Indholdsfortegnelse for 20-Sep-19 i Landbouweekblad

DIE brande in die Amasone-reënwoud het ’n heftige reaksie teen vleis ontlok – verstaanbaar omdat baie reënwoud meestal vir lewendehaweproduksie vernietig word. Die gevolglike redenasie teen vleis is egter ’n oorvereenvoudigde reaksie wat die breër probleem van vernietigende landbou misken. Om eetgewoontes te verdeel in plant teenoor dier pas gemaklik in by mense se behoefte om deugsaam voor te kom op sosiale media, asook sommige onbesonne dieetkundige advies. Dit is ’n ideologiese onderskeid, en om dit deur die lens van kommer oor die reënwoud te beskou, ontbloot die sinloosheid daarvan. Die siening is dat die verbouing van graan vir beeste, wat eintlik gras vreet, ’n rampspoedige idee is, asook die gepaardgaande gebruik om reënwoude af te kap om dié graan op industriële skaal te verbou, of om dit vir weiveld…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ SA het produktiewe boere, maar bly optimale wins ’n droom? ■ Só verander planters saam met tegnologie, grond ■ Proteaspeler brei uit met Swakara ■ Oos-Kaapse Jongboer van die Jaar: Onstuitbare optimis ■ Boer se veeplanne droog nooit op SPESIAAL ■ Wol, Wiele, 20 ton-klub, Landbou in KZN VIR DIE GESIN ■ Boerekos: Beste braairesepte JONGBOER Die Morganboerdery naby Tarkastad is bekend om uitstekende witwol, en is een van die eerste boerderye wie se wol vir meer as R200/kg verkoop is. Mnr. Matthew Morgan, Oos-Kaapse Jongboer van die Jaar, het produksie op die plaas omgekeer met skerp roofdierbekamping, voeding en uitstekende weidingsbestuur.…

■ In die artikel “Nuwe benadering om bek-en-klouseer te bekamp” (L BW , 6 September 2019, bl. 30) is aan die verkeerde skrywer erkenning gegee. Die artikel is deur die onafhanklike veekundige raadgewer dr. Gavin Thomson, voorheen uitvoerende hoof van Onderstepoort, geskryf. ■ Die fotograaf van die foto vir “In ’n blik” (L BW , 13 September 2019, bl. 5) het nie erkenning gekry nie. Ruan van Wyk het die foto geneem. Landbouweekblad korrigeer graag onjuisthede in artikels en nuusberigte. Stuur inligting oor regstellings so gou moontlik ná die publikasiedatum en verkieslik skriftelik aan Jan Bosman, Landbouweekblad, Posbus 1802, Kaapstad 8000; e-pos: jan.bosman@landbou. com; tel. 021 406 3183. Verskaf ook u telefoon- of selnommer.…

DIE oorwinning van mnr. David Rakgase, ’n 79-jarige boer van Limpopo, teen die staat ná ’n 16 jaar lange stryd om die plaas te koop waarop hy sedert April 1991 boer, ontbloot talle gebreke met die hantering van grondhervorming oor die jare. Dit sal ook ander boere se hand sterk aan wie die staat ingevolge sy program vir die herverdeling van grond vir landbou-ontwikkeling (LRAD) plase te koop aangebied, maar later van plan verander het. Só meen kenners oor die saak waarin die Noord-Gautengse hooggeregshof die ongewone stap gedoen het om self as amptenaar op te tree en gelas dat die staat binne 30 dae ná die uitspraak, op 4 September, die plaas Nooitgedacht aan Rakgase verkoop teen R1,2 miljoen. Die destydse departement van landelike ontwikkeling en grondhervorming het reeds…

T WEE varsprodukte-agentskappe se deure is tot dusver vanjaar gesluit en een agent is met R100 000 beboet weens wanbestuur van trustgeld wat aan boere uitbetaal moes word. Die landbouprodukte-agenteraad (Apac) kon in dié drie afsonderlike tugsake ook bykans R10 miljoen aan boere uitbetaal wat deur varsprodukte-agente aan hulle geskuld is. Dit is geld wat na bewering verduister is uit die markagente-trustrekeninge, waarin die inkomste van produkte-verkope inbetaal word en waaruit produsente betaal moet word. Apac het reeds in November 2018 dissiplinêr teen twee van die agente opgetree en vroeg in 2019 teen die derde. Apac het die handelslisensies van twee van die skuldige partye onttrek en ’n agent by ’n derde agentskap beboet. Waar boere finansiële skade gely het, het Apac die boere uit sy getrouheidsfonds betaal. TUGSTAPPE Twee…

DOELTREFFENDE risikobestuur pleks van om ’n groot oes na te jaag, behoort boere se hoofdoel te wees in die Wes-Kaapse graangebiede, wat die afgelope paar jaar kommerwekkend droë winters deurmaak. Só het mnr. Cobus Bester van UD Boerdery by Moorreesburg op ’n Nasie in Gesprek-sessie oor wintergrane op Nampo Kaap op Bredasdorp gesê. Hy sê vanjaar is die derde jaar sedert 2014 dat die noordelike dele van die Swartland ondergemiddelde reënval aangeteken het. Volgens data van Overberg Agri was die reënseisoen in hul deel van die Swartland die afgelope tien jaar gemiddeld drie weke korter as in die vorige 80 jaar. “Dis nie ’n jaar waarvoor ons gevra het nie,” het mnr. Richard Krige, Graan SA-verteenwoordiger en ’n boer van die distrik Caledon, gesê. “Ons is wel dankbaar vir die…

AFRIK A het beslis die vermoë om die wêreld te voed mits hy die vereiste hoëvlak- politieke wil het om dit moontlik te maak. Hierdie boodskap kom van PricewaterhouseCoopers (PwC) Africa wat in Kaapstad op die beraad van die Wêreld- Ekonomiese Forum (WEF) ’n paneelbespreking gehou het oor die sienings van 80 uitvoerende hoofde van 19 Afrikalande oor die ekonomie, die vooruitsigte vir groei in inkomste en die belangrikste geleenthede en probleme wat ondernemings in Afrika vandag in die gesig staar. Mnr. Peter Ngahu, senior streeksvennoot vir PwC, sê die beoogde Afrika-vryehandelooreenkoms beoog om handelsversperrings af te breek. Dit beteken Afrikalande kan beleid koördineer en gesamentlik oor die landbou besin ten opsigte van wie waarop gaan konsentreer. “As ons almal die landbou be-tree en dieselfde ding doen, sal ons nie…

Die laaste week van Augustus het die sakemedia gegons oor ’n konsep- ekonomiese regrukbeleidsplan wat die nasionale tesourie, onder leiding van mnr. Tito Mboweni, minister van finansies, vir kommentaar bekend gestel het (www.treasury.gov.za). Die meeste aanbevelings is daarop gerig om drie kernprobleme in die Suid-Afrikaanse ekonomie te takel, wat alles gevolge is van ANC se al hoe meer sosialistiese benadering van die afgelope tien jaar. Dié drie aspekte behels die gebrek aan ekonomiese groei (weens sosialistiese en swak beleid), toenemende werkloosheid (die gevolg van vakbonde en die swak onderwysstelsel) en staatskuld (ook die gevolg van ’n sosialistiese benadering wat reken dat die staat alles behoort te doen). Die verslag stel dit onomwonde dat die huidige trajek nie volhoubaar is nie. Die dokument is blykbaar die resultaat van verskeie dinkskrums en…

Die plaaslike produksie van vars, groen aspersies het begin te midde van druk op dié bedryf vanweë verskeie redes. Produsentegroepe onderhandel tans met die kleinhandelverspreiders oor die produsenteprys. Die produksie van vroeë kultivars het sedert middel Augustus in die Oos-Vrystaat begin. Die produksie van aspersies bereik gewoonlik in Oktober sy hoogtepunt, maar die produsente manipuleer glo die lewering tot einde Februarie, onderhewig aan die produksietoestande, om ’n deurlopende vloei van produkte te verseker. Die invoer van wit, ingemaakte en vars aspersies neem gewoonlik in dié tyd af totdat die produksie in die winter tot stilstand kom. Na raming word aspersies op bykans 700 ha, hoofsaaklik in die Oos-Vrystaat, verbou. Dié produksie, wat in verskillende fases van ontwikkeling is, kan volgens die skatting van waarnemers ’n bemarkbare produk van gemiddeld 1,2…

Die Landbounavorsingsraad (LNR) het ’n ooreenkoms met die onderneming Victus Bio gesluit vir die ontwikkeling en produksie van ’n biologiese produk vir die bekamping van kroongal op wingerdstokke. Die twee organisasies is reeds met uitgebreide, gesamentlike proewe in die Wes-Kaap besig, sê die LNR luidens ’n verklaring. Victus Bio is ’n kommersiële onderneming met uitgebreide ervaring en vermoëns in die formulering van biologiese produkte, en spits hom spesifiek op die formulering van biologiese plantgesondheidsprodukte toe. Victus Bio het onlangs in die ontwerp en bou van ’n bioreaktor met die jongste tegnologie belê, waarmee biologiese produkte van uitstekende gehalte en met ’n lang raklewe geformuleer kan word. Die LNR sê die ooreenkoms met Victus Bio strook met die departement van wetenskap en tegnologie se bio-ekonomiese strategie. Hiervolgens moet die voordele wat…

WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR IN JUL BOERDERY? Besproeingskedulering, asook die verpakkingstegnologie waar ’n optiese groottesorteerder onontbeerlik is. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? Hou jou by die basiese dinge. WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JULLE AL GEMAAK HET? Deur nie die kans te gebruik om waardevolle grond en water te koop toe die geleentheid daar was nie. WIE WAS JOU MENTOR? My pa, Edward. Hy het gesê: Doen ’n ding vandag. Moenie dit tot môre uitstel nie. WAT IS DIE MOEILIKSTE ASPEK VAN DIÉ OMVANGRYKE BOERDERY? Personeelbestuur en die verskansing van risiko’s waaroor ons nie beheer het nie.…

Wêreldwyd stagneer die verbruik van verwerkte vrugteprodukte, en veral vrugtesappe kom onder skoot weens hul suikerinhoud. In Suid-Afrika is suikerbelasting ’n groot faktor, maar ook in Amerika en Australië sluit verwerkingsfabrieke. Volgens mnr. Wiehahn Victor (onder), pas uitgetrede uitvoerende hoof van die Inmaakvrugteprodusentevereniging (IPV), vererger die rand se wisselvalligheid die riskantheid van die bedryf omdat ’n groot persentasie van plaaslik verwerkte inmaakvrugte vir die uitvoermark gaan. “Suid-Afrika is nie ’n eiland nie, en die handelsoorlog tussen Amerika en China, Brexit, die Europese Unie se handelsboikot teen Rusland en ander wêreldgebeure raak die ekonomie ingrypend. Min kan daaraan gedoen word,” het Victor op die IPV se jaarvergadering op Worcester gesê. Ná vier dekades as uitvoerende hoof het hy die leisels oorgegee aan mnr. Jacques Jordaan, bekende in wynkringe. Victor se afskeidsboodskap…

Drywende eilande Crème anglaise (eiervla) ■ 4 eiergele ■ 125 ml strooisuiker ■ 7 ml mielieblom ■ 500 ml volroommelk ■ 5 ml vanielje-ekstrak (of -geursel) Karamel ■ 375 ml suiker ■ 125 ml water ■ 60 ml water, ekstra ■ 5 ml vanielje-ekstrak (of -geursel) Eilande ■ 4 eierwitte ■ 200 ml strooisuiker ■ 150 ml melk ■ 375 ml water ■ 125 ml gekapte neute-broslekker, om oor te sprinkel Eier vla: Klits die eiergele en strooisuiker saam tot liggeel. Voeg die mielieblom by en klits deur. Voeg 50 ml van die melk by die eiermengsel en klits deur. Verhit die res van die melk tot net onder kookpunt. Voeg die helfte daarvan by die eiermengsel en roer goed. Giet alles terug in die kastrol en verhit stadig oor…

GAUTENG CARLETONVILLE HONINGKLIP (178), 21 ha, aan WW Bartlet Poultry Farm (Edms.) Bpk., van Peach Valley Farm (Edms.) Bpk., R2 341 700. HONINGKLIP (178), 43 ha, aan A.C. Haltmann, van Nedbank Bpk., R1 500 000. STOMPOORFONTEIN (391), 190 ha, aan JLH Serfontein (Edms.) Bpk., van S.C. Jacobs, R2 276083. NIGEL HARTBEESTFONTEIN (329), 404 ha, aan Sirkel W-boerdery, van D.J. Streicher, R8 625 000. UITVLUGT (434), 230 ha, aan Idea Infinity (Edms.) Bpk., van N.J. Erasmus, R5 000 000. PRETORIA WITPOORT (551), 47 ha, aan C. Zekveld, van D. en T.A. Zekveld, R2 280 000. ZUSTERSTROOM (447), 271 ha, aan L.S. en W.W. Sibanyoni, van E.D. Coetzee, R3 720 000. KWAZULU-NATAL HELPMEKAAR MOUNT SAINT BERNARD (15528), 104 ha, aan die St. Bernard-trust, van Seyamekuye Trading Enterprise, R1 300 000. LADYSMITH BERG…

BOEREDAE 3 OKTOBER: VKB en Agbiz se inligtingsdag (gratis). Siestagastehuis, Frankfort. Tema: Die toekoms van die landbou in SA. Andries Radley, 058 813 9900; Anelie Swemmer, 082 481 7666. 10 OKTOBER: Melkbokinligtingsdag (gratis). Agri-Expo Livestock, Sandringham. 021 975 4440, web: www.livestock.org.za, e-pos: admin@agriexpo.co.za 11 OKTOBER: Vleisbeesinligtingsdag (gratis). Agri-Expo Livestock, Sandringham. 021 975 4440, web: www.livestock.org.za, e-pos: admin@agriexpo.co.za KONFERENSIES 1-3 OKTOBER: Afrika-kunsmisagribesigheid-konferensie, Kaapstadse Internasionale Konvensiesentrum. Jaillin Bates, +44 (0)20 7903 2444, e-pos: conferences@crugroup.com 8 OKTOBER: Namibiese Landbou-unie se vooruitskouingskonferensie. Tema: Hoe om van die rampdroogte te herstel. Safari-hotel, Windhoek. +264 61 23 7838, e-pos: evg@agrinamibia.com.na 8-10 OKTOBER: Die Suid-Afrikaanse assosiasie vir landbouekonomie se 57ste jaarlikse konferensie, Ilanga-landgoed, Bloemfontein. Web: www.aeasa.org.za, e-pos: aeasa2019@ufs.ac.za 9 OKTOBER: Namibiese Landbou-unie en Lewendehaweprodusente-organisasie se gesamentlike kongres, Safari-hotel, Windhoek. + 264 61 23 7838, e-pos: evg@agrinamibia.com.na 16-18…

7 Sitrus en ander bederfbare uitvoerprodukte se aankoms by hul bestemming kon met tot sewe dae vertraag word weens die geweld teen vragmotorbestuurders vroeg in September, sê mnr. Matthew Conroy, handelsbestuurder van Maersk Line in Suider-Afrika. Houers met onder meer vrugte kon vir twee dae nie by hawens ingebring word nie, en die risiko het bestaan dat die besendings die skepe kon verpas waarvoor hulle bestem was. Geweld het klaarblyklik bedrywighede by alle hawens geraak. – Carien Kruger 4,2% Die landbousektor is in ’n tegniese resessie ná sy BBP in die eerste kwartaal met 16,8% en in die tweede kwartaal met 4,2% ingekrimp het. Mnr. Wandile Sihlobo, hoofekonoom van die landbousakekamer Agbiz, sê gegewe dié syfers en wat in die breër landboubedryf gebeur, kan die landbou vanjaar onderpresteer en moontlik…

‘Dit wys die ongelooflike beleidsverwarring wat daar die afgelope 25 jaar oor die oordrag van grond, al dan nie, aan begunstigdes was.’ PROF. ELMIEN DU PLESSIS, grondregkenner aan die Noordwes-Universiteit, oor die stryd van die Limpopo-boer mnr. David Rakgase om ’n plaas by die staat te koop. Bl. 14 ‘Boere slag nou ooie, selfs dragtige ooie, om kop bo water te hou.’ MNR. SYBRAND VENTER, ondervoorsitter van die Carnarvon-landbouvereniging, oor die benarde posisie van boere in sy distrik. Bl. 21 ‘Die afhanklikheid van sekere graansoorte, soos mielies, beduiwel ook die vasteland.’ MNR. PETER NGAHU, senior streeksvennoot vir PwC, oor die nodigheid om nuwe gewassoorte te ondersoek. Bl. 22 ‘Ons kan klimaatsverandering verander, wat beteken jy gaan toestande hê soos 40 of 50 jaar gelede.’ DR. HELMUT FLUHRER, uitvoerende hoof van…

SA DUITSE MERINO’S VIR ST. HELENA Vyf Duitse Merino-ooie en ’n -ram uit die Republiek het onlangs ’n nuwe tuiste gekry — op die eiland St. Helena. En die boer wat die besonderse voorreg gehad het om hierdie skape — die eerste van die ras op die eiland — uit te voer, is mnr. J.L. (Koos) de Wit van die plaas Laer Scholtzkloof, Prins Albert. Wat die uitvoer van die skape merkwaardig maak, is die feit dat St. Helena se skaapkuddes tot dusver nog net uit die Engelse vleisrastipes bestaan het, waarskynlik omdat die eiland Brits beheerde gebied is en boere daar hulle eers tot Engeland wend wanneer diere ingevoer moet word. Aangesien daar onder meer klagtes was dat die lampersentasie te laag is, is besluit om ’n nuwe dubbeldoelras…

DIE opeenvolgende droë jare in die weste van die land het ’n groot rol gespeel in die styging van R1 miljard in die Land Bank se nie-presterende lenings. Die persentasie nie-presterende lenings het van 6,7% in die bank se 2018-boekjaar tot 8,8% in die jongste boekjaar gestyg. Die persentasie onderpresterende lenings het van 7,6% tot 9,1% gestyg. Mnr. Yatheen Ramrup, waarnemende finansiële hoof, het met die bekendmaking van die bank se resultate tot einde Maart vanjaar gesê veral boere in Noordwes en die westelike deel van die Vrystaat ervaar ná vier droë seisoene probleme om hul lenings te betaal. Ramrup het egter benadruk dat die bank ’n instelling vir ontwikkelingsfinansiering is. “Ons staan by ons boere. Ons sal alles in ons vermoë doen om te probeer om daardie boere en…

IN die landbou is daar is altyd lig aan die einde van die tonnel en nog planne om probleme aan te pak. Maak egter seker jou boerderybeginsels is op feite gegrond, en toets die oorsprong en geloofwaardigheid van alle nuwe inligting. Dít is die boodskap wat sprekers op die jaarlikse konferensie van die geenbewerkingsklub van KwaZulu-Natal op Drakensville oorgedra het. Vanjaar het dié konferensie, waarvan Landbouweekblad ’n borg is, sy 21ste verjaardag gevier. “Soek soveel kennis as wat jy kan, maak seker dit is op die waarheid gegrond, en pas oplossings pragmaties toe,” het mnr. Bill Crabtree, ’n landboukonsultant en boer van Australië, gesê. Hy staan bekend as No Till Bill en is reeds sedert 1994 een van dié land se grootste kampvegters vir geenbewerking. Op sy eie plaas in…

’N OPNAME onder 26 boere van Carnarvon toon dat hulle vanjaar net 15% van hul gemiddelde jaarlikse reënval gekry het. Op sommige plase is dit die sewende jaar van ondergemiddelde reën. Drie van die boere het vanjaar nog niks reën gekry nie, terwyl die gemiddelde vir die groep sowat 30 mm is. Op 11 plase het dit 25 mm en minder gereën. Die “normale” gemiddelde vir die groep is 201,15 mm, en hulle kry gewoonlik 140-260 mm reën. Mnr. Sybrand Venter, ondervoorsitter van die plaaslike landbouvereniging, het die opname op 6 September gedoen om statistieke oor die stand van die droogte te versamel. Hy wil die opname vier keer per jaar doen. Totale skaapgetalle is 31% laer as die 35 735 skape wat die 26 boere normaalweg sou aanhou. Hoewel…

SOWAT 75% van die wêreld se elektrisiteit kan teen 2050 deur hernubare energie verskaf word. Prof. L.J. Grobler van die Noordwes-Universiteit het op Agri Noord-Kaap se kongres op Kimberley gesê ’n onafhanklike netwerkoperateur is in Suid-Afrika nodig om mededinging in die plaaslike elektrisiteitsvoorsieningsbedryf te bewerkstellig. Volgens Grobler sal die verbruiker verlief moet neem om hom aan te pas by voortdurende kragonderbrekings weens netwerkprobleme. “Wanneer kragonderbrekings voorkom, wie ook al daarvoor verantwoordelik is, moet die eindverbruiker gebeurlikheidsplanne in werking stel om sy sake vlot te bedryf.” Sy aanbeveling is dat verbruikers steeds aan die bestaande kragnetwerk gekoppel bly. Rugsteunstelsels kan egter aangewend word om noodsaaklike diens te lewer. PROSSESSE Mnr. Nicol Jansen, voorsitter van Agri Noord-Kaap, het gesê goeie vordering is die afgelope vyf jaar gemaak om die landbou by die…

Prof. Steve Cornelius, hoof van die departement privaatreg aan die Universiteit van Pretoria, sê dit is vir hom opvallend dat die eise teen ontevrede kliënte telkens R10 miljoen beloop. “Daar is byna geen saak in Suid-Afrika waar so ’n groot bedrag al toegestaan is nie.” By laster of naamskending is twee moontlike siviele eise ter sprake, sê Cornelius. “Eerstens kan ’n bedrag as genoegdoening vir die gekwetste gevoelens geëis word. Howe staan selde meer as R10 000 in sulke gevalle toe. “Tweedens kan iemand skadevergoeding eis indien die laster ook in die ekonomiese sin skade veroorsaak het, maar ’n mens sal moet bewys dat die lasterlike bewerings inderdaad die rede vir die verliese is en dit moet presies gekwantifiseer word. Hierdie tipe eise is moeilik om te bewys.” Wat klagtes…

INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 2,2%, of $3,09/t (R46,19/t), tot $138,42/t (R2 069/t) teenoor die vorige week gedaal. Op ’n jaargrondslag is dit 0,1%, of $0,13/t (R1,94/t), hoër. Verwagte pryse: Desember – $139,91/t (R2 091/t), Maart – $144,95/t (R2 167/t), Mei – $148,42/t (R2 219/t), Julie – $151,41/t (R2 263/t). PLAASLIK: Die Safexprys van witmielies het met 2,5% (R69/t) tot R2 702/t teenoor die vorige week gedaal, terwyl die prys van geelmielies met 3,1%, of R82/t, tot R2 578/t gedaal het. Op ’n jaargrondslag is witmielies 11,7%, of 284/t, duurder, terwyl geelmielies 4,2%, of R103/t, duurder is. Verwagte witmieliepryse: Desember – R2 781/t, Maart – R2 808/t, Mei – R2 649/t, Julie – R2 624/t. Verwagte geelmieliepryse: Des. – R2 647/t, Maart – R2 651/t, Mei – R2 569/t, Julie…

Die diskoers oor moontlike wysigings aan artikel 25 van die Grondwet om onteiening sonder vergoeding moontlik te maak – veral in die aanloop tot die afgelope algemene verkiesing – het na my mening onnodig emosies opgesweep wat tot groot onsekerheid by baie boere gelei het. Vir sommige het dit gelyk asof Zimbabwe-tipe grondgrype van plase in Suid-Afrika op ons gaan neerdaal. Dit het ’n ongunstige impak op boere se benadering tot die landbou. Daar is egter spesifieke werklikhede waarmee rekening gehou moet word. Onteiening is niks nuuts nie. Dit kan slegs plaasvind indien die staat ’n reg het om ’n burger se eiendom te onteien. Nog voordat die vraag dus ontstaan of onteiening sonder vergoeding mag plaasvind, moet daar eers bepaal word of die staat in ’n gegewe geval die…

Die stryd teen plastiek word heftiger, en dit moet selfs in beeskampe streng bestuur word. Op ’n gespreksforum op die Nguni Cattle-Facebookgroep het dr. Danie Odendaal, veeartsenykundige konsultant en direkteur van die veeartsnetwerk, onlangs noodsaaklike inligting oor die inname van plastieksakke deur beeste aan beesboere oorgedra. Volgens Odendaal is daar geen behandeling vir die vreet van plastieksakke deur beeste nie en moet dit eerder voorkom word. Hy sê dat een sak nie ’n bees sal doodmaak nie, maar dat ’n bees wat baie plastieksakke oor ’n tyd inneem, sal vrek vanweë die groot bal plastiek wat in die grootmaag vorm. Coke nie die oplossing. Wanneer ’n bees een plastieksak eet, sal dit nie die bees siek maak nie. Die sak sal egter in ’n bal rol in die eerste grootmaag…

Daar is rigtingveranderende neigings in die landbousektor wat nuwe uitdagings aan sy werkers en sy mensehulpbronbestuurders stel, het mnr. Tim Menger, hoof van onderwys en opleiding van die Aeres-groep in Nederland, op die spitsberaad gesê. Hy lig van die belangrikstes uit: ■ ’n Groter klem op naspeurbaarheid en etiese boerderypraktyke. Al hoe meer verbruikers vra presies waar en hoe landbouprodukte gekweek word. Daar is nou selfs opleidingsprogramme om naspeurbaarheid in die voedselwaardeketting te bestuur. ■ Groeiende nasionalisme en wêreldleiers wat meer aan hul eie belang dink as aan diensbare leierskap. Die enigste manier om dit teen te werk is om internasionale opleiding en verstandhoudings te versterk sodat mens meer as een standpunt kan insien en oorweeg. ■ Biodiversiteit krimp teen ’n ontstellende tempo en voedselsekerheid kom daarmee saam ook in…

Weidiere se mis en urine is ryk aan plantvoedingstowwe, soos duidelik gesien kan word uit die versnelde groei van weivelde waar hierdie produkte uitgeskei word. Elke dier is in ’n sekere sin ’n “kunsmisstrooier” en boerderybestuurspraktyke moet dit in ag neem ten einde die beste moontlike gebruik van hierdie gehersirkuleerde voedingstowwe te maak en onnodige besteding aan kunsmis en kalk te vermy. Die kos wat diere vreet – of dit nou gras, hooi, kuilvoer, to-tale gemengde rantsoene (TGR) of konsentrate is – bevat groot hoeveelhede plantvoedingstowwe. Net klein bietjies van hierdie voedingstowwe word vir vleisen melkproduksie gebruik, terwyl die res in die mis en urine uitgeskei word. Die benaderde persentasie N, P en K wat beeste op weivelde uitskei, word in TABEL 1 getoon. Die totale hoeveelheid voedingstowwe wat ’n…

Die hoeveelheid hektaar onder inmaakvrugteboorde, asook die hoeveelheid vrugte wat geoes is, het die afgelope twee dekades ’n afname getoon. Mnr. Wiehahn Victor het op die jaarvergadering van die Inmaakvrugteprodusentevereniging gesê hoewel die aanplantings daal, daal die hoeveelheid vrugte nie in dieselfde mate nie nie. “Dit kan toegeskryf word aan beter kultivars en produksiepraktyke. “Waar ’n dekade of wat nog byvoorbeeld gemiddeld 18 t/ha geoes is, staan baie kultivars nou reeds op gemiddeld meer as 30 t/ha,” het hy gesê. Die vergelykende bemarkingsyfers vir Bulida-appelkose, taaipitperskes en Bon Chretien-pere van die 2014-’15-en 2018-’19-produksiejaar lyk soos volg (ton): Wat ander peerkultivars betref, was die totale inmaak- en sap-en-pureesyfer in die 2014-’15-oesjaar 48 984 ton, en 61 589 ton in 2018-’19. Wat aanplantings betref, het Bulidaappelkose van 2 397 ha in 2000…

VOERTOERUSTING HAAL DIE RUGPYN UIT BAALDRA Groenvoer, ’n Suid-Afrikaanse familiebesigheid met meer as 40 jaar ervaring in die voerbedryf, se nuutste stuk voertoerusting is die Bale Butler, wat tans gepatenteer word. Met dié gebruikersvriendelike produk kan standaardhooibale vinnig en maklik opgetel en rondgedra word. Die idee vir die Bale R Butler het ontstaan ná Groenvoer opgelet het hoe ondoeltreffend mense hooibale ronddra: Baaltou wat skaaf, rugpyn, bale wat breek en hooi wat vermors word. Hy het vorendag gekom met ’n ligte “klou” van aluminium wat vinnig om bale van verskillende groottes pas, dit stewig vashou en keer dat die baal uitmekaar val. Die handvatsel is veel gemakliker as om aan die baaltou te klou. Die ontwerp is ook deur ’n fisioterapeut goedgekeur as ’n kleiner las op ’n mens se…

In altesame 54,8% van die distrikte in die Vrystaat het grondpryse in die 12 maande tot Julie vanjaar gedaal. Die ander distrikte toon gemengde prysneigings. Die ontleding van grondverkope in die TABEL is vir grond van meer as 10 ha. Pryse by Fouriesburg het die meeste gedaal (18,2%), terwyl Koppies die grootste styging (8%) aangeteken het. In dié tyd is 589 ooreenkomste gesluit, wat altesame 283 638 ha teen R3,671 miljard behels het. Daarvan was 65 tussen mense van kleur – 11% van die totaal. Dié soort transaksies sluit in verhandelings tussen individue (51) en staatsaankope vir landbougrond (6). Dit het 47 672 ha (16,8%) teen R276 miljoen – 7,5% van die totale waarde – behels. Van die totaal was die meeste transaksies (142, of 24%) vir grond van 150…

Dit is amper te erg om te verwerk, die droogte wat al ses, sewe jaar in die Noord-Kaap en Namibië voortduur. Hoe oorleef ’n mens so iets — nie net fisiek nie, maar ook sielkundig? Elders stoei landelike gemeenskappe ook reeds jare lank sonder noemenswaardige reën, met die Klein-Karoo, die weste van die Oos-Kaap, die westelike somersaaigebiede van Suid-Afrika, die verre noorde en die Laeveld wat vaal en stowwerig bly. Soos met die bedankings op ’n kerkbasaar probeer jy om nie die name van die dorpe en streke te noem wat deur hierdie ramp getref word nie. Die kans is goed dat jy iemand gaan uitlaat, en boonop kan die toestande binne distrikte baie verskil. Hoe kwantifiseer jy in elk geval die ontbering van mense wat die verwoesting van jare…

DIE landbou kan vashou aan ’n paar gunstige tekens ondanks die huidige ekonomiese windstilte en politieke onsekerheid. Dít was die boodskap op prof. Johan Willemse se jongste werksessie oor markvooruitsigte onlangs in Bloemfontein. Dié ligpunte sluit in dat ’n “normale” reënseisoen verwag word, en dat die vleisuitvoermark stadig, maar seker weer kop optel. Selfs die vooruitsig van ’n swakker rand kan plaaslike mieliepryse, wat deur swakker internasionale pryse gekniehalter word, teen dalings beskerm. Suid-Afrika se trae ekonomiese groei, wat vanjaar na verwagting van 0,5% tot 0,8% sal beloop, beteken dat ondernemings swaar kry en verbruikers hul sente twee keer omdraai. “Hoewel verbruikersbesteding al hoe stadiger groei, het vleispryse nie in duie gestort nie. “Die pryse is nie waar ons dit graag wil hê nie, maar dit hou darem nog,” sê…

IS dit die moeite werd dat die regering nog geld inploeg in sy kredietskema vir swart boere (Mafisa) wat uitgeput is en nie ’n doeltreffende impak maak op die sukses van kleinskaalse swart boere nie? Dít is die vraag wat die parlement se portefeuljekomitee vir landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling met die samewerking van die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling moet ondersoek en beantwoord. Daar word lank reeds gevra dat ondersteuningsprojekte, soos Mafisa, Casp en Ilima Letsema, een plan word sodat boere beter steun gebied kan word. Mnr. Nkhangwe Ramashia van die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling het aan die portefeuljekomitee gesê dat die Mafisa-geld uitgeput is. Indien ’n boer nou aansoek sou doen om ’n lening van R150 000, sal net R50 000 toegestaan kan…

EEN bekostigbare manier om droogtegeteisterde dele van Afrika se reënval ’n hupstoot te gee, is om dit uit humiditeit te oes deur die son se ioniseringsproses na te maak. Dié tegniek, wat deur die Switserse maatskappy Weather-Tec ontwikkel is, is op ’n paneelbespreking by die Wêreld Ekonomiese Forum in Kaapstad bespreek. Dr. Helmut Fluhrer, uitvoerende hoof van die maatskappy, het gesê geen Afrikaland kan groot ontsoutingsaanlegte bekostig nie, hoewel die meeste mense naby die kus woon. Met die proses wat sy maatskappy ontwikkel het, kan humiditeit tot sover as 100 km van die kus getrek word om reën te bring. “Ons herskep en herleef die stukture soos dit was voor klimaatsverandering. Ons kan klimaatsverandering verander, wat beteken jy gaan toestande hê soos 40 jaar of 50 jaar gelede.” Daar word…

1 NAMIBIË| Droogtefonds nader teiken Die Dare to Care-trust wat droogtevoer vir Namibiese boere subsidieer, nader die mikpuntbedrag van R10 miljoen danksy ’n skenking van R75 000 wat op die afgelope biomassategnologie-ekspo in Otjiwarongo ingesamel is. Die geld is in Windhoek deur die Namibiese Biomassa-nywerheidsgroep (N-BiG), wat die byeenkoms saam met die Houtskoolvereniging gehou het, aan die Namibiese Landbou-unie (NLU) en die Namibiese opkomende kommersiële boere-unie (NECFU) oorhandig. Die geld is ingesamel deur kaartjieverkope, en ’n deel het van die hekgeld en die verkoop van kos en koeldrank gekom. Mnr. Roelie Venter, uitvoerende bestuurder van die NLU, en dr. N.A.C. Nghifindaka, voorsitter van die NECFU, het bevestig die trust staan nou op méér as R8 miljoen. Boere word daaruit met R50 per sak voer gesubsidieer, tot ’n maksimum van…

Sitruskwekerye het die afgelope ses jaar uit hul nate gebars. In 2013 is ongeveer 3 miljoen jong sitrusboompies gekweek. Vanjaar sal meer as 7,3 miljoen jong boompies gekweek word danksy ’n toename in die vraag na sitrus in die buiteland, veral die nuwe sagteskil-kultivars. Volgens dr. Paul Fourie, bestuurder van Citrus Research International (CRI) se sitrusverbeteringskema, was die meeste nuwe boompies wat ’n paar jaar gelede gekweek is, suurlemoene. “Tans is dit ’n paar mandarynkultivars wat byna 50% van die meer as 7 miljoen jong boompies uitmaak.” Wanneer die vraag na jong boompies hoog is en daar nie ’n surplus bome is nie, is Fourie bekommerd dat sommige mense kortpaaie sal kies. “Meer as 95% van al die jong bome in die bedryf is steeds gemaak van siektevrye bronne in…

Grondhervormingsplanne word meestal vir die Wes-Kaapse vrugtegebiede of die vrugbare oostelike deel van die land beraam. Nou het prof. Beatrice Conradie, ’n navorser aan die Universiteit van Kaapstad se sentrum vir sosiaal-wetenskaplike navorsing, ook planne vir die Karoo ontwikkel. Sy bespreek die kritieke suksesfaktore vir veeboere in ekstensiewe weigebiede in ’n artikel wat in Augustus in die vaktydskrif South African Journal of Agricultural Extension verskyn het. Vir grondhervorming om suksesvol te wees, is dit noodsaaklik dat planne in ag neem wát suksesvolle kommersiële boere van die ander produsente in hul omgewing onderskei. In die Karoo is dit ’n eenvoudige lysie, sê Conradie. Sy het gevind dat suksesvolle produsente minstens 11 jaar boerdery-ondervinding het, met ’n skaap- en woldiploma wat aan die Landboukollege Grootfontein op Middelburg verwerf is. “Die plaas moet…

Suid-Afrika se howe het al verskeie kere gesê ’n testament is een van die belangrikste dokumente wat iemand in sy leeftyd sal onderteken. Hierdie stelling kan nie betwyfel word nie. Ek wil egter vandeesweek stilstaan by ’n ander belangrike dokument, naamlik die voorhuwelikse kontrak of sogenoemde huweliksvoorwaardekontrak. In Suid-Afrika trou mense binne gemeenskap van goedere of buite gemeenskap van goedere met of sonder toepassing van die aanwasbedeling. Vir laasgenoemde is ’n huweliksvoorwaardekontrak nodig. Indien die aanwasbedeling nie spesifiek vir ’n huwelik buite gemeenskap uitgesluit word nie, is dit outomaties daarop van toepassing. Hoewel die wet daarvoor voorsiening maak, kan dit baie moeilik en duur wees om die spesifieke bedeling ná die huwelik te verander. DIE KONTRAK Die huweliksvoorwaardekontrak is ’n regskontrak wat voor die huwelik aangegaan word en bepaal hoofsaaklik…

Die plaaslike Wagyu-bedryf ondervind uiteenlopende vlakke van optimisme én pessimisme teen die agtergrond van ’n stram ekonomie, onsekerheid oor die eienaarskap van landbougrond en ’n daling in die prys van teeldiere en vleisprodukte. Mnr. Frans Stapelberg, voorsitter van Wagyu Suid-Afrika, sê in dié jong bedryf is daar tans optimisme onder telers en produsente, met ’n onversadigbare vraag na hamburgervleis vir verbruikers aan die ander kant van die spektrum. “In die middel is daar egter ’n neiging van senuweeagtigheid onder telers en toetreders.” Stapelberg sê die oormatige geesdrif wat met die ontwikkeling van dié beesras in Suid-Afrika gepaardgegaan het, het plek gemaak vir ’n stabilisering van pryse en die vraag na teeldiere. “Met enige nuwe ding is daar ’n opbou tot ’n hoogtepunt wat deur ’n afplatting gevolg word. Die prys…

Sedert glifosaat in 1974 op die mark verskyn het, het dit kop en skouers bo mededingers uitgestyg en is beskrywings soos “feitlik perfekte” en “een-inhonderd-jaar”-onkruiddoder daaraan toegedig. Hoe ’n middel met een van die eenvoudigste molekulêre strukture binne ’n relatief kort periode ’n onbetwisbare, fenomenale verskil in gewasproduksie moontlik kon maak, is grootliks te danke aan, eerstens, glifosaat se unieke setel van aksie in plante, en tweedens, die era van glifosaatweerstandige gewasse wat in 1996 ingelui is. Terugskouend het die maatskappy Monsanto (in 2017 oorgeneem deur Bayer) vernuftig te werk gegaan om sy belang in glifosaat te behou deur, knap vóór die verval van die twintigjaarpatentereg op die onkruiddoderkomponent van sy besigheid, vorendag te kom met glifosaatweerstandige gewasse (Roundup Ready® ) deur vernuwende genetiesemodifikasie- (GM) tegnologie. Seker die grootste tekortkoming…

WATER MET LAE PH EN DIERE SE GROEI Wat is die invloed van drinkwater met ’n lae pH (ongeveer 3,8 tot 4,5) op diere se groei? Ons gebruik bergstroomwater uit die voetheuwels van die Langeberge. Die bolope is oorgroei met wattelbome, en ek meen die wattelekstrak dra by tot die water se suurheid. Ons is twee boere wat die water gebruik en ons sukkel met groei by volstruise. ’n Buurman gebruik reënwater uit ’n dam en sy volstruise groei normaal. Die water het ook ’n hoë ysterinhoud. Kan dit ’n invloed op die groei van diere hê? Die minimum en maksimum pH-standaarde van drink-water vir plaasdiere word as 5,5 tot 8,5 aangegee. Indien looisuur vanuit die wattelboomwortels in die drinkwater kom, sal dit benewens om die pH te verlaag, waarskynlik…

Daar is genoeg halwe waarhede en verdraaide navorsingsdata wat die skuld vir klimaatsverandering voor die deur van veeboerdery – veral bees- en melkboere – wil lê. Verantwoordelike hooimaak- en weidingspraktyke besweer egter dié aannames oor veeboerdery. Volgens dié misleidende inligting lewer die veebedryf ’n groot bydrae tot die vrystelling van skadelike kweekhuisgasse, soos metaangas, in die atmosfeer. Die geheelbeeld skets egter ’n ander prentjie. Dit wys watter belangrike rol diere het om veld, soos op die Noord-Amerikaanse prêrievlaktes, gesond te hou. Wanneer vee wei, dra hulle tot die biodiversiteit in die omgewing en in die grond by. Gras wat andersins onbenutbaar as voedselbron vir die mens is, word in vleis en melk omgesit. Dít terwyl die klou-aksie, mis, urine en speeksel deel vorm van die proses om die grond op…

Vanjaar se wenner in Cradock Saadverspreiders se 20 tonklub-mieliekompetisie vir die noordelike streek, mnr. Kobus Marais, spog met ’n oes van 22,22 t/ha. Die naaswenner, mnr. Abraham Steyn, het 21,8 t/ha gestroop en mnr. Jannie Zwiegers was derde met 21,65 t/ha. Die wenner van die suidelike kompetisie is die boerdery Leon Ontwikkelings, met 23,81 t/ha. Mnr. André Marais is die naaswenner en het 21,35 t/ha gestroop, terwyl mnr. Kobus le Roux derde was met 21,06 t/ha. ‘DIT IS ’N VOORREG’ Marais het in 1995 saam met sy pa, Pierre Jacobus Marais, begin boer. Weens hoë rentekoerse en lae wolpryse was boerderye in hul omgewing onder groot druk. Die familieplaas, Vrolikskraal, het ook byna deur hul vingers geglip. Marais sê hy en sy pa het slegs deur genade daarin geslaag om…

Het God my verlaat? Indien wel, waaromhetHydit gedoen? Het ek iets gedoen wat baie verkeerd is en aangespreek moes word? Of is ’n onvrugbare lewe, soos die vyeboom wat nie vrugte wou dra nie, genoeg rede om my in die vallei van verlatenheid te werp? ’n Mens wonder of Job ook dié vrae gehad het. Vandag nog word dieselfde vrae gevra wanneer mense se lewe in ’n drukgang kom waar wolke, duisternis en onsekerheid die agtergrond vorm. Job was onbewus van die gesprek wat Satan en God oor hom gehad het. Het hy maar geweet, sou hy nie soveel vrae gehad het nie. Satan was van mening dat Job maar net ’n slim plan uitvoer. Hy (Job) betaal ’n premie in die vorm van ’n vroom lewe, en God voorsien…

Die Hoopstadse Afrikanerbultelersvereniging se 80ste veiling vind vanjaar op 9 Oktober op die Hoopstadse skouterrein plaas. Dit is een van die oudste veilings in Suid-Afrika wat jaarliks op dieselfde plek gehou word. Dit is ook verreweg die grootste veiling van net rasegte Afrikaners. Altesaam 26 geregistreerde bulle, 50 geregistreerde verse, asook kommersiële verse word aangebied. Die verkopers is mnre. Manie Blaauw van Namibië, die Beyersrus-boerdery, mnre. Estienne en Pierre-André Cronjé, Ben du Plessis, Pierre Fouché, Martin Ras, G.A.P. Steenkamp en Japie Oberholzer. Die Hoopstadse Afrikanerbul-telersvereniging is in 1939 onder leiding van mnr. H.B.K. Opperman gestig. Mnr. Martin Ras van Afric-Afrikaners is die afgelope 27 jaar lank voorsitter van die vereniging. Volgens Ras verkies hy en sy medetelers dié geharde, inheemse beesras wat by uitstek by Suider-Afrika se ekstensiewe toestande en…