Indholdsfortegnelse for 27 May 2021 i Landbouweekblad

NASIONALE BATE Samewerking met die private sektor om die Durbanhawe teen R100 miljard op te gradeer, beteken nie die hawe gaan geprivatiseer word nie, het pres. Cyril Ramaphosa in antwoord op vrae van LP’s in die parlement gesê. Ramaphosa het beklemtoon dat die hawe, ’n groot uitvoerpunt vir landbouprodukte, ’n belangrike nasionale bate is. Trans-net het ’n plan vir die modernisering en transformasie van die hawe om opeenhoping te verminder. Mnr. John Steenhuisen, DA-leier, het Ramaphosa daarop gewys dat geprivatiseerde hawens van die beste ter wêreld is en gesê mededinging verhoog doeltreffendheid. Hy het voorgestel dat die DA-regering in die Wes-Kaap die Kaapstadhawe oorneem. Volgens Ramaphosa is die hawens in Singapoer en China van die beste ter wêreld en in staatsbesit, en die Kaapstadhawe sal nie aan die DA gegee…

ANDERKANT DIE REËNBOOG NAATLOOS Die winterreën kom vanjaar weer in rukke en stote. In die Suid-Kaap is reeds groot skade aangerig nadat daar op plekke in die Overberg 400 mm reën oor net twee dae gemeet is. Slote is in lande gespoel, nuutgeplante sade is met grond bedek en gronddamme is toegeslik. Anderkant die berg, in die Klein-Karoo, was enige vog natuurlik baie welkom ná jare se versengende droogte. Die blydskap was groot toe van die groter riviere vir die eerste keer in sewe jaar weer volgeloop het. Nadat daar in die stof geplant is, het dit darem nou in die Swartland met ’n bietjie meer erns en reëlmaat begin reën. Dit was wel ’n bietjie laat vir die eerste vlaag onkruid om voor planttyd te ontkiem, wat vooropkoms-onkruidbestryding beduiwel…

HOUTVERKOPE ’N NUTTIGE MEEVALLER Mnr. Hendrik Nolte, boer van Perdekop op die Transvaalse Hoëveld, is besig om geld soos bossies te maak — van bosplantasies en -heinings. Boonop, sê hy, kan feitlik elke boer in Suid-Afrika dit doen. Duisende bloekom- en watelheinings en -windskerms is oral in die land aangeplant. Vir Nolte beteken hierdie bome geld. Dié op die Transvaalse Hoëveld is aanvanklik vir skuiling vir beeste en skape aangeplant, of as windskerms langs landerye. Nolte was ’n tyd gelede in ’n motorongeluk en moes maande in die hospitaal deurbring. Sy mediese koste het derduisende rande beloop, en saam met die ernstige droogte moes hy dringend ’n bykomende inkomste vind, of sy plaas verloor. Toe het dié boer die moontlikheid van die ou boomheinings besef. Hy het begin navraag doen…

SLEGS 15% van die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling se begroting is aan programme vir biosekerheid en die bestuur van landbourampe toegestaan, ondanks die belangrike en sentrale rol wat dit in landbouproduksie speel. Dít is een van die kwessies waaroor die parlement se portefeuljekomitee vir landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling kommer uitspreek het in sy verslag rakende die departement se 2021-’22-prestasieplan, begroting en sy mediumtermyn-begrotingsbestedingsraamwerk (MTBR). Die departement se totale begroting vir die 2021-’22-boekjaar is R16,9 miljard. Die begroting sal styg teen ’n gemiddelde nominale groeikoers van 4,5% gedurende die MTBR. Sowat 52% van sy begroting word aangewend vir oordragte en subsidies aan provinsies. Oor die MTBR word meer as die helfte van sy totale toegestane begroting aan die program vir voedselsekerheid, grondhervorming en restitusie bestee. Die komitee…

LIMPOPO se vrugteboere gaan dié winter ’n herlewingslandbou-studiegroep stig met die doel om meer winsgewende, volhoubare praktyke te ondersoek. Landbouweekblad het in die week van 10 Mei met subtropiese-gewas- en sitrusboere in Limpopo se Laeveld gesels oor maniere om kennnis, navorsing en ervarings rondom herlewingslandbou-praktyke op ’n gestruktureerde manier onder mekaar uit te ruil. Dié gesprekke volg op die suksesvolle herlewingslandboustudiegroepe wat Landbouweekblad die afgelope twee jaar saam met boere in Grabouw, Citrusdal en Vredendal op die been gebring het. Die belangstelling was oorweldigend en Johan van der Merwe van Landbouweekblad moes op sy voete dink toe hy kort ná die eerste vergadering gevra is om dieselfde middag boere van Tzaneen se avokadostudiegroep toe te spreek. “In die Wes-Kaap het ons met boere begin gesels wat reeds só saam met…

DIE chaotiese grondadministrasie in Suid-Afrika kan gesien word in die huidige voorbeelde van swart boere wat van staatsgrond afgesit word. Só het me. Annette Steyn, DA-skaduminister vir landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, in die nasionale vergadering gesê tydens die de-bat oor die begrotingsrede van die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling. ’n Bekwame staat, met duidelike en toepasbare beleid, is no-dig om grondhervorming toe te pas. Die voortdurende verandering van beleidsrigting het verwoesting ten opsigte van grondhervorming veroorsaak. “Niemand is eens seker watter beleid gebruik word vir die keuring van begunstigdes nie,” het Steyn gesê. “Ons het nie ’n behoorlike en bygewerkte data-basis van die huidige begunstigdes van grondhervorming of ’n lys van die beskikbare staatgrond nie.” Die 700 000 ha vakante of onderbenutte staatsgrond wat vir herverdeling beskikbaar…

Sommige Suid-Afrikaners verlaat die land net tydelik (migrasie), terwyl ander dit oorweeg om hulself permanent in ’n ander land te gaan vestig (emigrasie). Migrasie behels dat ’n per-soon tydelik na ’n ander land verhuis, gewoonlik om te gaan werk of te studeer. Om nie-permanent te verhuis, verander nie ’n persoon se burgerskapstatus of belastingpligtigheid in Suid-Afrika nie. Artikel 10 (1)(o) van die Inkomstebelastingwet bepaal dat Suid-Afrikaanse burgers wat vir ’n voorgeskrewe mimimum tydperk binne in ’n tydperk van 12 maande in die buiteland werk en ’n inkomste daar verdien, inkomstebelasting in Suid-Afrika moet betaal op sodanige inkomste bo R1 250 000 per jaar. In die geval van emigrasie verlaat ’n per-soon Suid-Afrika met die doel om permanent in ’n ander land te gaan woon. Emigrasie kan ’n impak hê op…

INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 0,7%, of $2,13/t (R29,94/t), tot $295,77/t (R4 158/t) gestyg. Op ’n jaargrondslag is dit 134,6%, of $169,70/t (R2 386/t), hoër. Verwagte pryse: Julie – $253,77/t (R3 567/t), September – $221,72/t (R3 117/t), Desember – $213,61/t (R3 003/t), Maart 2022 – R215,74/t (R3 033/t). PLAASLIK: Die Safexprys van witmielies het met 6,6%, of R239/t, tot R3 361/t teenoor die vorige week gedaal. Die prys van geelmielies het met 6,3%, of R237/t, tot R3 522/t gedaal. Op ’n jaargrondslag is witmielies 26,4%, of R701/t, duurder, terwyl geelmielies 32,8%, of R869/t, duurder is. Verwagte witmieliepryse: September – R3 431/t, Desember – R3 504/t, Maart 2022 – R3 534/t. Verwagte geelmieliepryse: September – R3 575/t, Desember – R3 675/t, Maart – R3 626/t. INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 0,9%,…

Die pad van wetenskaplike ontdekking volg dikwels ’n patroon van stadige vordering wat opbou tot in ’n skielike deurbraak. Crispr is een só ’n deurbraak wat revolusionêr vir die mediese en die landboubedryf kan wees. In 2020 het twee vroue, proff. Emmanuelle Charpentier en Jennifer Doudna, die Nobelprys vir chemie gesamentlik ontvang vir hierdie genetiese redigeringsmetode wat hulle ontwikkel het. Hoewel genetiese modifikasie al etlike jare lank toegepas word, was dit tot dusver ’n baie growwe tegnologie. Crispr is heelwat goedkoper en akkuraat – dit is soos die verskil tussen ’n gerekenariseerde lasersnyer en ’n ystersaag. Byvoorbeeld, die skep van glifosaat-(Roundup) verdraagsame mielies het behels dat gene vir glifosaatverdraagsaamheid met ’n lugdruk-“geweer” in ’n bondel mielieselle ingeskiet is met die hoop dat van hulle daarin geïnkorporeer sou word. Die mielieselle…

HET JY ’N MENTOR? Ek is versigtig om net een persoon aan te hang as ’n mentor, maar kies eerder om na verskillende persone te luister. As iemand iets sê waarby ek aanklank vind en wat vir my sin maak, sal ek dit in my “gereedskapskis” bêre om te gebruik. Jou situasie, jou onderneming en jou psige is heeltemal anders as ander mense s’n, daarom dink ek jy kan nie net een mentor hê nie. Dit is belangriker om verskillende brokkies wyshede in spesifieke stadiums te gebruik. WAARVOOR IS JY DANKBAAR TYDENS DIE COVID-19-PANDEMIE EN DIE GEVOLGE WAT DIT VIR DIE WYNBEDRYF INGEHOU HET? Vir my familie. Ons het almal saamgestaan en mekaar ondersteun in wat ons gedoen het en moet bly doen. Maar ek is ook dankbaar vir die…

PLAASINLIGTING LIGGING: Laingsburg, Wes-Kaap NAAM: Elandsfontein GROOTTE: 3175ha GROND: Sand/leem, en op plekke gruiserig en kleigrond REËNVAL: 400 mm in normale jare, die afgelope tien jaar 300-350 mm KORTOM ■ Gee vir mnr. Jan du Plessis ysters en hierdie Karoo-uieboer prakseer enigiets om die lewe in daardie ongenaakbare wêreld te vergemaklik. ■ Hy het ’n uiesorteertafel uit skrootmateriaal en pype gemaak waarmee uie volgens bemarkbare groottes gesorteer word. ■ ’n Boorgatvastrapper wat keer dat pype in ’n boorgat inval, asook ’n mobiele binnebandpomp, tel onder sy uitvindings. Om met yster te werk, is mnr. Jan du Plessis se passie. Aan yster en skrootyster is daar nie ’n tekort op sy plaas Elandsfontein by Laingsburg in die Groot-Karoo nie. Hy plant al jare lank uie, botterskorsies en ander groente. Van sy…

Die splinternuwe winteruitgawe van Landbou Boerekos wat nou op winkelrakke landwyd en in Namibië beskikbaar is, is ’n ode aan produkte wat geur na ons tafels bring. Van ons speseryrakke tot groentebeddings — ons bekyk die geurgewers in die kookkuns van nader en kook winterwarm bederfkos, soos bredies, ’n verskeidenheid kerriekos en sop, en maak gebakte poedings en ander verleidelike nageregte met bittersoet koffie, sjokolade en karamel. Ons maak ’n draai op die plaas en gesels met boere wat ’n passie het vir produkte wat hoog op die geurranglys is: uie, knoffel, sitroengras, brandrissies, koejawels en meer. In die wynafdeling word daar raad gegee oor hoe om wyn en kos perfek te laat pas met die hulp van ’n geurwiel. Moenie hierdie heerlike, geurige uitgawe misloop nie. Landbou Boerekos kos…

Soos voorspel, het dit maar ’n bietjie met die ou oë en ou, oop visier gesukkel toe ek die eerste keer met die 6.5 Portugese Mauser gaan skiet, veral omdat my teiken sommer met die hand geteken was en dit moeilik was om veral die hoogte presies reg te kry. Vir gereelde jagters en veral diegene wat daarvan hou om 12 mm-groeperings van ’n skietbank af te skiet, sal my eerste groep van drie skote wat 48 mm gemeet het, maar bra treurig klink, veral omdat dit op 50 m geskiet is en nie op 100 m nie. Hierdie groep, wat met Kynoch-volmantelkoeëls van 155 gr geskiet is, was egter vertikaal pragtig in lyn. Die eerste skoot was die een wat die groep verfomfaai het, want die tweede en derde…

MARKNEIGINGS NOORD-KAAP KRY STEEDS SWAAR Meegaande statistieke toon ’n ontleding van transaksies vir grond groter as 10 ha, in die Noord-Kaap, Noordwes en Mpumalanga vir die tydperk vanaf Mei 2020 tot April 2021. In 53% van die distrikte in die Noord-Kaap is dalende prysneigings waargeneem. Dit is duidelik dat dié provinsie steeds gebuk gaan onder uiters moeilike klimaat- en ekonomiese toestande, maar herstel is tog waarneembaar met 35% van die distrikte wat ’n herstel in grondpryse toon. By Hopetown en Kimberley het pryse met meer as 10% gedaal, terwyl pryse by Prieska met meer as 10% gestyg het. In die betrokke tyd is 205 transaksies in 17 distrikte gesluit – 6,2% meer as in die ooreenstemmende tyd die vorige jaar. Altesaam 338 582 ha is teen R1,737 miljard verhandel. In…

23% Die 540 trekkers wat in April verkoop is, is byna 23% meer as in April 2020. Vir die jaar tot dusver is trekkerverkope nou 27% hoër as in die ooreenstemmende tydperk verlede jaar. In April is 43 stropers verkoop, 23 meer as 20 verlede April, en vir die jaar tot dusver is stroperverkope 29% meer as in die ooreenstemmende tydperk verlede jaar. Die uitstekende stroperverkope weerspieël die goeie somergewas-oeste. Trekkerverkope kan tot 15% hoër wees as in 2020. - SA Landboumasjinerieassosiasie R65 miljard Na raming is R65 miljard nodig om ou grondeise af te handel, het mnr. Mandla Mandela, voorsitter van die parlementêre portefeuljekomitee vir landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, gesê. Die kommissie vir die herstel van grondregte moet nog meer as 6 000 van die nagenoeg 80 000…

SOOS die wêreld onverhoeds deur die Covid-19-pandemie betrap is, is die piesangbedryf swak voorberei op die moontlike katastrofiese uitwissing van kommersiële piesangs deur Tropical Race 4 (TR4), die swam wat Fusarium-verwelking by piesangs veroorsaak. Groot hoop word geplaas op ’n nuut ontwikkelde, geneties gemodifiseerde (GM) piesangkultivar. Australiese navorsers het einde Februarie dié nuwe piesang bekend gestel wat geneties gemodifiseer is om weerstandig teen TR4 te wees. Hoewel navorsing tot dusver toon dat GM voedsel nie nadelige gesondheidsgevolge het nie, is daar heelwat geldige kritiek op die tegnologie se produksie en regulering. GM voedsel misluk om baie van die stelsels te verander wat die krisis skep waarvoor dié voedsel as oplossing ingebring word. Soos baie gewasse wat in monokultuurstelsels verbou word, maak piesangs in ’n groot mate staat op gereelde toediening…

DIE afgelope tyd se stormagtige weer oor veral gebiede van die suid- en suidooskus kan ’n voorloper vir verdere storms gedurende die winterseisoen wees, sê mnr. Johan van den Berg, ’n onafhanklike landbouweerkundige. “Gegrond op die geskiedenis van La Niña-verskynsels in die verlede en gebeure wat daarop gevolg het in die winter, is daar heelwat voorbeelde van sterk wind, swaar reën en veral swaar sneeu wat van Mei af voorgekom het, maar veral in die tydperk van Junie tot September oor groot dele van die Wes-Kaap en Oos-Kaap,” sê Van den Berg. “Daarom moet teen die gevare van oorstromings gewaak word.” Van den Berg maan veeboere om, in die lig van baie swaar sneeuneerslae in die verlede, vanjaar op hul hoede te wees vir nat, uiters koue en winderige toestande,…

SUID-AFRIK A is een van die lande wat baie meer gaan baat vind by die Afrika-vryehandelsooreenkoms (AfCFTA) as ander lande danksy sy meer ontwikkelde ekonomie en groter vervaardigingsektor. Dr. Tinashe Kapuya, landbou-ekonoom by die groenrevolusie-alliansie (Agra) in Nairobi, Kenia, het op ’n Agri SA-webinaar oor die Suid-Afrikaanse landbou se posisie binne die vryehandelsooreenkoms gesê die landboukommoditeite wat die meeste in Afrika verhandel word, is palmolie (8%), suiker (8%) – waarvan Suid-Afrika se aandeel 15% is – en mielies (4%) – waarvan Suid-Afrika se bydrae 54% is. Hy het daarop gewys dat meer as 40% van Suid-Afrika se uitvoer reeds na Afrika gaan, maar die meeste daarvan is binne die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap (SAOG), waar daar al jare lank ’n vryehandelsooreenkoms is. “Die AfCFTA sal Suid-Afrika nou dieper in Afrika in neem…

1 NIGERIË| Hou mielies uit, vra boere Die Nigeriese mielievereniging vra dié land se federale regering om die verbod op die invoer van mielies te handhaaf, omdat dit plaaslike boere se vermoëns verder sal bevorder en as aansporing vir boere sal dien. Dr. Bello Abubakar, nasionale voorsitter, het dié beroep gedoen met die viering van die eerste nasionale mieliepiramides (mieliesakke in piramidevorms gepak) en die afskop van die reënseisoen se landboubedrywighede in die staat Katsina. Abubakar het gesê mielieboere produseer tans genoeg om in die vraag te voorsien, en gesê die organisasie “steun pres. Muhammadu Buhari se agenda van ‘eet wat ons produseer en produseer wat ons eet’.” – This Day 2 BOTSWANA | Brug kan verkeer van Beitbrug weglei Die nuwe Kazungulabrug tussen Botswana en Zambië, wat…

DIE kouer somer en swaar reën in Januarie het meegebring dat daar oor die volgende drie maande tot 1,75 miljoen minder 10 kg-sakkies uie op die markte beskikbaar gaan wees. Die uie-oes uit die Ceres- en Koue Bokkeveld-streek gaan heelwat kleiner wees as wat aanvanklik verwag is. Van 1 miljoen tot 1,5 miljoen minder 10 kg-sakkies uie kan uit die streek kom as wat aanvanklik geskat is. Die oorsaak hiervan is dat die streek ’n kouer as normale somer beleef het, sê mnr. Charl van der Merwe, die voorsitter van Korkom, die uie-kommoditeitsorganisasie in die streek. “Ons het aanvanklik verwag om sowat 16 miljoen sakkies uie in die streek te oes, maar daar gaan beslis minder uie op die mark wees van einde Mei tot Julie.” Die uie uit die…

Internasionale voedselpryse bly styg en was in April sowat 31% hoër as in April 2020, volgens die Voedsel-en-landbouorganisasie (VLO) van die Verenigde Nasies. Die stygende wêreldpryse spoel ook oor na die Suid-Afrikaanse mark, waar veral graan- en oliesaadpryse vinnig gereageer het op skerp stygende wêreldpryse vanweë fundamentele markfaktore wat aan die verander is. Dit laat plaaslike voedsel- en voerpryse oor ’n wye front styg. Daar was die afgelope paar maande heelwat nuwe regeringsinmenging in landboumarkte, met allerlei beleide om te probeer om plaaslike voedselinflasie hok te slaan. Verskeie uitvoerlande het beperkings geplaas op die hoeveelhede landbouprodukte wat uitgevoer mag word, en het aansienlike uitvoerbelastings ingestel om uitvoer te ontmoedig. Dit is in ’n poging om voorraad in die land te hou en sodoende pryse laer te dwing. Daar is ook…

Die internasionale prys van botter, die poeier van afgeroomde melk en volroommelkpoeier het vanaf Maart 2020 tot Maart 2021 met onderskeidelik 20%, 11% en 28% gestyg. Dít luidens ’n kwartaalverslag van Melk Suid-Afrika oor die melkbedryf. Die prys van cheddar het van dié stygende neiging afgewyk met ’n daling van 10% in Maart teenoor die ooreenstemmende maand in die vorige jaar. Volgens Melk SA sou die prysstygings aansienlik hoër gewees het as die rand nie met 10,4% in die ooreenstemmende tyd teenoor die Amerikaanse dollar verstewig het nie. In die Amerikaanse mark was die prysstyging in die ooreenstemmende tydperk aansienlik hoër as plaaslik met botter 34% duurder, die poeier van afgeroomde melk 23% op en volroommelkpoeier 43% hoër. Verlede Desember was die gemiddelde kleinhandelprys van vars melk, langlewemelk, gegeurde melk,…

Mnr. Johnathan Grieve van Avondale is nie iemand wat sommer deur stres ondergekry word nie. Nie eens toe hy verlede jaar besef die Covid-19-pandemie, en daarmee saam die inperking en die verbod op alkoholverkope, gaan nie oornag verdwyn nie, het hy moed verloor nie. “Wat is die gesegde nou weer oor ’n goeie krisis wat nie vermors kan word nie?” sê hy laggend terwyl ons op ’n prieelryke stoep van die Kaaps-Hollandse wynproelokaal op dié biodinamiese en organiese wynplaas by die Paarl gesels. “Eerlikwaar, ek dink die meeste Suid-Afrikaners is gehard. Dit is een van ons besliste kenmerke. As iets gedoen moet word, dan doen ons dit net.” Of dalk is dit die manier waarop hy grootgemaak is. “Ons familie is nie skaam vir werk nie. As jy jou hande…

Die wynbedryf is swaar deur die Covid-19-pandemie getref, maar steeds het wynkelders soos Avondale kans gesien om ’n helpende hand te verleen. “Daar is baie mense wat geen kos of inkomste gehad het nie. Daar was min hoop vir hulle en hulle was afhanklik van gemeenskapsprojekte vir kos,” sê mnr. Johnathan Grieve van Avondale. Die restaurant op die plaas, Faber — wat al op die lys van top-30 restaurante in Suid-Afrika was — se deure moes weens die inperkingsmaatreëls sluit, maar die Grieves het besluit om die mannekrag aan te wend om ’n verskil te help maak. Hulle het hande gevat met Heart, ’n nieregeringsorganisasie, en onder leiding van sjef Dale Stevens en sy span is die restaurantkombuis in ’n gemeenskapsuitreikprojek omskep. Drie maande lank het hulle sowat duisend maaltye…

Die leersame, praktiese “bossiedae” wat Landbouweekblad in April op plase by Prieska en Vosburg gehou het, kom al van ver. Landbouweekblad het in 2018 begin om praktiese veld- of bossiedae te hou. Die eerste bossiedag saam met die Kamieskroon-boerevereniging op plase by Kamieskroon was ’n groot leergeleentheid vir boere én kundiges wat die dag bygewoon het (“Veldlesse uit die droogte”, LBW, 27 Julie 2018). Daarna het renostervelddae by Caledon, Napier en Heidelberg, met die Overberg Renosterveldbewaringstrust en Universiteit van Kaapstad as vennote, groot getalle boere en navorsers gelok (“Renosterveld se bestuursgeheime ontrafel”, LBW, 30 November 2018). Met die voortslepende droogte in groot dele van Suid-Afrika, moes Landbouweekblad teen 2020 die velddae tydelik staak en liewer droogtehersteldae hou waarop boere kon leer om hul boerdery- en geestelike veerkragtigheid te versterk. Boere…

Die onderhandeling van tantième met die eienaars van intellektuele eiendom is nie moontlik nie, sê mnr. Albert Coetzee. “Ons weet vooraf presies hoeveel die tantième per eenheid gaan wees. ’n Produsent sal weet dit is byvoorbeeld R80 per hektaar of R5 per kartonhouer, of 2% van jou plaashek inkomste. Die hoeveelheid kartonhouers wat jy per ha produseer en jou plaashekinkomste is die onbekende faktore. Sommige eienaars van intellektuele eiendom sal dalk tien jaar ná die kontrak gesluit is en die winsgewendheid van die kultivar aansienlik begin daal, die tantième heronderhandel, maar nie vooraf nie. “Elke kultivar in elke bedryf wat privaat gekweek word, het sy eie tantième-bedrag. Die koste van verskillende kultivars kan byvoorbeeld van 22 c/kg tot R2/kg wissel.”…

HANGSLOT SLOT MET ‘LEEUEKRAG’ VIER MYLPAAL Master Lock is ’n wêreldleier in die vervaardiging en ontwikkeling van hoëgehalte-hangslotte. Die maatskappy is die grootste hangslotverskaffer ter wêreld en bied verskeie getoetste en betroubare veiligheidsoplossings. Master Lock vier vanjaar sy eeufees met die bekendstelling van ’n spesiale, beperkte reeks Master-hangslotte. Daar is ook ander spesiale aanbiedinge waarmee Master Lock sy klante in Suid-Afrika wil insluit by dié onderneming se wêreldwye vieringe. As deel van die eeufeesvieringe word Master Lock se oorspronklike leeu-embleem vir ’n beperkte tyd teruggebring en pryk op van sy produkte. Dié embleem verteenwoordig ’n gerespekteerde dier wat krag, moed, veerkragtigheid en uithouvermoë uitstraal, vol-gens die visie van Harry Soref, stigter van Master Lock. Dit is dieselfde beginsels waarop die maatskappy gegrond is. Die spesiale eeufeesreeks 1921EURDCC Master-hangslotte met die…

BESTUUR ROOIWATER Rooiwater is een van die ekonomies belangrikste siektes in groot dele van Suid-Afrika, en hou ’n ernstige bedreiging vir beesvleisproduksie in. Waar kom dit voor en hoe kan dit voorkom word? Asiatiese rooiwater word veroorsaak deur die Asiatiese bloubosluis (Rhipicephalus microplus). Die siekte kom tradisioneel in warm, vogtige gebiede voor. Gevalle word egter tot in die Vrystaat aangemeld, waar dit nie voorheen voorgekom het nie. OOS-KAAPSE KUSGEBIED Vanweë die gematigde klimaat en min werklik koue nagte kry dié gebied epidemiese gevalle regdeur die jaar. Die meeste uitbrekings kom van Januarie tot Mei voor. Die siekte het egter al in Julie voorgekom. Die uitbrekings word in ’n mate deur reënvalpatrone beïnvloed. Asiatiese rooiwater is verantwoordelik vir die meeste vrektes. HOËVELD Rooiwater is die belangrikste siekte op die Hoëveld en…

Die nessie het redelik wankelrig gelyk. Dit was net ’n klompie takkies wat kruis en dwars gepak is in ’n mik in die boom in die agterplaas, maar dit is hoe die rooiborsduifie dit wou hê. Vir haar was dit huis. Sy het haar twee eiertjies gelê en die paartjie het begin broei. In wind en weer het hulle op die nes gesit en almal wantrouig dopgehou wat dit naby die boom gewaag het. Wanneer dit veilig was, het hulle vinnig afgevlieg om ’n paar saadjies op te pik en ’n bietjie water te drink. Die bedenkinge oor die nessie is waar bewys, want ná omtrent tien dae het een van die eiertjies uit die nes geval. Die broeipaar het die ander eiertjie soos goud opgepas. Toe, een oggend sien…

‘Ons kan eenvoudig nie aanhou produseer in ’n mark waar die volumes reeds te veel is, en dan verbaas wees as die pryse bly daal nie.’ MNR. CHRISTO CONRADIE, bestuurder van wynkelders by Vinpro, oor die gevolge van gevaarlik hoë voorraadvlakke en stygende produksie. Bl. 15 ‘ ’n Veeboer kan voer en water aanry. In die sitrusbedryf is dit anders.’ MNR. PETRUS DU PREEZ, voorsitter van die Gamtoosboerevereniging, oor onsekerheid weens die leë Kougadam. Bl. 17 ‘Ons wil voor einde Mei klaar geplant wees, maar ons weet nie wanneer ons in die lande sal kan kom nie.’ MNR. JAN VAN DEVENTER van die plaas Blydskap in die distrik Riversonderend, nadat 380 mm oornag op sy plaas geval het en sy landerye ontoeganklik gelaat het. Bl. 16 ‘Daar is party dae…

DA VRA VIR DEBAT OOR MISLUKTE GRONDHERVORMING Die DA wil die parlement versoek om ’n debat van nasionale belang oor die land se mislukte grondhervormingsprogram die afgelope 25 jaar goed te keur. Me. Annette Steyn, die DA se skaduminister vir landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, sê die staat se vlagskip-grondhervormingsprogramme — die herverdeling van grond vir landbou-ontwikkeling (LRAD) en die proaktiewe aankoopstrategie van grond (PLAS) — is só swak bestuur dat dit tot grootskaalse verwarring gelei het. ’n Onseker toekoms staar die geraakte boere in die gesig weens ’n swak grondbesitstelsel. Die DA sal aan me. Thandi Modise, speaker van die nasionale vergadering, skryf om die debat te versoek. SUNLEY CILLIERS skryf: Dit gaan nie oor grond nie, dit gaan oor stemme. En die ANC en die regering steel te…

LEDE van die parlement se portefeuljekomitee vir landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling het oor etlike aspekte van die nasionale begroting vir dié departement kommer uitgespreek. ’n Verslag oor die departement se 2021-’22-prestasieplan, begroting en mediumtermyn-bestedingsraamwerk vervat voorbehoude oor die staat se landbou- en grondhervormingsplanne . Die departement se begroting vir die subprogram voedselsekerheid het vanaf die vorige geldjaar bykans onveranderd gebly teen R2 miljard. Die komitee sê dié stagnante begroting is teleurstellend in die lig van volgehoue voedselonsekerheid, wat vererger is deur die Covid-19-pandemie wat talle mense sonder inkomste of maniere van lewensbestaan gelaat het. Die komitee wys ook uit dat ondanks die departement se voorbehoud oor die Land Bank en die departement se swak rekenpligtigheid rakende geld wat voorheen aan die bank oorgedra is, R384 miljoen in die 2021-’22-boekjaar…

VUURWAPENEIENAARS wat nog nie afkeuringsbriewe ontvang het vir die hernuwingsaansoek van hul vuurwapenlisensie nie, is nié in onwettige besit van daardie vuurwapen nie. Só het lt.genl. Fanie Masemola, nasionale adjunkkommissaris vir polisiëring, aan die parlement se portefeuljekomitee vir polisie verduidelik in antwoord op ’n vraag van eerw. Kenneth Meshoe, leier van die ACDP. Meshoe wou weet of diegene wat aansoek gedoen het en al maande lank daarvoor wag, as misdadigers beskou word. Dit was tydens die polisie se voorlegging van sy prestasieverslag vir die mediumtermyn-bestedingsraamwerk aan die komitee. Meshoe het gesê mense wat nie veilig voel nie, verkies dit om vuurwapens te besit om hulself te verdedig. Talle mense kla oor die tyd wat dit duur om hul vuurwapenlisensie hernu te kry. Dit wek die indruk dat die staat nie…

’N HOF het die South African Farmers’ Development Association (Safda) se aansoek om me. Annette Steyn, DA-LP, te keer om sekere uitsprake oor hom te maak, van die hand gewys. Steyn, DA-skaduminister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling, het in ’n verklaring gesê die KwaZulu-Natalse hooggeregshof het die aansoek teen haar en die DA met koste van die hand gewys. Steyn sê Safda het die hof om ’n bevel gevra wat haar sou sensureer om haar oorsigverantwoordelikhede as lid van die parlement uit te oefen. Safda het die hof ook gevra om Steyn opdrag te gee om ’n mediaverklaring terug te trek waarin sy duidelikheid gevra het oor R158 miljoen wat Safda van die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling ontvang het. Steyn sê die hof het dit in…

■ Te midde van stygende internasionale voedselpryse vanweë verskeie faktore word vrye handel toenemend deur regerings in die wiele gery. ■ Benewens beperkings op internasionale handel verwring toenemende staatsingryping in plaaslike waardekettings die landboumarkte. ■ Suid-Afrika se landbou is in ’n groot mate van uitvoer vir sy inkomste afhanklik en kan nadelig deur hierdie neiging geraak word. Die bedryf moet ook veg teen moontlike pogings van die regering om by die plaaslike mark in te meng.…

VRAAG NA BRANDRISSIES GROEI STERK Suid-Afrikaanse liefhebbers van brandrissies en brandrissieprodukte raak net nie moeg vir dié geurryke en kleurryke produk nie. Daar is ’n groeiende vraag na brandrissies en die inperking, toe mense meer tyd in die kombuis deurgebring het, het dié vraag selfs meer versterk. Volgens me. Muriel Wadeley, bestuurder van Fynbos Fine Foods naby Malmesbury, kan dié familie-onderneming nie voorbly om genoeg brandrissies te kweek nie. “Omdat die vraag so groot is, kontrakteer ons naburige plase om brandrissies te kweek. Mense raak al waagmoediger om met resepte te eksperimenteer en hul eie souse te maak.” Haar onderneming boer sedert 1996 met ’n wye verskeidenheid brandrissies in die omgewing van Tierfontein in die Swartland en vervaardig verskeie produkte vir die plaaslike en oorsese mark. “Ons het onlangs ’n…

■ Eskom wou hê tariewe vir vaste koste moes verhoog of die stelsel van spitstydure en buitespitstydure moes aangepas word om die gaping te vul wat ontstaan het omdat al hoe meer van sy kliënte hul eie krag deur hernubare bronne opwek. ■ Uiteindelik is net op ’n verhoging van 15% reg deur die bank besluit. Die bestaande tariefstelsel vir landelike kragvoorsiening, naamlik Nightsave, Ruraflex en Landrate, bly dus dieselfde. ■ Boere moet bewus wees van hoe die tariefstruktuur werk, watter tarief optimaal is en watter hulpmiddels gebruik kan word om hul koste te beperk.…

■ Talle wynplase se inkomstestrome het oornag opgedroog toe die Covid-19-inperking verlede jaar afgekondig is. Dit was noodsaaklik om alternatiewe inkomstebronne te ondersoek ten einde te oorleef. Die Grieve-familie van die Avondale-wynlandgoed het talle geleenthede in dié moeilike tyd raakgesien. ■ Kapitaal is altyd ’n kwessie, maar hoef nie in die pad te staan om nuwe geleenthede te skep nie. Tyd en bestaande hulpbronne kan net so goed aangewend word. ■ Mense is opnuut ingestel op gesondheid, wat ’n voordeel was vir dié biodinamiese en organiese plaas.…

Die kamp op Biega waarin soveel smaaklike indikatorplantspesies in April vol in die blom gestaan het, het verlede jaar nog “pikswart en dood” gelyk, sê mnr. Piet Roux, eienaar van die plaas. Sy Afrino-ooie lam elke jaar in 14 klein kampies van 80-100 ha groot. Net dragtige ooie word na die kampies gebring. Na gelang van die toestand van die veld, lam daar 80 tot 100 ooie in elke kampie. Die Dorperooie lam in kampe van 300-350 ha. Roux sê die ooie lam binne drie weke almal klaar sonder koggelramme. “Elke ooi het net een lamseisoen per jaar. Ooie kry dus voldoende hersteltyd voordat die ramme begin Oktober ingesit word.” Afrino-ooie en -lammers bly hoogstens twee maande in ’n kampie, waarna hulle gemerk en na groter kampe uitgeskuif word. Hy…

Pasta met hoenderlewers in romerige tamatie-rissiesous ■ 1 ui, in dun wiggies gesny ■ 2 knoffelhuisies, fyngekap ■ 2 klein brandrissies, ontpit en gekap ■ Olie, vir braai ■ 60 ml droë witwyn ■ 30 ml botter ■ 1 blik (410 g) gekapte tamaties ■ Sout, swartpeper en ’n knippie suiker, vir geur ■ 250 ml room ■ 15 ml rissiesous ■ 500 g hoenderlewers, skoongemaak ■ Vars pietersielie, gekap ■ Fyngerasperde parmesaankaas, om oor te sprinkel (opsioneel) ■ 1 pak (500 g) pasta van jou keuse Braai die ui, knoffel en brandrissies stadig in die olie tot sag. Voeg die witwyn by en laat met die helfte afkook. Voeg die botter en tamaties by, geur goed met sout, peper en suiker, en laat opkook. Voeg die room en rissiesous…

Hul oupa Hennie Retief het in 1937 begin wyn maak – nog voor daar elektrisiteit in die Robertson-omgewing was – en in 1980 het die vier Retief-nefies se pa’s, Wynand en Nico, die eerste Van Loveren Premier Grand Cru-wyn bekend gestel. Dit is uit dié lang familiegeskiedenis dat Phillip, Neil, Bussell en Hennie nou inspirasie trek om die volgende hoofstuk van die geliefde Suid-Afrikaanse wynplaas in te lui. Met welbekende handelsmerke, soos Four Cousins, Tangled Tree en Almost Zero, het dié vier geen bekendstelling nodig nie. Min (of dalk geen) wynliefhebbers in Suid-Afrika het nog nie ’n glasie uit Van Loveren se kelder geklink nie. Die geheim van hul sukses is eenvoudig: Hul ore is oop vir wat verbruikers wil hê. “Van 1984 tot 1992 moes ons neefs elke tweede…

Ek het in my leeftyd selde vreugde daarin gevind om iemand te sien val, afgesien as dit die duiwel of een van sy trawante is. Daar is verskillende maniere waarop ’n mens tot ’n val kan kom. Jy kan deur jou eie toedoen val, byvoorbeeld deur onverantwoordelikheid, onverskilligheid of groepsdruk. Jou val kan fisiek wees, soos wanneer jy ’n been breek. Maar jou val kan ook sedelik, moreel of geestelik wees. In alle gevalle kan jy jouself beskuldig of jy kan iemand anders die skuld daarvoor gee. Dit is nie so moeilik om ’n sondebok te soek nie. Jy hoef nie eers ver te soek nie – soek sommer om die hoek. Dit is ook nie ’n vreemde verskynsel om die sondebok selfs by God te soek nie. Dan word…

Die suksesresep in die kleinveebedryf van puik diere wat hoë pryse op veilings behaal, geld ook die Meatmasterbedryf. Die lewendige vraag na dié ras sedert die nasionale veiling van die Meatmasterskaaptelersgenootskap verlede Oktober het vanjaar op veilings reg oor die land voortgeduur. Die gemiddelde prys van 306 diere op die nasionale veiling was R6 046. Dit is ’n styging van 11,7% teenoor 2019, asook ’n styging van 29% in die aanbod. Stoetooie is teen gemiddeld R6 417 verkoop, kudde-ooie teen gemiddeld R3 417, stoetooie met lammers teen gemiddeld R7 028 en kudde-ooie met lammers teen gemiddeld R4 176. Stoetramme het gemiddeld R16 428 behaal en kudderamme gemiddeld R14 090. In April is die ram Blacksmith, geteel deur mnr. Riaan Liebenberg van Upington, vir R240 000 aan mnr. H. le Roux…