Indholdsfortegnelse for 4/23/2020 i Landbouweekblad

BENOUDE KOUE Toe mnr. Francois Wilken, ’n boer van die plaas Bethel by Van Stadensrus in die Suidoos-Vrystaat, op 8 April opgestaan het, het die jaar se eerste ryp wit op sy grasperk en velde gelê. Wilken, wat ook president van Vrystaat Landbou is, sê sy mielies onder besproeiing het geen rypskade opgedoen nie. Die laaste snysel lusern is egter verlore. Hy sê die ryp sal enige goggas doodmaak wat sy skape pla. Berigte van ryp is ook uit die distrikte Rouxville en Bethulie ontvang. Lees op bl. 16 meer oor rypvooruitsigte in die somersaaigebiede. VRAG-NAGMERRIE Die vrag-en-finansiëledienstemaatskappy Grindrod sê daar was min impak op vervoer tussen Suid-Afrika en China in die eerste kwartaal van 2020, maar hy maak hom gereed vir ’n beperkte vloei van handel en goedere in…

MOODY’S se afgradering van Suid-Afrika se kredietgradering tot rommelstatus, asook ’n verdere afgradering deur Fitch, is ’n ernstige bron van kommer vir die regering se planne om infrastruktuur vir watervoorsiening te finansier. Die watermeesterplan se omvattende benadering vir toekomstige watersekerheid word aangespoor deur ’n finansieringsmodel wat baie vatbaar vir die land se kredietgradering is. Groot infrastruktuurprojekte, soos die tweede fase van die Lesotho-Hooglandwaterskema en die Umzimvubudam, het skuldkapitaal-finansieringsmodelle met staatswaarborge. Die uitwerking van die rommelstatus stel dié projekte bloot aan die markte. Dit bring Suid-Afrika se vermoë in die gedrang om water vir ekonomiese groei en ontwikkeling beskikbaar te maak. Satelliet- en afstandwaarneming, tesame met slimmer datagebruik, kan intydse water- en afvalwaterbestuur moontlik maak wat sal lei tot doeltreffender gebruik, volhoubaarder toegang en groter watersekerheid. Met nuwe toiletstelsels wat minder…

ARTIKELS & RUBRIEKE ■ Covid-19-ingryping: Dié bedrywe word swaarste getref ■ Sakereus se liefde vir landbou ■ Le Roc Brangusse: Sukses geskoei op aanpasbaarheid ■ Bemes moutgars só vir regte gehalte ■ Elite-kompetisie: Só lyk 21 topbulle ■ Boereplan: Miniberoker plae se moses SPESIAAL ■ Brangus-bylae GESIN ■ Warm poedings uit jou spenskas GROOTVEE Die Brangusse van die stoetery Le Roc van mnr. Mornay Verster van Tweespruit het ’n reputasie verwerf as geharde, veldaangepaste diere. Dié suksesresep word nou na sy Dormerstoetery uitgebrei, en intussen het hy saam met sy gesin ’n groot avontuur in Frankryk aangepak.…

Die ingangsportaal van die kunstenaar Peggy North se huis in Wynberg het tamatierooi plakpapier teen die mure en goudkleurige gordyne aan die muur. Sy glo in kleurryke binneversiering en verduidelik die beginsels aan Landbouweekblad se lesers. ’n Mens bring ’n groot deel van jou dag in die kombuis deur. Daarom moet die kombuis een van die aantreklikste vertrekke in die huis wees. Hier word natuurlike kleur dennehout vir die kombuiskaste gebruik, teen ’n geruite agtergrond van vlootblou, geel en rooi. Dis nie nodig om altyd aan sagte pastelkleure vir ’n badkamer te dink nie. Helder poublou vir die mure en groot blokke goue en poublou waterdigte tapytstof op die vloer maak hierdie badkamer iets besonders. Uit: Landbouweekblad, 28 April 1970…

DIE Covid-19-pandemie en Moody’s se afgradering van Suid-Afrika se staatseffekte kan ’n bedekte seën vir die landbousektor word. Dit kan nuwe geleenthede in die waardeketting skep, asook die koers van die debat oor gondhervorming verander. Op kort termyn sal die inkrimping in ander sektore van die ekonomie egter ook ’n uitwerking op die landbou hê, sê drie ekonome wat met Landbouweekblad gepraat het oor hoe die pandemie die toekoms van die landbou raak. “Die pandemie kan die regering laat wakker skrik oor die noodsaaklikheid van ’n gesonde landbousektor. Om die toekoms van die landbou te verseker, sal die regering dringend uitsluitsel moet gee oor grondhervorming en die grondwetlike beginsel van private eiendomsreg ondubbelsinnig verskans,” sê dr. Roelof Botha, ekonomiese raadgewer van die Optimum-beleggingsgroep. Weens ’n gebrek aan geld kan die…

BOERE in die Wes-Kaap het die afgelope week tonne vars produkte geskenk om noodlenigingsorganisasies by te staan wat omsien na gemeenskappe wat tydens die inperkingstydperk voedselnood ervaar. Mnr. Jannie Strydom, uitvoerende hoof van Agri Wes-Kaap, sê die land gaan binne die volgende paar weke te doen hê met baie gemeenskappe wat nie weet waar hul volgende bord kos vandaan gaan kom nie. Hy sê boere het begrip vir die humanitêre krisis wat in dié tydperk kan ontstaan. “Die landbousektor aanvaar sy noodsaaklike rol in die welstand van die Wes-Kaap en ál sy inwoners. “Die skenking van vars produkte is ons bydrae om ons gemeenskappe in hierdie baie moeilike tyd by te staan en om ’n verskil in mense se lewens te maak.” Strydom bedank boere en plaaswerkers wat tydens die…

AL was dit ’n kort en vinnige parsseisoen, sien wynmakers daarna uit om uitstekende wyne uit die 2020-oesjaar te skink. Mnr. Niël Groenewald, besturende direkteur van Nederburg, som die oes op as “geurig, lieflik, maar kort”. Die plukseisoen was sowat twee weke korter as gewoonlik, en wingerd- en kelderspanne moes bontstaan om die druiwe betyds te oes en te verwerk. Groenewald sê wingerde het egalig gebot en druiwe het oor ’n lang tyd eweredig ryp geword. “Die reën het op die regte tyd geval. Die wind, hoewel by tye redelik sterk, het die siektes weggehou en die wingerde afgekoel.” Nederburg se gemiddelde opbrengs is 9 t/ha, wat ’n verbetering vergeleke met verlede jaar is. “Die trosse was dalk bietjie groter, maar die korrelgrootte was feitlik ideaal, met ’n goeie dop-tot-vrugverhouding.”…

DIE georganiseerde landbou het opnuut sy kommer uitgespreek oor die gevolge van die inperking weens Covid-19 op misdaadvlakke in landelike gebiede. Die omgewing van Virginia in die Vrystaat gaan vanjaar besonder swaar gebuk onder mieliediefstal. Plaaswagte betrap tot drie keer per dag verdagtes met sakke vol mielies in landerye, sê mnr. Johan van Huyssteen, ’n boer en plaaslike veiligheidshoof. Hy sê dié misdaad kom gewoonlik hierdie tyd van die jaar voor, maar die frekwensie daarvan het vanjaar aansienlik gestyg. “Sedert begin Maart vang ons bedags en snags mense wat mielies steel. Ons probeer ons bes om die situasie met die beperkte hulpbronne tot ons beskikking en met behulp van private sekuriteit aan te pak, want anders gaan ons rot en kaal besteel word.” Dr. Jane Buys, risiko-ontleder van Vrystaat Landbou,…

Die tyd van inperking in ’n poging om die verspreiding van die Covid-19-virus te beperk en lewens te red (en te keer dat die land se gesondheidstelsel inplof), kom met ’n baie duur prys vir die ekonomie en die armes van die land. Natuurlik is lewens belangrik, maar daar sal ernstig gedink moet word oor die ekonomiese nagevolge en hoe besighede staande gehou gaan word. Die plaaslike ekonomie se vooruitsigte en Suid-Afrika se staatskuld is finaal afgegradeer tot rommelstatus. Die ekonomie gaan in ’n diep resessie verval, werkloosheid gaan skerp styg en daarmee saam die getal mense wat hulle tot misdaad en opstandigheid kan wend oor hul nuwe armoede en hongerte. Na verwagting gaan talle kleiner en selfs groot besighede nie staande bly nie omdat verkope tot stilstand kom en…

Onkruidwetenskaplikes het glifosaat (reg. nr. L7812, Wet 36 van 1947), ’n doeltreffende breëspektrum-onkruiddoder, al beskryf as ’n middel wat net een keer in 100 jaar gemaak word. Dit is die belangrikste onkruiddoder ter wêreld. In 2014 is sowat 825 miljoen ton glifosaat gebruik, 90% daarvan in die landbou. Daar is kommer oor hoe lank boere glifosaat nog sal kan gebruik, veral noudat dit ál meer voor planttyd gebruik word. Die onoordeelkundige gebruik van glifosaat het ongelukkig tot gevolg gehad dat tientalle onkruidspesies weerstand teen die middel ontwikkel het. Die gebruik van glifosaat, wat in 1974 bekend gestel is, het vir die eerste keer merkbaar toegeneem toe bewaringsboerdery in die vroeë 1980’s momentum begin kry het. Dit het ’n groot sprong gegee ná die bekendstelling van glifosaatbestande gewasse in 1994. Die…

Die Internasionale Monetêre Fonds (IMF) het in Januarie ’n matige verbetering in die ekonomiese groei vir 2020 voorspel. Dié voorspellings is egter voor die uitbreking van die koranavirus gemaak. Die Organisasie vir Ekonomiese Samewerking en Ontwikkeling (OESO) het verlede maand ’n tussentydse ekonomiese ontleding gepubliseer. Die OESO verwag dat die internasionale ekonomiese groei vanjaar 2,4% gaan wees, 0,5 persentasiepunte laer as in 2019. Die Chinese ekonomie gaan vanjaar teen ’n stadiger koers groei, maar kan in 2021 herstel. Die Covid-19-pandemie het internasionale vertroue, finansiële markte en die reissektor nadelig geraak en verskeie voorsieningskettings ontwrig. Wêreldsuiwelhandel word deur vyf lande of streke, naamlik Amerika, die Europese Unie, Australië, Nieu-Seeland en Uruguay, oorheers. Stadiger en negatiewe produksiegroei in hierdie lande kan tekorte en stygende internasionale pryse veroorsaak. Die TABEL dui die jaarlikse…

DIEREGESONDHEID  WAT IS BEESVIRUSDIARREE? Ek hoor my buurman praat van beesvirusdiarree (BVD). Watter soort siekte is dit en kan dit regtig skade berokken? Beesvirusdiarree word veroorsaak deur ’n virus wat van een bees na ’n ander oorgedra word. Hierdie virus veroorsaak verskeie reproduksieprobleme. ’n Bees wat met die BVD-virus besmet is, skei die virus in alle vloeistowwe uit. Gewoonlik sien ’n mens geen kliniese simptome nie. Daarom is dit moeilik om diere wat besmet is, te identifiseer. As ’n koei dragtig is wanneer sy besmet word, is daar verskeie gevolge na gelang van die stadium van dragtigheid. Binne die eerste drie weke word die fetus geresorbeer en die dier sal weer hittetekens wys. Die gevaartydperk is van drie weke tot vier maande van dragtigheid. In dié tydperk word die fetus…

Die goeie skut is hy wie se vriende sê dat hy goed skiet. Met sy geweer of ammunisie gaan daar gewoonlik niks verkeerd nie. Die son kom nie in sy oë as hy aanlê nie. Sy korrel en visier het nie die gewoonte om links of regs te skuif nie en sy humorsin laat nie toe dat hy net wou sien hoe groot die bok skrik as hy langs hom verbyskiet nie. Warrelwinde waai nie as hy die sneller trek nie. Die bokkie spring nie weg net voor sy koeël hulle bereik nie. Hy is boonop baie gelukkig, want om die een of ander rede is dit nie vir hom nodig om na hardlopende wild op 500 tree in die bos te skiet nie. Beskou ’n mens sy skietgoed van…

Jy bedryf ’n gemengde boerdery. Watter rol speel die beeste? My sitrus, tafeldruiwe en tabak word uitgevoer, wat beteken dit moet perfek wees om aan die uitvoermark se behoeftes te voldoen. Bonsmaras is vrugbaar en was ’n goeie manier om duur haelversekering te omseil – ek kon beeste verkoop om te vergoed vir verliese as ons skade ly weens hael. Deesdae het ons versekering en span ook haelnette en sit los bedekkings oor die bome. Waar kom jou liefde vir die ras vandaan? Ek het al op skool met die Bonsmara kennis gemaak. Prof. Jan Bonsma, wat dié ras geteel het, het ons skool, die Hoërskool Wagpos op Brits, gereeld besoek. Van al die boerderybedrywighede by die skool het ek die meeste van dié rooi beeste gehou. Dit is vandag…

My studeerkamer is van hoek tot kant vol boekrakke. Onlangs het ek nog ’n gaatjie gekry waar ek ’n ekstra rak kon inpas. Boeke oor vuurwapens, wetenskap, letterkunde, teologie en sommer lekkerlees: Alistair MacLean, Doc Immelman, Louis L’Amour en P.J. Schoeman. Daar is rakke vol tydskrifte, meestal oor skietgoed en klassieke motors, asook Landbouweekblad. Laaie is volgeprop met pakke papiere oor wapens en herlaaiinligting en alles en nog wat. Ek krap graag in die kaste en laaie. Só ontdek ek ’n 1974-uitgawe van die Amerikaanse tydskrif Shooting Times. Wat ’n wonderlike nostalgiese reis saam met bekendes soos Skeeter Skelton, Jon Sundra en P.O. Ackley. Wat my egter opnuut aan die droom gesit het, was ’n artikel deur George Cochran oor jag in Nieu-Seeland. Dit is inderdaad nie net die land…

GAUTENG CARLETONVILLE DRIEFONTEIN (179), 64 ha, aan R. Cronjé en G.E. Rutishauser, van Tanmar Prop-trust, R3 200 000. OUDEDORP (376), 27 ha, aan W.J. Hamilton, van A.D.N.J. en G.L. Fitchat, R3 600 000. STERKFONTEIN (173), 160 ha en VLAKDRIFT (163), 70 ha, aan Pinnochios Farm (Edms.) Bpk., van Dicla Farm & Seed (Edms.) Bpk.,R28726101. NIGEL KLIPRIVIERSVAL(371),43ha, aan J.A. Potgieter, van M.D. en V.S. Vosloo, R1 600 000. PRETORIA BOVENEIND GROENFONTEIN (126), 21 ha, aan M.K. Ntuli en M.E. Skhosana, van J.D. Shaw, R1 000 000. KLIPDRIFT (121), 21 ha, aan B.P. Malebye en N.S. Malebye, van D.J.B. Hattingh, R2 227 500. LEEUWKLOOF (285), 33 ha, aan Alibiprops 20 (Edms.) Bpk., van Legodimo Lodge & Conference Centre (Edms.) Bpk., R4 810 000. WILDEBEESTHOEK (309), 31 ha, aan Mbeu-trust, van A. Olivier…

28% Trekkerverkope in Maart was 28% laer as in Maart 2019, met 433 trekkers wat verkoop is teenoor 600 trekkers in Maart 2019. Vir die drie maande tot einde Maart was trekkerverkope 17% minder as die ooreenstemmende tydperk verlede jaar. Vier meer stropers is in Maart vanjaar verkoop teenoor verlede Maart, wat ’n styging van 20% is. Na verwagting sal die Covid-19-krisis en die swak wisselkoers verkope vanjaar met 10% kan laat daal vergeleke met 2019. – SA Landboumasjinerievereniging 30% Die kleinhandelaar Woolworths het aangekondig sy direkteure, uitvoerende hoof en senior bestuurslede sal tot 30% van hul vergoeding en salarisse oor die volgende drie maande afstaan te midde van reusedalings in verkope en sy aantal klante weens die Covid-19-inperking. Die groep sê in ’n kennisgewing op die JSEnuusdiens die besnoeiing…

‘Dit is hartseer dat die Eskom-tegnikus, wat ’n vertroueling op ons plase was, hierby betrokke is.’ MNR. PIET VOS, boer van Prieska, oor ’n werknemer van Eskom wat met ’n veediefstalvoorval verbind word. Bl. 22 ‘Sedert begin Maart vang ons bedags en snags mense wat mielies steel.’ MNR. JOHAN VAN HUYSSTEEN, boer en veiligheidshoof by Virginia in die Vrystaat, oor die drastiese toename in mieliediefstal. Bl. 22 ‘Die pandemie kan bes moontlik die regering laat wakker skrik oor die noodsaaklikheid van ’n kerngesonde landbousektor. Om die toekoms van die landbou te verseker, sal die regering dringend uitsluitsel moet gee oor grondhervorming . . .’ DR. ROELOF BOTHA, ekonomiese raadgewer van die Optimum-beleggingsgroep, oor die gevolge van die Covid-19-pandemie vir die landbou. Bl. 14 ‘In baie gevalle dra kommoditeite wat op…

COVID-19 SE LESSE VIR DIE VEEBEDRYF Gegewe die huidige situasie in Suid-Afrika met Covid-19 moet almal in die veewaardekettings nie vergeet van hul eie optredes binne die bedryf ten opsigte van biosekerheid en naspeurbaarheid, en van hul vrae en vrese oor hoe hulle dié enorme taak gaan aanpak en deurvoer nie. Dit het my aan die dink gesit oor die raakpunte tussen dié twee kwessies en hoe dit wat die land nou teen Covid-19 doen, net so of in ’n ander formaat op die veebedryf van toepassing gemaak kan word. Ek meen die onderstaande raakpunte sal ’n goeie begin wees om ’n daadwerklike, uitvoerbare plan vir die bedryf op te stel met die insette van instellings soos die Suid-Afrikaanse Federasie van Lewendehaweafslaers, die Rooivleisprodusente-organisasie, die Suid-Afrikaanse Veterinêre Vereniging, die Rooivleisabattoirvereniging…

IN die Oos-Kaap het Afrikakommandowurms op plekke uitgebroei ná die eerste reën wat onlangs wye verligting van droogtetoestande gebring het. Sprinkane is ook op etlike Karoodorpe aangemeld, maar kon danksy goeie moniteringstelsels vinnig bekamp word. Mnr. Chris Glennie, franchisehouer van Laeveld Agrochem, sê vanjaar se uitbrekings van Afrika-kommandowurm (foto onder) is erger as gewoonlik. Dit kom hoofsaaklik op droëlandweidings op melkplase langs die kus van Port-Elizabeth tot by Oos-Londen voor. Uitbrekings is ook aangemeld in die omgewing van Grahamstad, Southwell en Salem, asook by Katrivier en Fort Beaufort. “Daar het allerhande interessante insekte kop uitgesteek ná die reën, al kan ons nog nie sê of die droogte verby is of nie,” sê hy, en voeg by dat sitrusboere vanjaar ’n bogemiddelde toename in witluisgetalle waarneem, bykomend tot die streng bekampingsmaatreëls…

Veldbeesboere moet op die uitkyk wees vir die vergiftiging van kikoejoegras wat soms ná ’n uitbreking van Afrika-kommandowurm voorkom. ’n Uitbreking van dié wurm, Spodoptera exempta, het vanjaar in groot dele van Limpopo en Noordwes voorgekom, asook in die Vrystaat. Sedert einde Maart is dit ook by Msinga en Nkandla in KwaZulu-Natal gesien. Die volwasse motte kom oorspronklik van uitbrekings in Sentraal-Afrika en het na Suid-Afrika versprei saam met die heersende winde. Dit is ’n ernstige plaag vir weiding en graangewasse. Uitbrekings van dié trekplaag kom nie elke jaar voor nie, maar volg gewoonlik op goeie reënseisoene wat hul aanteel bevoordeel. Boere sal die wurms raaksien wanneer die ruspes in groot getalle deur die veld begin beweeg. LEWENSIKLUS. Kommandowurms vreet nét gras. Hulle verkies Cynodon-spesies, tef, wintergras, Eragrostis curvula en…

Intussen werk Biodx, ’n biotegnologiefirma van Modderfontein, al 15 jaar aan ontsmettingsmiddels wat sitrusekstrak as basis het. Dit word vir gebruik in die gesondheids-, landbou- en kossektore ontwikkel, en speel binne vyf minute klaar met skadelike virusse. Dit word volgens streng Europese en Suid­Afrikaanse standaarde vervaardig. ’n Spesifieke organiese, bioafbrekende bestanddeel daarin maak dit meer omgewingsvriendelik as tradisionele ontsmettingsmiddels. Suid-Afrika se Wetenskaplike en Nywerheidsnavorsingsraad (WNNR) het tegniese hulp verleen in die ontwikkeling daarvan. Mnr. Burt Rodrigues, hoofbeampte van Biodx, het aan Business Insider gesê hy hoop die registrasie daarvan is teen Augustus afgehandel.…

Suid-Afrikaanse belastingbetalers het al heelwat verligting gekry ten opsigte van valutabeheerbeperkings. Die toelae vir buitelandse kapitaalbeleggings is R10 miljoen, plus ’n bykomende enkele diskresionêre toelae van R1 miljoen per belastingbetaler per jaar. Trusts is ’n gewilde struktuur binne Suid-Afrikaanse boedelbeplanning. Buitelandse trusts kry al hoe meer blootstelling as ’n manier om die belastingblootstelling van bates te verminder. Die vraag is of die buitelandse trust die Suid-Afrikaanse trust kan vervang as ’n boedelbeplanningsentiteit, en of dit werklik belastingvoordele vir die begunstigdes inhou. Eerstens moet ons kyk na hoe buitelandse trusts belas word. Die belastinggevolge van die oordrag van bates na die buitelandse trust en hoe die inkomste- en kapitaaluitkerings na begunstigdes belas word, is ter sprake. Die oordrag van bates na die buitelandse trust sal gewoonlik plaasvind deur middel van lenings…

Skape is nie dom nie, meen mnr. Pierre Vlok. ’n Skaap het ’n goeie geheue en kan sowat 50 skape of mense jare lank onthou. “Hulle gebruik dieselfde neuroproses as mense om te onthou. Dit is ons mense wat skape in rigtings druk en opfoeter.” Skape is intelligent en kan boonop emosie wys, sê Vlok. “Jy moet net hul ore dophou en luister hoe verskillend skape blêr as hulle ’n lam soek of vasgekeer is.” Skape is kuddediere en ooie is goeie moeders wat ’n nou band met hul lammers vorm. Vlok sê skape is in antieke tye met groter respek bejeën. In Egipte het mense geglo skape is heilig. Sekere skape is selfs gemummifiseer. Eweneens het die Sumeriërs skaapgode gehad. Die Chinese sodiak het ’n Jaar van die Skaap.…

Suid-Afrika raak gaandeweg meer van ingevoerde koring afhanklik om in sy eie behoeftes te voorsien, onder meer weens die onstabiele, ongunstige klimaat. Daarom is dit wenslik om koringproduksie en veral opbrengs plaaslik te verhoog. Koring onder besproeiing dra reeds sowat 43% tot die nasionale oes by en dra dus ’n swaar las om te sorg dat verbruikers elke dag brood op die tafel het. Koringproduksie word egter deur klimaatstoestande beperk, onder meer ontydige ryp wat laat in die winter en in die lente sy tol kan eis. Boonop is alle boere van ’n billike koringprys afhanklik wat deur die internasionale mark onder druk geplaas word, veral vanuit Rusland en die voormalige Sowjetunie-lande wat hul produksie die afgelope dekade sterk uitgebrei het, het die landbou-ekonoom dr. Johan Willemse onlangs geskryf (“SA…

D anksy ’n slim plan kan mnr. Kobus Breytenbach van die plaas Koesberg naby Zastron deesdae moeiteloos ’n dompelpomp uit ’n boorgat haal. “Die minimum loon het minimum arbeid tot gevolg gehad. Ons het dus nie meer ekstra werkers wat pype, kabels en pompe uit boorgate kan uittrek nie. “Ek het ’n eenvoudige stuk toerusting uit afvalmetaal gemaak waarmee ek die werk vinniger en met minder arbeid gedoen kan kry.” Breytenbach het sowat ’n jaar gelede begin dink aan ’n meganiese alternatief vir die uithaal van dompelpompe uit boorgate – ’n taak waarvoor hy voorheen tot vyf werkers nodig gehad het. In die ontwerp wat hy in gedagte gehad het, speel ’n wiel ’n sleutelrol om dit maklik te maak om die 50 mm-waterpyp en die elektriese kabel wat aan…

Waar begin jy as jy ’n reeks oor jou gunstelinggewere en kalibers wil skryf? Begin jy heel bo by die 577-dubbelloop wat jou eendag uit ’n benarde situasie gered het, of skryf jy oor die 30-06-Walther wat die meeste biltong gebring het? Vanaand, hier by my lessenaar, sit ek weer hieraan en dink. Regs van my staan my hart-gewere in ’n lang ry. Voor my is ’n klomp bymekaarmaak-gewere. Hulle ry nooit saam jagveld toe nie. Ook die ander aan my linkerkant is nie regtig deel van my nie. Die gewere aan my regterkant is nie juis in enige bepaalde orde gerangskik nie. Op die punt, die verste van my, is byvoorbeeld ’n 460-G & A. Dis ’n mooi geweer. Ons het twee keer saam die bospad geloop. Die eerste…

Verskeie ekonomiese en sentimentele faktore beïnvloed die rand, sê mnr. Martin Verster, streekhoof van FNB Buitelandse Valuta. Vanuit ’n ekonomiese oogpunt is die stand van die internasionale ekonomie en dié van Suid-Afrika se handelsvennote baie belangrik. Die rand is een van die mees verhandelbare geldeenhede in die ontluikende mark en dit maak dit baie aanloklik vir oorseese spekuleerders. Dit dra egter ook by tot die wisselvalligheid van die geldeenheid. Vanweë die in- en uitvoer van produksiemiddele, masjinerie en produkte is die landboubedryf kwesbaar vir moontlike wisselvalligheid. Die wisselvalligheid van die rand het ook ’n impak op die pryse van produksiekoste, soos saad, chemiese middels, kunsmis en masjinerie wat meestal ingevoer word. Dit dra by tot die verhoging en verlaging van die koste. HULP AAN BOERE Verster sê boere kan verskeie…

Aflewering van produkte soos voer moet liefs volgens die higiënemaatreëls van die nasionale inperking geskied. Die Melkprodusenteorganisasie het in ’n verklaring beaam produksieverwante dienste soos veeartsenykundige dienste, die verskaffing van plaagdoders en medisyne vir diere, asook voer en watervoorsiening, moet normaalweg voortgaan. Die organisasie moedig goeie higiëne en biosekerheid op plase aan. “Gesonde individuele selfregulering op elke plaas is die hoofvereiste. Kontak met persone buite die plaashek moet tot die minimum beperk word. Waar moontlik, moet die werkmag tot die noodsaaklike minimum afgeskaal word. Maskers, handskoene en ontsmettingsmiddels moet ook verskaf word.”…

Dit behoort heel eenvoudig te wees. Die koronavirus diskrimineer teen niemand nie. Die hele Suid-Afrika moes dus ingeperk word. Dit was ’n ingrypende besluit en baie mense het hul werk en inkomste daardeur verloor. Ekonome is dit ook eens dat die ekonomiese impak nog gaan vererger. So ’n situasie staan bekend as ’n swartswaan-gebeurtenis, naamlik iets beduidends wat uit die bloute ontstaan en ’n buitengewone reaksie van die staat vereis om normaliteit te herstel. In hierdie geval was daar eers die nasionale inperking en toe die amptelike finansiële bystand om die ekonomie aan die gang te hou. Ook dít sal uiteraard op almal van toepassing wees, reg? Wel, toe nou nie. Ekonomiese hulp gaan blykbaar selektief toegepas word. Ja, ’n mens kan dit byna nie glo nie, maar dit lyk…

STAAT SE GELDHULP OP KLEINBOERE GERIG Kommersiële boere gaan nie baat vind by die geldelike hulp van R1,2 miljard wat die staat beskikbaar gestel het om volgehoue voedselproduksie oor veral die volgende ses maande te verseker nie. Me. Thoko Didiza, minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, het verlede week in Pretoria besonderhede bekend gemaak oor wie vir die hulp in aanmerking kom. Sy het gesê die hulp is gerig op klein- en kommunale boere wat geldelik in die knyp is en sukkel om produksie voort te sit. Altesaam 50% van die geld sal aan vroue gaan, 40% aan jeugdige boere en 6% aan boere wat gestremd is. Al regeringshulp waarvoor kommersiële boere in aanmerking kan kom, is R100 miljoen wat aan die Land Bank beskikbaar gestel is vir hulp…

MNR. DANIE BESTER van Balfour in Mpumalanga het sy vorige rekord van 1 605 peule aan een sojaboonplant verpletter toe hy vroeg in April ’n plant met 1 893 peule geoes het. Daar is boonop nóg ’n plant op pad wat selfs dié rekord kan oortref. “Die Linkseed-kulitvar wat die 1 893 peule gelewer het, is ’n bepaalde groeier. Hy het op sy bestemde tyd sowat vier weke gelede begin afgaan. Gegewe die plant-datum en die weerstoestande meen ek ’n onbepaalde groeier sou selfs beter kon vaar.” Bester het verlede jaar agt verskillende sojaboonkulitvars in verskillende toestande aangeplant met die doel om die uitwerking van verskillende faktore op sojaboonproduksie te meet. Die eksperiment spruit uit ’n onderlinge kompetisie tussen hom en mnr. Stefan Jacobs van die oesbeskermingsmaatskappy Stoller. Hulle kyk…

’N FRONTALE stelsel uit die suidweste het kort voor die Paasnaweek die eerste koue toestande en ryp oor dele van Suid-Afrika gebring, met die skerpste temperatuurdaling skynbaar op 7-8 April in die suidoostelike dele van die land. Grootskaalse rypskade word egter nie voor die laaste week van April en die eerste deel van Mei verwag nie, sê mnr. Johan van den Berg, onafhanklike weervoorspeller. “Die verwagte reën en vogtige toestande in komende weke behoort rypskade te beperk.” Ligte ryp kom gewoonlik voor by temperature van 2 °C tot 4 °C, matige ryp teen vriespunt tot 2 °C en swaar ryp by temperature van onder vriespunt. Van den Berg sê ligte ryp is nie ongewoon in die eerste week van April nie. In die afgelope 20 jaar is in tot 30%…

1 ZIMBABWE| Staat gryp graanvoorraad Die Zimbabwiese graanbemarkingsraad was teen druktyd besig om April se graantoewysings vir droogteverligting na sy silo’s oor te plaas. Dié raad werk saam met die plaaslike departement van maatskaplike ontwikkeling om te verseker gemeenskappe kry hul kos betyds. Mnr. Rockie Mutenha, uitvoerende hoof van die raad, sê ekstra maatreëls is getref by die raad se twee groot depots, in Bulawayo en Aspindale, om te verseker daar is deurlopende lewering aan die departement van maatskaplike dienste vir die duur van die inperking weens Covid-19. Hy sê daar is geen tekort aan mielies in Zimbabwe nie. – The Herald/All Africa 2 SOEDAN | Sorghumuitvoer verbied Die Soedannese regering het alle sorghum-uitvoer tot verdere kennisgewing opgeskort weens vrese of die land genoeg sorghumreserwes het te midde…

SUID -AFRIK A het onlangs vir die tweede keer in twee jaar ’n resessie betree. Die bruto binnelandse produk (BBP) dui ekonomiese groei aan, dus die totale waarde van geproduseerde goedere en dienste wat in ’n spesifieke jaar gelewer word. ’n Land beleef ’n resessie wanneer die produksie van goedere en dienste wat gelewer is, in twee opeenvolgende kwartale daal. Die mees onlangse resessie volg nadat die ekonomie in 2019 in die derde kwartaal met 0,8% en in die vierde kwartaal met 1,4% gekrimp het. Die werklike inflasiekoers dui daarop dat lewenskoste in Februarie vanjaar op ’n jaargrondslag met 4,6% toegeneem het. ’n Negatiewe ekonomiese groeikoers dui daarop dat die land se produksie minder as in die vorige jaar was. Landsburgers het dus in die afgelope jaar armer geword. Goedere…

Veeboere in die Overberg wie se skape grootliks in Mediterreense skalierenosterveld wei, moet dit oorweeg om fosfor- en sinkbyvoegings tot hul diere se voer te voeg. In sommige gevalle sal selfs ekstra koper nodig wees. Dis een van die aanbevelings wat in ’n uitgawe van die vaktydskrif Journal of Arid Environments gegee word deur navorsers van die Universiteit van Kaapstad, die Universiteit van die Wes-Kaap, die Overberg Renosterveld-bewaringstrust en die Murdoch-universiteit in Australië. Dit volg op ’n studie oor die benutting van inheemse peulplante as voer. Die navorsers het onder meer grond en plante in die renosterveldgebied chemies ontleed. “Al die plante wat ontleed is, het genoeg voedingstowwe bevat wat vee nodig het, buiten fosfor, sink en in sommige gevalle ook koper,” sê dr. Samson Chimphango van die Universiteit van…

A scendis Animal Health se Lente-kompetisie is verlede jaar van 19 Augustus tot 13 Desember aangebied, waarna die wenners in Maart vanjaar ’n heerlike vakansie op Zanzibar geniet het. Om vir die prys in aanmerking te kom, kon kliënte enige Ascendis Animal Health-entstof ter waarde van R1 000 of meer koop. Vir elke R3 000 wat ’n kliënt naas die R1 000 bestee het, het hy/sy ’n ekstra inskrywing ontvang. Aan die einde van die kompetisie het Ascendis Animal Health se onderskeie verkoopsverteenwoordigers die inskrywings bymekaar gemaak en na die hoofkantoor gestuur, waar die wenners se name getrek is. Uit die Kaapse streek (Oos-Kaap, Wes-Kaap, Noord-Kaap en Karoo) is drie wenners aangewys, drie uit die Vrystaat, twee uit die noordelike streek (Noordwes, Gauteng, Limpopo en Mpumalanga), en twee uit KwaZulu-Natal.…

Die integrasie van vee in herlewingslandbou is volgens baie kenners die groot faktor om jou boerdery winsgewend te hou. Bekke en kloue is immers die laaste en belangrike legkaartstuk wat die herlewingslandboubeeld voltooi. COWBOY-LOGIKA“Die meeste mense is gemakliker met ou probleme as met nuwe oplossings.’” Die ander vier bene waarop herlewingslandbou staan, en dikwels eers aangepak word, is grondbedekking (jou pantser), minimumversteuring (biologies, meganies en/of chemies), plantdiversiteit (hoe groter, hoe beter) en groen, lewende plante so lank as moontlik in die grond (selfs onkruid). As ’n beesboer die beginsels van herlewingslandbou wil toepas, spesifiek deur die vyfde been en deur die tegniek van ultrahoëdrukbeweiding, waar begin jy? In die vorige rubriek is die grondwerk gedoen vir die ontwikkeling van jou waterinfrastrukstuur (“Nie-selektiewe weiding: Waar begin jy?”, LBW, 27 Maart 2020,…

Daar is nie ’n resep vir koringverbouing waar alle plante dieselfde resultate van topopbrengste lewer nie, maar ’n paar gulde reëls help die boer om die maksimum uit sy plantpotensiaal te tap, volgens mnr. André du Toit van Pannar Saad. 1. Maak die grond los en berei ’n goeie saadbedding voor vir egalige ontkieming. 2. Laat grondmonsters ontleed sodat tekorte aan voedingstowwe voor planttyd reggestel kan word. 3. ’n Wisselboustelsel help om moontlike siektes te voorkom en onkruid te bekamp. 4. Begin planttyd met ’n vol waterprofiel in die grond om waterskedulering deur die groeityd te vergemaklik. 5. Plant slegs gesertifiseerde saad om kultivars se volle potensiaal te ontgin. Plant teen die aanbevole digtheid en op die vroegste aanbevole plantdatum vir die distrik om die saad die geleentheid te gee…

REINIGER WAS HANDE SONDER OM AAN IETS TE RAAK Die Steri-Stand is ’n toestel van die maatskappy AM Laser waarmee jy jou hande kan skoonmaak sonder om aan ’n bottel of ’n kraan te raak. Die toestel is 1 m hoog op ’n driehoekige voetstuk van 4 mm-staal, met afmetings van 300 mm x 300 mm x 300 mm. Dit weeg 2,6 kg en kan verstel word vir bykans enige houer met ’n spuittuit. Dit kan spuit- en jelhandreiniger hou. Die houer kan só aangebring word dat ’n gebruiker nie natgespuit word nie. Die Steri-Stand is toegerus met ’n voetpedaal. ’n Meganiese arm wat op die spuittuit van die houer druk, is aan die pedaal gekoppel. Wanner die pedaal getrap word, trek die meganisme die arm op die houer af,…

Jag is die droom van skurwe vel wat voor die korrel verbystap. Dit is die lekker van alles agtermekaar kry – gewere, jagtoerusting, die voertuig en die kampeergoed. Dan kom die dae aftel en die lang stofpad bos toe. Dit is tent opslaan op die sandbank onder die njalabome. Dit is die dierekonsert langs ’n hardekoolvuur. Dit is biltongsny, en dan is dit ook loop, spoorsny, bekruip en skiet. Die laaste is slegs deel van een heerlike simfonie. OEFEN, OEFEN, OEFEN Vir elke tien skote na wild, skiet ek honderd na skywe, blikke, klippe, rollende konkas en boomstompe. ’n Man oefen voordat hy ’n rugbywedstryd gaan speel. Jy doen dit ook voor jy gaan jag. Ek skiet gewoonlik op verskillende afstande na klippe, kwaste teen boomstamme, of blikkies en bottels…

Tydens die nasionale inperking word die landbou en die voedselwaardeketting as noodsaaklike bedrywe beskou. Omdat sommige dele van die waardeketting egter nie soos gewoonlik kan funksioneer nie, beïnvloed dit ander skakels in die verskaffingsnetwerk. Die sluiting van restaurante en kosplekke wat wegneemetes soos pizza en kaasburgers verkoop, het reeds hul bestellings laat opdroog. Skoolvoedingskemas wat groot hoeveelhede melk aan hulpbehoewende kinders verskaf, is ook uitgesluit van die waardeketting totdat die skole heropen en die voedingskemas weer met hul werksaamhede kan voortgaan. In Suid-Afrika gaan dit egter nog goed. Die gaping in die leweringsmark is nie so drasties soos in Amerika en Kanada nie. KRISIS IN AMERIKA In dele van Amerika waar skole ’n groot hoeveelheid melk in hul kafeterias en vir voedingskemas gebruik, het die sluiting van skole weens die…

Romerige macaroni met maalvleis en kaas Vleissous ■ 30 ml olie ■ 1 ui, gekap ■ 2 knoffelhuisies, gekap ■ 500 g maalvleis ■ 15 ml worcestersous ■ 15 ml tamatiepasta ■ 1 blik (410 g) gekapte tamaties ■ Tamatieblik vol water ■ Sout, varsgemaalde swartpeper en suiker na smaak ■ 5-10 ml gekapte vars of 3 ml droë origanum Witsous ■ 35 ml elk botter en koekmeel ■ 625 ml warm melk ■ Sout en peper na smaak ■ 1 pak (500 g) macaroni ■ 375 ml gerasperde cheddarkaas Vleissous: Verhit die olie in ’n kastrol en braai die ui en knoffel tot geurig. Voeg die maalvleis by en braai tot gaar. Voeg die worcestersous, tamatiepasta, tamaties, water, sout, peper, suiker en origanum by en verhit tot kookpunt. Verlaag…

In ons vorige gesels het ons die vraag probeer antwoord: Was dit werklik nodig dat Christus na die aarde moes kom? Om wat te kom doen? As eerste rede vir Sy koms het ons daarop gewys dat Hy, as genadedaad van God, skuldaflossing moes kom doen. Ons sonde het ons só diep in die ellende gedompel dat daar geen ander manier was om ons te red nie. Vandag wil ons ’n tweede rede noem waarom Hy gekom het. Hy moes ons ’n sigbare voorbeeld kom gee oor hoe om ordentlik mens te wees. Ja, die mens het nie voldoen aan die eis vir ordentlikheid nie. God het ons Sy beelddraers gemaak en só ’n stukkie van Sy goddelike natuur aan ons gegee. Saam daarmee het Hy die opdrag gegee dat…

In altesame 35% van die distrikte in die Vrystaat het grondpryse in die 12 maande tot Februarie vanjaar gedaal. In die 12 maande tot verlede Oktober het 59% van die distrikte se pryse gedaal. Tog blyk die droogte en die invloed van die ekonomiese klimaat duidelik in die pryse. Zastron se pryse het met 19,8% gestyg, terwyl pryse by Bethulie met 16% gedaal het. In die 12 maande tot Februarie is 627 ooreenkomste gesluit wat altesame 276 359 ha teen R3,418 miljard behels het. Die gemiddelde prys was R12 369 per hektaar teenoor R13 263 per hektaar in die 12 maande tot verlede Oktober. Verkope ten opsigte van plase groter as 600 ha toon ’n stygende neiging met 20,5%. Grond van 450-600 ha het ’n toename van 25,8% teenoor die…