Indholdsfortegnelse for 23-Sep-16 i Landbouweekblad

’n Australiese vryskutjoernalis, Mic Smith, se onlangse meningstuk teen renosterhandel illustreer die tipe teenkanting wat renosterboerdery in die gesig staar: Hy skryf dr. Ian Player sal in sy graf omdraai as hy die nuutste neo-liberale “oplossings” vir die renosterstroopkrisis in Suid-Afrika moes hoor. Player en die res van die span agter Operation Rhino – die inisiatief wat in die 1960’s Suid-Afrika se witrenoster van uitwissing gered het – sou nooit kon voorsien dat die bewaringsprogram wat hy begin het, sou lei tot die vlak van privatisering wat renosters nou in die gesig staar nie. ’n Mens erken dat kommersiële wildondernemings, soos die verkoop van lewende diere, toerisme en beheerde trofeejag, tot heelwat aansporings vir bewaring gelei het, maar die mark het nie ál die antwoorde nie. Die wildboere wil hê…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Jong besproeiingsboer aan die voorpunt van vernuwing ■ Geleenthede wink vir Prieska se puik pimperneute ■ Die onsterflike dikwielfiets ■ Boereplan: Grawe moeitevry gate in sandgrond GESIN ■ Wat eet ons vanaand? SPESIAAL ■ Wolbedryf, Buitelewe GEWASVERBOUING Die28-jarigemnr.VickieBruwer,dieNoord-KaapsekandidaatinToyota seJongboervandieJaar-kompetisie,is’ntoonbeeldvandiedurfvan’n praktiesebesproeiingsboer.Insyboerderymetmielies,koring,lusern, grondboneenaartappelshandhaafhy’ngesondebalanstussendie grond,gewasseendienatuur.…

NUWE DG VAN LANDBOU MAAK HUIS SKOON ’n Paar besluite wat in die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye geneem is, maak glad nie vir mnr. Mike Mlengana, nuwe direkteur-generaal (DG) van Landbou, sin nie. Hy het reeds swaarde gekruis met sy kollegas in die Departement van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming, want, sê Mlengana, die klem van die mense wat by dié twee departemente werk, was vir te lank op die staat en hoe hul werksaamhede hulself en hul kollegas kon bevoordeel. KOBUS skryf: Hoor hoor! Dit Op landbou.com pas by ’n siening wat ruimte gee vir gesprek. Sterkte aan die agbare DG, want hy sal die waarheid leer dat ’n volk wat vir sy landbou sorg, vir sy toekoms sorg. Ek kies om in sy span te speel. JOHAN skryf:…

DIE TLU SA en die Bulgaarse regering werk tans aan ’n memorandum van verstandhouding wat dit in die toekoms vir Suid-Afrikaanse boere moontlik sal maak om uit te brei na dié voormalige kommunistiese land. Mnr. Bennie van Zyl, hoofbestuurder van die TLU SA, het op dié organisasie se kongres verslag gedoen oor ’n afvaardiging wat Bulgarye in Junie besoek het. Hy het gesê heelwat geleenthede kan daar ontsluit word. Hoewel buitelanders nie grond mag koop nie, word kortpaaie ondersoek om voornemende boere vinnig dubbele burgerskap te gee. Volgens Van Zyl het hy tydens die besoek gesien hoe ’n groot rol die Europese Unie se landbousubsidies speel. Dit benadeel egter produktiwiteit. Om dié rede is daar belangstelling in Bulgarye om Suid-Afrikaanse boere te lok. VERSKANSING Die TLU SA se beleid is…

GRAAN | Só lyk die syfers In die berig “Logistiek pootjie graaninvoer” ’ (LBW, 9 September) is mnr. Nico Hawkins, bedryfshoof van die Suid-Afrikaanse Graaninligtingsdiens, verkeerd aangehaal. Hy het gesê meer as 3 miljoen ton mielies moet in die huidige produksiejaar ingevoer word, en nie 2 miljoen ton in die komende produksiejaar nie. Hy het gesê vervoerlogistiek en die beskikbaarheid van veral wit mielies is groter bekommernisse as hawens se vermoëns. Hy het gesê die hawens in Kaapstad, Durban, Port Elizabeth, Oos-Londen en Richardsbaai het saam genoeg aflaaiplek om skepe betyds af te laai, en Suid-Afrika sal heel moontlik ‘n miljoen ton wit mielies en selfs 2,2 miljoen ton geel mielies in die komende produksiejaar moet invoer. “Suid-Afrika is gelukkig dat daar ’n sterk vryemarkstelsel ten opsigte van landboukommoditeite bestaan.…

1 ZAMBIË | Hoender kom huis toe Zambeef Products het ’n ooreenkoms aangegaan om die groep se twee hoender-filiale, Zamhatch en Zam Chick, weer onder volle Zambiese eienaarskap te plaas. Hy wil dit doen deur sy Suid-Afrikaanse aandeelhouer, RCL Foods, se aandeelhouding terug te koop. Die Zamhatch-broeiplaas en Zam Chickbraaihoender-afdeling is in 2013 as ’n gesamentlike onderneming deur Zambeef en RCL Foods opgerig. Zambeef het ongeveer die helfte van albei maatskappye besit. ’n Ontwikkelingsfinansier, CDC Group Plc, gaan $65 miljoen in die maatskappy belê. RCL het die opsie om sy aandele in Zamchick vir $14,25 miljoen te verkoop en Zamhatch vir $9,126 miljoen. Die aanbod verval op 23 September. – LusakaTimes 2 ZIMBABWE | Min hoop vir landbouplan Die Zimbabwiese regering se sogenoemde Command Agriculture-projek, waarmee hy wil hê boere…

DIE suiwelmaatskappy Clover het ’n styging van R9,8 miljoen in inkomste aangekondig, 6% beter as verlede jaar se vertoning. Sy kernverdienste het met 11,7% tot R356,6 miljoen gestyg. Mnr. Johann Vorster, uitvoerende hoof, sê dié styging, vanaf verlede jaar se hoë basis, is onder uitdagende bedryfs- en ekonomiese toestande bereik. “Die eerste [helfte van die jaar] is gekenmerk deur ’n ooraanbod van onverwerkte melk en gevolglik laer verkooppryse, en die tweede deur ’n ernstige landwye droogte wat gelei het tot ’n laer produksie van melk en hoër insetkoste.” Verder het ’n swakker wisselkoers tot hoër as verwagte koste-inflasie gelei. Hy sê daar was vroeg in die lente verlede jaar een van die grootste ooraanbiedinge van melk in 16 jaar en Clover het hul kleinhandelsprys met 5% verlaag om die mark…

SUID-AFRIKA is ’n netto uitvoerland vir landbouprodukte. Dit is ’n besonderse prestasie, aangesien Suid-Afrika se gemiddelde reënval byna die helfte minder is as die gemiddelde reënval van lidlande van die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap. Suid-Afrika is ook ’n netto uitvoerland vir suiwelprodukte. Die GRAFIEK dui egter aan hoe die handelsbalans vir suiwelprodukte ’n dalende neiging toon – invoer styg en uitvoer daal. Dit beteken Suid-Afrika se suiweluitvoer sal met verloop van tyd afneem, terwyl invoer toeneem. Op langer termyn verloor Suid-Afrika dus die vermoë om ’n netto uitvoerland van suiwelprodukte te bly en om selfvoorsienend te wees ten opsigte van suiwelprodukte. Ons raak stelselmatig ál meer op die invoer van suiwelprodukte aangewese. Suid-Afrika se totale kwartaallikse suiweluitvoer het sedert die derde kwartaal van 2013 tot die tweede kwartaal van vanjaar gemiddeld R674,2…

MNR. RUDI LEMCKE WAT IS DIE BESTE BOERDERYBESLUIT WAT JY TOT NOG TOE GENEEM HET? Bosbestryding om die weiveld te verbeter en goeie infrastruktuur in die vorm van kampe, krale, paaie en sonpompe om bestuur te verbeter. WAT IS DIE GROOTSTE BOERDERYFOUT WAT JY BEGAAN HET? Aanvanklik wou ek nie baie geld bestee om doeltreffende infrastruktuur te ontwikkel nie. Die gevolg was oorbeweiding en swak beheer oor die beeste. WAT IS DIE GROOTSTE PROBLEME MET BOERDERY IN BOTSWANA? Die grootste probleem is bemarking omdat die staatsbeheerde Botswana Meat Commission ’n monopolie op die uitvoer van vars vleis het. Boere mag net stoetvee na buurlande uitvoer en geen slagvee nie. EN DIE GROOTSTE GELEENTHEDE? Grond is goedkoop en redelik beskikbaar. Daar is ook ’n stabiele regering wat boere goedgesind is. WATTER…

WANNEER HET JY KOM BOER? Net ná my studie in 1986. My pa en ons drie broers was almal melkboere. Ons het tot in 1995 in vennootskap geboer, waarna ons my pa se aandeel gekoop en die boerdery in drie verdeel het. WAT WAS JOU BESTE BESLUIT NÓG? Om met die regte vrou te trou. Wat die boerdery betref, was dit om my met die regte mense te omring. My pa was ’n stigterslid van die Alexandria-melkbeesstudiegroep. Ná 40 jaar is die maandelikse byeenkomste steeds van onskatbare waarde. Of jy nou ’n ou hand met melkerye is of ’n nuwe toetreder – almal help mekaar met raad en daad. Ons het 26 aktiewe lede. WAAR HET JY GESTUDEER? Nadat ek aan Grey-kollege in Port Elizabeth gematrikuleer het, is ek na…

Sekere giftige inheemse onkruid is al in ’n vorige rubriek bespreek (“Geenbewerking: Giftige inheemse plante floreer”, LBW, 6 November 2015). Vandeesweek kom uitheemse of eksotiese plantsoorte aan die beurt, waarvan sommige meer onlangs as ander probleemstatus op landerye bereik het. Dié plante is sterk mededingers wat boonop toksies vir mens en dier is. Uitheemse plante wat natuurlike (inheemse) plantegroei tot so ’n mate verstoot dat plantgemeenskappe omvorm word tot minder produktiewe ekostelsels word indringers genoem. Volgens wetgewing moet die skadelikste van dié plantsoorte op alle moontlike maniere beheer word. SPRING PLAE VRY ’n Voordeel wat uitheemse plante bo inheemse soorte het, is dat eersgenoemde dikwels nie gebuk gaan onder plae nie. Dikwels beland uitheemse indringerplante sonder hul natuurlike vyande (insekte en patogene) in nuwe omgewings ver van hul herkoms. Dit…

JOACHIM PRINSLOO LIGGING Kiepersol, Mpumalanga Hoeveel gemmer plant jy? Ek plant net 1 ha. Gemmer het baie water nodig en dit is my grootste beperking. Ons plant dit in landerye en die grondvoorbereiding is baie duur. Hoekom is daar min gemmerboere in SA? Dis ’n moeilike gewas om mee te boer. Die saad is beperk en dis baie duur om te vestig. Net die saad vir een hektaar gemmer kos al R320 000! Hoe werk die boerderysiklus? Ons plant in Augustus en oes in Maart. Is die opbrengs darem goed? Ons oes sowat 40 ton per ha. Is daar verskillende kultivars? Nee, daar is eintlik net een soort wat ons kan plant. Dit is Weirich. Watter klimaat verkies gemmer? ’n Tropiese klimaat (met ander woorde hoë temperature regdeur die jaar,…

Wanneer ’n mens ’n daad wat in die verlede gebeur het in die hede beoordeel, moet jy versigtig wees om nie ’n onbillike gevolgtrekking te maak nie. Dit wat gebeur het, kan nie ongedaan gemaak word nie, maar dieselfde feite kan in verskillende omstandighede nie noodwendig dieselfde geïnterpreteer word nie. Toe mense vyftig jaar gelede sekere besluite geneem het, was daar stellig redes daarvoor. Voordat jy dus begin oordeel, vra jouself eers: “As ek destyds geleef het, sou ek nie dalk dieselfde besluite geneem het nie?” Dit is onverstandig om besluite van die omstandighede los te maak. Teks en konteks hoort bymekaar – anders slaan jy die bal mis. Jy moet in die tru-spieëltjie kyk om te weet wat gebeur het en hoekom dit gebeur het. Vandag se kennis en…

LIGGING Kimberley…

AL het gemmerprodusente twee tot drie jaar gelede al die pad bank toe gelag, het markpryse vir die tweede jaar agtereenvolgens verlangsaam. ’n Tekort in 2013 het gesorg dat gemmerprodusente tot R100 per kilogram op varsproduktemarkte verdien het. In 2014 was die pryse nog stewig en het die knoetswortel tussen R50 en R60 per kilogram gehaal, maar verlede jaar se prys het tot in die omgewing van R35 per kilogram gedaal. “Vanjaar wou die produk net nie skuif nie,” sê mnr. Kobus Pieters, |’n gemmerboer van Hazyview. Gemmer verhandel tans op die Johannesburgse varsproduktemark teen net onder R18/kg. Mnr. Theuns Anderson, wat vroeër aan die Landbounavorsingsraad verbonde was, het baie navorsing oor gemmer en dié plant se waarde gedoen. Hy het al in 2014 gewaarsku dat die Suid-Afrikaanse mark en…

GAUTENG PRETORIA ELANDSHOEK (17) 86 ha, aan Tandiplex (Edms.) Bpk., van E.H.J. Engelbrecht, R2 746 315. FAIRFIELD (238) 80 ha, aan Carmelo Inv 158 (Edms.) Bpk., van J.J. Bester, R2 460 000. HARTEBEESTFONTEIN (123) 21 ha, aan C. Malan en D.D. Malan, van H.J.C. Du Plessis, R750 000. KLIPFONTEIN (268) 74 ha en STRYDFONTEIN (307) 43 ha, aan White Rock Prop Trading (Edms.) Bpk., van Consep Dev (Edms.) Bpk., R14 250 000. ROODEKOPJES (546) 720 ha, aan Beefcor (Edms.) Bpk., van Spaarveld Boerdery (Edms.) Bpk., R12 744 984. SWARTKOP (383) 8 565 ha, aan Alvivax (Edms.) Bpk., van Sport Corner Traders, R6 384 000. WELGEVONDEN (93) 21 ha, aan hamilton’s Estate Agency, van C.G. Perry, R1 500 000. ZUSTERSTROOM (447) 151 ha, aan Chris & Mandie Venter-familietrust, van R.A. Wessels,…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in Landboukalender. Die besonderhede moet gestuur word aan lbw@landbou.com. ALGEMEEN 22-25 SEPTEMBER: Nasionale skaaphondkampioenskap. Uitvlugt-plaas, Dullstroom. Irene, sel. 082 412 9969. E-pos: tailsup@mweb.co.za; Elsie, sel 082 441 9646; Claire, sel 082 754 7988. 13-15 OKTOBER: Agri-Expo Livestock 2016. Sandringham, Stellenbosch. Tel. 021 975 4440. E-pos: admin@agriexpo.co.za. Web: www.livestock.org.za. 14-15 OKTOBER: Algemenejaarvergadering, SAPekanprodusentevereniging. Magogong-skouterrein, Vaalharts.SprekerssluitinAllen Brandt (Green Valley Pecans,Arizona) endieekonoomdr.RoelofBotha. DriesDuvenhage,sel0829482933. E-pos:sappa@hortgro.co.za. 4-5 NOVEMBER: Agri-Workslandbou-ekspo, Stellenbosch. Van der Stel-sportterrein. Tel. 021 854 4700. Web: www.agriworks.co.za. E-pos: info@cadek.co.za. BOEREDAE 7 OKTOBER: Bosrumoer-boeremiddag. Doornrivier,Zeerust, Noordwes.Praatjiesoorboedelkoste-wetgewing(FNB),Opti-wildsvoerenelektrieseheinings( Nemtek). Mariese,sel0832765081. Epos:bosrumoer@gmail.com. Web:www.bosrumoer.wix.com. 14 OKTOBER: Witzenberg-agridag. Tema: Brandpunte op die landboufront. Sprekers sluit Lennox Plaatjies, Raymond Koopman en Chris Burgess in. Neels Boshoff, Old Mutual, tel. 023 316 8483. E-pos:…

61,25% Die vlak van Wes-Kaapse damme is 61,25% ná die onlangse reën. Die Wes-Kaapse regering sê met ’n droë somer op pad moet almal soveel moontlik water bespaar. In die ooreenstemmende tyd verlede jaar was die damvlakke 90,75%. In die Breederivier is damme 56,7% vol teenoor sowat 104% verlede jaar en dié van die Gouritsrivier minder as 45% , teenoor 66,31% verlede jaar. 541 000 Daar is gereël dat 541 000 ton wit mielies tot einde vandeesmaand saam met sowat 756 000 ton geel mielies ingevoer word, volgens mnr. Jerry Maritz, hoof van graan by NWK. Suid-Afrika het gewoonlik ’n oordragpyplynvoorraad van vier tot ses weke, dus sal nog sowat 404 000 ton wit en 772 00 ton geel mielies ingevoer moet word om tekorte te voorkom. — NICO VAN…

‘Hulle weet hulle verstaan Afrika nie, maar hulle verstaan Afrika baie beter as enige ander kommersiële belegger.’ DR. THEO DE JAGER, voorsitter van Agri All Africa, oor Suid-Afrikaanse boere wat in Afrika boer. Bl. 16-17 ‘As sakeman wil ek sê die vestiging van nuwe boere is ons taak.’ MNR. PIERRE VERCUEIL, voorsitter van Agri Noordwes, oor grondhervorming. Bl. 16-17 Saam met die hoenders kom die ekwivalent van ’n miljoen ton voer in. Dit sit die pluimveebedryf in trurat. Dit sit die mieliebedryf in trurat. PROF. JOHAN WILLEMSE, ekonoom, oor die geskatte 500 000 ton hoendervleis wat ingevoer word. Bl. 16-17 ‘Suid-Afrika is steeds die mees stabiele ekonomie in Afrika en is ligjare beter af as voor 1994.’ DR. ROELOF BOTHA, ekonoom, bl. 22 Wanneer ’n fundamenteel ideologiese belang van die…

Die handel in onwettige plaagdoders neem toe, ten spyte van die feit dat plaagdoders van die mees gereguleerde produkte ter wêreld is. Suid-Afrika is ’n ondertekenaar van verskeie internasionale ooreenkomste oor die omgewing, waaronder die Rotterdam-konvensie oor vooraf ingeligte instemming (sedert 24 Februarie 2004) en die Stockholm-konvensie oor langlewende organiese gifstowwe. Dié twee is die belangrikste konvensies wat ten doel het om internasionale handel in en die gebruik van onder meer plaagdoders te monitor en te reguleer. Op internasionale vlak is daar goeie samewerking tussen die onderskeie rolspelers, waaronder die sekretariate van die onderskeie konvensies, die Verenigde Nasies se Omgewingsprogram (UNEP) en die Wêreld-doeane-organisasie in Brussel, België. Die Suid-Afrikaanse doenetariewe word ingevolge die geharmonieerde stelsel van die Wêreld-doeane-organisasie weer op 1 Januarie 2017 gewysig om voorsiening te maak vir spesifieke…

MNR. JOZUA DU PLESSIS van Delmas is een van drie finaliste in Graan Suid-Afrika se Graanprodusent van die Jaar-wedstryd. Hy volg ’n versigtige benadering met die benutting van hulpbronne, beperk die gebruik van onkruiden insekdoders en vermy skuld sover hy kan. Lees die artikel op bl. 32. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek en my vrou, Sonja, het begin uitgaan toe sy 15 en ek 17 jaar oud was. Ons is ná ses jaar getroud. Sy was van die begin af baie betrokke by die boerdery, het vir 20 jaar ál die kantoorwerk gedoen en is steeds aktief betrokke. Ons het drie seuns. Jozua jr. en Chandré boer saam met ons en Ruan het sy eie onderneming. WAAR HET JY GESTUDEER? Ek het nie verder gestudeer nie, maar direk ná…

DIE HOOP verskraal al hoe meer dat ’n La Niña bogemiddelde neerslae vir Suid-Afrika se droogtegeteisterde somerreënstreek kan bring. Die jongste internasionale konsensus is dat die heersende neutrale toestande in die komende seisoen (die Suidelike Halfrond-somer en Noordelike Halfrond-winter) gaan voortduur, en dat die ENSO-indeks nie, soos vroeër gehoop, die amptelike drumpel na La Niña gaan oorsteek nie. Die Amerikaanse nasionale oseaniese en atmosferiese administrasie (NOAA) het in sy jongste vooruitskouing die vooruitsig op moontlike La Niña-ontwikkeling amptelik geskrap. Die Australiese weerburo (BOM) het ’n soortgelyke opgedateerde vooruitskouing uitgereik, en gesê net een van agt internasionale klimaatmodelle wat hulle met mekaar vergelyk, dui nog op die moontlike ontwikkeling van ’n duidelike La Niña. As ’n La Niña wel sou ontwikkel, behoort dit swak en van korte duur te wees, sê…

DIE Grondwet en die Handves van Menseregte wek “die indruk van gerusstelling”, maar grondwetlike regte is nie so goed gewaarborg as wat ’n mens sou dink nie. Prof. Koos Malan van die departement publiekreg aan die Universiteit van Pretoria se regsfakulteit het op die TLU SA-kongres gesê die beslissende faktor is nie die bewoording van die regte nie, maar eerder “wat die vertolkers daarvan sê, wie die vertolkers is en wat hul oortuigings is. “Sedert 1994, toe die tussentydse grondwet in werking getree het, is ons blootgestel – en ek weet dis harde woorde, maar ek het hieroor gedink – aan ’n ongeëwenaarde propagandaaanslag om as’t ware ’n vorm van afgodediens en bygeloof te skep dat jy inderdaad die Grondwet as ’n gewaarborgde instelling kan vertrou.” INTERPRETASIE Malan het gesê…

Dr. Michael Knight, voorsitter van die Afrika-renosterspesialiteitsgroep en die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap se renosterbestuursgroep, is ten gunste van die volhoubare benutting van renosters aangesien onwettige jag Afrika se renostergetalle laat daal. “Die ontwikkelde wêreld moet ophou om aan Afrika voor te skryf hoe hy sy wild moet bestuur,” het dr. John Hanks, ’n kenner van toegepaste bewaringsbestuur en voormalige uitvoerende direkteur van die Wêreldnatuurfonds in Suid-Afrika, gesê. Volgens hom moet Afrikalande sélf ten gunste van handel in renosterhoring praat. Hy sê as renosters ’n hoër waarde het, kan die ekstra geld vir bewaring gebruik word. Wettige handel in renosterhoring sal dan ’n volhoubare opsie wees om die diere te laat oorleef. Die Balepye-gemeenskap van Phalaborwa het ’n sakemodel opgestel waarvolgens die 40 000 huishoudings in tien jaar R80 miljoen kan verdien.…

DIE reusegroei in vonkelwynverkope in die plaaslike mark bewys Suid-Afrikaners het die afgelope 15 jaar ’n groot liefde vir wyn met ’n borrel daarin ontwikkel. Met die totstandkoming van die Cap Classique-uitdaging in 2002 is net 700 000 bottels Cap Classique (vonkelwyn gemaak volgens die tradisionele Champenoise-metode) plaaslik van die hand gesit. Vandag word 3,5 miljoen bottels Cap Classique in Suid-Afrika verkoop en ’n verdere 2,5 miljoen uitgevoer. Altesaam 220 Suid-Afrikaanse wynprodusente maak vonkelwyn volgens die klassieke metode. Daar is nie minder nie as 300 unieke produkte in die land. Volgens mnr. Joaquim Sá kan plaaslike Cap Classique kers vashou by enige van sy internasionale eweknieë. Sá is direkteur van die kurkmaatskappy Amorim, wat die uitdaging geborg het. “Die kompetisie het wynmakers aangemoedig om aan te hou streef na die…

Die Suid-Afrikaanse ekonomie het in die tweede kwartaal van vanjaar stewig met 3,3% gegroei teenoor die eerste kwartaal (toe die ekonomie met 1,2% gekrimp het). Baie kommentators was opgewonde omdat ’n ekonomiese resessie afgeweer is en die ekonomie weer groei. Vir landbouers is dit belangrik dat die ekonomie bly groei en dat private besteding deur verbruikers (dus ook die besteding op voedsel) toeneem. Dit dui immers op ’n groeiende mark vir voedselprodukte. Daarteenoor staan die landbou se bydrae tot ekonomiese groei. Die landbousektor krimp steeds. Dit was die sesde agtereenvolgende kwartaal van ekonomiese inkrimping (wanneer produksie daal). Die akademiese definisie van ’n resessie is wanneer ’n sektor of die ekonomie se groeikoers vir twee kwartale agtereenvolgens negatief is. GRAFIEK 1 toon die verloop van die ekonomiese groeikoers aan. Hoewel Suid-Afrika…

Moenie daardie koffiemoer weggooi nie. Dit is ryk aan stikstof en kan jou plante beter laat groei, jou stoof warm hou of selfs metaan en waterstof, wat elders opgewek is, opberg. Koffieboere oes jaarliks sowat 9 miljoen ton koffiebone. Hoewel ’n groot deel daarvan as moer of afval verlore gaan, probeer navorsers tans ál meer omgewingsvriendelike gebruike vir dié grootliks onbenutte hulpbron vind. Dr. Rhodri Jenkins is ’n na-doktorale biobrandstofnavorser aan die Universiteit van Bath in Engeland. Hy skryf op The Conversation, ’n aanlynbron van kundige menings, koffiemoer kan gebruik word om ’n koolstofmateriaal vol klein porieë te maak. Die porieë vergroot die oppervlakte van die materiaal, wat “geaktiveerde koolstof” genoem word. Die materiaal kan metaan en waterstof absorbeer en opberg om later as brandstof te gebruik. Die vermoë om…

MNR. JOZUA DU PLESSIS WAT IS DIE BESTE BOERDERYBESLUIT WAT JY AL GENEEM HET? Om my eerste spilpunt op te rig. Dit het stabiliteit in die boerdery gebring, veral tydens droogtes. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY NOG GEKRY HET? Vryf Jan van Riebeeck blink in jou sak voordat jy hom uitgee. WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JY IN JOU BOERDERY GEMAAK HET? Ek het nog nooit verkeerde besluite geneem nie, want ek is nie impulsief nie. Ek deurdink dinge deeglik. WIE WAS JOU MENTOR? Ek het nie ’n spesifieke mentor gehad nie, maar het gekyk na wat die boere in die omgewing doen en daaruit probeer leer. My pa was ’n suksesvolle boer, maar ek kon nie by hom leer nie, want hy is oorlede toe ek…

Mnr. Walter Biggs sê dié faktore gee die deurslag vir ’n suksesvolle vennootskap: ■ Die bevoordeeldes moet ’n suksesvolle kommersiële boer wil betrek. ■ Hulle moet hul eie plaas hê en nie een wat aan die staat behoort nie. ■ Die plaas moet goeie landboupotensiaal hê. ■ As strategiese vennoot moet die kommersiële boer ’n aptyt vir risiko hê. ■ Opgeleide, geesdriftige graduandi moet aangestel word ná ’n keuringsproses. ■ Bedryfsorganisasies moet bereid wees om ook betrokke te raak. ■ Doen aansoek om ’n lening by die Land Bank. Min boere wat by swart bemagtiging betrokke raak, het genoeg kapitaal om alles uit hul eie sak te finansier. ■ Die kommersiële vennoot moet die insig en deursettingsvermoë hê om sukses te verseker. ■ Stel ’n goed deurdagte sakemodel op. ■…

REGSAKE BUTCH VAN BLERK REËLS VIR OPENBARE SERWITUUT Ons en ander boere gebruik ’n serwituutpad om by ons eiendomme uit te kom, maar volgens die titelakte is dit as ’n openbare serwituut geregistreer. Ek het al gehoor die persoon op wie se grond die serwituut is, mag wel hekke oprig, al is dit tot die ongerief van die dominante eienaar. Geld dit ook op ’n openbare serwituut? Daar was nooit hekke op dié pad nie en nou is dit skielik opgerig. Die ongerief vir ons is duidelik en omdat ons ’n onderneming ook het, raak dit die gerief van ons kliënte. Is dit beter om hierdie saak hof toe te neem? Soos jy aandui, is daar wél serwituutpaaie wat as openbare serwituutpaaie beskou word, pleks van geproklameerde paaie wat die…

MONSANTO is die trotse borg van Plaaskombuis op VIA (DStv-kanaal 147), Woensdae om 18:30. Dit word aangebied met die samewerking van Landbouweekblad. EPISODE 2 David-Thys Louw is die derde geslag wat op die plaas Bulshoek buite Clanwilliam met sowat 4 500 varke boer. Hy is nie net ’n varkboer in murg en been nie, maar die Louws is ook bekend as mense wat weet hoe om vleis (veral oor die kole) gaar te maak. Hy glo nie regtig daaraan om ’n resep te volg nie, maar “doen eerder sy eie ding” – met die hulp van sy ma, Sisteen, en vrou, Laré. “Die ou mense het mos geglo varkvleis moet dóód gebraai word. Dis absolute onsin!” sê David-Thys, bykans ontstig. “Dis ’n probleem dat baie mense nie weet hoe om…

DWARS 5. Indiese veelhoewige soogdier (5) 7. Gewoon (7) 8. Skeidingslyn (5) 9. Broeiplek (3) 10. Sneeusport (3) 11. Veldblommetjie (5) 12. Vrymaking (13) 15. Uitstalwinkeltjie (5) 16. Hoes (3) 18. Eenvoudige huisie (3) 20. Neutsoort (5) 22. Marinesoogdier (7) 23. Liefdesverhaal (5) AF 1. Fyn weefstof (5) 2. Taalsuiweraar (5) 3. Borswering (5) 4. Vermenigvuldiging (13) 5. Handelsreis (3) 6. Voorvoegsel (7) 11. Optrek (3) 13. Immergroenboom (7) 14. Welgesteld (3) 17. Makgemaak (5) 18. Medisinale plant (5) 19. Verlede (5) 21. Kloostersuster (3) OPLOSSING AF: 1. Ninon; 2. Puris; 3. Skans; 4. Multiplikasie; 5. Tog; 6. Prefiks; 11. Hys; 13. Bloekom; 14. Ryk; 17. Getem; 18. Hisop; 19. Toeka; 21. Non. DWARS: 5. Tapir; 7. Normaal; 8. Grens; 9. Nes; 10. Ski; 11. Heide; 12. Liberalisasie; 15. Kiosk;…

GEEN steen moet onaangeroer gelaat word om te verseker dat die nuwe ekonomiese vennootskapsooreenkoms (SAOG-EPA) wat Suid-Afrika en sy buurlande met die Europese Unie (EU) gesluit het, deurgevoer word voor Brittanje die unie verlaat. “Brexit was ’n groot skok vir die stelsel en ons moet probeer om dit te beperk. “Daarom moet ons motiveer dat die Regering met sy eweknieë in die EU onderhandel sodat die SAOG-EPA voortgaan sonder dat daar ’n onderbreking in handel is,” het me. Trudi Hartzenberg, uitvoerende direkteur van die handelsregsentrum (Trade Law Centre), gesê. Sy was die genooide spreker op die SA Wingerd- en Wynkundevereniging se konferensie op Somerset-Wes. “Brittanje beskou hul verhouding met Afrika, en spesifiek Suid-Afrika, as baie belangrik,” het Hartzenberg gesê. Brittanje is ’n belangrike uitvoerbestemming vir Suid-Afrikaanse gebottelde en grootmaatwyn. Dit…

GROOT OES HOU SONNEBLOMME ONDER DRUK DIE skerp verhoging in Suid-Afrika se sonneblomoes vanaf die vorige jaar hou steeds dié plaaslike mark onder druk. Somersaaiboere wat die vorige seisoen weens die droogte nie naastenby soveel mielies betyds in die grond kon kry as waarop hulle gehoop het nie, het duisende hektaar sonneblomsaad in die plek daarvan geplant. Dié oliesaad kan heelwat later in die seisoen nog geplant word en is oor die algemeen ook meer droogtebestand as mielies. ’n Oes van 742 750 ton word verwag teenoor die vorige seisoen se 663 000 ton. Graan SA voorspel in sy jongste vooruitskatting ’n sonneblomeindvoorraad van 114 000 ton teen Februarie volgende jaar, bokant die nodige pyplynvoorraad (totdat die nuwe seisoen se oes begin mark toe kom). Daarteenoor het die nasionale voorraadvlak…

KENNIS van insekte en swamme se lewensiklusse in die grond help ’n geïntegreerde plaagbestuursmaatskappy van Grabouw om plae, soosBotrytis op wingerd, skurfsiekte op appels,Fusarium en swartvlek op sitrus, met biologiese plaagdoders in toom te hou. Biologiese plaagdoders is swamme en bakterieë wat in die natuur voorkom, wat geïsoleer en getoets word en op groot skaal geproduseer word as gewasbeskermingsmiddels. Volgens Real IPM se webwerf kan biologiese plaagdoders tot 50% van chemiese middels vervang. Die middels help om weerstand teen konvensionele plaagdoders die hoof te bied, gapings wat deur verbode middels gelaat is, te vul, en landbouprodukte met ’n minder chemiese residu te lewer. Me. Jean Kuiper, besturende direkteur van Real IPM (SA), het op ’n grondgesondheidseminaar buite Franschhoek gesê hulle behaal sukses met die middels Real Trichoderma, Real Metarhizibium en…

SEPTEMBER STEYTLERVILLE 22-23, Kleinveeskou. Steytlerville-skouterrein. Ross Henderson, sel 079 897 8995. E-pos: rosskaroo@gmail.com. TULBAGH 28 September-1 Oktober, Fries- en Saalperd-streekskou; Walliese Ponie Africa Golden Cup. Elsa Rix, sel 023 230 0189. E-pos: tulbagh skou@telkomsa.net. UNIONDALE 30 September-1 Oktober, Uniondale (OP-Saalperd), Boerperd-klubskou, provinsiale budjieskou. P. Stemmet (voorsitter), tel. 044 752 1047. OKTOBER PARYS Al vier Parys-skoue word by die Afridome-skouterrein gehou. Navrae aan Caroll-Ann Mienie, sel 079 477 4416. Web: www.afridome.co.za. 3-9, Brahmanskou en -veiling. 10-16, Nasionaal: Friesperd. 17-26, Alfa-week (beeste), Brahman. 20-23, Appaloosa. ROBERTSON 4-8, Hackney-ponie (SA kampioenskap), Saalperd (Wes-Kaapse kampioenskap), Hackney-perde, SA ryperde. Perde: Schalk Burger, sel 082 380 2525. Pluimvee: Hetty Knapp, sel 082 695 9535. Veteraantrekkers en -motors: Dieter Wagner, sel 082 564 5682. Verdere navrae: Chresna Schoonwinkel, tel. 023 626 2512. E-pos: robertsonskou@myisp.co.za. KOMGA 6-8, Komga-skou.…

RENTMEESTERS VAN AFRIKA Dit was ’n vreemde plek om oor die rentmeesterskap van die Suid-Afrikaanse landbou te dink. Oor ’n Spur-ontbyt van spek en eiers in die Manda Hill-inkopiesentrum in een van die min lowerryke buurte van Zambië se hoofstad, Lusuka. ’n Oasis van bekendheid en ordelikheid in ’n stowwerige, woelige en bra gehawende Afrika-stad Moenie ’n fout maak nie, Zambië is ’n trotse land, polities taamlik stabiel, met enorme landboupotensiaal en vriendelike, hoflike mense. ’n Baken van vooruitgang in ’n rowwe deel van die wêreld. Zimbabwe in die suide bly ’n gemors, die Demokratiese Republiek van die Kongo in die noorde laat die Wilde Weste soos ’n kerksinodesitting lyk en Mosambiek in die ooste word deur ’n burgeroorlog in die gesig gestaar. Angola in die weste se wind is…

Uit: Die Landbouweekblad, 25 September 1946 INSTRUMENT VIR AFPEN VAN KONTOERWAL ’n Mens kan self ’n instrument maak om kontoerwalle mee af te pen, sê mnr. J.C. le Roux, ’n tuinboukundige. Al wat jy nodig het, is ’n dwarsbalk van 17 voet lank, twee stukke hout wat elk 18 duim lank is en as pote kan dien, drie blokkies wat elk ’n duim breed en 4 duim lank is en onderskeidelik ’n halfduim, een duim en twee duim dik is, en ’n waterpas (kyk die skets). (1 voet = 30,5 cm; 1 duim = 2,5 cm.) ’n Gewone vloerplank, 3 duim breed en een duim dik, kan as dwarsbalk dien. Skroef ’n poot reghoekig aan elke punt van die balk vas. Bring dan ’n waterpas bo-op die dwarsbalk langs die…

DIE LAND BANK het in moeilike omstandighede sy wins met 27% verhoog en sy leningsboek met 3,2% vergroot. Sy groei in verdienste in die jaar tot 31 Maart is deur kostebesnoeiing en netto rente-inkomste aangevuur. Mnr. Bennie van Rooy, finansiële hoof, het met die bekendmaking van die bank se resultate gesê 85% van die bank se lenings is hoofsaaklik korporatiewe blootstelling aan ondernemings wat ’n jaar of twee se droogtes kan deurstaan. Hy het ook gesê die Land Bank het ’n gediversifiseerde portefeulje en is nie net aan droëland-graanboere blootgestel nie. Die bank was die eerste in Suid-Afrika wat in die afgelope boekjaar ’n nuwe internasionale standaard vir finansiële verslagdoening, IFRS9, in werking gestel het. Ingevolge daarvan het hy sy definisie van nie-presterende lenings verander en tree hy meer voorkomend…

SKULD | Boere raak al hoe verder agter Die gemiddelde produsent in Noordwes se bate-tot-skuldlas-verhouding het in die afgelope vyf jaar met 9% agteruitgegaan, hoewel die skuldlas van 27% verlede jaar steeds gesond is, sê mnr. Jerry Maritz, hoofbestuurder vir graan by NWK. Hy het op Agri Noordwes se kongres op Lichtenburg verwys na ’n studie wat van 2011 tot 2015 onder 25 produsente in vyf gebiede in NWK se bedieningsgebied gedoen is. Die navorsers het bevind produsente se gemiddelde skuldlas het verswak van 18% in 2011 tot 27% in 2015. “Hoewel die skuldlasposisie steeds betreklik gesond is, is produsente se kontantvloei baie onder druk weens die bykomende rente op konsolidasie-finansiering tydens die droogte.” Verlede jaar was die boere in die steekproef se gemiddelde batewaarde R21,9 miljoen en die gemiddelde…

DIEREGESONDHEID | OBP bly stom oor entstowwe Erge frustrasie heers in die veebedryf omdat dit moeilik is om inligting van Onderstepoort Biologiese Produkte (OBP) oor die beskikbare voorrade entstof te kry. Verskeie rolpspelers het aan Landbouweekblad gesê dié situasie is onhoudbaar. LBW wag steeds op terugvoer op ’n navraag ná die nuusprogram Carte Blanche op 4 September ’n program oor brucellose uitgesaai het. Daarin is OBP gekritiseer oor gebrekkige inligting aangaande die beskikbaarheid van entstof — nie net teen brucellose nie, maar oor entstof in die algemeen. “OBP het onlangs gesê daar is S19-brucellose-entstof beskikbaar, maar beskikbaarheid beteken vir hulle dit is klaar gemaak daar by hulle. Vir ons as boere beteken beskikbaarheid dit is op die rak in die plaaslike koöperasie,” het dr. Pieter Prinsloo, ondervoorsitter van die Rooivleisprodusente-organisasie…

DIE ekonoom dr. Roelof Botha (foto) is ondanks al die slegte nuus in Suid-Afrika optimisties oor die ekonomie. “Die doemprofete wat sê die ekonomie is op sy knieë, praat twak,” sê hy. Botha, ’n onafhanklike ekonoom en ekonomiese raadgewer vir PwC, het onlangs op ’n landbouseminaar by die Swartland-skou op Moorreesburg en op die TLU SA-jaarkongres ’n optimistiese boodskap gehad. “Talle faktore dui daarop dat die land se ekonomie in werklikheid kerngesond is. Al wat nodig is, is snellers om dit weer aan die gang te kry”. Hy meen die land se ekonomiese probleme is mikro-probleme en kan reggestel word, in teenstelling met ander lande, soos dié in die Midde-Ooste, waar daar feitlik onoplosbare makro-probleme is. “Suid-Afrika is steeds die mees stabiele ekonomie in Afrika, en is ligjare beter af…

As iemand sterf, is vele koste, skuld en voorsienings uit die oorledene se boedel betaalbaar. Die boedel sluit alle bates in wat ’n mens besit, asook kontant, beleggings en polisopbrengste. Dit sluit ook laste (skuld) in. Die eksekuteur mag van die bates in kontant omskep om die koste te betaal. Indien die kontant steeds te min is, of daar nie meer bates is om te verkoop nie, word die boedel as insolvent verklaar en dienooreenkomstig beredder. Die eksekuteur is die persoon of instansie wat die boedel beredder. Hy moet bepaal watter bates en laste daar is, wanneer die netto boedel bepaal is en wat die testament sê oor hoe die bates uitgedeel (vererf) moet word. Almal behoort gereeld boedelbeplanning te doen om seker te maak die testament is uitvoerbaar en…

PLAASINLIGTING LIGGING: Ghanzi, Botswana NAAM: LemckeRanches EIENAARSKAP: 65000ha (diehelfteprivatebesitendie helfte50jaar-huurpag) VERTAKKINGS: Brahman, SimmentalerenCharolais(raseg) enkruisrasbeeste GRONDTIPE: Sand(Kalahari) VELDTIPE: Soetveld-savanna GEMIDDELDE REËNVAL:450mmperjaar KORTOM ■ So ’n groot beesboerdery verg net die beste, akkuraatste bestuur om geslaag te wees. ■ Danksy kennis van die omgewing het dié boer ’n doeltreffende bestuurstelsel ontwikkel vir dié boerdery wat uit verskillende beesrasse bestaan. ■ Streng seleksie is noodsaaklik om vrugbaarheid te verhoog en swaar kalwers te speen. Hy’t met byna niks op ’n klein stukkie grond begin boer – daar was net enkele boorgate en ’n kleinerige huis daarop. Sowat 40 jaar later praat die tweedegeslagboer Rudi Lemcke met die grootste gemak oor sy sowat 4 000 kommersiële koeie, 800 Brahmane, 300 Simmentalers en 100 Charolais op 65 000 ha grond. Rudi, wat in die weste…

PLAASINLIGTING LIGGING: Alexandria, Oos-Kaap NAAM: Oakleaf GROOTTE: 678 ha(510 ha aangeplanteweiding;90% kikoejoeen 10% K11-basterkweek) VERTAKKING: 850Holstein-Jerseykruisingsin melken150droëkoeie HOOGTE BO SEESPIEËL: 264m REËNVAL: 700mmperjaar KORTOM ■ ’n Suksesvolle boer van Alexandria boer al meer as tien jaar lank in vennootskap in ’n trust wat belowende landboustudente identifiseer en oplei om deel van die boerdery te word. ■ Die melkery se omset is R14,5 miljoen per jaar en het 12 heeltydse en 4 deeltydse werkers in diens. ■ Die plaas is al bekroon en verg ál minder tyd van die kommersiële boer. Toe mnr. Tshilidza (Chilli) Matshidzula (28) van die plaas Little Barnet as die Oos-Kaapse finalis in die Jongboer van die Jaar-kompetisie aangewys is, het mnr. Walter (52) en mev. Jane Biggs van Oakleaf, Alexandria, breed geglimlag. Asof dit hul eie…

Die Buro vir Voedsel- en Landboubeleid (BFAP) voorspel koringlewering sal sodanig stagneer dat plaaslike produksie teen 2025 net meer as 40% van binnelandse verbruik gaan wees. Teen 2025 sal totale koringopbrengs sowat 1,7 miljoen ton wees. Die vraag na koring gaan teen 2025 met meer as 300 000 ton toeneem tot 4,1 miljoen ton. Om in dié behoefte te voorsien sal 2,4 miljoen ton koring jaarliks ingevoer moet word. Die afhanklikheid van ingevoerde koring sal veroorsaak dat pryse deur invoerpariteit bepaal word en dat ’n veranderlike wisselkoers pryswisseling oor die volgende tien jaar sal veroorsaak. Vordering is die afgelope paar jaar met die verkryging van hoër koringopbrengste in die Wes-Kaap gemaak, al het verlede jaar se droë winter produksie in die Swartland erg geknou. Sowat 65% van die land se…

LIGGING Wellington, Wes-Kaap KORTOM ■ ’n Sensor wat bepaal hoeveel stikstof plante moet kry, kan ’n oes met tot 7% verbeter. ■ Die gemiddelde hoeveelheid kunsmis sal dieselfde bly, maar dit word korrek toegedien en lei tot ’n eenvormiger opbrengs per hektaar. Die kunsmismaatskappy Yara se N-sensor ALS (vir aktiewe ligbron) word al jare lank in Europa en Amerika gebruik. Die eerste sensor in Suid-Afrika wat tot terreinspesifieke stikstoftoediening in staat is, word egter tans in die Wes-Kaapse koringgebiede beproef. Dit stel boere in staat om ’n land se stikstofbehoeftes te meet terwyl die trekker deur die land ry. Die stikstoftoediening word dan daarvolgens aangepas. “Die N-sensor gebruik twee golflengtes – een in die infrarooispektrum wat die chlorofil (plant se kleur) meet en die ander in die naby-infrarooi-spektrum wat na…

Gemmer-enkaneelstafies Die brosbroodstafies kry ’n gemmerige fudge-lagie bo-op en is heeltemal verslawend. Sit dit met koffie of tee voor. Brosbroodbasis ■ 250 g sagte botter ■ 180 g ligbruinsuiker ■ 5 ml vanieljegeursel ■ 500 ml koekmeel ■ 5 ml bakpoeier ■ 5 ml elk kaneel en gemmer Bolaag ■ 100 g botter ■ 45 ml gouestroop of esdoringstroop ■ 500 ml versiersuiker, gesif ■ 5 ml kaneel ■ 10 ml fyn gemmer ■ ’n Paar druppels water (indien nodig) Voorverhit die oond tot 180 °C en smeer ’n pannetjie van 20 x 30 cm. Voer uit met ’n strook bakpapier en smeer weer. Verroom die botter en suiker goed en voeg die vanieljegeursel by. Roer goed. Voeg die meel, bakpoeier en speserye by. Meng goed tot ’n deeg vorm.…

WAAR HET JOU BELANGSTELLING IN EMILY HOBHOUSE ONTSTAAN? Soos almal het ek maar gedink sy is die vrou van die Anglo-Boereoorlog se konsentrasiekampe. In Junie 2013 het ek egter iewers raakgelees van die mees ongelooflike werk wat sy ná die oorlog gedoen het. Ek was verstom! Ek verwys nie net na die weefskole nie – Emily het basies eiehandig gesorg dat die destydse Transvaal en Vrystaat, wat in die oorlog verwoes is, weer beplant en geploeg word. Sy het sommer self op van die vendusies opgedaag en osse gekoop! Emily het dit binne net ses maande reggekry en haar ploegspanne het jare ná sy weg is, nog bestaan. Ek dink dis die ongelooflikste voorbeeld van sosiale vernuwing denkbaar. Ek begin toe dink, wag ’n bietjie, wie is dié vrou nou…

SUID-AFRIKAANSE graanboere moet hulself staal vir die nuwe produksietyd. Dit sal na verwagting aansienlik gunstiger verloop, maar produkte sal teen laer pryse bemark word. Dr.HermanvanSchalkwyk,uitvoerende hoof van Suidwes-landbou, het op ’n galageleentheid van die Angus-beestelersgenootskap in Bloemfontein gesê die landbou sal op die kort tot mediumtermyn onder druk bly. Die huidige hoë prysvlakke van graan sal weens die droogte noodgedwonge deur normale vlakke opgevolg word. “Die ekonomie groei steeds, maar nie teen dieselfde koers as vantevore nie. Ons beleef nie ’n resessie nie en die ekonomie sal gaandeweg verbeter.” Volgens Van Schalkwyk sal die prys van kommoditeite daarna stadig klim, maar weliswaar nie teen die vlakke van die afgelope tyd nie. Die stygende inkomste van die wêreld se bevolking veroorsaak dat verbruikers hul diëte aanpas deur meer diereprodukte in verhouding…

Politici en staatsdepartemente doen min om die goeie nuus te verkondig. “Dit verhoog Suid-Afrika se risiko’s,” sê mnr. Mike Schüssler, bekroonde ekonoom en stigter van Economics.co.za. Hy het op ’n aanbieding van die Vryemarkstigting in Johannesburg gesê Suid-Afrikaners is dalk arm aan inkomste, maar ryk aan bates. “Dit is nie net in Suid-Afrika waar mense beter daaraan toe is nie. Die hele wêreld word ryker. Die aantal mense in die wêreld wat meer as $10/dag verdien, het in minder as 25 jaar van 25% tot 37% gestyg. Internasionaal het inkomstes van 1988 tot 2008 in werklike terme met 46,7% gestyg.” Schüssler het na die Reserwebank se balansstaat vir Suid-Afrikaanse huishoudings verwys. Daarvolgens was die totale laste verlede jaar R1 889 miljard, die totale bates R11 247 miljard en die netto…

Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond wat groter is as 20 ha in die Wes-Kaap vanaf Julie 2015 tot Junie 2016. Altesame 492 ooreenkomste is in 29 distrikte gesluit. Dit het 244 089 ha behels wat teen R3,836 miljard verkoop is. Daarvan was 27 transaksies van kleur – 5% van die totaal. Transaksies van kleur is dié tussen mense wat nie wit is nie, regeringsaankope en grond wat vir munisipale gebiede bekom is. Dit het 8 530 ha (10,5%) ter waarde van R648 miljoen behels. In dié proses was 8 463 ha ter sprake teen R517 miljoen, 13,4% van die totale waarde. Drie transaksies was vir landbougrond, 10 vir dorpsontwikkeling en 14 kan as private transaksies beskryf word. Altesame 166 transaksies (33%) was vir…

HOEWEL daar na raming minder as 2 000 blinkhaar-ronderib-Afrikanerskape in die land oor is, het die belangstelling in die ras opgevlam ná ’n artikel (“Afrikaner kan weer herleef”, LBW, 27 November 2015) oor die welslae wat die Dorper-en-Merinoteler mnr. Dries Wiese van Kasteel by Loxton daarmee behaal om hulle as koggelramme in skaapkuddes te gebruik. Die blinkhaar-ronderib-Afrikaner is geteel uit die Namakwa-Afrikaner wat Jan van Riebeeck by Harry die Strandloper raakgeloop het. Die sagte haarkleed van die blinkhaar-ronderib-Afrikaner het dit gewilde karosse vir die Voortrekkers gemaak. In die laat 1900’s het boere dit met Merino’s gekruis. Die vleis- én die vetsmaak van die ras is eiesoortig en veral in aanvraag in die wildbedryf om wors mee te maak, sê Wiese. Intussen het navorsing getoon dat die afskeiding van feromone deur…

Met die samesmelting van twee van die grootste handelsname in Suid-Afrika het ’n nuwe era in die veevoerbedryf aangebreek. Epol en Molatek is nou die twee voerhandelsmerke van die nuwe, saamgesmelte maatskappy genaamd RCL Foods. Sedert die samesmelting trek ons kliënte voordeel uit ’n wye reeks produkte en een, groot verkoopspan. RCL Foods se groter verkoopspan, toegerus met kundigheid, is beskikbaar om in elke kliënt se individuele behoeftes te voorsien. Met hul visie om as ’n voorkeurverskaffer van veevoer gesien te word, sal Epol en Molatek voortgaan om nuwe produkte van topgehalte te ontwikkel. Weens die vereistes wat gestel word in ’n hoogs mededingende en gesofistikeerde bedryf sal RCL Foods hom steeds toespits op opleiding sodat die maatskappy se reeds uitstekende verkoopspan met nog groter kundigheid tot die winsgewendheid van…