Indholdsfortegnelse for 10 Jun 2021 i Landbouweekblad

BEROERDE HAWENS Suid-Afrika se vier vraghouerhawens, Durban, Kaapstad, Port Elizabeth en Ngqura, is onder die vyf swakste plekke geplaas in ’n indeks van 351 hawens wêreldwyd vir 2020 wat IHS Markit, ’n navorsingsmaatskappy, namens die Wêreldbank opgestel het. Die top-50 hawens is hoofsaaklik in Oos-Asië, die Midde-Ooste en Noord-Afrika. Geen hawens in Afrika suid van die Sahara het die top-50 gehaal nie. Die prestasie van ’n seehawe is ’n kritieke element van die koste van internasionale handel vir ’n land. Twee indekse, wat onderskeidelik ’n statistiese (infrastruktuur en bedrywighede) en administratiewe (kennis van kundiges) benadering gevolg het, is uitgereik. Suid-Afrika se hawens was onder die swakste vyf in albei. Lees meer by bit.ly/3fyYJhu. VERWOESTING Heuningdiewe het kort voor druktyd 235 byekorwe van ’n heuningboer in die KwaZulu-Natalse Middelland verwoes. ’n…

ANDERKANT DIE REËNBOOG GATSLAG KAN DEURSLAG GEE Toe gebeur presies wat almal gevrees het — nog ’n bek-en-klouseeruitbreking, dié keer by Mtubatuba in die noorde van KwaZulu-Natal. Hierdie nuus het dadelik ’n beklemming op die bors veroorsaak, want die ekonomiese chaos van die vorige uitbreking in Limpopo is nog vars in almal se geheue. Destyds is uitvoer summier opgeskort, veilings is ontwrig en vleispryse het getuimel. Skade van miljarde rande is aangerig. Dit is die heel laaste ding wat kommersiële én kommunale boere, en nog minder Suid-Afrika, kan bekostig. Wanneer die rooivleisbedryf van R80 miljard per jaar seerkry, voel almal die pyn. Wat gereeld uit die oog verloor word, is dat swart Suid-Afrikaners 40% van die nasionale beeskudde besit. Dit is dus een van die grootste geleenthede in die landbou…

CELE: BESIT VAN VUURWAPEN ’N VOORREG Die reg om bewapen te wees, is nie in die Grondwet vervat nie en die Wet op die Beheer van Vuurwapens (Wet 60 van 2000), in sy huidige vorm, gee ook nie so ’n reg aan landsburgers nie. Om ’n vuurwapen in Suid-Afrika te besit, bly ’n voorreg wat moontlik gemaak word deur die wet. Só sê mnr. Bheki Cele, minister van polisie. Landsburgers wat vuurwapens besit om hulself te beskerm, is ontsteld oor ’n voorstel in die wysigingswetsontwerp op die beheer van vuurwapens wat ’n klousule verwyder wat landsburgers die reg gee om ’n vuurwapen vir selfverdediging te besit. Die wysigings is onlangs in die Staatskoerant afgekondig. Vrystaat Landbou het reeds ’n veldtog van stapel gestuur om die voorgestelde wysigings teen te staan.…

SKOKKENDE begrotingstekorte en gebreke in geldbestuur is tydens die parlementêre debat oor die begroting vir die departement van menslike nedersettings, water en sanitasie aan die lig gebring. Die departement se begroting beloop R16,9 miljard. Me. Lindiwe Sisulu, minister van menslike nedersettings, water en sanitasie, het uitgewys dat munisipale skuld aan die waterrade teen einde Maart vanjaar op R12,6 miljard gestaan het. Die departement het ook onlangs agtergekom dat vir 41% van die water wat munisipaliteite landwyd lewer, word óf nie rekeninge uitgereik nie, óf die geld verskuldig word nie betaal nie. Altesaam R9,9 miljard gaan verlore weens lekkasies, munisipaliteite wat nie hul skuld betaal nie, of munisipaliteite wat nie die geld van verbruikers insamel nie. Dit laat die departement baie armer om sy verantwoordelikhede te vervul. Daardie geld wat geskuld…

DIE internasionale sertifiseringsorganisasie A Greener World het ’n nuwe sertifisering vir organiese produksie ontwikkel en plaaslike produsente kan om dié sertifisering aansoek doen. Volgens mnr. Tozie Zokufa, direkteur van A Greener World Suid-Afrika, is die sertifisering se standaarde gegrond op die standaarde vir organiese produksie soos dit deur die Europese Unie (EU) voorgeskryf word. “Ons kan produsente én verwerkers sertifiseer, wat beteken die produkte kan ons embleem dra. Dit sal die verbruiker gerusstel dat die produkte wel organies is. Hierdie sertifisering sal produsente in die gunstige posisie plaas om ’n betekenisvolle markaandeel te bekom in ’n bedryf wat tans deur internasionale produsente oorheers word.” NOG NIE ORAL A Greener World se sertifisering is reeds geakkrediteer in Amerika, maar nog nie in Brittanje of die EU nie. Die organisasie het ’n…

Die Reserwebank se monetêre beleidskomitee (MBK) het eenparig besluit om die bank se repo rentekoers onveranderd te hou en dus daarmee saam die handelsbanke se prima rentekoers op 7% te laat bly. Terselfdertyd het die MBK daarop gewys dat die sterk randwisselkoers ’n groot bydrae lewer om inflasie te temper, maar ook gewaarsku dat onderliggende inflasiefaktore na verwagting in die komende maande inflasie hoër kan druk, wat die risiko van ’n rentekoersverhoging na die einde van die jaar se kant verhoog. Die randwisselkoers speel ’n belangrike rol in die pryse van landbouprodukte en landbouproduksiemiddele. Die wisselkoers het dus ’n groot invloed op die landbou se geldsake. Terselfdertyd is rentekoersstygings in die verlede al aangevoer as ’n groot rede waarom boere se kontantvloei en hul vermoë om skuld te delg onder…

Die pynappelbedryf van KwaZulu-Natal beleef ’n krisis ten opsigte van ’n buitengewoon hoë voorsiening van die vars tafelkultivar Queen Victoria op die land se vernaamste markte en ’n swak vraag. Mnr. Josua van Straaten, voorsitter van die Hluhluwe-pynappelprodusentevereniging, sê gewoonlik daal die vraag na vars pynappels in die winter, asook die prys. Die produksiegebied in KwaZulu-Natal lewer sowat 90% van die land se Queen Victoria-kultivar. Volgens sy berekening was die prys van die totale lewering aan die markte op 18 Mei gemiddeld R39,32 per kissie van 8 kg. Hy skryf dié lae prys toe aan die heersende verbruikersweerstand weens die hoë prys wat kleinhandelaars steeds vir vars pynappels vra, asook die stand van die pap ekonomie. “Die markprys vir ’n kissie van tien pynappels verskil sowat 500% van dié op…

As boer in die dorre woestynland van Namibië weet jy, ook in nat en groen seisoene, dat jy eintlik vir die volgende droogte boer. Met veekuddes dikwels onder druk en bosindringing wat boerdery plekplek onvolhoubaar maak, het Namibiese boere nou die verpesting van swarthaak, sekelbos en ander bosse omgeswaai en ’n houtskoolbedryf op die been gebring. Met die uitvoer van 210 000 ton houtskool in 2020 kon hulle dus hul grootste nagmerrie in ’n snelgroeiende onderneming omskep. Vir party Namibiërs was die droogte van 2018-’19 die ergste in menseheugenis. Vir ander was dit die grootste sedert 1932-’33. Bykans die hele land was in droogte gedompel. Vir sommige mense het dit al sedert 2010 voortgesleep, met slegs enkele plase wat (ondergemiddelde) reën gekry het. Bosindringing is ’n wesenlike probleem in groot…

Ek is op soek na ’n voerkraalmengsel vir lammers. Ek het sojareste en droë sitrusmeel beskikbaar. Die lammers weeg 33 kg op vier maande. Wat moet ek bysit of watter mengsel kan ek gebruik om hulle in twee maande tot 45 kg te laat gewig aansit? Gedroogde sitruspulp word beskou as ’n energiekonsentraat wat graan deels in herkouerrantsoene kan vervang. Insluitings van 10-20% word in voerkraalrantsoene vir lammers aanbeveel. Hoër insluitingsvlakke kan groei weens onder meer ’n mineraalwanbalans beperk. Sojaboonhooi of -reste bevat sowat 10% ruproteïen, na gelang van die hoeveelheid peule wat ná die oes agterbly. Dit word gewoonlik teen 10-15% in ’n afrondingrantsoen ingesluit, waar lusern gewoonlik teen tot 20% ingesluit word. Die rede hiervoor is die hoër ruveselinhoud van sojaboonhooi teenoor dié van lusernhooi. Onthou om ’n…

George Bernard Shaw het dit so mooi raakgevat: “Geen liefde is meer opreg as die liefde vir kos nie.” My herinneringe uit my kinderjare het grootliks met kos te doen. Dis deel van wie en wat ek is. Met kos kan ’n mens troos én feesvier. Ons vier geboortes, troues, verjaardae, doop- en spesiale geleenthede én neem afskeid van mense met kos. Kos is meer as net iets wat ons eet. Dit is die bestanddeel wat ons saambind. Kos is daar om te koester. Vier die lewe met kos! En onthou, dit wat op die tafel is, moet nooit belangriker wees as hulle wat om die tafel sit nie. — Marinda Engelbrecht All-Bran-beskuit ■ 500 g botter ■ 3 eiers, liggies geklits ■ 700 ml karringmelk ■ 1 kg bruismeel…

Boerdery, bewaring, buitelugbedrywighede en natuurtoerisme vorm saam ’n sterk plan vir die sekerder voortbestaan van al hierdie aktiwiteite op ’n Noord-Kaapse plaas. Besoekers aan Nieuwoudtville se Papkuilsfontein-gasteplaas kan nou, danksy ’n ooreenkoms tussen die Van Wykfamilie, die trust vir bedreigde dierelewe (EWT) se bewaringsprogram vir droë gebiede, en die Noord-Kaapse departement van landbou, omgewingsake, grondhervorming en landelike ontwikkeling, die versekering hê dat die mooi omgewing wat hulle sien, formeel bewaar word én dit op verskeie fietsroetes gaan verken. Ingevolge die ooreenkoms sal Papkuilsfontein as ’n beskermde gebied verklaar word. Daarvolgens onderneem die Van Wyks om die plaas volgens volhoubare grondbeginsels te bestuur en met sekere bewaringsaksies die biodiversiteit te beskerm. In ruil daarvoor help die EWT die familie om ’n netwerk van fietsroetes op die plaas te ontwikkel, sê JP…

DIE Suid-Afrikaanse Stamboeken Diereverbeteringsvereniging het verskeie telers van oor Suid-Afrika vir hul uitsonderlike prestasie in hul onderskeie bedrywe in Bloemfontein vereer. Dit is die tweede agtereenvolgende jaar dat dié nasionale geleentheid weens Covid-19-beperkings virtueel aangebied is. Mnr. Russell Clark, voorsitter van SA Stamboek, sê die Eliteeerbewyse is eiesoortig aan die Suid-Afrikaanse bedryf. “Alle evaluasies word ingevolge objektiewe maatstawwe en werklik aangetekende data gedoen. Telers kom op grond daarvan outomaties daarvoor in aanmerking dat hulle SA Stamboek se dienste kan gebruik. “Anders as ander kompetisies word nie net ’n deel van ’n kudde of net sommige diere in kuddes in ag geneem nie, maar die produktiwiteit in geheel word ingereken. Alle maatstawwe het ’n regstreekse ekonomiese en genetiese waarde vir telers.” Me. Lettie Kruger het die organisasie se presidentsprys vir haar…

Die Jersey-stoetery Kluitjieskraal van mnre. A.J., J.A. en P.J. Schoonwinkel, naby Swellendam in die Wes-Kaap, het die derde agtereenvolgende jaar die eerbewys vir beste Melkbeesstoetkudde van die Jaar ontvang en het ook SA Stamboek se Platinum-Jerseymelkkoei (Kluitjieskraal 13303) opgelewer. Om diere te teel wat goed in Swellendam aanpas, gebruik Kluitjieskraal-Jerseys reeds langer as tien jaar World Wide Sires se teelprogram. Die teelprogram word viermaandeliks aangepas sodra die nuutste JPI-lys (Jersey Performance Index) beskikbaar gestel word. Die Schoonwinkels het sowat 16 jaar gelede hul Jerseys as ’n stoetkudde geregistreer en daar is vandag ook ’n stoetbulafdeling. Die naaswenner is dr. Miles Stead van die plaas Ede in die distrik Middelburg, Mpumalanga, wat tot 330 Holsteinkoeie in volle behuising melk. Die melkery vorm deel van ’n groot kommersiële boerdery en word deur…

Dié nuwe prys word oorhandig aan ’n teler wie se betrokkenheid sy of haar bedryf op ’n sonderlinge manier bevoordeel. Mnr. Yusuf Ravat is die sewende geslag van die Ravats wat almal in die Waterberg-gebied by Modimolle grootgeword het. Ravat het die Yari-stoetery in 2018 begin. Dié boerdery het uit Dorpers, Boerbokke en Hugenoot-beeste bestaan. Hy is besonder trots op die Hugenoot-kudde wat hy met elf verse begin het, en het sedertdien die stoetery uitgebrei met verse wat volgens hul teelwaardes uitgesoek is. Ravat gebruik Logix en SA Stamboek se teelwaardes om sy diere se genetiese eienskappe te verbeter. Hy het onlangs sy Yari-stoetery se bewese teelwaardes wetenskaplik verbeter deur die hele kudde genomies te laat toets. Dié stap het bygedra dat die Hugenoot die vierde vleisbeesras in Suid-Afrika geword…

BOSVELDERSKAAP VRAAG NA DIÉ ONDERHOUDSVRYE RAS BLY HOOG Die vraag na die Bosvelderskaap, wat uit die Bapedi, wit Dorper en Van Rooyskaap ontwikkel is, is goed, veral ná die jaarlikse produksieveiling van die Bosvelderstudiegroep op Bela-Bela vroeër vanjaar. Mnr. André Bester, een van die groep se lede, sê kleinvee behaal tans ongelooflik goeie pryse. “In die Bosveld is daar ’n groot vraag na diere van gehalte, moontlik weens die daling in die prys van wild.” Volgens hom is daar ’n goeie vraag na skape soos die Bosvelder wat min onderhoud ten opsigte van siektes en voer verg. Bester sê die studiegroep se volgende jaarlikse produksieveiling word in die laaste naweek van Februarie 2022 beoog. Op die veiling in Februarie vanjaar is 19 ramme teen gemiddeld R9 875 verkoop. Die duurste…

Die beginsel is meer beeste in ’n kleiner gebied wat meer gereeld verskuif word. Jy kan self bepaal hoeveel beeste daar moet wees, hoe groot die kampe is en hoe gereeld jy beeste wil verskuif. Vir beplanningsdoeleindes het ek begin met ’n tropgrootte van 100 grootvee-eenhede (GVE’e). Dit sal beïnvloed word deur elke plaas se grootte, ligging, reënval, reënvalpatrone en arbeid, asook huidige en toekomstige beladingstempo. Ek is gemaklik daarmee om op die oomblik die beeste elke derde dag te verskuif. Verder het ek wiskundig beplan om net ’n deel van die plantmateriaal per weidingsgeleentheid te benut. Volgens die internasionale grondgesondheidspesialiste dr. Christine Jones en mnr. Jay Fuhrer bied 50% ontblaring voordele, soos min wortelafsterwing en genoeg oppervlakte vir fotosintese, wat die herstel in die groeityd bespoedig. Hou hierdie buigsaam…

TOE mnr. Gwede Mantashe, minister van minerale hulpbronne en energie, onlangs in sy begrotingsrede gesê het sy departement se navorsing en opname onder 10 000 mense het bevind die plaaslike mark is nog nie gereed vir ’n minimum lisensievereiste van 50 MW pleks van die huidige 10 MW nie, het hy nie verwys na enige werk wat deur die departement self gedoen is nie. ’n Ondersoek deur EE Business Intelligence het gevind dit is gegrond op massa-e-posse wat deur ’n aanlyn-petisiemaatskappy Dear South Africa ingewin is. Sedertdien is Dear South Africa ontbind te midde van ’n bestuurstwis. Daarteenoor het gevestigde bedryfsverteenwoordigers almal in tegniese en deeglik nagevorste voorleggings gepleit dat die minimum lisensievereiste verhoog word na 50 MW of selfs hoër. Dié bedryfsgroepe sluit onder meer Business Unity South Africa…

REGERING WIL MISDADIGERS VERDER BEVOORDEEL As wetsgehoorsame burger grief dit my om te sien hoe drakoniese wetgewing, gebore uit onkunde van die regering, reg in die hande van die misdadiger speel. Die beoogde verbod op vuurwapens ter beskerming van lewe en eiendom is nóg ’n voorbeeld. Ons bly immers in Suid-Afrika en die land se misdaadstatistieke skree ten hemele. Die misdadigers, wat lankal reeds die oorhand oor die polisie het, kan sekerlik nie hul geluk glo nie. Die reeds weerlose gemeenskap sal nou absoluut aan die genade van geweldsmisdadigers oorgelaat wees as hierdie voorgestelde wysiging aan die Wet op die Beheer van Vuurwapens deurgevoer word. Om te redeneer dat daar juis probeer word om geweldsmisdaad te bekamp deur vuurwapens op hierdie wyse te probeer verminder, is verregaande omdat dit in…

DOEMPROFETE met bedenkinge oor die grootte van die verwagte someroes sal dalk nuwe somme moet begin maak nadat die Oesskattingskomitee die verwagte mielie-, sojaboon- en sonneblomoes in sy vierde skatting vir die 2021-seisoen verder verhoog het. Die verwagte kommersiële mielie-oes staan nou op 16,2 miljoen ton, wat 0,5% of 85 000 ton meer is as die vorige skatting. Die skat-ting vir sojabone is verhoog met 6,9%, of 125 000 ton, tot 1,9 miljoen ton. Vir sonneblom is die skatting 2,9% (20 000 ton) hoër en staan nou op 716 000 ton. SKEPTICI VERKEERD? Daar was die afgelope twee maande boere wat gesê het die oeste op die lande is kleiner as wat geraam word, terwyl ander kenners weer gemeen het die oeste is groter en die mielie-oes kan selfs so…

TEEN druktyd was weerstelsels gunstig vir goeie reënvaltoestande in die winterreëngebiede in veral Junie en Julie, soos wat in 2020 die geval was. “Die verskil tussen verlede jaar en die huidige toestande is dat bogemiddeld warm seetemperature vanjaar langs die Weskus tot verby Angola se noordelike grens voorkom. Dit kan ’n gunstige uitwerking hê ten opsigte van reënval oor die westelike dele van Suid-Afrika omdat daar meer vog beskikbaar is en omdat dit die ontwikkeling van laagdrukstelsels kan stimuleer,” sê mnr. Johan van den Berg, onafhanklike landbouweerkundige. Goeie neerslae het laat in Mei by onder meer Ceres, in die Swartland en in die Rûens geval. Die betrokke weerstelsel het reën so ver noord as Springbok (24 mm), Nieuwoudtville (23 mm), Calvinia (18 mm) en Garies (14 mm) gebring. “In 2020…

VERBRUIKERS begin ál meer skuldig voel oor die uitwerking van hul aankope op die omgewing, en die wolbedryf moet nóú die kans aangryp om wol as volhoubare produk aan verbruikers te bemark. Volgens mnr. Peter Ackroyd van die Campaign for Wool heroorweeg verbruikers tans hul denke en koopkeuses, en daar is ’n geleentheid om nuwe volhoubare bedrywe te skep. “Wol is die ekologiese keuse. Die boodskap van volhoubaarheid moet uitgedra word sodat eerder natuurlike as sintetiese produkte gebruik word,” het hy op die jaarkongres van die Internasionale Woltekstielorganisasie (IWTO) gesê. Verbruikers verwag al hoe meer volhoubare produkte in hul mandjies, het me. Dalena White, sekretaresse van die IWTO, bygevoeg. “Met die hulp van sosiale media en moderne kommunikasie word twyfelagtige praktyke blootgelê. Die natuurlike veselbedryf moet seker maak hy staan…

1 ANGOLA| Koffiebedryf herstel stadig Angola, eens een van die grootste koffieprodusente ter wêreld, sukkel om sy koffiebedryf te herstel. Voor onafhanklikheid van Portugal in 1975 het Angola sowat 230 000 ton koffie per jaar geproduseer. In 2020 was die produksie net 5 570 ton en in 2019 was dit 4 245 ton. Daar is net sowat 50 000 ha koffieplantasies oor van die 500 000 ha wat in die 1970’s aan koffieverbouing gewy is. Voor onafhanklikheid het koffie vir die helfte van die Angolese uitvoerinkomste gesorg. Produksie het sowat tien jaar ná onafhanklikheid in duie gestort, en uitvoerinkomste word tans deur olie-uitvoer oorheers. – UNCTAD/Agencia Angola Press 2 IVOORKUS | Emigrante raap kassaweprodukte op Die kassaweverwerker Citrine, wat in 2018 naby Abidjan gestig is, verkoop tans 95%…

Die wêreldbevolking sal na verwagting teen 2050 tot byna 10 miljard mense groei. In 1804 het dit op 1 miljard mense gestaan en in 1927 was dit 2 miljard. Slegs 33 jaar later, in 1960, het die wêreldbevolking op 3 miljard gestaan. Vandag is ons meer as 7,7 miljard mense op die aarde. Groeiende bevolkings bring groter eise mee . . . Waar is die hulpbronne om al hierdie mense van kos, water, behuising, krag, onderwys, gesondheidsdienste en ander dienste te voorsien? In talle lande lei die gebrek aan kos, water en basiese dienste tot konflik tussen gemeenskappe en die staat. Ter plaatse is die probleem nog groter: wanfunksionele staatsdepartemente, munisipaliteite en openbare instellings. Om daagliks aan ’n groeiende bevolking toegang tot ’n ordentlike bord voedsame en goedkoop kos te…

■ Die sterker ruilwaarde van die rand het ’n groot rol gespeel om die pryse van ingevoerde produksiemiddele soos brandstof, werktuie en chemikalieë in toom te hou. ■ Binnelandse politieke faktore speel tans ’n ondergeskikte rol in die bepaling van die rand se ruilwaarde. ■ Die Reserwebank raam die ekonomie sal vanjaar ’n groeikoers van 4,2% en in 2022 ’n groeikoers van 2,4% behaal. Die verlore ekonomiese produksie van 2020 toe die groeikoers -7% was, sal dus eers in 2023 verhaal word.…

’n Pakkie blomkool met een of twee koppe wat ongeveer 800 g weeg, verkoop tans teen gemiddeld R6-R8, oftewel R60 tot R80 per kartonhouer met tien pakkies. Hoewel dit naby dieselfde prys is as verlede jaar, meen mnr. Louis de Rocha, mede-eienaar van die De Rocha Broers-boerdery op Delmas, dat ’n moeilike winter op die boere wag. “Die mooi weer wat ons tot nou ervaar het, het ’n effense volumebottelnek op die markte veroorsaak. Die somer- en winter-kultivars is nou saam op die mark, teenoor die verwagting dat die somer-kultivars teen die tyd reeds klaar sou wees. Dit het die prys onder druk geplaas. “Hoewel ons verwag dat produksie en dus volume binne die volgende twee tot drie weke sal daal vanweë die winterkoue, blyk die ekonomie nie sterk genoeg…

Muskietbos is sedert die 1800’s wydverspreid in veral die droër landstreke van die Noord-Kaap, Wes-Kaap, Vrystaat en Noordwes aangeplant vir skaduwee en brandhout. Die peule dien as veevoer. Dit het geen natuurlike vyande in Afrika nie. Daarom het dié Suid-Amerikaanse spesies wyd versprei en ’n indringerplant geword. Volgens die LNR hou die bome ongelukkig meer nadele as voordele in. Die plante het uitgebreide wortelstelsels wat tot 50 m ver ondergronds groei op soek na water. Dit verdring natuurlike grasse en eetbare plante, en plek-plek ook inheemse bome. Dit belemmer ook die digtheid en verskeidenheid van natuurlike plantspesies wat saam met dit voorkom. Ander plante groei nie sommer onder prosopis nie. Die kaal grond kan tot gronderosie lei. Impakstudies toon die verskeidenheid voëls en insekte wat in en om plate daarvan…

WATTER TEGNOLOGIE IS ONMISBAAR IN JOU BOERDERY? Met my soort boerdery is dit die wonder van die menslike oog en om dit wat jy sien, korrek te vertolk. WAT IS DIE BESTE RAAD WAT JY AL GEKRY HET? Veelading, nie enkeldierprestasie nie, dryf hoër winsgewendheid aan – raad van mnr. Johann Zietsman, ’n weidingkundige. WAT IS DIE GROOTSTE FOUT WAT JY AL GEMAAK HET? Om huurgrond uit my eie kudde te probeer belaai. Dit duur te lank. Ek moes eerder vee ingekoop het. Veelading = winsgewendheid. WIE WAS JOU MENTOR? My pa, mnr. Jack Human, wat my geleer het die sukses van ’n koei-kalfproduksiestelsel word deur jou koeie se kondisie bepaal. WAT IS JOU GROOTSTE PROBLEME IN DIE BOERDERY? Lae winsmarges.…

Die makadamiaboom (Macadamia integrifolia) word beskou as die “ekologiese reus” van die tuinboukunde. Dit is te danke aan die boom se vermoë om water optimaal te benut, atmosferiese koolstof te bind, fosfaat uit die grond op te neem en organiese afval in die grond terug te plaas. Makadamias het nie baie voedingstowwe nodig nie, en hul laterale wortelstelsels met baie fyn wortels en proteïede wortels is baie doeltreffend om fosfate en kalsium op te neem – selfs in grond waar die konsentrasie van hierdie voedingstowwe relatief laag is. Dit laat dus ruimte vir meer ekologies vriendelike bemestingsmetodes. Voorlopige studies het bevind dat 17 ton bruto en 14,5 ton netto atmosferiese koolstof per hektaar per jaar deur makadamiaboorde gebind word. Daar is dus ’n behoefte om die produksie van makadamianeute nóg…

TOEPASSING SNOEI MET PRESISIE MET MODERNE SKÊR Die bekende Switserse snoeiskêrvervaardiger FELCO het ’n nuwe battery-snoeiskêr, die FELCO Power Blade, ontwikkel, asook ’n mobiele toepassing wat daaraan gekoppel is. Dit help die snoeier om presisie-snitte met gemak te maak. Die toepassing her-inner die eienaar wanneer onderhoud gedoen moet word, wat ’n langer gebruiksduur verseker. Die FELCO Power Blade is toegerus met ’n nuut ontwerpte, duursame X-PRO-snykop. Die lem en aambeeld is heeltemal nuut ontwerp en word van snelsny-staal vervaardig. Dit verseker dat die lemme langer skerp bly en nie maklik breek nie. Wanneer die FELCO Power Blade deur die toepassing met jou slimfoon of tablet gekoppel word, kan die opening van die skêr se bek dadelik gestel word om 50-100% van die moontlike wydte oop te maak. Dit bespaar krag…

My man het sy ouerhuis geërf, maar sy suster het woonreg van die groot woonhuis. Wie is verantwoordelik vir die maandelikse versekeringspremie en munisipale rekening (wat sy lank nie betaal het nie en wat dus agterstallig is)? Wie is verantwoordelik vir instandhouding van die woning? Mag sy suster huurders inneem? Sy het die motorhuis sonder my man se medewete verhuur. U maak melding van haar woonreg van “die groot woonhuis”, maar u meld nie of daar verdere wooneenhede op die woonerf is nie. Woonreg het betrekking op die erf met ál die geboue daarop. Woonreg kan nie verleen word slegs ten opsigte van die een eiendom op die grond nie. Die rede hiervoor is dat woonreg oor ’n eiendom in die registrasie van die aktekantoor geregistreer moet word. Indien die…

Marinda Engelbrecht is by baie kinders en ouers bekend as “die tannie wat Vlooi op die verhoog gesit het”. Marinda is ook ’n voorslag in die kombuis en hou nie van vaal kos nie — selfs afval moet met ’n bietjie kleur voorgesit word. Sy is die aanbieder van die gewilde kosprogramme Maklik met Marinda en Laat die potte prut op VIA, kanaal 147 op DStv. Marinda se koskas maak voorsiening vir ontbyt, sop en voorgeregte, brood en beskuit, slaai, seekos, vleis, groente, pasta en bygeregte, nageregte, terte, koeke en ander soetigheid. Liplekker kos wat jy in ’n japtrap kan berei sonder fieterjasies of vreemde bestanddele. Die resepte is in alledaagse taal geskryf vir elke kosliefhebber, vir elke dag se gebruik. Die boek kos R250, word deur Human & Rousseau…

Die kinders het in die woonwa geslaap en die grootmense in die huis as die jagters kom kuier het. Dit het lank geneem vir hulle om van Robertson tot op die plaas te kom. Waarom, sou ek eers jare later agterkom. Gewoonlik in die vroeë oggendure gearriveer. By elke hotel op die pad petrol ingegooi. Die hele Kaapse varsproduktemark en ’n kelder of twee se inhoud was altyd deel van hul proviand. Hardehout was die gunsteling. Met net een karton as betaling kon jy glo ’n motor se enjin laat oordoen. Nogal ’n Mercedes-Benz s’n. Jy moes net toesig hou dat die mechanic nie drink en werk nie, anders het dit jou nóg 12 bottels gekos voordat die enjin geloop het. Goeie raad van die manne uit die Boland. Wanneer…

Die Germar-Bonsmarastoetery van mnr. Gert Nel en sy seun, Gerhard, is aangewys as die Stoetkudde van die Jaar vir vleisbeeste. Hul stoetery word die afgelope 26 jaar in die distrikte Bloemfontein (by Mooivley), Reddersburg en Edenburg bedryf. Dié kudde probeer om bulle uit ’n produktiewe koeikudde aan vleisprodusente te verskaf sodat hulle goeie vroulike nageslag en speenkalwers kan teel. Die naaswenner is Gelibar-Bonsmaras van die broers mnre. Dirk en Daan Viljoen en hul twee seuns, JG en Jean, wat op die plaas Loskop by Clarens boer.…

Vanjaar is twee Bonsmara-telers van Noordwes aangewys wat albei die pad as ontwikkelende boere gestap het en nou as mentors vir ander optree. Mnr. Christopher Melamu boer in Noordwes op die plase Rusoord naby Reivilo en Nilse by Vryburg. Hy het aanvanklik begin boer om sy liefde vir diere uit te leef. Nadat hy die gehalte van sy kudde verbeter het, het hy sy stoetery as Lamus-Bonsmara in 2012 geregistreer. Hy glo in toegewyde teling vir sy boerdery en streef daarna om sy kudde uit te brei deur die genetiese poel te vergroot. Mnr. Frans van den Berg het hom vroeër as mentor onder sy vlerk geneem en hy dra dié kennis nou aan ander telers oor. Melamu glo dat gehalte in getalle opgesluit lê en hoe meer kalwers gebore…

MARKNEIGINGS HEELWAT MEER DALINGS IN VS In die meegaande TABEL is ’n opsomming van grondtransaksies groter as 10 ha in die Vrystaat vir die 12 maande tot April 2021. Altesame 20 distrikte (47% vergeleke met 29% in die vorige tydperk) het ’n dalende prysneiging getoon. Die ander distrikte toon gemengde, gunstige prysneigings. By Fouriesburg (18,3%), Smithfield (10,4%), Wepener (23%) en Wesselsbron (15,9%) het pryse met meer as 10% gestyg. Dit het met meer as 10% gedaal by Bloemfontein (-11,5%), Harrismith (-15,3%), Kroonstad (-10,2%) en Theunissen (-15,7%). In die betrokke tydperk is 660 ooreenkomste (vergeleke met 571 in die vorige 12 maande) in 42 distrikte gesluit. In die proses is 281 169 ha verhandel teen R3,350 miljard. Ten opsigte van die transaksieregistrasies vir plase van verskillende groottes, lyk dit soos volg…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com KONFERENSIES 22-24 JUNIE: Africa Agri Tech, Sun-arena, Menlyn. Onderwerpe wat bespreek gaan word, sluit in die behoefte om tegnologie te aanvaar, watter tegnologie om toe te pas, vroue in die landbou en werksessies vir boerdery-opleiding. Web: www.africaagritech.co.za 25-26 AUGUSTUS: AgriTech 2021, Emperors Palace, Johannesburg. Onderwerpe wat bespreek gaan word, sluit in presisielandbou, water- en grondbestuur, landboutegnologie en kuberveiligheid. E-pos: kennedy@lead-africa.co.za, web: www.lead-africa.co.za 13-16 OKTOBER: Conexpo Africa 2021, Johannesburg. Werktuie, voertuie en produksiemiddele vir die landbou-, bosbou-, mynbouen boubedryf in Afrika suid van die Sahara. Web: www.bcafrica. com, e-pos: info@mm-sa.com, 011 476 8093. SKOUE 10-12 JUNIE: Wes-Kaapse pluimveeklub, Kleinplasie, Worcester. John Faure, 082 776 3427; Naomi…

Mnr. Frits van Oudtshoorn het die benaderings tot weidingsbestuur as volg uiteengesit: ■ Die ekstensiefste manier van weidingsbestuur is aanhoudende beweiding. Dit beteken al die diere is in een groot gebied vir ’n jaar of meer, soos op ’n wildplaas met geen binneheinings nie. Dié metode het die minste bestuursvaardighede en -insette nodig. Om volhoubaar te wees, moet die veld ’n lae belading hê omdat dit ’n baie selektiewe manier van beweiding is. Met ’n lae belading sal die diere se kondisie goed wees, want hulle vreet net die goeie gras. ■ Die intensiefste manier van weidingsbestuur is ultrahoëdrukbeweiding, waar die diere elke uur geskuif word. Dubbel die hoeveelheid, of selfs meer, diere kan só volhoubaar aangehou word. ■ ’n Semi-intensiewe weidingbestuurstelsel is die konvensionele wisselweidingstelsel waar daar miskien vier…

Wanneer ’n boer diere op ’n veiling wil koop en ’n beskermheer is nie teenwoordig nie, moet hy weet die diere word nie onder die beskerming van die genootskap verkoop nie. ’n Beskermheer is ’n keurder wat deur die genootskap opgelei en afgevaardig is om as beskermheer vir die genootskap op veilings op te tree. Mnr. Louis Botha, ’n beskermheer vir die Drakensberger-beestelergenootskap, sê diere wat op amptelike veilings van die Drakensbergers aangebied word, se dokumente sal aan die genootskap se standaarde voldoen. “Dit kom neer op ’n seël wat die genootskap op die dier plaas om te bevestig dat die genootskap die dier goedgekeur het. Die boer het dus die gemoedsrus om te weet die betrokke dier is van hoogstaande gehalte,” sê Botha. “Beskermhere is net op amptelike veilings…

30 ha Die Stellenbosse Belastingbetalersvereniging appelleer teen omgewingsmagtiging vir ’n 30 ha- residensiële ontwikkeling op landbougrond buite dié dorp op ’n plaas tussen Stellenbosch en Kuilsrivier. Omgewingsmagtiging is in Desember 2020 deur die Wes-Kaapse regering toegestaan. Die vereniging sê in die appèl-dokumente die ontwikkeling sal ’n “onaanvaarbare impak hê op die landboupotensiaal, voedsel- en watersekerheid, asook onaanvaarbare visuele en erfenisgevolge”. — Netwerk24 R305 miljoen Barloworld se Ingrain het in die ses maande tot Maart 2021 ’n bedryfswins van R305 miljoen behaal. Ingrain is die nuwe naam vir die styselonderneming wat hy verlede jaar van Tongaat Hulett gekoop het, en produseer stysel, glukose en ander produkte van mielies. Verkoopsvolumes op die plaaslike mark is 3,5% hoër danksy groter aanvraag na koffieverromer en voorbereide voedsel, terwyl sektore soos papierverwerking ook hoër verkope…

‘Ek is oortuig die ANC wil die bevolking ontwapen, want ’n ontwapende bevolking is maklik om te beheer.’ MNR. JONATHAN DEAL, nasionale koördineerder en uitvoerende lid van Safecitizen, oor planne om wettige vuurwapenbesit vir selfverdediging te skrap. Bl. 14 ‘Aan die een kant het die beeste my brandmerk gehad en aan die ander kant syne.’ MNR. THABANG NKATLO, boer van die Tswaing-distrik in Noordwes, oor beeste wat hy op die hoewe van ’n staatsamptenaar aangetref het. Bl. 15 ‘Intussen is die sprinkane besig om koringlande op te vreet en ons weiding en voerlande te vreet.’ MNR. ANDRÉ VAN RENSBURG, streekverteenwoordiger van Vrystaat Landbou (VL), oor hoekom Bultfonteinse boere nou self opdok vir sprinkaanbestryding, in die afwesigheid van staatshulp. Bl. 22 ‘Die boodskap van volhoubaarheid moet uitgedra word sodat eerder natuurlike…

DR. LIESEL FOSTER van Zastron boer suksesvol met Drakensbergers en kommersiële kruisrasbeeste in baie moeilike, bergagtige toestande danksy ‘n mengsel van praktiese ervaring en wetenskaplike boerderymetodes. Lees die artikel op bl.40. VERTEL ONS VAN JOU GESIN. Ek het twee kinders, Jack (10) en William (6), wat op Zastron op skool en in die koshuis is. HET JY NÁ SKOOL GESTUDEER? Ek het twee jaar lank aan die Landboukollege Glen en ’n jaar aan die Potchefstroomse Landboukollege gestudeer, en daarna die grade BTech, MTech en DTech aan die Sentrale Universiteit van Tegnologie in Bloemfontein verwerf. HET JY ’N STOKPERDJIE? Ek draf graag met my honde op die plaas. WATTER BOEKE LEES JY GRAAG? Ek is baie nuuskierig en lees enigiets. Vir ontspanning lees ek graag speurverhale. WAAR HOU JY VAKANSIE? Nie…

’N BUITENGEWONE bottel Grand Constance uit 1821 het rekords laat spat tydens die Cape Fine & Rare Wine-veiling op Stellenbosch toe dit vir R420 000 opgeveil is. Daar bestaan vermoedelik slegs 12 van dié bottels wyn ter wêreld en dit kom uit ’n voorraad wat oorspronklik vir Napoleon Bonaparte – wat glo ’n voorliefde vir Grand Constance gehad het – bestem was. ’n Onbekende kliënt van die Britse afslaermaatskappy Christie’s het die bottel gekoop. Die verwagting was vooraf dat die wyn van R80 000 tot R130 000 op die veiling sou behaal. Die wyn, in die oorspronklike handgeblaasde bottel, is twee eeue gelede op die wynplaas Groot Constantia (gestig in 1685) uit rooi Muskadel- en Pontac-druiwe geproduseer. Van Frederick die Grote van Pruise tot Louis XVI, Marie Antoinette en George…

’N DIVERSE groep jong boere is deur Agri-Gauteng aangewys as finaliste vir die provinsiale ronde van die Nasionale Jongboer-kompetisie. “Agri-Gauteng het vanjaar ’n besonder sterk groep finaliste met uiteenlopende boerderye as finaliste aangewys,” het mnr. Thinus van Zijl, hoofbestuurder van Agri-Gauteng, gesê. Die drie boere, mnre. Dylan Meintjes van Sterkfontein Farms, Jose Gonsalves van A&J Farms, en Jaco Opperman, boer met ’n verskeidenheid gewasse. In die geval van Meintjes is die hoofbedryf pluimvee. Sterkfontein Farms het ook ’n groot belang by Sussex- en Boranbeeste, en daar is ’n stoetery van elk, asook wild. Gonsalves se familie-boerdery verbou ’n verskeidenheid groente in die Boksburg-omgewing, en boer ook met ’n aantal bessiekultivars. Opperman is ’n sojaboon-en-mielieboer van die Bapsfontein-omgewing. Vir Opperman is die aanwysing as finalis ’n erkenning vir jare se harde…

GROOT sprinkaanswerms trek tans deur die westelike dele van die Vrystaat en is verlede week selfs in Bloemfontein gewaar. Dit is egter in die distrik Bultfontein, waar winterkoring begin sprietjies uitsteek, dat die swerms potensieel die meeste skade kan aanrig. “Die sprinkane dwarrel oral rond en waar hulle ’n groen kol kry, sak hulle neer en vreet. Ons het nog nie so iets hier op Bultfontein beleef nie,” sê mnr. André van Rensburg, streekverteenwoordiger van Vrystaat Landbou (VL). VL het berigte van swerms gekry van Kwaggafontein, Bainsvlei, Glen, Soutpan, Boshof en Hertzogville. “Hierdie is dele waar tradisioneel nog min sprinkane gesien is. Ek het gister met ’n oom van in die 70 gepraat. Hy het as ’n vyfjarige seuntjie eenkeer ’n kleinerige swerm sprinkane gesien,” sê Van Rensburg. Ook mnr.…

DIE voorsitter van die South African Farmers Development Association (Safda), dr. Siyabonga Madlala, is in hegtenis geneem en aangekla van die aanranding van twee lede van die Isizwe Sakwa Dludla-gemeenskap ná ’n mediakonferensie verlede maand. Die dispuut tussen Safda en lede van die gemeenskap handel oor wie die reg het om ’n waardevolle boerdery in die Melmoth-distrik in KwaZulu-Natal wat in ’n restitusie-eis aan drie gemeenskappe oorhandig is, te bedryf. Die begunstigdes het stry gekry en Safda het oorgeneem ná daar aanvanklik besluit is dat die voormalige eienaars die gemeenskap sou bystaan. Madlala het hom vrywillig by die Verulam-polisiekantoor in Durban aangemeld. Die polisie het bevestig dat Madlala nog dieselfde dag in die hof verskyn het. Madlala het teenoor Landbouweekblad beweer dit was ’n onwettige inhegtenisneming. Hy is vrygelaat toe…

Enkele feite oor testamente wat nie altyd so duidelik belig word nie, behoort beklemtoon te word. Laat ek sommer met ’n stelling begin. Jou testament is een van die belangrikste dokumente wat jy in jou lewe gaan opstel. Hoekom? Jou testament moet namens jou praat. Teen die tyd dat jou testament regskrag het, is jy nie meer daar nie. Totdat jy sterf, is jou testament net ’n geskrif op ’n stuk papier. Daarom is enige ooreenkoms wat ’n testamentêre be-making insluit, vanuit die staanspoor nietig. Jou testament kry eers regsbetekenis ná jou dood en dan beheer daardie dokument alles wat jy gehad het. Baie mense dink skynbaar (foutiewelik) as hulle ’n familielid as eksekuteur aanstel, sal dit moontlik wees dat daardie familielid ná jou dood met besluite oor die boedel…

INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 4,3%, of $11,22/t (R155,03/t), tot $253,97/t (R3 509/t) gedaal. Op ’n jaargrondslag is dit 100,4%, of $126,60/t (R1 749/t), hoër. Verwagte pryse: Julie – $258,26/t (R3 569/t), September – $225,58/t (R3 117/t), Desember – $214,71/t (R2 967/t), Maart 2022 – R217,79/t (R3 009/t). PLAASLIK: Die Safexprys van witmielies het met 3,3%, of R107/t, tot R3 180/t teenoor die vorige week gedaal. Die prys van geelmielies het met 2%, of R71/t, tot R3 295/t gedaal. Op ’n jaargrondslag is witmielies 32,5%, of R780/t, duurder, terwyl geelmielies 30%, of R760/t, duurder is. Verwagte witmieliepryse: September – R3 201/t, Desember – R3 282/t, Maart – R3 204/t. Verwagte geelmieliepryse: September – R3 328/t, Desember – R3 408/t, Maart 2022 – R3 293/t. INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 4,6%,…

■ Sedert 1994 het die staat se landbouvoorligtingsdiens, waar dit nog funksioneer, toenemend na die opkomende sektor verskuif. ■ Die meeste kommersiële boere is van verteenwoordigers van private maatskappye vir raad en die jongste navorsingsbevindinge afhanklik. Daar is egter kommer oor die korrektheid en wetenskaplikheid van sommige van hierdie raad. ■ Verskaffers van produksiemiddele behoort opgeleide, etiese landboukundiges aan te stel, want die meeste boere verkies sulke raadgewers, veral oor grond- en plantvoeding.…

’n Drakenberger is ’n alles-in-een dier, sê dr. Liesel Foster. Sy motiveer dit só: ■ ’n Koei lewer ’n aanvaarbare speenkalf vir die voerkraal. ■ Hulle wissel heelwat later as Europese rasse tande, wat die bemarking van klas AB-diere vanaf die veld ’n opsie maak. ■ Uitskotdiere kan vanaf die veld bemark word. ■ Tyd het ’n faktor geword. Danksy die koeie se gematigde temperament kan kalwers in die veld gevang en gemerk word. ■ Koeie hoef nie in die somer gedip te word nie omdat die kudde oor die jare goeie immuniteit teen anaplasmose opgebou het. Karoo-verlammingsbosluis is wel ’n probleem in die winter. ■ Doserings is nie ’n standaardpraktyk nie. Peervormige maagslakwurm kom sporadies voor. ■ Die koei:bul-verhouding tydens dektyd is 35:1, heelwat laer as die aanbevole 25:1,…

B oere en hul raadgewers is voortdurend op soek na ’n produk of bestuurspraktyk wat ’n omwenteling in produksie sal meebring – met ander woorde, ’n wondermiddel of kitsoplossing. Dit gebeur egter selde. Soos al voorheen in hierdie rubriek genoem is, dit is sonder uitsondering die doeltreffender bestuur van die hele reeks beheerbare plantgroeifaktore wat topboere van gemiddelde boere onderskei. As ’n mens egter gevra word om die één produksie-inset of bestuurspraktyk uit te sonder wat die naaste aan ’n kitsoplossing is, wat sal dit wees? Stikstofbestuur, die regstel van grondsuurheid, die verhoging van die hoeveelheid organiese materiaal in die grond, mikrovoedingstowwe . . . ? Nee, nie een hiervan nie. Ons sal ons geld op die verbetering van gronddreinering verwed. DIE OMVANG VAN DREINERINGSPROBLEME Dreineringprobleme in landerye is een…

Water is uiters gesog in Namibië en aangrensende waterskaars dele van Suid-Afrika, en boorgatpompdiefstal kom algemeen voor op veral afgeleë plase. Mnr. Baltie Bierman, wat ’n onderhoud-en-vervaardigingsonderneming op Okahandja bedryf, se plan het ontstaan nadat sy swaer, wat rehabilitasie op boor-gate doen, opgemerk het hoe dikwels diefstal voorkom. Dit het hom aan die dink gesit aan maniere om die pompe te beveilig en seker te maak kwaaddoeners kan nie daarby uitkom nie. Sommer met die eerste probeerslag kon hy die slotmeganisme uitpluis wat geskik is vir enige soort boorgat met ’n dompelpomptipe pomp binne-in die gat. Dit bestaan uit ’n drukring, ’n plaat met verlengstukke en nog ’n plaat wat met swaardiensslotte aan staalstawe geheg word. Dit is maklik om te installeer en weer uit te haal wanneer dit nodig…

Wat is jou storie, meneer? Hoor ek jou reg as jy sê dat jy nie ’n storie het nie? Dit is nie waar nie. Elke mens hét ’n storie. Dis die storie van jou lewe. Hoe en waar het dit begin? Hoe het dit verloop en hoe het dit uiteindelik geëindig? Is daar iets wat ons uit jou storie kan leer? Ja, beslis sal daar iets wees. Ander kan deur die inhoud van jou storie leer hoe om reg te lewe, of as dit ’n slegte storie is, kan jy leer wat jy nié moet doen nie. Deur uit ander mense se stories te leer, kan jy aan jou eie storie ’n beter inhoud gee. Dit kan help dat jou storie vir dié wat ná jou kom, ’n inspirasie kan…

Mnr. Zamile Denga van Lili Bovids bedryf ’n Boran-stoetery op die plaas Upper Caxton by Bathurst in die Oos-Kaap. Hy het die stoetery in 2013 begin met 15 rasegte Boran-verse en ’n bul. Hy hou ook ’n kommersiële kudde met hoofsaaklik Brahman-, Nguni- en Simbra-koeie aan wat hy met Boran-bulle kruis. Die Boran-kruisings word hoofsaaklik aan voerkrale verkoop, asook saam met die stoetdiere wat uitgeskot word. Die Boran-beeste gedy op die plaas se suurveldweiding, ondanks probleme met bosluise en afwisselende droogtes.…