Indholdsfortegnelse for 1-Nov-19 i Landbouweekblad

ALDAM SE JONGSTE KAMPIOEN NÓG Mnr. Derick le Roux (27) van Coligny, die Pick n Pay Suider-Afrikaanse Stoetteler van die Jaar vir 2019, is die jongste teler nóg wat dié titel ingepalm het. Hy het dit ontvang op die onlangse Aldam-veeskool by Ventersburg, wat deur die Lewendehaweregistrerende Federasie, Breed-plan en Landbouweekblad aangebied is. Le Roux en sy familie besit die Xourel Limousin-stoetery en boer ook met graan. Prof. Frikkie Neser, beoordelaar van Bloemfontein wat die finaliste elke jaar besoek, sê dit was een van die beste boerderye wat hy deur die jare besoek het. Die presisie waarmee Le Roux boer, asook sy toewyding en geesdrif, het hom opgeval. WOL STABIEL Op die sewende veiling van die 2019-’20 wolseisoen, op 17 Oktober, het die aanwyser met 0,4% gedaal en teen R169,07…

“ BENEWENS ’n paar administratiewe besonderhede, sal ’n Suid-Afrikaanse uitvoerder dieselfde toegang en ervaring met uitvoer na Brittanje hê as wat hy tot dusver gehad het.” Dís hoe mnr. Nick Latta, raadslid vir welvaart by die Britse hoëkommissie in Suid-Afrika, die handelsituasie tussen dié twee lande ná Brexit beskryf het. Hy was ’n spreker op die Africa Ports and Rail Evolution-konferensie in Durban, en het gesê hy wil die gevoel van onsekerheid oor Brexit en daarna verminder. “Ons wil meer handel skep, nie versper nie. Ons wil meer voorspoed in Suid-Afrika en Brittanje skep,” het hy gesê. “Brexit is taamlik gekompliseerd. Ek wil nie probeer voorspel wat (teen 31 Oktober) gaan gebeur nie. As ek ’n goeie antwoord daarop gehad het, sou ek ’n geldeenheidverhandelaar gewees het, nie ’n diplomaat…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ ‘Kom ons suiwer die lug oor metaangas’ ■ Aktestudie wys Limpopo-distrik oorskry alle grondteikens ■ Bewaringsboer se grootste lesse met dekgewasse, wins: Maak só ’n kopskuif ■ Só lyk SA se beste bees- en skaapboere ■ Jakkalsjagter leer boere om self planne te maak SPESIAAL ■ Vee VIR DIE GESIN ■ Smulkos uit die boeke BEES- EN SKAAPBOERFINALISTE Op die landwye soektog na die beste bees- en skaapboer het finaliste gewys hoe hulle diversifiseer, waarde toevoeg en bewaringsboerdery toepas. Een van die beesboerfinaliste is mnr. Jason Carroll met sy swart Angusse van die plaas Boschendal, Stellenbosch. Hy sê sonder gesonde grond beteken die beste teelmateriaal niks nie.…

WOLBOERE kan ’n onstuimige mark verwag vir solank as internasionale politieke en ekonomiese onsekerhede voortduur, meen markontleders. Die wolmark het sedert die opening van die seisoen baie wipplank gery en aanvanklik ietwat veld gewen net om weer te daal. Op die veiling van 17 Oktober het Cape Wools se Merino-aanwyser effens laer op R169,07/kg (skoon) gesluit, terwyl die Australiese mark ook gedaal het ( GRAFIEK 1 en GRAFIEK 2 ). Die grootste faktor wat tot die onsekerheid bydra, is die tariefoorlog tussen China en Amerika wat verbruikersvertroue in veral China, die grootste verbruiker van wolklere, aanmerklik laat daal het. Chinese wolverwerkers sit ook met twee tot drie maande se onverwerkte wolvoorraad wat hulle aangekoop het toe wolpryse nog hoog was. Pryse het sedertdien met 25% tot 45% gedaal – ’n…

VIR boere om voordeel te trek uit die regering se erkenning van die rol wat kleinskaalse kragprojekte in die land se energiekrisis kan speel, moet administratiewe rompslomp uitgeskakel word. Só sê dr. Requier Wait, hoof van ekonomie en handel by Agri SA, in reaksie op die regering se jongste geïntegreerde hulpbronplan (IRP) wat in die Staatskoerant gepubliseer is. Gegewe die onmiddellike energietekort bied ’n groter toewysing vir kleinskaalse kragopwekking ’n geleentheid om aandag aan die tekort te gee, lui die plan. “Ontwikkeling van kragopwekking vir eie gebruik moet aangemoedig word deur beleidsrigtings en regulasies wat ontslae raak van burokrasie, sonder om aanbodsekerheid in gevaar te stel,” luidens die plan. Agri SA en Besigheidseenheid Suid-Afrika (Busa), waarvan die landbousakekamer Agbiz lid is, het juis kort voor die IRPafkondiging gevra dat privaatsektor-deelname…

1 EGIPTE| Droogtevrese oor Ethiopië se nuwe dam Egipte soek internasionale bemiddeling in die geskil oor ’n hidroëlektriese dam wat Ethiopië teen $4 miljard in die Nylrivier bou. Die Grand Ethiopian Renaissance Dam, wat in 2011 aangekondig is, sal na verwagting meer as 6 000 MW genereer en kan Ethiopië Afrika se grootste elektrisiteitsuitvoerder maak. Egipte is egter bekommerd dat die dam die vloei van die Nyl – uit die Ethiopiese hoogland, deur Soedan tot in Egipte – sal beperk en die effek van droogte sal vererger. Onderhandelinge in Soedan het op ’n dooie punt uitgeloop. Egipte beweer Ethiopië het alle voorstelle wat Egipte se waterbelange in ag neem, verwerp. Die Nyl verskaf tot 90% van Egipte se besproeiings- en drinkwater. — ESI Africa 2 GHANA | Invoerhoender…

DIT is moeilik vir ’n enkelboer om alleen te besluit hoe en waar om aan grondhervorming en bemagtiging deel te neem. Elke boer wat ernstig is oor ’n toekoms in die landbou in Suid-Afrika, sal egter skouer aan die wiel moet sit en help om die sektor te transformeer, meen mnr. Piet Potgieter van VKB se afdeling vir ontwikkelende landbou. In dié verband is VKB besig om ’n struktuur op die been te bring wat boere in distrikte sal saamsnoer sodat alle boere kan saamwerk om die distrik se landbou aan transformasiedoelwitte te laat voldoen. Potgieter het sy visie met boere van Limpopo op ’n VKB-inligtingsdag naby Polokwane bespreek. Hy het vertel dit is ’n beginsel wat hy al sien werk het in KwaZulu-Natal waar hy grootgeword en later self…

AGRI SA-GEAFFILIEERDES, wat kommoditeitsorganisasies en sake-ondernemings insluit, het in 2018-’19 sowat R447 miljoen aan transformasieprojekte bestee. Saam met die R314 miljoen wat in 2017-’18 bestee is, be-loop die totale besteding sedert die organisasie sy vorige transformasieverslag in 2018- gepubliseer het, sowat R761 miljoen. Luidens sy jongste verslag, waaroor mnr. Christo van der Rheede, adjunk- uitvoerende hoof, en me. Mihlali Xhala, projekbeampte, op die organisasie se jaarkongres in Pretoria gepraat het, het altesaam 167 008 mense reeds by die projekte baat gevind. Die opname vir die jongste verslag is in Julie 2019 gedoen. Agri SA het 16 voorleggings van geaffilieerde organisasies ontvang. Die organisasie is self die afgelope jaar in gesprek met tradisionele leiers om landbougeleenthede te ontgin en meer as 200 moontlike geleenthede is só uitgewys. Vir die meeste hiervan…

Hoe lank gaan die veld nodig hê om te herstel en wanneer kan dit as herstel beskou word, is die groot vrae as die einde van die droogte in sig is. ’n Mens kan aanneem dat die veld herstel het sodra die plante aktief fotosinteer en nie meer van die groeireserwes afhanklik is nie, en tweedens wanneer die nuwe geslag plante goed gevestig is en nie meer uitgetrek kan word nie. Bossies en struike wat blom en grasse wat saad maak, is altyd ’n goeie aanduiding dat die kwesbaarste stadium verby is vir die plante wat die droogte oorleef het. As die saailinge én bogrondse lopers nie meer met die hand uitgetrek kan word nie, is hulle gereed vir die eerste ligte beweiding. Grasveld wat voor die droogte in ’n…

Elke boerdery wat tegnologie wil inspan om ’n proses te verbeter, kry onvermydelik met dié moeilike vraag te doen: Watter produk moet ek gebruik? Die tegnologiese ontwikkelinge in die landbousektor het die afgelope paar jaar ontplof. Boerderye kan nou kies uit ’n wye reeks opsies wat tegnologiese oplossings betref. Daar is nie meer net een geoutomatiseerde stelsel vir besproeiing, rekordhouding of boorddata-vaslegging nie. Die inwerkingstelling van ’n stelsel is gewoonlik ’n duur en moeisame proses, en as die besluit eers geneem is, is dit moeilik om later na iets anders oor te skakel. Die tergende vraag bly: Hoe weet jy watter stelsel is die beste? Hoewel ’n mens nooit vooraf beslis gaan weet of die keuse die regte een is nie, volg ek dié riglyne om beter te kies: 1.…

Die selfaangedrewe McDon M155-platsnyer is toegerus met ’n 4,87 meter skyfsnyer-kneuser vir hooimaak. Dit het ’n viersilinder-Cummins-enjin van 115 kW en is toegerus met ’n dubbelrigtingkajuitsitplek met sy eie suspensie vir rygemak. Die werkspoed wissel van 15-22 km/h, en alle funksies word hidroulies vanuit die kajuit beheer. PRYS: R2,17 miljoen (trekker), R822 300 (snytafel). NAVRAE: Vitamech, Kaapstad, mnr. Jurie Swart, 083 375 8840. Die trekkeraangedrewe Kongskilde SUC-T500-pneuma-tiese graansuier kan aan ’n trekker gekoppel en aangedryf word deur sy aftakkerstelsel. Graan word vanaf die opbergplek opgesuig en op ’n vragmotor se bak of in ’n graansilo ingeblaas. Dit maak graanverskuiwing maklik omdat dit gebruik kan word op enige plek waar die trekker (minstens 48 kW) kan ry. Dit kan 15-30 ton graan per uur verskuif. Die suier maak deel uit van…

KOEI MET BLOED IN URINE Ons het ’n koei met bloed in haar urine. Ons boer by Kenhardt, naby Upington, in die Noord-Kaap. Ek weet nie of die droogte iets daarmee te doen het nie. Kan dit rooiwater wees? As daar bloed in die urine gesien is, kan die oorsaak beskadiging van bloedvate wees deur byvoorbeeld trauma, ontsteking van die niere en bloedvergiftiging. Beserings kan ook tydens paring voorkom. Steentjies in die urinebuise, blaasstene, ontsteking en gewasse in die blaas kan ook bloeding veroorsaak. Dit is moontlik dat daar stukkies bloed in die urine kan voorkom, maar gewoonlik sien ’n mens dat die urine dieprooi tot bruin gekleur is. In minder erge gevalle is daar ’n wolkerigheid in die urine. As jy die urine in ’n buisie laat staan, sak…

Landbougewasse het gesonde, lewende grond nodig om tot hul volle potensiaal te groei en ’n winsgewende oes te lewer. In gevalle waar grondsiektes en skadelike mikro-organismes, soos aalwurms, hoë bevolkingsvlakke bereik en gewasse aanval en vernietig, word grond nutteloos vir die landbou. Grondberoking word aanbeveel om sulke bevolkings te verminder sodat die nuwe gewas wat aangeplant word, nie beskadig word nie. Grondberoking is ’n uiters doeltreffende manier van behandeling, maar dit vereis spesiale aandag ten einde ’n suksesvolle uitkoms te verseker. Die vestiging van ’n nuwe gewas is ’n groot belegging. Gevolglik moet grondontsmetting behoorlik gedoen word. In die verlede is grond suksesvol met metielbromiedgas be-rook. Metielbromied was dus die steunpilaar in grondberoking, maar omdat dit nadelig vir die osoonlaag is, moes dit volgens die Montreal-protokol uitgefaseer word. Dit het…

GAUTENG CARLETONVILLE JACHTFONTEIN (344) 211 ha, aan Awesome Distributors, van SDB-trust, R1 500 000. PATRIOTSFONTEIN(564) 121 ha, aan Belofte-boerdery, van L.H. en W.L. Groenewald, R1760000. NIGEL PALMIETFONTEIN(141)24ha, aan Central Prop. Development Johannesburg (Edms.) Bpk., van Barrie Island Prop. Inv. (Edms.) Bpk., R35 000 000. PRETORIA JR (488) 343 ha, aan Kuzekwande-trust, van A.G. Swanepoel, R5 500 000. KLIPFONTEIN (498) 43 ha, aan C Slabber-boerdery, van Ruskraal-boerdery,R789778. KNOPJESLAAGTE (385) 29 ha, aan N.M.P. Mogan, van D.M. Morgan, R3 150 000. MOOIPLAATS (367) 26 ha, aan Metabel-trust, van Straussfamilietrust, R1 100 000. ZUSTERSTROOM (447) 236 ha, aan B & W-boerderye, van A. de Witt, R3 340 000. KWAZULU-NATAL HELPMEKAAR LENTEPLAAS (14432) 195 ha, aan W.M. Stein, van Izimbiwa Coal (Edms.) Bpk., R975 000. OLIPHANTS KOP (1259) 589 ha, aan Makhathalele-gemeenskapseiendomsvereniging, van Thys…

Daar is ’n volgehoue vraag na goeie Afrikaners ondanks die stram finansiële klimaat en droogte in dele van die land. Goeie pryse is op die afgelope nasionale veiling op Kroonstad behaal, asook op die jaarlikse Hoopstad-veiling. Op Kroonstad het twee bulle, dié van dr. Pieter de Kock en mnr. David van der Linde, R60 000 stuk behaal vir die hoogste prys op die veiling. ’n Dragtige stoetvers is teen R57 000 verkoop en ’n nie-dragtige stoetvers het R54 000 behaal. Bulle het gemiddeld R37 708, dragtige stoetverse gemiddeld R36 933 en nie-dragtige stoetverse gemiddeld R29 250 behaal. Dit is wel nie so hoog soos op die vorige nasionale veiling toe twee bulle teen onderskeidelik R135 000 en R105 000 verkoop is nie, maar die toestande is nou baie anders en…

2,54 kg ’n Avokado van 2,54 kg is verlede maand deur die Guinness Book of World Records aangeteken as die swaarste wat tot dusver gekweek is. Dit is deur ’n familie in Kailua, Oahu, Hawaii, gekweek, en dit het sowat 10 maande vir die vrug geduur om só groot te word. Die vorige rekord vir die swaarste avokado was 2,49 kg in Januarie 2018 vir ’n vrug wat in Hilo, ook in Hawaii, gekweek is. Mnr. Lo’ihi Pokini, die nuwe rekordhouer, sê sy wen-avokado het genoeg guacamole vir 20 mense gemaak, en hy wil dié rekord verbeter. — CNN 38 588 Die Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie (KVBA) het in die 2018-’19-boekjaar 38 588 kennisgewings van afleggings ontvang, waarvan hy 15 787 poste kon red. Mnr. Cameron Morajane, direkteur…

‘Spierwit gaan nie werk nie.’ MNR. PIET POTGIETER van VKB se afdeling vir ontwikkelende landbou oor die rol van bemagtiging in boere se langtermyn-sukses. Bl. 22 ‘Die grondwetlike plig om toegang tot geskikte behuising te voorsien, rus op die staat.’ ME. BERNICE ERASMUS, prokureur vir die wynplaas Oak Valley, oor ’n hofgeding van tydelike werkers oor behuisingstoestande op die plaas. Bl. 20 ‘Nou is nie die tyd om lou te wees nie. Sê vir jouself, ja, daar is probleme, maar ek gaan iets daaromtrent doen!’ MNR. NICK SERFONTEIN van die Sernick-groep, oor hoe boere in die huidige politieke klimaat bemagtiging moet benader. Bl. 19 ‘Een van die groot gevare is dat someraanplantings kan doodwaai weens die uiters droë grondoppervlak en sand.’ MNR. JOHAN VAN DEN BERG, weerkundige by Santam Landbou,…

’N INTERNASIONALE maatskappy het die wêreld se eerste “koolstof neutrale” oortruie die lig laat sien met ’n etiket wat die draer in staat sal stel om gereeld nuus te ontvang oor die welstand van die skape op die plase vanwaar die wol verkry is. Die stigters van die maatskappy Sheep Inc sê hulle het die oortrui geskep in die hoop om die boodskap van volhoubaarheid aan soveel moontlik mense te versprei. Sodra ’n verbruiker ’n trui koop, kan hy/sy die besonderhede op die etiket in die soom van die trui op sy selfoon skandeer sodat ’n Merinoskaap in een van die troppe wat die wol voorsien aan hom toegewys kan word. Daarna sal Sheep Inc die verbruiker gereeld op hoogte hou oor die welstand van die skaap, soos wanneer die…

Onverwagte beurtkrag enkele dae voor die bekendstelling van die nuwe IRP het Agri SA en Besigheidseenheid Suid-Afrika (Busa) opnuut ’n beroep laat doen vir die dringende aanstelling van ’n geskikte uitvoerende hoof vir en die herstrukturering van Eskom. Prof. Anton Eberhard, voorsitter van die presidensiële taakspan oor Eskom se volhoubaarheid, het te midde van die beurtkrag in ’n voorlegging aan Busa se subkomitee vir die ekonomie gesê drie kandidate vir die pos van uitvoerende hoof is op die kortlys, en een staan kop en skouers bo die ander uit. “Maar gaan die regering eerder ’n politiek korrekte aanstelling maak?” het hy gevra. Agri SA sê beurtkrag benadeel besproeiingsafhanklike en energie-intensiewe landboubedrywe soos tuinbou, suiwel, pluimvee en voedselverwerking. “Besproeiing, skedulering van besproeiing, die toedien van kunsmis, verwerking en verskeping word alles…

DENKE oor die produksie van lewende hawe moet verander en groter klem moet op die land se maatskaplik-ekonomiese welsyn geplaas word. Só het prof. Norman Maiwashe, hoof van die Landbounavorsingsraad se Instituut vir Diereproduksie in Irene, Pretoria, op die jaarlikse Aldam-veeskool naby Ventersburg gesê. Hy het gesê die lewendehawesektor bestaan uit sowat 30 000 kommersiële boere, 25 0000 opkomende boere en 1,2 miljoen huishoudings wat vee aanhou in Suid-Afrika. Kommersiële veeboere het sowat 60 000 werkers in diens, terwyl daar ongeveer 5 000 lewendehawe-agente is. Die voerkrale het ongeveer 2 000 mense in diens. ’n Groot deel van die land se mense is dus by boerdery met lewende hawe betrokke. Om ’n sukses van dié belangrike landbouvertakking te maak, moet ag geslaan word op die ekonomiese en maatskaplike aspekte daarvan,…

DIE departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling kan nie sê presies wanneer die gemengde finansieringsprogram begin word nie. Hy kan ook nie werklik vrae oor AgriSEB (swart ekonomiese bemagtiging in die landbou) beantwoord nie. Dit het duidelik geword toe die departement en die Land Bank onlangs verslag moes doen aan die parlement se portefeuljekomitee oor die stand van finansiering en transformasie vir swart boere en hoe die bank die geld gebruik wat die departement aan hom toestaan. Pres. Cyril Ramaphosa het verlede jaar ’n ekonomiese stimulus-en-herstelpakket aangekondig waarin finansiering vir opkomende boere belowe is. Die tesourie het oor die volgende drie boekjare R3,9 miljard begroot vir die Land Bank om die kommersialisering van swart boere te ondersteun deur verskillende hulpprogramme, onder meer die gemengde finansieringsprogram. GEMENGDE FINANSIERING Die tesourie…

’N CHARDONNAY van Hemel en Aarde Rant naby Hermanus – Domaine des Dieux Chardonnay 2015 – het die Veritas Vertex-prys as die algehele kampioenwyn van die Veritas-eerbewyse voor die neuse van 1 491 ander wyne weggeraap. Daar was ’n rekordaantal inskrywings vir vanjaar se Veritaskompetisie. Altesaam 76 dubbelgoue en 198 goue medaljes is oorhandig. Domaine des Dieux se eerste Chardonnay is in 2008 gemaak en ’n jaar later beskikbaar gestel. Volgens die plaas se webwerf produseer hy ’n klein reeks bekroonde, topgehalte wyne, vol-gens dieselfde beginsels as die Franse en Europese wyn. Die wenwyn is deur mnr. Kevin Grant gemaak, en hy het ’n reis na Londen en ’n wynland van sy keuse daarna, losgeslaan. Dit is die eerste keer dat die Vertex-wenner met ’n oorsese reis beloon word, danksy…

Die produksie van avokado’s in Afrika kan net so drasties en vinnig groei soos in Colombia, mits die toestande reg is. Mnr. Zac Bard, besturende direkteur van Westfalia Fruit, het op die afgelope internasionale avokadokongres in Colombia gesê dat Afrika geskik is om deurentyd Hass-avokado’s aan die wêreldmark te lewer om só sy aandeel op die wêreldmark te vergroot, berig FreshFruitPortal.com. Die uitvoer van Colombiaanse avokado’s het in die afgelope vyf jaar van 1 700 ton tot 30 000 ton in 2018 gestyg. In die eerste helfte van vanjaar is reeds 27 000 ton verskeep. Dit is 50% meer as in die ooreenstemmende tyd in 2018. Buiten produksie in Suid-Afrika vind die meeste avokadoproduksie in Afrika by die Groot Skeurvallei plaas. In Suid-Afrika, met ongeveer 18 000 ha wat reeds…

Die Nasionale Waterwet omskryf ’n aantal tipes watergebruik. 1 Ingevolge bylae 1 (oftewel skedule 1) van die wet kan iemand ’n billike hoeveelheid water uit ’n waterhulpbron op sy eiendom neem vir huishoudelike gebruik, die gee van drinkwater vir diere wat binne die drakrag van daardie eiendom is, en die natmaak van ’n klein, nie-kommersiële tuin. Bylae 1-gebruik is dus die mees basiese vorm van watergebruik. 2 Die voortsetting van ’n bestaande wettige gebruik is hoe die meeste landbouwatergebruik geskied – watergebruik wat ingevolge die vorige Waterwet (Wet 54 van 1956) wettig was en nou ingevolge die nuwe wet (Wet 36 van 1998) gewettig moet word. 3 Die gebruik van water ingevolge ’n algemene magtiging. Dit is algemene waterverbruikstoestemming wat toegestaan word in gevalle waar die toestaan van ’n waterlisensie…

Die klas Insecta behoort aan die filum Arthropoda, en is waarskynlik die suksesvolste groep diere op die planeet. Na raming kom daar 5,5 miljoen verskillende insekspesies op aarde voor, hoewel net 925 000 aan die wetenskap bekend is en formeel beskryf word. Die beraamde aantal individuele insekte op enige gegewe oomblik is sowat 10 triljoen – dit wil sê ’n 10 gevolg deur 18 nulle! Om dié syfer in konteks te sit: Daar is omtrent 200 miljoen insekte teenoor elke mens op aarde. Dit beteken insekte is die grootste deel van lewende biomassa op ons planeet. Hierdie insekte is heeltyd besig om te vlieg, kruip, loop, eet of net te rus. Hulle is ook besig om deur hul lewenstadiums te gaan, wat die stadia van eiers, larwes, en/of papies en…

Kerrietjops Hulle sê mos spyt kom te laat, maar jy glo dit nooit tot jy dit self ervaar nie. Vandag is ek baie spyt ek het nooit die resep vir my ma se kerrietjops by haar gekry nie. Ek het deur elke boek en nota gelees, maar dis nêrens te vinde nie. Wat ek wel weet, is dat sy goeie Kalahari-tjops gebruik het. Of sy die marinade by die slaghuis gekoop het, sal ek nie weet nie, maar soos my ma my geleer het: As jy iets nie het nie, maak dit self! Die belangrikste van die resep is dat die vleis lank genoeg marineer en dat die kole waarop jy dit braai, lekker warm moet wees. ■ 45 ml olyfolie ■ 1 ui, gekap ■ 2 knoffelhuisies, gekap ■…

Ek het nog in die vroeë oggendure in my bed gelê toe ek die sagte drup-drup van reën op ons slaapkamer se sinkdak hoor. Ons huis het nie ’n plafon nie. Toe dink ek aan ’n pragtige teksvers wat só eenvoudig is, maar tog só diepgaande (Markus 11:22): “Julle moet geloof in God hê!” Wat ’n ongelooflike, getroue God dien ek en jy. Toe kom daar ’n vloedgolf van emosies oor my. Nie lank gelede nie het mense as’t ware vanaf die paviljoen geskreeu: “Waar is die reën?” En: “Gaan hierdie droogte ooit einde kry?” ‘My liefde vir U is algeheel en onvoorwaardelik, of dit nou reën of nie.’ Toe sê ek vir Jesus, terwyl die reëndruppels aanhoudend op die dak val: “Here Jesus, U is so geduldig en goed…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in die Noord-Kaap, Mpumalanga en Noordwes van Augustus verlede jaar tot September vanjaar. In die Noord-Kaap is altesame 240 transaksies in 19 distrikte beklink. Dit het 466 823 ha teen R2,152 miljard behels. Altesame 64% van die transaksies was vir grond van meer as 600 ha, terwyl 14% vir grond van minder as 15 ha was. In agt van die distrikte is stygings in die prys waargeneem. Daar was goeie neigings by Hopetown (13,5%) en Namakwaland (11,9%). Die dalende prysneigings is hoofsaaklik in die Karoo. In Mpumalanga het Komatipoort se grondpryse met 7,7% gedaal, terwyl Acornhoek s’n met 3,7% gestyg het. Daar was ’n gunstige neiging in vier distrikte. Altesame 414 transaksies het…

GEEN UITKOMKANS Dit was miskien nie so skouspelagtig soos die All Blacks se vermorseling van die Iere (wat as die topspan by die Wêreldbeker-rugbytoernooi opgedaag het) nie, maar die Bokke het kalm gebly en die dapper Japannese uiteindelik begrawe om tot die halfeindstryd deur te dring. Dit was ook gawe afleiding van die ongemaklike werklikhede aan die tuisfront. Die warm, droë weer en die reën wat weer op oom Paul (Kruger) se verjaardag weggebly het, hou boere se gemoedere gedemp. Boonop is fase 2-beurtkrag weer uit die bloute ingestel, en die ekonomiese impak was onmiddellik. Alles van die besproeiing van koring, wat plek-plek in die gevoelige bestuiwingsfase is, tot energie-intensiewe landboubedrywe, soos die tuinbou, suiwel, pluimvee en landbouverwerking — wat 25% van Suid-Afrika se voedsel uitmaak — is swaar getref.…

MET die toenemende aandrang dat mense minder vleis moet eet omdat diere aardverwarming aanhelp, gaan wetenskaplikes nou probeer ekovriendeliker skape te teel. Skotland se Rural College (SRUC) het pas, met die samewerking van internasionale wetenskaplikes, ’n navorsingsprojek, die Grass to Gas Initiative, begin om skape te teel wat minder metaangas vrystel om die impak op die omgewing te verminder. Die oogmerk is om nuwe tegnologie te ontwikkel om dié diere met ’n laer vrystelling van metaangas te identifiseer sodat hulle geselekteer kan word vir teelprogramme. Die impak van skape op die mgewing is tweeledig: die kos wat hulle vreet; en die gasse wat hulle vrystel. Sodra die die regte tegnologie ontwikkel is, sal wetenskaplikes dit aanwend om skaaprasse te identifiseer met ’n hoër voedselomsettings-doeltreffendheid en laer metaangasvrystelling. Die optimalisering van…

BESTUUR slim, verskans en speel oop kaarte met jou bank. Dít is kenners se raad aan somergraanboere aan die vooraand van nóg ’n onvoorspelbare saaiseisoen. Mnr. Dawie Maree, hoof van bemarking en inligting by FNB Landbou, raai boere aan om hul oesversekeringsopsies deeglik op te weeg, om te verseker hulle het dekking ingeval die uiterste weerstoestande hulle aanplantings en opbrengste skaad. Maree sê ook só ’n jaar is nie die tyd om met nuwe kultivars te eksperimenteer nie. “Oorweeg die gewasse en saadkultivars wat jy weet op jou plaas werk en plant dit aan. “Dis ook belangrik dat boere in só ’n tyd steeds goeie praktyke toepas, soos om nie op die lande wat moet oorlê, te plant nie, maar dit te laat rus.” Verskansing kan boere ook deur ’n…

HOE gaan die toekoms lyk as hommeltuie, robotte en kunsmatige intelligensie oorneem en mense se arbeid nie meer nodig is nie? Prof. Ruth Hall van die instituut vir armoede-, grond- en landelike studies (Plaas) het op ’n konferensie oor die toekoms van plaaswerkers in Suid-Afrika gesê dít is een van drie kwessies waarvoor die konferensie ’n oplossing moet soek. Die ander twee is hoe jong mense hul toekoms sien en die kwessie van grond vir plaaswerkers. Toegang tot grond is belangrik – nie omdat alle plaaswerkers wil boer nie, maar omdat dit hulle verblyfsekerheid en die middele om kos te produseer, kan gee. Sy sê ’n groot deel van die bevolking werk op plase omdat hulle vanweë historiese prosesse, soos grondonteiening en slawerny, niks anders as hul arbeid het om…

DIE landbou-netwerkorganisasie Saai wil ’n finansieringsmodel toets waar die kollateraal van grond vervang word met ’n leweringsooreenkoms vir droogtegeteisterde boere om lenings te kan bekom. Dr. Theo de Jager, voorsitter van Saai, sê die model is as ’n gidsprojek vir droogtegeteisterde boere in Noordwes en die Vrystaat aan banke en landboubesighede voorgestel. “Die kern van die betrokke familieboere se skuldprobleem is dat hul grond se sekuriteitswaarde oorskry is en die Kredietwet keer dat hulle verdere produksielenings kry. Die kollateraal van grond kan vervang word met ’n leweringsooreenkoms of produksiekontrak wat ’n prys en leweringsdatum bepaal. Die insette word dan op grond daarvan gefinansier. Omvattende oesversekering is ’n voorwaarde vir die projek,” sê De Jager. “As dit werk, kan dit groot potensiaal inhou vir produksiefinansiering in ander rampgebiede, vir kommunale gebiede…

DIE Ingonyama-trust soek R44,13 miljoen meer van die staat as die R21,49 miljoen wat vir hom begroot is, maar wil hom nie aan die reëls van die ouditeur-generaal (OG) onderwerp nie. Die trust glo sy huurinkomste en inkomste van tantieme van mynhuise is nie die staat s’n nie, maar die gemeenskap s’n. Koning Goodwill Zwelithini is die trust se enigste trustee. Regter Jerome Ngwenya, voorsitter van die trust-direksie, het aan die parlement gesê toe die trust in April 1994 die eienaar van die grond geword het, het die Wet op die Bestuur van Openbare Finansies nog nie bestaan nie, en die wet kan nie geld vir iets wat bestaan het voor dit ingestel is nie. Lees meer by bit.ly/32xY4E9.…

SONDER transformasie en grondhervorming sal Suid-Afrika se landbousektor nie vooruitgaan nie. Landbougrond móét herverdeel word en kommersiële boere wat ’n aktiewe rol in transformasie speel, sal waarskynlik só hul eie grond kan beveilig. Dit was die boodskap van spreker ná spreker op VKB Landbou en Agbiz se inligtingsdag op Polokwane in Limpopo. Om die noodsaaklikheid van hervorming en bemagtiging in die landbousektor te ignoreer omdat jy nie daarvan hou nie, is soos vir ’n rugbyafrigter om kort slotte te kies want hy is teen die lynstaanreël, het mnr. Theo Vorster, uitvoerende hoof van Galileo Capital, gesê. Met so ’n gesindheid is dit nie die staat wat ’n boer se grond gaan vat nie. “Jou buurman wat beter beplan en beter boer as jy, gaan jou plaas koop.” Vorster het gesê…

Landboubeleid ontlok gereeld driftige debatte. Ongelukkig het die klem die afgelope paar jaar grootliks op die staat se ingryping met grondhervorming geval. Verskeie ander belangrike aspekte het derhalwe agterweë gebly, soos die gekoördineerde bywerk van die landbouhandelsbeleid. Baie vergaderings word oor droogtehulp gehou, maar daar is nog nie ’n gekoördineerde plan nie. Daar word gepraat oor ’n staatsgesubsidieerde versekeringskema soos in baie ander lande, maar die staat is bankrot en gaan die landbou nie gou ondersteun nie. Daar is sprake van ’n “nuwe” privaatsektorgedrewe fonds om nuwe boere met sagte lenings toegang tot die landbou te gee. Dan begin die debat oor beheerde bemarking onder swart kleinboere weer kop uitsteek. Baie word gesê oor die feit dat kommersiële boere al hoe minder en al hoe groter word, en dat die…

Die bemarking van Angusvleis as ’n nismarkproduk, die afname in geregistreerde diere en telers, en ’n afname in gemiddelde veilingspryse vanjaar kenmerk die sake van die Angusbeestelersgenootskap van Suid-Afrika. Mnr. R.C. Malherbe, voorsitter van die genootskap, sê veilingpryse was die afgelope jaar in die algemeen onder druk met die stoetbedryf wat ’n daling van 10% tot 30% in veilingspryse ondervind het. “Wat kommerwekkend is, is dat tot 50% van die bulle nie op sommige veilings van rasse verhandel is nie,” sê hy. Angusbulle is in 2019 op veilings onder die vaandel van die genootskap teen gemiddeld R41 000 verkoop, ’n geringe daling teenoor die gemiddelde prys van R42 700 verlede jaar. “ ’n Gunstige aspek is dat telers nie gesukkel het om hul Angusbulle te verkoop nie en sowat 98%…

Die voortslepende droogte plaas groot druk op boere wat onwrikbaar hoop op reën en die stadige herstel wat dit kan bring. Goeie veld is een van die beste maniere om jou teen die uitwerking van droogtes te verskans. Veld wat in ’n swak toestand is, het immers vier agterstande vergeleke met goeie veld. Dit het minder water in die grondprofiel (met dieselfde reënval) en die grond is dus droër. Die plante wat daarin groei, produseer minder ruvoer met dieselfde hoeveelheid water, en die ruvoer wat geproduseer word, is boonop van ’n swakker gehalte, wat die wins per hektaar betekenisvol laer maak. Om dié redes is dit belangrik vir veeboere om die skade wat die veld tydens ’n droogte ly, behoorlik te herstel. Daar is vier faktore wat veld se herstelvermoë…

LIGGING Ceres, Wes-Kaap KORTOM ■ Ten spyte van die regering en die Land Bank se onwilligheid om met hul grondprojek te help, het dié twee boere vasgebyt en nuwe oplossings gesoek om hul projek te laat slaag. ■ ’n Kommersiële bank het uiteindelik tot hul redding gekom met ’n lening en skenking. ■ Vertroue in jou vennote is een van die belangrikste aspekte tot sukses. ‘Ons het besluit ons wil nie in Australië gaan boer nie. Ons wil in Suid-Afrika bly,” sê mnr. Gielie Geldenhuys van Rheeboksplaat Farming Nominees digby Ceres. Sy seuns, ML en Cobus, beaam dit kopknikkend. “Ons het besef hier is ’n maatskaplike verantwoordelikheid in die land. Elkeen van ons het ’n morele plig om grondhervorming te laat werk en die regering kan dit nie alleen doen…

Regstellende kalktoediening behels die regstelling van pH, die suurversadigingsvlak en katioonverhoudings ná grondontledings, asook die toediening en inwerk van groot hoeveelhede grondameliorante, soos kalsiumhidroksied, kalsiumoksied, gips en kalsitiese en dolomitiese kalk. Die toediening van groot hoeveelhede ameliorante is duur en tydrowend. Die gevolg is dat 40% van die bewerkbare landbougrond erg versuur is. Bogenoemde praktyk kan die grond drie jaar lank reg hou, maar as dit nie jaarliks met onderhoudskalktoediening opgevolg word nie, sal die grond weer tot by krisisvlakke versuur. Die regstellings het ook ten doel om die grondstruktuurbeperkings op te hef, soos verdigting, beperkte waterindringing, lae waterretensie en swak deurlugting. Dit kan die beskikbaarheid van voedingstowwe deur beter biologiese aktiwiteit verhoog. Die kalktoedieningsprogram moet verkieslik vir langer as vyf jaar opgestel word. In die vyfjaarprogram word teiken-pH’s op…

WATERSUIWERING UNIEKE FILTREERSTELSEL VIR REIS OF KAMPEER Met JoJo se nuwe filtreerbottel kan ’n mens skoon, veilige drinkwater kry waar jy ook al gaan. Dit vorm deel van dié tenkvervaardiger se watersuiweringsreeks wat ook toestelle vir gesuiwerde huishoudelike drinkwater insluit. Jy kan die filtreerbottel saamneem wanneer jy reis of kampeer en met water uit gewone waterbronne hervul. Die reeks bestaan ook uit ’n waterbeker (R485), ’n filtreereenheid (R1 999) wat onder die kombuiswasbak pas, ’n toonbankfiltreerder (R1 799) met ’n moderne ontwerp wat in enige kombuis tuis sal wees, en ’n rugsteunfiltreerder (R399) wat by die bestaande waterstelsel kan inskakel wanneer jy nie voldoende suiwer drinkwater beskikbaar het nie. Unieke filtreertegnologie word gebruik wat meer onsuiwerhede en besoedelaars as enige ander filtreerstelsel op die mark verwyder, sê die maatskappy in…

Die kosskrywer, televisie-aanbieder en sjef Herman Lensing het geen bekendstelling no-dig nie. Hy is ’n kind van die Kalahari, gebore en getoë op Upington, en het sy gelukkigste ure as kind in sy geliefde ma, Susan, se kombuis deurgebring. Dit is sy ma wat ’n liefde vir kosmaak by hom gekweek en hom geleer het dat kos nooit kwaad is nie. Kos vergewe en met kos bring jy mense bymekaar. Jy kan mense se lewe mooier maak met kos. Dit het Herman se lewensfilosofie geword. Toe Susan vroeër vanjaar skielik oorlede is, was Herman verpletter. Dit was weer eens haar woorde wat hom gewys het hoe om die groot hartseer te verwerk. Met kos. Met haar kos. In sy nuwe boek, Dit proe soos huis, bring Herman hulde aan sy…

NEEM SÓ DEEL: Vul die blokraai korrek in en gebruik die letters in die kleurblokke om die antwoord op die vraag op bl. 85 te ontrafel. SMS die woord LBW, gevolg deur jou antwoord, naam, van en dorp/stad na 33677. Deelnemers kan soveel keer SMS as wat hulle wil. Elke SMS kos R1,50. Net mense binne SA grense kan deelneem. Die wenners sal die oorspronklike, voltooide blokraai en hul besonderhede moet verskaf. Geen werknemers of hul gesinne van Media24 en sy reklamemaatskappye mag deelneem nie. Die sluitingsdatum is 18 November 2019. Geen posstukke word meer as inskrywing aanvaar nie. Geen erkenning van ontvangs word gestuur nie. Deelnemers kan soveel keer SMS soos jy wil.…

BOEREDAE 7 NOVEMBER: Agbiz se Gautenginligtingsdag, The Venue, Summit Place, Menlyn. 012 807 6686, e-pos: admin@agbiz.co.za 7 NOVEMBER: Shiraz SA se jaarlikse tegniese werksessie, Kronenberg-landgoed, Paarl. Sandra Lotz, 082 924 7254, e-pos: info@shirazsa.co.za 7 NOVEMBER: Hortgro se steenvrugte-velddag, Oudewagensdrift-plaas, Worcester.E-pos: hortgro@hortgro.co.za, 021 870 2900. 8 NOVEMBER: Die Wes-Kaapse departement van landbou se hondsdolheid-veldtog, Calitzdorp. 021 808 5111, web: www.elsenburg.com 26 NOVEMBER: Die NAHF se Noord-Kaapse dieregesondheidsforum, Kimberley. Dirk Krapohl, e-pos: admin@nahf.co.za, 053 832 9595. KONFERENSIES 5 NOVEMBER: Die Kooperasie se Geleenthede vir boerderykonferensie, Mentorskraal, Jeffreysbaai. 042 007 0012 , e-pos: info@humkoop.co.za 6 NOVEMBER: Subtrop-bemarkingsimposium, Ingwenyamaoord, Mpumalanga. 015 307 3677, e-pos: info@subtrop.co.za 7-9 NOVEMBER: Die Veterinêre Vereniging van Namibië se jaarlikse wetenskaplike kongres, Swakopmund-hotel-en-vermaaksentrum. Lyndsay Scott, e-pos: scottveterinary@gmail.com, 081 591 7675. 10-13 NOVEMBER: Internasionale simposium oor moringa, WNNR-konvensiesentrum, Pretoria. Laila Smith,…