsigte van landbou-uitvoer te gee. Met blokkettingtegnologie kan een van die landbou-uitvoerbedryf se grootste hindernisse, naspeurbaarheid, getakel word. “China het begin vanjaar die invoer van wol ná die uitbreking van bek-en-klouseer beëindig omdat daar nie gesê kan word van waar in Suid-Afrika ’n spesifieke besending wol kom nie en daar nie tans ’n manier is om te verseker die wol kom nie uit die uitbrekingsgebied nie,” sê mnr. Jaco Maass, hoofbestuurder van inligting- en kommunikasietegnologie by BKB. Hy is die dryfveer vir die ontwikkeling van blokkettingtegnologie binne die maatskappy. “Deur middel van ’n blokkettingstelsel sal ons egter presies kan bepaal waar…

Geen flentertjie van die ervaring wat die Mungerfamilie van Francistown versamel het sedert die boerdery meer as ’n eeu gelede tot stand gekom het, word deur die huidige geslag boere versmaai nie. Inteendeel, dit word ten beste aangewend om hul uitgebreide boerdery met vee en wild te bevorder. Hulle boer op die plaas Wayside noord van Francistown, soos die kraai vlieg net 20 km vanaf die grens met Zimbabwe. Die familielede wat aktief by die boerdery betrokke is, is die broers Rowland en Glen Munger, wat albei direkteure is, en Rowland se seun, Rowly. Die broers se pa, Keith (76), is nou wel amper afgetree, maar is steeds die senior direkteur. Rowland is die uitvoerende hoof. Die familie boer reeds sedert die laat 1800’s in die omgewing. Mnr. Charles Munger…

E lke dag sien ’n mens nuwe toepassings van verskillende tegnologiese ontwikkelings en hoe dit boere help om produktiwiteit te verhoog en risiko te verlaag. Die landbou is gelukkig nie so vinnig deur tegnologie ontwrig soos ander bedrywe nie. Dink maar net aan Airbnb en Uber, wat onderskeidelik die verblyf- en taxibedryf onkant gevang het. Die rol van tegnologie is ook in die bankwese te sien, waar intydse stelsels aan die orde van die dag is. Hierdie stelsels het die bestaan van baie banktakke oorbodig gemaak. Die landbou het nie agterweë gebly met tegnologiese ontwikkeling nie. Vele nuwe tegnologiese toepassings, wat boere se produktiwiteit kan verhoog, is jaarliks op landbouskoue te sien. Die tegnologie word by die dag vernuwe en verfyn, en speel ook ’n groot rol in die meganisasie…

Vroeër vanjaar het lowergroen mielies in groot dele van Suid-Afrika verwagtinge geskep van rekordoeste, maar sedert sowat 40% van vanjaar se mielies reeds gestroop is, sal boere dankbaar wees vir gemiddelde oeste. Wat het verkeerd geloop? Was kopontwikkeling optimaal? Kan stres tydens mieliekopontwikkeling en die vorming van abba-koppe moontlik dié laer oeste verklaar? Deur te verstaan hoe ’n mielieplant in strestoestande reageer, kan bepaal word wanneer die stres plaasgevind het, watter tipe stres dit was en watter invloed dit op die oes gaan hê. Mieliekopontwikkeling word in vier belangrike fases ingedeel, wanneer omgewingstoestande en voedingstekorte ’n uiters belangrike rol speel ten opsigte van die hoeveelheid en gewig van die oesbare pitte. Die fases is as volg: ■ Die vorming van die aantal rye per kop tydens die V6-groei-stadium. ■ Die…

Indien jy doodseker wil maak jy is op die regte pad vanaf enige dorp of stad, kan jy “Val Hotel” in Google Maps op jou slimfoon inpons. Die terrein is ’n katspoegie van die hotel af in Smithstraat. Wees op die uitkyk vir die parkeerterrein en tonne werktuie aan jou linkerkant. Die boeredag word goed aangedui met baniere. Boon-op is die hotel ’n lekker kuierplek as jy op die dorpie oornag of om later te besoek as jy lus is vir plattelandse gasvryheid in ’n geskiedkundige hotel. As jy ’n GPS-toestel gebruik, is die koördinate S26º 47’ 48,5” en O28º 56’ 08” om by dié klein dorpie uit te kom. Vanaf Johannesburg se rig-ting kan jy die N3 na Durban neem en dan die R23-afrit wat verby Balfour en Greylingstad…

Bobotie met kaas-enappelbolaag ■ 1 ui, gekap ■ 30 ml olyfolie ■ 15 ml sout ■ 30 ml kerriepoeier ■ 20 ml borrie ■ 3 ml elk fyn gemmer, fyn kaneel en fyn komyn ■ 3 lemmetjieblare, baie fyngekap ■ 2 kg maalvleis ■ 60 ml bruinasyn ■ 50 ml elk blatjang en gladde appelkooskonfyt ■ 3 eiers, geklits Bolaag ■ 250 ml koekmeel ■ 5 ml bakpoeier ■ Knippie sout ■ 10 ml suiker ■ 125 g bevrore of yskoue botter ■ 250 ml gerasperde cheddarkaas ■ 3 appels, geskil en in dun skyfies gesny (jy kan ook ’n blikkie tertappels gebruik) Braai die gekapte ui in die olyfolie. Voeg die sout, al die speserye en fyngekapte lemmetjieblare by en braai dit saam tot geurig. Voeg die maalvleis by…

Die hoeveelheid gate in die teiken en die hoeveelheid skote geskiet, het nie eintlik veel verband met mekaar gehad nie. As dit op ’n papierteiken is wat nie seerkry nie, kan dit nog gaan, maar ’n onnodige kwesskoot op wild is ’n heel ander saak. Daar is natuurlik talle redes waarom ’n mens mis skiet, maar dit kan in twee hoofpunte saamgevat word, naamlik: Daar is óf fout met jou toerusting óf fout met jóú as skut. FOUTIEWE TOERUSTING Die skut se toerusting is die wapen, die visier en die ammunisie of projektiel. Dit maak nie saak of dit gewere, handwapens of ’n pyl en boog is nie – as die toerusting nie reg is nie, kry mens misskote. Hoewel ek al met ’n moderne pyl en boog geskiet het…

Beskryf jou onderneming in ’n neutedop. Ons verkoop handgemaakte leerhandsakke en -skoene aan die moderne vrou wat verskillende rolle vervul – ma, vrou, sakevrou én individu. Waar of hoe het jy aan die idee gekom? Ek kon nooit ’n ordentlike leerhandsak in ’n winkel te koop kry wat nie ’n fortuin kos nie. Die liefde vir gehalte wat ek by my pa gesien en geleer het, het die idee laat groei tot die huidige Stonecamp Leather. Ek het op ’n plaas by Carnarvon grootgeword en van kleins af geleer gehalte is belangriker as hoeveelheid. Hoeveel mense werk tans vir jou? Waar kom hulle vandaan? Ons het met een stikker begin. Nou werk sewe mense by ons werkswinkel in Pretoria. Almal is van Gauteng en onderhou gesinne. Ons ondersteun en dra…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in die Wes-Kaap vanaf verlede April tot Maart vanjaar. In 19 van die distrikte is stygende prysneigings waargeneem. In streke wat steeds swaarkry weens die droogte, soos die Wynland, die Suid-Kaap en die Weskus, het pryse egter grootliks gedaal. Altesame 485 ooreenkomste is in 27 distrikte gesluit, wat 252 032 ha teen R3,870 miljard behels het. Daar was 43 transaksies van kleur. Dié soort transaksies sluit in verhandelings tussen individue (27), staatsaankope van landbougrond (8) en grond wat vir stedelike ontwikkeling verkry is (2). Dié proses het 19 862 ha (7,8% van die totaal) teen R359 miljoen (9,3% van die totale waarde) behels. Uit die totaal was 164 (34%) transaksies vir grond van…

POGGENPOEL MOLOPO BONSMARABUL BEHAAL R550 000 Die Bonsmara-stoetery Poggenpoel Molopo van mnr. Kobus en me. Gerda Poggenpoel se 14de produksieveiling by die Stella-veilingskompleks het uitstekende pryse opgelewer. Die duurste bul, nr. BBM16-058, is teen ’n allemintige R550 000 aan mnre. Christoff Smit (Sebadja-stoetery) van Emalahleni en Fouché en Bertus Blignaut van Groblersdal verkoop. Volgens ’n woordvoerder van die afslaersonderneming weerspieël die goeie pryse die uitstekende diere wat aangebied is. Kopers van oor die hele land het die veiling bygewoon en van die beste teelmateriaal bekom. “Die Poggenpoel-gesin se geesdrif en liefde vir die ras is duidelik sigbaar. Hul harde werk het beslis vrugte afgewerp,” het die verteenwoordiger van Noordkaap Lewendehawe Vryburg gesê. Die naasduurste bul, nr. BBM13-021, is teen R320 000 aan mnr. Tian Kruger van Marble Hall verkoop, terwyl…

Die Suid-Afrikaanse Instituut vir Afslaers (SAIA) het die veteraanafslaer mnr. Jack Klaff (foto) van Musina by sy eregalery ingelyf uit erkenning vir sy bydrae tot die sukses van die instituut oor ’n tydperk van 36 jaar, vanaf 1983 tot 2019. Klaff, wat in Oktober 80 word, het die afslaers- en eiendomsmaatskappy Jack Klaff (Edms.) Bpk. in 1966 gestig en is sedertdien aan die stuur van sake by die organisasie, wat veilings en eiendomsverkope hoofsaaklik in Limpopo hanteer. Hy is al 50 jaar betrokke in die afslaersbedryf. Hy het aan Landbouweekblad gesê hoewel hy 25 jaar lank as ’n prokureur gepraktiseer het, het die veilingsbedryf altyd ’n groot rol in sy bedrywighede gespeel. Een van die veilings wat hy spesifiek onthou, was een op Levubu toe hy ’n klomp varke teen…