Indholdsfortegnelse for 13-Dec-19 i Landbouweekblad

DIE onlangse ondertekening van die meesterplan vir die pluimveebedryf is ’n belangrike stap om stabiliteit vir dié strategiese bedryf te bewerkstellig, sê mnr. Mike Schüssler, hoofekonoom van economists. co.za. Die werklike stryd om oorlewing sal egter bepaal word deur Suid-Afrika se hantering van internasionale handelskwessies. Hoender is die grootste vleisbedryf in die land met 47 000 werkers in diens, en 130 000 werkers as verwante bedrywe in ag geneem word. Die bedryf is van deurslaggewende belang vir die land. Ondanks die feit dat Suid-Afrika die wêreld se vierde goedkoopste produsent van hoendervleis is, voer die land meer hoendervleis in as Duitsland én Frankryk, wat albei teen ’n baie hoër koste produseer. Hoe het dit gebeur dat ’n land wat só doeltreffend produseer, nou die vyfde grootste invoerder van hoendervleis is?…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Nick Serfontein, Boer van die Jaar: ‘Alles in die lewe begin met ’n droom’ ■ Droogte in die Kalahari: ‘Dis nou net pure woestyn’ ■ Hoogtepunte van 2019: Artikels, rubrieke, nuus en boereplanne ■ Witwyn uit Kiwiland kry plaaslike kleur ■ Plaasplan vir skoon water VIR DIE GESIN ■ Uitblinkers VIR DIE GESIN ■ Vier Kersfees met ’n spesiale ete OORSIG OOR 2019 Al 2019 se artikel-, nuus-, boereplan- en rubriekhoogtepunte in een lekkerleestydskrif. Uitnemende boere, vernuwende planne wat werk, droogtestories wat jou aan bors gryp en herlewingslandbou-ontwikkelings wat die landbou veerkragtig maak.…

DIE departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling het in sy jongste verslag oor die uitbreking van bek-en-klouseer bevestig dat die voorkoms van die siekte op tien persele geïdentifiseer is. Dit sluit kommersiële veeplase, ’n kommunale plaas, voerkrale en abattoirs in. Ál die persele is in Limpopo geleë met geen ander provinsies wat tot dusver geraak is nie. Van die persele is geïdentifiseer nadat kliniese tekens by vee voorgekom het, terwyl die meeste geidentifiseer is ná goeie opvolg- en nasporingswerk. Hulle is met die verspreiding van die siekte verbind deur veilingverkope of deur beweging vanaf besmette plase. Verskeie kliniese tekens kom op die verskillende persele voor. By sommige persele het die vee slegs klousere en by ander die bekende beksere, aldus ’n verklaring van die departement. KWARANTYN Al die persele…

OMNIA HOLDINGS is stabiel en op die herstelpad, maar daar lê nog werk voor. Dít is kortliks die boodskap wat die halfjaarresultate van dié gediversifiseerde chemiese maatskappy oordra. Die wesensverdienste per aandeel vir die ses maande tot einde September was 49c per aandeel, vergeleke met ’n verlies van 122c per aandeel in die ooreenstemmende tydperk verlede jaar. Danksy Omnia Holdings se suksesvolle regte-uitgifte van R2 miljard is sy skuldlas verminder. Dié stap het volgens mnr. Seelan Gobalsamy, uitvoerende hoof, die maatskappy se finansiële posisie verstewig en sy omdraaiplan ’n hupstoot gegee. “Die onderneming is gestabiliseer, maar nou moet ons Omnia posisioneer vir die ‘nuwe normaal’, waar klimaatstoestande en die sektore waarin ons sake doen, al hoe onvoorspelbaarder en wisselvalliger raak.” Dié gediversifiseerde verskaffer van chemiese produkte en dienste aan die…

1 NAMIBIË | Vleisrakke leeg weens verbod Namibiese kettingwinkels en kruideniers wat prima vleissnitte uit Suid-Afrika invoer, ondervind tekorte weens die invoerverbod op Suid-Afrikaanse rooivleis nadat bek-enklouseer weer buite die beheerde gebied in Suid-Afrika uitgebreek het. Leë vleisrakke by konsessiehouers van Suid-Afrikaanse winkelgroepe soos Spar, Shoprite en Pick n Pay getuig van die gevolge van die verbod. In baie winkels verduidelik kennisgewings hoekom die vleisrakke leeg is. Mnr. Johan Mostert, Spar se streekaankoper in Namibië, sê hulle probeer hul bes om die tekort met plaaslike vleis aan te vul. Hy sê die winkels word deur private individue besit wat self kan besluit of hulle uitgesoekte snitte van Suid-Afrika wil invoer. Almal ondersteun die plaaslike bedryf en koop die meeste van hul vleis plaaslik aan. Dit is net die meer…

Jou testament en huweliksvoorwaardekontrak is die belangrikste dokumente wat jy ooit sal onderteken. Ondanks die belangrikheid daarvan word dit egter dikwels agterweë gelaat. Die kliënt se naasbestaandes moet dan die gelag (of gehuil) betaal. Dit kan nie genoeg beklemtoon word nie – die tyd wat jy aan die beplanning van jou testament afstaan, kan jou geliefdes baie trane bespaar. KEUSE VAN EKSEKUTEUR Stel ’n eksekuteur aan wat spesialiseer in boedelbereddering. Baie kliënte dink geen eksekuteurstarief sal gehef word as ’n familielid as eksekuteur aangestel word nie. Dit is nie altyd waar nie. Indien die eksekuteur onervare is, sal ’n volmag gegee moet word aan ’n prokureur, ouditeur of ander beredderaar, wat dan die eksekuteurstarief sal hef. Kliënte op die platteland moet dikwels kies tussen iemand op die dorp en byvoorbeeld…

Die globale mark vir die gebruik van hommeltuie in die landbousektor kan teen 2025 reeds $5,19 miljard (sowat R76,5 miljard) sterk wees en oor die volgende ses jaar teen ’n saamgestelde jaarlikse groeikoers van 31,1% groei. Dit is luidens ’n markverslag, Agriculture Drone Market: Global Opportunity Analysis and Industry Forecast (2019-2025), wat in November deur Meticulous Research uitgereik is. Die groei in die gebruik van die hommeltuie in die landbousektor word toegeskryf aan die ál groter druk wat boere wêreldwyd ervaar om genoeg kos vir ’n groeiende bevolking te verskaf. Die feit dat beleggers bereid is om die ontwikkeling van die nodige tegnologie daaragter te finansier, is ’n bron van steun vir die bedryf. Daarby is die gebruik van inligting- en kommunikasietegnologie binne die landbou besig om wesenlik te groei.…

ME. IBETH VAN NIEKERK boer naby Kriel in Mpumalanga met Appaloosa-perde en Vleismerino-skape. Haar man behartig die saaiery. Sy het in Hoopstad in die Vrystaat grootgeword en ná skool aan die Potchefstroom-landboukollege gaan studeer. Haar grootste aanvanklike struikelblok was dat haar werkers daaraan gewoond moes raak om opdragte van ’n vrou te aanvaar. Sy het egter nooit beleef dat sy ’n vrou in ’n manswêreld probeer wees nie. Gevestigde boere in die omgewing was baie ondersteunend en het reggestaan met goeie raad. Dit is wel nou vir haar makliker om ’n bekende gesig in dieselfde kringe te wees. Vrouwees is nie vir haar ’n kwessie in boerdery nie. Van Niekerk meen as jy weet wat jy wil hê en in jouself en jou besluite glo, kan enige vrou haar man…

Die eerste Dorpers in Namibië is per trein vanaf die Karoo na Ariamsvlei gestuur en van daar 160 km per pad aangejaag, vertel mnr. Pieter van Schalkwyk. Sy oupagrootjie, ook Pieter, het die plaas Samehaling by Aroab in 1896 gekoop nadat hy eers ’n skaapwagter by Calvinia was. Sy vergoeding was ’n deel van die lammeroes en hy kon ’n aansienlike kudde opbou. Pieter se pa, Thys, het die Dorperstoetery in 1964 begin nadat hy eers met Karakoele geboer het. Die pelsprys was egter baie laag en hy het besluit om na Dorpers oor te skakel. Hy het toe 800 jong ooie in die Karoo gekoop. Toe hy die eerste lammers in 1965 wou verkoop, was daar nie ’n goeie mark in Namibië nie. Hy het ’n Bedford-vragmotor op skuld…

Veldtogte teen plastiek probeer veral die gebruik van plastiekartikels wat net een of twee keer benut word, verminder. Navorsing toon die vier groot sondaars in dié kategorie is plastiekstrooitjies, inkopiesakke, koeldrank- en waterbottels en polistireen-koffiekoppies. Vir ál vier is daar bekostigbare alternatiewe. Deur dit te gebruik, kan almal ’n reuseverskil aan omgewingsbesoedeling maak. Ballonne is nou ook in die visier – ’n heliumgevulde ballon is onlangs 60 km van die land af in die see gevind. Herbruikbare inkopiesakke en waterbottels is ’n goeie begin om jou plastiekspoor te verminder. Jy hoef ook nie plastiek- of polistireen-koshouers en -eetgerei of plastiekstrooitjies te gebruik nie. Gaan kyk op die internet watter alternatiewe, omgewingsvriendelike produkte beskikbaar is. Talle winkels en aanlyn platforms verkoop dit reeds. HERWIN GIFKANNE Wat gebeur in die landbou? Dr.…

Tobacco Wars deur Johann van Loggerenberg. Uitgewer: Tafelberg. Prys: R310. Die laaste woord oor staatskaping is nog lank nie gespreek nie. In Tobacco Wars lig Johann van Loggerenberg die sluier oor die rol wat gewetenlose tabakmaatskappye, wetstoepassers, politici en ’n prokureur gespeel het om die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) se vermoë te ondergrawe om belastingontduikers vas te vat. Van Loggerenberg was aan die stuur van ondersoekspanne van die SAID wat op die punt was om ’n groot deurbraak teen onwettige tabakhandel te maak toe twee dinge gebeur het: Belinda Walter, die prokureur met wie Van Loggerenberg ’n kortstondige verhouding gehad het, het hom van onwettige optrede beskuldig, en Tom Moyane is as kommissaris van die SAID aangestel. Walter het skynbaar bande gehad met omtrent almal wat by die tabakbedryf betrokke was,…

126 miljoen Ondanks droogte en stakings by uitvoerhawens het Suid-Afrika steeds 126 miljoen kartonhouers sitrusvrugte na meer as 100 lande wêreldwyd uitgevoer, sê mnr. Justin Chadwick, uitvoerende hoof van die Sitruskwekersvereniging. Dit het R20 miljard bygedra tot die land se uitvoerverdienste en het aan 120 000 mense werk verskaf. Suid-Afrika is die tweede grootste sitrusuitvoerder ter wêreld, naas Spanje. Verlede jaar het Suid-Afrika 136 miljoen houers sitrus uitgevoer. – Business Day 41 miljoen Brasilië se mielie-uitvoer gaan na verwagting vanjaar ’n rekord van 41 miljoen ton bereik, aldus die uitvoerdergroep Anec. Volgens die groep word uitvoer aangespoor deur die swakker plaaslike geldeenheid, ’n gunstige prys op die Chicago-beurs en slegte weerstoestande wat die Amerikaanse oes benadeel. Dit beteken uitvoer sal met 80% toeneem vergeleke met 22,8 miljoen ton verlede jaar.…

‘As dit ons drie jaar kos om ’n waterlisensie uit te reik, hoe gaan ons beleggers lok?’ ME. LINDIWE SISULU, minister van water en sanitasie, oor vertragings in die toeken van watergebruiksregte. Bl. 16 ‘Dit gaan oor voedselsekerheid, nie politiek nie.’ MNR. CHARLES DAVIS, aandeelhouer in Amadlelo Agri, oor dié onderneming se mentorskap van nuwe boere in voormalige tuislandgebiede. Bl. 24 ‘Indien die werknemer (behuising) as onvoldoende en onwaardig bestempel, is hy of sy onder geen verpligting om die aanbod te aanvaar nie.’ REGTER OWEN ROGERS van die gelykheidshof, oor seisoenwerkers wat aanvoer hul behuisingstoestande kom neer op diskriminasie. Bl. 22 ‘Maak baie seker van die mense wat jy vir sulke transaksies op jou plaas toelaat en moet nie kontant op die plaas hou nie.’ MNR. HENRY GELDENHUYS van TLU…

Dr. Johann Rupert, Suid-Afrikaanse sakemagnaat, hoop sy borgskap van miljoene rande om titelaktes oor te dra aan 10 000 mense wat nie bewys van eienaarskap van hul huise het nie, gaan ander maatskappye en mense aanspoor om sy voorbeeld te volg. Hy het op 21 November altesaam 132 titelaktes aan mense van Kayamandi, Klapmuts, Kylemore, Franschhoek en Le Roux in die Stellenbosse stadsaal oorhandig. Verlede jaar het hy dieselfde gedoen vir 326 inwoners van die omgewing. Hy het bykans R40 miljoen uit sy eie sak vir die Khaya Lam-projek van die Vryemarkstigting geskenk. ARIANE NORTJE skryf: Wat ’n wonderlike storie en ’n groothartige familie! ANTHONY DE WEE skryf: Wow, ek love die man en sy gesin. My helde. JP BOTHA skryf: Hoekom help hy nie die boere wat so swaarkry…

DIE feestyd wat binnekort aanbreek, is vir die meeste Suid-Afrikaners ’n tyd van rus. Misdadigers neem egter nie ’n blaaskans nie. Daarom word boere en landelike gemeenskappe gemaan om in dié tyd meer paraat teen misdaad te wees. Georganiseerde landbou-organisasies waarsku boere nie net teen moontlike aanvalle op plase nie, maar ook teen die diefstal van vee, landboumasjinerie, saad en diesel. Diefstal van saad en kunsmis neem in dié tyd toe, veral omdat dit planttyd op baie plase is. Boere word aangeraai om nie trekkers en werktuie met diesel en saad oornag op landerye te los nie, of om hulle voldoende te beveilig sodat hulle nie leeggesteel of self gesteel word nie. “Boere moet hul dieseltenks en -punte goed beheer en nagaan,” sê mnr. Tommie Esterhuyse, voorsitter van Agri SA…

DIE kleinhandelsektor, veral brandstof en geriefswinkels, help Kaap Agri steeds om vooruit te boer. Die maatskappy het op 28 November aangekondig dat sy inkomste met 29,1% tot R8,5 miljard gestyg het. Dit is hoofsaaklik meegebring deur ’n 10,6%-toename in die aantal transaksies by die maatskappy. “Ons diversifiseer ons kleinhandelvertakking al die afgelope sowat vyf jaar. Dit beteken ons het nie net blootstelling aan die kleinhandelsektor in die landbou nie, maar ook in brandstof, met ’n groot element van geriefswinkels. Ons het ook uitgebrei na KwaZulu-Natal,” sê mnr. Sean Walsh, uitvoerende hoof van Kaap Agri. Volgens hom het ’n groter klem op hardeware, verf en troeteldierprodukte verkope in uitgesoekte Agrimark-winkels verbeter. “Ons meen ons het ’n groter markaandeel danksy ons diversifikasiestrategie. Verbruikers is onder druk, daarom moes ons markaandeel van die…

“ DIT gaan oor voedselsekerheid, nie politiek nie,” het mnr. Charles Davis aan die werknemers van Amadlelo Agri op die maatskappy se jaarlikse prysuitdelingsgeleentheid gesê. “Julle is die mense wat die moed gehad het om die kwessies van die land aan te pak,” het Davis, een van die kommersiële boere en aandeelhouers in die maatskappy, gesê. Erkenning is op dié geleentheid gegee aan die vaardighede van die werknemers van Amadlelo Agri se vyf melkplase in die voormalige tuislande. Eerbewyse is onder meer oorhandig vir die hoogste wins per hektaar, die minste kunsmis gebruik, die beste meganiese afdeling en die beste KI-praktyke. Die prys vir die winsgewendste melkplaas is aan die Fort Hare Dairy Trust by Alice in die Oos-Kaap oorhandig. Me. Sanele Vele is die hoofbestuurder. Dit is vanjaar die…

Verbruikers oor die wêreld heen raak ál meer besorg oor die volhoubaarheid van die landbou en gevolglik voedselproduksie. ’n Oorsaak hiervan is die toenemende klem op klimaatsverandering en hoe dit voedselproduksie raak. Die soeklig val dus toenemend op boere, landboupraktyke en belanghebbendes in die landbouvoorsieningsketting. Dit kan daartoe lei dat boere die blaam kry vir sake wat ná die plaashek en primêre produksie van toepassing is. Druk wat in die waardeketting vanaf eindverbruikers ervaar word, word in die proses na boere afgewentel. Die vraag is of boerdery ekonomies volhoubaar kan bly. Lande waar produsente nie subsidies ontvang nie, kan in die toekoms slegter daaraan toe wees as hul eweknieë in ryk lande waarmee hulle moet meeding. Kan boere hul lewenswyse handhaaf te midde van veranderende omgewingstoestande en verbruikers se opvattings?…

Selfs met die uitstekende biosekerheidsmaatreëls wat ’n standaard vir die Suid-Afrikaanse varkbedryf is, lyk dit asof die uitbreking van beken-klouseer ’n onregstreekse impak op varkpryse kan hê. Mnr. Wessel Lemmer, senior landbou-ekonoom by Absa, sê met die uitbreking het die prys van rooivleiskarkasse reeds begin daal. “Bek-en-klouseer kan dus ’n onregstreekse uitwerking hê, deurdat die laer rooivleiskarkaspryse oorgaan na goedkoper rooivleissnitte in die kleinhandel. Dit gaan ’n impak hê op varkvleisverkope soos die verbruiker besluit om eerder die goedkoper rooivleis te koop en sodoende druk op varkvleispryse plaas. “Met die tweede uitbreking van bek-en-klouseer vanjaar was Suid-Afrika reeds sy status kwyt as vry van bek-en-klouseer. Dit het beteken dat daar nie ’n daling van karkaspryse sou wees nie. Die verbod op veilings het egter tot die daling gelei wat ’n…

Met jaarlikse dubbelsyfergroei in wins glo Die Kooperasie van Humansdorp jy het nie ’n keuse as om jou voorspoed in die gemeenskap terug te ploeg nie. Sy gemeenskapsbetrokkenheid het binne net vyf jaar meer as 66 000 mense se lewe verryk. “Dit is die storie van vennootskappe – goeie, suksesvolle vennootskappe,” sê mnr. Deon Heyns, bestuurder vir boerdery-ontwikkeling by Die Kooperasie, wat sedert 2014 werk om bemagtigingsmodelle binne landbougemeenskape te bewerkstellig. Hy het hul benadering op Die Kooperasie se konferensies oor geleenthede in die landbou op Jeffreysbaai en in Oos-Londen bespreek. Die Kooperasie bestuur tans 74 bemagtigingsprojekte met 13 210 regstreekse begunstigdes, waaronder 1 400 heeltydse en 1 920 seisoenswerkers. Dit beteken nagenoeg 66 000 mense se lewe word geraak. Die Kooperasie het ná die arbeidsonrus by De Doorns in…

WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR IN JOU BEDRYF? Die landbou is vandag ’n gesofistikeerde wetenskaplike professie wat die doeltreffende aanwending van feitlike alle beskikbare tegnologie vereis. Wat die volhoubare voorsiening en benutting van waterhulpbronne behels, is tegnologie uiters belangrik vir waterverliesbeheer. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? Gaan terug na jou basiese teoretiese kennis en koppel jou ervaring daaraan om ’n probleem uit te redeneer en ’n geskikte oplossing te vind. Moenie huiwer om raad van internasionale kundiges in te win nie. WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JY IN JOU LOOPBAAN GEMAAK HET? Om te dink daar is onoorkombare struikelblokke. Daar is altyd ’n oplossing vir ’n probleem. WIE WAS JOU MENTOR? My oorlede pa, Danie du Plessis, ’n oudskoolhoof, het my geleer sukses kom ná…

Mnr. Pieter van Schalkwyk het in 1998 ’n Dorperinspekteur geword en was van 2000 tot 2008 voorsitter van die Namibiese Dorpergenootskap. Hy dien nou weer in die raad. Hy het van 2004 af in Namibië, Suid-Afrika, Amerika, Mexiko, Brasilië, Australië en Nieu-Seeland op skoue beoordeel, keurings gedoen, kursusse aangebied en ’n konsultasiediens aangebied. Hy het ook skaapboere in Ghana opgelei. Hy het tien jaar lank ’n Dorper- en Wit Dorperstoetery in vennootskap met ’n Australiese boer en sy vrou, mnr. David en me. Robbie Curtis van Millmeran, Queensland, bedryf. Dit was baie suksesvol danksy Van Schalkwyk se teelmateriaal in die vorm van embrio’s en het verskeie Australiese kampioene opgelewer. Van daar het hulle teelmateriaal na Nieu-Seeland, Amerika, Mexiko, Brasilië, China, Duitsland en Georgië uitgevoer. “Dit was baie bevredigend om ons…

Eiervrug-en blomkoolslaai met kekerertjies Ek hou baie van die kombinasie van eiervrug, blomkool en komyn. Voeg proteïenryke kekerertjies (sommer uit die blik) by, en jy’t ’n smullekker, voedsame bygereg wat net lekkerder word as dit ’n dag of twee staan. Maak dus genoeg sodat daar oorskiet is. ■ 4 middelslag-eiervrugte ■ Fyn sout ■ Olyfolie ■ 15 ml komyn ■ 1 groot blomkool, in blommetjies gesny ■ 1 blik (410 g) kekerertjies, gedreineer en afgespoel ■ Hand vol geroosterde, gevlokte amandels ■ 30 ml gekapte, vars kruisement ■ Sap van 1 groot suurlemoen ■ Varsgemaalde swartpeper na smaak Voorverhit die oond tot 200 °C. Sny die eiervrugte in hapgrootte blokkies, besprinkel met sout en sit die blokkies in ’n vergiettes in die wasbak. Laat staan vir ’n paar minute tot…

D is goed om te onthou dat liefde twee kante het – ’n geekant en ’n ontvangkant. Die kans is goed dat jy na een of albei kante toe kan oortree. Oor die geekant is daar meestal nie onduidelikheid nie. Die Bybel praat duidelik en reguit daaroor. Die skrywer van Handelinge herinner ons daaraan dat ons die woorde van die Here Jesus moet onthou: “Dit is saliger om te gee as om te ontvang.” (Hand. 20:35, 1953-vertaling) Die wyse Prediker het by geleentheid dié gevleuelde woorde uitgespreek: “Werp jou brood uit op die water, want ná verloop van baie dae sal jy dit vind.” (Pred. 11:1) Dit wil voorkom of dié woorde ’n stukkie Bybelse ekonomie verkondig: Gee tot voordeel van ander, en dit word vir jouself ’n voordelige belegging.…

Die voormalige minister van landbou Hendrik Schoeman se destydse reaksie op ’n parlementêre vraag oor hoe swak die kos op die Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAA) was toe hy as minister van vervoer gedien het, was onomwonde: “Wil die agbare lede vlieg of wil hulle vreet?” Met hopeloos te min reën wat tot dusver oor groot dele van die land geval het, is dit nou weer ’n vraag wat hard en aanhoudend in die parlement gevra moet word. Pleks daarvan dat die droogte, wat Suid-Afrika al jare lank wurg, hele gemeenskappe op die randjie van ineenstorting gebring het en erge ekonomiese gevolge vir almal inhou, dringend bespreek word, geniet die SAA se voortbestaan eerder voorrang! Dit is dieselfde lugdiens wat oor die jare miljarde rande van produktiewe belastingbetalers se geld opgeslurp het…

Landbouweekblad en Witzenberg-PALS se simposium op Ceres verlede maand was ’n groot sukses en het talle mense wat dit bygewoon het, diep geraak, soos blyk uit die volgende terugvoer wat ontvang is. JOHAN EHLERS, uitvoerende hoof, Agri-Expo, skryf: Deesdae is daar so baie dinge wat in die landbou-omgewing aangebied word, en ’n mens aanvaar dit moet so wees. Almal soek tog na ’n plekkie in die son. Jy lees daarvan, woon dit by, lewer kommentaar in klein groepies en beweeg aan. Ek was gelukkig, en dankbaar, om vanjaar tyd te kon inruim om Landbouweekblad en PALS se grondsimposium by te woon. Ja, gelees daarvan, bygewoon en kommentaar gelewer in klein groepies. Maar hier is die verskil: Dit is nie net vir aanbeweeg nie! Dit wat ek ervaar, gesien en gehoor…

In die artikel “Boskos gelykstaande aan nóg ’n plaas” (L BW , 22 November 2019, bl. 56) is die woord “boskos” gebruik om te verwys na die praktyk van veral Namibiese boere om voer van indringerbos te maak. Boskos® is egter ’n registreerde handelsmerk wat behoort aan mnr. Richard Howard Willats van Thabazimbi, eienaar van die onderneming WESenterprises. Landbouweekblad korrigeer graag onjuisthede in artikels en nuusberigte. Stuur inligting oor regstellings so gou moontlik ná die publikasiedatum en verkieslik skriftelik aan Jan Bosman, Landbouweekblad, Posbus 1802, Kaapstad 8000; e-pos: jan.bosman@landbou.com; tel. 021 406 3183.…

DIE verbruik van mielies in Suid-Afrika het in Oktober die hoogte ingeskiet. Die binnelandse maandelikse verbruik was 1 039 941 ton, volgens die Suid-Afrikaanse Graaninligtingsdiens (Sagis). “Dit is die hoogste binnelandse verbruiksyfer nóg vir Oktober,” sê dr. Werner Rossouw, handelaar en direkteur van Silostrat. November was die afgelope vyf jaar die maand met die hoogste verbruik. Rossouw verwag dat November 2019 dieselfde neiging sal volg. Die totale verbruik van mielies vir die eerste ses maande van die bemarkingsjaar van 1 Mei 2019 tot 30 April 2020 beloop 5 675 989 ton. “Indien die verbruikerstempo volgehou word, kan die binnelandse verbruik vir die jaar 11 351 978 ton wees, wat nog ’n rekord sal wees.” Rossouw sê daar moet in gedagte gehou word dat boere vir eie verbruik jaarliks tot 550…

Lewendehawe-agente in die noorde van Suid-Afrika sal geldelike verliese ly omdat hulle weens die verbod op lewendehaweveilings nie sake kan doen nie. As hulle egter die verbod ignoreer en wel diere verhandel, kan hulle swaar gestraf word. Mnr. Francois Knowles, uitvoerende hoof van die landbouprodukte-agenteraad (Apac), sê daar is gerugte dat sommige agente steeds handel dryf omdat beweer word dat me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, haar magte oorskry het toe sy die verbod op veilings in die noordelike provinsies ingestel het. “Hulle meen die verbod is ongeldig omdat die beheermaatreëls wat die minister aangekondig het, nie in die Staatskoerant afgekondig is nie. “Hulle voer daarom aan dat hulle nie aan die verbod gehoor hoef te gee nie.” In ’n gesamentlike verklaring van die departement van…

“HIERDIE is nie net ’n droogte nie, dit is ’n nasionale klimaatramp,” het dr. Ivan Meyer, Wes-Kaapse minister van landbou, tydens ’n gesprek met die georganiseerde landbou, landboubesighede en finansiële instellings gesê. Die gesprek is deur Agri Wes-Kaap belê om te bespreek hoe die risiko’s en gevolge van die voortslepende droogte in die provinsie bestuur kan word. Meyer het gesê ’n langtermynplan is nodig om die landboubedryf in die provinsie volhoubaar te maak. Mnr. Jannie Strydom, uitvoerende hoof van Agri Wes-Kaap, het gesê in die droogte is dit noodsaaklik dat alle belanghebbendes saamwerk om die ekonomiese werklikhede van die droogte vir produsente te bestuur, veral omdat sommige produsente nie vir droogtehulp in aanmerking kom nie en verskeie plaasgemeenskappe humanitêre hulp nodig het. “Ons sal anders oor rampe soos droogtes moet…

Hoewel die inflasiekoers tot sy laagste vlak in agt jaar gedaal het, het die Reserwebank op 21 November op die monetêre beleidskomitee (MBK) se laaste vergadering van die jaar besluit om nie rentekoerse te verlaag nie. Die inflasiekoers is nou op 3,7% naby die onderpunt van die Reserwebank se teikenband van 3-6%. Die MBK het erken hy wil graag die inflasiekoers (die verbruikersprysindeks) na aan die middelpunt van die teikenband, dus 4,5%, anker. Daarby is die ekonomiese groeikoers steeds in ’n daalfase. Die Reserwebank het sy raming van die groeikoers vir 2019 tot 0,5% verlaag. Die werklikheid is dat vir elke een persentasiepuntverlaging in die rentekoers, die landbou se rentebetalings op ’n jaargrondslag met sowat R2 miljard sal daal. Dit is bereken op 30 Junie 2019 se uitstaande landbouskuld van…

Die olyfoliebedryf wat grootliks in die Wes-Kaap gesetel is, herstel nog van die droogte. Me. Karien Bezuidenhout, bestuurder van SA Olive, sê hoewel alle produksiegebiede in die Wes-Kaap, afgesien van die Klein-Karoo, vanjaar goed reën gekry het, is produksie nog nie weer op die vlak wat dit voor die droogte was nie. “Ons beraam olyfolieproduksie gaan vanjaar sowat 1 miljoen liter wees. Dit is amper die helfte van produksie in 2016, en 500 000 liter minder as verlede jaar.” Bezuidenhout sê al is produksie kleiner, is die gehalte van die olie – gemeet aan die prestasie van Suid-Afrikaanse olies op plaaslike en internasionale kompetisies – net so goed soos altyd. Afgesien van die droogte kry Suid-Afrikaanse olyfolieprodusente ook mededinging van goedkoop en gesubsidieerde olyfolie uit Spanje, Italië en Griekeland. Boon-op…

Die meer as R40 miljoen wat tans in die landbouprodukte-agenteraad (APAC) se getrouheidswaarborgfonds is, is voldoende, sê mnr. Francois Knowles, uitvoerende hoof van die raad. Knowles het die konferensie oor boerdery onder beskerming by Groot-Drakenstein oor die getrouheidswaarborgfonds toegespreek. Hy sê die goeie stand daarvan is te danke aan goeie reëls en regulasies, asook agente wat daaraan gehoor gee. Die getrouheidswaarborgfonds is opgebou uit betalings wat deur markagente as ’n persentasie van inkomste aan APAC betaal word. Die fonds is ’n druppel aan die emmer gemeet teenoor die jaarlikse omset van varsproduktemarkte. Bykans R7,8 miljard se vars produkte is in die 2018-’19-boekjaar op die Johannesburgse varsproduktemark verhandel. Dit beteken die fonds is nagenoeg 0,51% van die Johannesburgse mark se omset sterk, en 0,24% van die nagenoeg R16,9 miljard wat op…

WATTER FOUTE HET JY AL GEMAAK? Baie en steeds te veel om op te noem. Ons leer daaruit! Ek glo dit is onnosel om dieselfde fout oor en oor te maak en te dink jy gaan ’n ander antwoord of resultaat kry. WAT IS DIE BELANGRIKSTE LES WAT JY GELEER HET? Om nooit die groot mond met die mooi stories te glo of na hom te luister nie, maar om baie mooi te luister na iemand met ’n goeie track record en hom jou mentor maak. WAT HET DIE GROOTSTE IMPAK OP JOU BOERDERY? Die lojaliteit en samewerking van my hele gesin en werkers. Almal is vennote in die besluitneming en daaglikse boerderybestuur. WATTER DOELWIT HET JY VIR JOU BOERDERY? Om te kan aanpas by die veranderinge in die politiek,…

Die inspirerende hoof van Die Kooperasie se maatskaplike ontwikkelingsprojekte is toegewy daaraan om te bou op dit wat mense besit, en hamer nie op dit wat hulle nie het nie. Onder leiding van mnr. Willie Oosthuizen, hoof van Die Kooperasie-gemeenskapstrust wat in 2018 gestig is, word ’n uiteenlopende arsenaal projekte aangepak. “Aalmoese en skenkings is nie die antwoord vir armoede nie. Bemagtiging en volhoubare ontwikkeling is. “Die gemeenskap kry te make met geleenthede vir groei, en dit kan tot broodnodige verandering lei.” Die trust het vier ontwikkelingsgebiede waardeur hy dié veranderinge wil meebring. Dit sluit maatskaplik-ekonomiese groei, opleiding en onderrig, sorg vir bejaardes en gesondheidsbevordering in. Sy benadering is om op die bates van ’n gemeenskap te konsentreer pleks van op die behoeftes van die gemeenskap. “Só kweek jy ’n…

Mnr. Francois van der Poll van Tzaneen se stroper wat klaarspeel met waterhiasinte en dit tot komposmateriaal verwerk, het die wêreld vroeër vanjaar laat regop sit (foto links bo). Die hiasintstroper word in twee dele langs hiasintryke water opgeslaan. ’n Aangepaste voerband rus in die water en vang enige hiasinte wat daarop gedruk of getrek word en dra dit met ’n voerband op tot waar dit in die snyerboks val. Dié voerband lê binne ’n groot geut wat die water wat uit die hiasinte dreineer, weer na die dam of rivier afvoer. Die hiasinte word dan bo by ’n tregter ingegooi wat dit na die horisontale kaplemme voer. Dit is soos ’n tamaai boontjiekerwer wat die plantmateriaal in klein stukkies kap, voordat dit op die tweede voerband val wat dit…

KOFFIETAFELBOEK TERUGBLIK OP ’N EEU Landbouweekblad het die afgelope eeu tree vir tree saam met Suider-Afrika se boerderygemeenskap gestap, hul wel en wee eerstehands beleef en breedvoerig oor mylpale verslag gedoen – in woord én beeld. Die tydskrif se splinternuwe hardeband-koffietafelboek spog met die eeu se treffendste visuele materiaal – tonele van reg oor Suider-Afrika: Van die Langkloof en Hexriviervallei tot die Bosveld en die Namibwoestyn. Die boek se 256 blaaie bevat meer as 400 foto’s en voorblaaie oor alles van melkbokke, mampoer en mebos tot stropers, sampioene en sprinkaanplae. Daar is ook 110 ou geelbladsyadvertensies vir onder meer Merryweather-waens, John Roderick-veeveilings, Springbok-tabak, Dodge-vragmotors en Union-naaimasjiene, en dosyne strokies, etse en sketse, soos Oom Kaspaas, Adoons-hulle, die Lenige Ruiter en Opsitkers. PRYS: R460. NAVRAE: 021 406 4962; e-pos: johan.terblanche@media24.com; web:…

Die gebied waar jy boer, is tradisioneel bekend vir groenteverbouing. Hoekom is dit so geskik daarvoor? Deur en deur oor die klimaat. Ons is naby die Valsbaaikus geleë, en in die somer koel die seebries ons streek af. Dit gebeur selde dat die temperatuur bo 30 °C styg. Slaai floreer in matige toestande. Die sandgrond is lekker om in te boer en het min siektes, maar dit verg meer water en chemiese middels om jou produk te verbou. Dit is dus ’n duurder gebied om in te boer, maar ten minste baklei ons nie met die natuur nie. Hoe lyk die huidige produksiejaar vir kropslaaiboere? In die Wes-Kaap lyk die oeste normaal tot ietwat beter. Ons het nie ’n koue winter of uitermatige lente gehad nie. Die ekonomie is egter…

Ek het my eerste nuwe fiets in standerd 5 gekry, want ons was maar taamlik arm. Een oggend het my ma gevra ek moet ná skool gou by Todd en Van Wyk, waar sy as winkelklerk gewerk het, ’n draai gaan maak. Daar het hy toe gestaan, ’n pragtige, pikswart BSA-dikwielfiets, uit die boks uit. Hoe beskryf ’n mens aan iemand wat aan oorvloed gewoond is, die opwinding as jy om so ’n geskenk stap, hom bekyk, aan hom vat en dan uiteindelik op die saal klim? ’n Goed uitgesoekte geskenk hou vandag nog vir my dieselfde opwinding in as daardie swart BSA. Deur die jare was ek gelukkig om bederf te word met geskenke van waarde – nie noodwendig groot geldwaarde nie, maar dinge wat baie waarde tot my…

MARKNEIGINGS DROOGTE HET STEEDS IMPAK OP PRYS Die volgende ontleding van grondverkope in Suid-Afrika is van transaksies vir grond van meer as 10 ha in die Wes-Kaap vanaf verlede Oktober tot September vanjaar. In 17 (63%) van die distrikte is dalende prysneigings waargeneem. In streke wat steeds swaarkry weens die droogte, soos die Overberg, die Suid-Kaap, Karoo en die Weskus, het pryse grootliks gedaal. Distrikte wat geraak is, sluit in Bredasdorp, Knysna, Ladismith, Laingsburg, Montagu, Murraysburg, Piketberg, Riversdal, Robertson, Swellendam, Tulbagh, Vanrhynsdorp en Worcester. Pryse by Laingsburg het die meeste gedaal met amper 23%, terwyl die pryse by Calitzdorp die meeste gestyg het met meer as 16%. Altesame 478 ooreenkomste is gesluit, wat 11,1% minder is teenoor die vorige jaar. Altesame 260 363 ha is teen R4,165 miljard verhandel. Uit…

Een van die spogpryse wat vir Herefords in die tydperk vanaf 1 Junie 2018 tot einde Mei 2019 betaal is, was R160 000 vir ’n bul van die Locheim-stoetery, Moorreesburg. Die gemiddelde prys van Herefordbulle op veilings oor die land heen sedert Mei 2019 het van R30 000 tot R35 000 gewissel. Herefordbulle het gemiddeld R37 285 behaal op die 20ste produksieveiling van die Brahman-stoetery Osterloh naby Komga. Mnr. Justin Phillips (Hereford) was een van die genooide verkopers op dié veiling. Op die Oos-Transvaalse ram-en-bulveiling is twee Herefords teen gemiddeld R27 500 verkoop. Die verkoper van die duurste bul (R30 000) was mnr. Heiko Köster van Vicedale-Herefords, Cullinan, en die koper mnr. Louis Hattingh van Volksrust. ’n Gemiddelde prys van R34 846 is vir bulle op die PP Mong-trust se…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com BOEREDAE 18 JANUARIE 2020: Hooglandstudiegroep se jongbuldag (Simbra en Simmentaler), Ashtonvale, Bethlehem. E-pos: r2ksimbra@gmail.com 23 JANUARIE 2020: Vinproinligtingsdag, Kaapstadse Internasionale Konvensiesentrum. Wanda Augustyn, 021 276 0458, e-pos: wanda@wineland.co.za, web: www.vinpro.co.za 7 MAART 2020: Rouxvilleboeredag. Werner Lombaard, 082 829 9565, web: www. rouxvilleboeredag.co.za KONFERENSIES 20-23 JANUARIE 2020: Gesamentlike Kongres van die Gewas-, Grond-, Tuinbou- en Onkruidverenigings van Suid-Afrika Bloemfontein. Tema: Basiese en toegepaste wetenskappe – grondbeginsels van volhoubare landbou. Nancy Nortje, 083 389 0543, e-pos: nancynortje@icloud.com www.combinedcongress.org.za 22 JANUARIE 2020: Simposium oor die beginsels en praktyke van grondvrugbaarheid en gewasvoeding, Universiteit van die Vrystaat. Nancy Nortje, 083 389 0543, e-pos: nancynortje@icloud. com 18-20 FEBRUARIE 2020: Africa Agri…