Indholdsfortegnelse for 07 Oct 2021 i Landbouweekblad

PRESISIEBOERDERY IS DIE ANTWOORD VIR DIE TOEKOMS Die gemiddelde boer bestee maklik miljoene rande aan nuwe werktuie (trekkers, planters, stropers of selflopergifspuite), maar om geld te bestee aan grondmonsters, op ’n intensiewe skaal, word in baie gevalle nie eers oorweeg nie. Ons boer in ’n tydperk waar elk van die hulpbronne wat ons benodig om suksesvol te boer, optimaal benut moet word. Alles in ons vermoë moet gedoen word om enige vermorsing te beperk, of dit besproeiingswater, kunsmis, kalk, gips, onkruiddoders, saad of diesel is. Winsmarges raak ál kleiner en winsgewendheid moet verbeter. Behalwe vir reën is die medium waarin ons boer, moontlik een van die belangrikste hulpbronne op ’n plaas. Daarom is dit voor die hand liggend om na dié hulpbron om te sien tot die beste van elkeen…

DIE drankmaatskappy Distell het hom onlangs aangesluit by ’n toenemende lys private maatskappye wat Suid-Afrika se inentingsveldtog steun deur vyf inentingsentrums landwyd vir die publiek oop te stel, onder meer by Die Bergkelder op Stellenbosch. Die maatskappy se inentingsprogram was aanvanklik op sy personeel en hul gades toegespits. Mnr. Richard Rushton, uitvoerende hoof, sê die maatskappy help só die bevolking om vinniger kudde-immuniteit te bereik. “Inenting is die enigste uitweg uit die covid-19-pandemie. Dit sal ons in staat stel om ’n volhoubare terugkeer tot ekonomiese aktiwiteite te bewerkstellig, en om mense wat hul werk verloor het, terug by die werk te kry. Almal wat ingeënt word, beskerm nie net hulself nie, maar verminder ook die moontlikheid dat die virus versprei.” Hy sê die maatskappy verminder ook die las op die…

OP ’n komende voedselberaad van die Verenigde Nasies gaan aanbeveel word dat minder diereprodukte deel van mense se dieet moet uitmaak. Dit bied ’n unieke geleentheid om sojaboonprodukte by verbruikers te bevorder, het prof. Hettie Schönfeldt van die fakulteit natuur- en landbouwetenskappe aan die Universiteit van Pretoria op ’n simposium oor sojabone vir menslike verbruik gesê. Daar sal egter in navorsing en ontwikkeling belê moet word sodat moderne tegnologie ingespan kan word om dít wat aan die verbruiker gebied word, te verbeter. Verbruikers moet ook bewus gemaak word van die voordele van sojabone en dit moet aanloklik wees vir diegene wat op voedsaamheid let en hul sente omdraai. ‘KOS VIR DIERE’ Kenners op die simposium was dit eens dat daar by baie verbruikers nog ’n siening is dat sojabone kos…

D IT is tyd dat die landbou in Suid-Afrika vasskop daarteen om as politieke speelbal rondgegooi te word, sê mnr. Francois Wilken, voorsitter van Vrystaat Landbou (VL). Hy het op VL se jaarkongres in Bloemfontein gesê die landbousektor het 27 jaar lank talle planne op die tafel gesit om swart boere te bemagtig. Omdat swart ekonomiese bemagtiging egter slegs vir die politieke uitverkorenes gereserveer word, het dit nie gewerk nie. “Die mense wat wil boer, word nie bevoordeel nie. Ons moet begin om die staat en die ANC, wat die land vir sy eie ideologiese motiewe gyselaar hou, van ons af te skud.” SAMEWERKING Die onluste in KwaZulu-Natal en Gauteng het gewys dat gewone landsburgers oor politieke grense heen kan saamstaan om mekaar te beskerm. “Suid-Afrikaners is keelvol vir die…

Die jaarlikse verslag van die Fraserinstituut oor ekonomiese vryheid in die wêreld meet lande ten opsigte van ekonomiese vryheid en plaas lande dan in rangorde. Daar is tans 165 lande in die verslag. Suid-Afrika het geleidelik teruggesak en is tans 84ste op die lys. Let wel, dit was Suid-Afrika se posisie in 2019. Sedertdien het sy posisie verder verswak (sien GRAFIEK). Daar word verskeie maatstawwe gebruik om lande se ekonomiese vryheid te meet en dit word reeds ’n aantal jaar gedoen. Dit maak dit dus moontlik om lande se posisie ten opsigte van ekonomiese vryheid te evalueer aan die hand van ’n aantal maatstawwe en ook hoe lande se ekonomiese vryheid verander, aan die hand van veranderinge in regeringsbeleid oor tyd. Die jongste verslag vir 2021 is onlangs gepubliseer en…

INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 1,9% tot $205,87/t (R3 041/t) gestyg. Op ’n jaargrondslag is dit 41,2% hoër. Verwagte pryse: Des. – $206,84/t (R3 050/t), Mrt. – $209,99/t (R3 101/t), Mei – $211,80/t (R3 128/t), Jul. – $211,49/t (R3 124/t). PLAASLIK: Die Safexprys van witmielies het met 0,8% tot R3 172/t teenoor die vorige week gestyg. Die prys van geelmielies het met 1,4% tot R3 322/t gedaal. Op ’n jaargrondslag is witmielies 9,1%, of R317/t, goedkoper, terwyl geelmielies 0,8%, of R28/t, goedkoper is. Verwagte witmieliepryse: Maart – R3 230/t, Mei – R3 150/t, Julie – R3 142/t. Verwagte geelmieliepryse: Maart – R3 362/t, Mei – R3 231/t, Julie – R3 210/t. INTERNASIONAAL: Die Chicagoprys het met 1,4%, of $3,43/t (R50,66/t), tot $257,67/t (R3 806/t), teenoor die vorige week gestyg. Op…

DIS miskien mooi, maar hou besliste gevare in vir die natuurlike plantegroei van Suid-Afrika. So sê kundiges van die Landbounavorsingsraad oor die grootkop Mexikaanse sonneblom (Tithonia tubaeformis) wat toenemend in veral die noordelike dele van Suid-Afrika versprei. As deel van ’n biologiese bekampingsprogram word mense gevra om op die uitkyk vir dié sonneblom te wees, en foto’s plus inligting oor die ligging daarvan aan die LNR se plantgesondheids- en beskermingsafdeling ARC-PHP te stuur. Die nasionale departement van bosbou, visserye en omgewingsake finansier die projek. Die plant is een van drie Mexikaanse Tithonia- indringerspesies wat reeds in Suid-Afrika gevind is. Dis aanvanklik in 2011 in Eswatini opgemerk, en teen 2015-’16 ook by Mbuzini in Mpumalanga, digby die Suid-Afrikaanse grens met Eswatini en Mosambiek. Die verspreiding daarvan word sedert 2017 gemonitor. Aanvanklik…

Die mense van Hluhluwe het eenvoudig soos een man saamgestaan met net een doel voor oë, om hul dorp en sy gemeenskap te beskerm. Hulle het dit reggekry omdat hulle lank voor die vyand by die deur was, besluit het om uit te reik en goeie bande met mekaar eerste te stel. Mnr. Peter-John Hassard het tydens ’n onlangse webinaar van Landbouweekblad vertel hoe een van die tradisionele leiers van ’n buurgemeenskap een aand toe die opstande hoogty vier, gebel het om te vra hoe hy en sy mense kan help om die dorp te beveilig teen plunderaars. “Dit is ook ons dorp. Julle ouens moenie alleen dag en nag werk om dit te beskerm nie. Ons gemeenskap kom koop ons voorrade en kruideniersware daar. Waar kan ons help?” Dit…

Boere wat ernstig nalees oor meer volhoubare stelsels wat minder gekoopte produksiemiddels benodig, loop hulle gou vas teen die groot verskille in plaaslike toestande en dit wat in oorsese artikels en video’s op die internet geld. As jy egter die beginsels verstaan wat die verskillende metodes van komposbereiding of die versterking van grondlewe onderlê, kan die metodes vir feitlik enige omstandighede aangepas word. Dit is die pragmatiese les wat me. Martli Slabber, ’n sitrusboer by Citrusdal, geleer het vandat sy begin kompos maak het en ’n deel van haar boorde na organiese praktyke oorgeskakel het. Sy het mettertyd geleer dat die antwoord nie konvensionele kompos is nie, maar dekgewasse waarvan die saad met ’n komposkonsentraat behandel is om veral swamme in die grond te kry. “Ek het na maniere gesoek…

Dr. David Johnson, ’n molekulêre bioloog aan die Nieu-Mexiko-staatsuniversiteit, en sy vrou, me. Hui-Chan Su, het ’n komposbereidingsmetode ontwikkel om ’n fungus-dominante kompos te maak wat as ’n saadinokulant gebruik kan word. Die naam daarvan is van hom en sy vrou se vanne afgelei. Die Johnson-Su-metode verskil van ander komposbereidingsmetodes deurdat die kompos belug word sonder om dit te draai, want die draai-aksie vernietig swamdrade. Met dié proses kan die swam-me onverstoord deur die kompos groei. Die eindproduk lyk en voel soos klei en kan met water gemeng word om ’n tee te vorm om saad te behandel, of direk in die grond toegedien word. Die kompos kan ontkieming en waterindringing en -houvermoë verbeter deurdat dit die koolstofinhoud van die grond verhoog. Dit kan ook lei tot gesonder plante wat…

Mnr. Justus Venter Watter tegnologie is onmisbaar in jou bedryf? My skootrekenaar. Wat is die beste raad wat jy al gekry het? Moenie jou vertroue in mense plaas nie. Wat is die grootste fout wat jy gemaak het? Ek het geen foute begaan nie; net lesse geleer. Wie was jou mentor? Ek is eintlik my eie mentor, maar ek leer baie by verskeie mense. Ek luister graag, maar neem my eie besluite. Op die ou end is God altyd in beheer. Wat is jou grootste struikelblokke? Ek het nog baie om te leer in die landbou. Die grootste klem is om die korporatiewe politiek te vermy en eerder op boere se behoeftes te konsentreer.…

Destyds het die mense haar die vreemde Engelse vrou met die onkruid genoem, sê Sha Devine van Papillon Organic Farm laggend as sy vertel van die tyd toe sy as stadsjapie ’n groenteen-kruietuin op hul plaas naby Jeffreysbaai aangeplant het om haarself besig te hou. “Ons praat nou van 23 jaar gelede. Jy kon nie vars kruie in die hande kry nie, in elk geval nie op die platteland nie. Pietersielie was ’n bekende krui, maar ook die enigste beskikbare krui.” Sha, wie se ouers altyd ’n groente-enkruietuin gehad het, se mantra was nog altyd: “Jy is wat jy eet.” “Kruie het wonder-like helingseienskappe en soveel vitamiene en minerale. Ons is ook groot slaaieters, daarom hou ons van geurige blare en kruie soos roket, mosterd en basilie,” vertel sy oor…

Wie die geskiedenis van die kerk nagaan, sal gou agterkom dat dit sedert sy begin aan stryd onderworpe was. ’n Mens sou verwag dat hierdie stryd hoofsaaklik afgespeel het tussen aan die een kant diegene wat aan God behoort het, en aan die ander kant hulle wat téén God was. In ’n groot mate is dit waar, maar dit sal beslis ’n fout wees as daar gedink word dat dié stryd hoofsaaklik beperk was tot twee maklik onderskeibare partye. Feit is dat die stryd binne die kerk soms hewiger gewoed het as die een wat van buite af aangevuur is. Die woord “kerkstryd” is so bekend as wat dit aaklig is. Reeds vroeg in die Christelike kerk sou Christene ontdek dat Christus se vredestoesegging nie altyd die vrede en versoening…

SUID -AFRIK A het onlangs ’n groot kenner en voorstander van plantbiotegnologie aan die dood afgestaan. Dr. Wynand van der Walt (83), stigterslid en eerste hoofbestuurder van die Suid-Afrikaanse Nasionale Saadorganisasie (Sansor), was sy hele lewe lank by die saadbedryf en gewasforums betrokke. Hy was ook ’n stigterslid van die vereniging vir saadhandel in Afrika (Afsta) en was jare lank betrokke as lid van Landbouskrywers SA wat hom in 2017 vereer het vir sy besonderse bydrae tot die landboujoernalistiek in sy loopbaan in die saadbedryf. Hy het in sy loopbaan ook verskeie ander eerbewyse ontvang. Hy het as plaaskind grootgeword in die distrik George in die Suid-Kaap waar hy skoolgegaan het by plaasskole waar die klaskamer soms op die stoep van die skoolhoof se huis was. Hy het in ’n…

DIE buro vir ekonomiese navorsing reken die ekonomie kan teen middel aanstaande jaar herstel tot vlakke vóór die covid-19-pandemie en dat die landbou een van die belangrike sektore in die herstel is. Mnr. Hugo Pienaar, hoofekonoom by die buro, sê ekonomiese hervormings begin vorm aanneem, al is dit stadig. Hy het op die jaarlikse belastingindaba van die Suid-Afrikaanse instituut van belasting gesê die land kan meer optimisties wees oor vooruitsigte op mediumtermyn as ’n jaar of selfs ses maande gelede. Teen einde Augustus het belastinginvordering net minder as R590 miljard beloop, 9,7% meer as die raming in die Februarie-begroting. Mnr. Edward Kieswetter, kommissaris van die Suid-Afrikaanse Inkomstediens, het gesê die sektore wat die groei ondersteun het, sluit mynwese, vervaardiging, die landbou, bosbou en visserye en tot ’n mindere mate elektrisiteit,…

1 Nedbank glo rentekoerse sal vanjaar onveranderd bly en dat die Reserwebank nie die koers in 2022 met meer as 100 basispunte (1 persentasiepunt) sal verhoog nie. Me. Nicky Weimar, hoofekonoom, het op die Agbiz Grain-simposium gesê Suid-Afrika se ekonomie is sedert laat 2013 in sy langste afwaartse kurwe. Dit plaas ’n demper op pryse en maak dit moeilik vir maatskappye om kostestygings aan verbruikers oor te dra sonder om volumes te benadeel. — Nico van Burick 45% Slegs 45% van die 257 munisipaliteite het planne vir die instandhouding van infrastruktuur van hul munisipale dienste, luidens inligting voor die parlement. Slegs 10% van dié 45% het die planne ten volle toegepas. Volgens die ouditeur-generaal se 2018-’19-verslag het 41% van munisipaliteite geen goedgekeurde beleid oor roetineinstandhouding van water- en sanitasie-infrastruktuur nie,…

MNR. JOSÉ GONCALVES, Gauteng se Jongboer van die Jaar, wat intensief met groente, lêhenne en visse by Boksburg boer. Lees die artikel op bl. 36. VERTEL VAN JOU GESIN. Ek is nog nie getroud nie, maar al ses jaar in ’n verhouding met Maxine Luiz, wat ook uit ’n boeregesin kom. HET JY GAAN STUDEER? Ek het met ’n BSc-graad in aktuariële wetenskap aan die Universiteit van Johannesburg begin, maar ná agt maande opgehou omdat ek eerder wou boer. HET JY ’N STOKPERDJIE? Boerdery is my stokperdjie. ’n Groenteboer leef, eet en slaap boerdery. WAAR HOU JY VAKANSIE? Sedert covid-19 was daar nie tyd nie. Andersins gaan ek in die winter, wanneer dit stiller by ons is, na enige plek waar ek kan ontspan. MNR. JUSTUS VENTER van Benoni, wat…

DIE kwellinge van die covid-19-pandemie was nie ’n groot hindernis vir BKB nie, en die groep se prestasie vir die boekjaar tot einde Junie 2021 was stewiger as verwag. Mnr. Johan Stumpf, uitvoerende hoof sedert 2020, skryf dit toe aan die diversiteit van BKB se bedrywighede en die klem om nie-noodsaaklike uitgawes te besnoei. BKB se waarde van sake het op ’n jaargrondslag met R13,2 miljard gegroei. Sy wins voor belasting het gestyg van R18,8 miljoen in die 2020-boekjaar tot R148,9 miljoen in die 2021-boekjaar. Ebitda (verdienste voor rente, belasting, waardeverminderings en afskrywings) het met 66% gegroei, van R179,2 miljoen tot R282,5 miljoen. Stumpf sê die diversiteit van die groep se bedrywighede was ’n beduidende krag in die ongekende tye. Goeie vertonings in die afdelings vir vesel, lewende hawe, kleinhandel…

1 ZAMBIË Mielie-oes bereik hoogste vlak Zambië het sy mielie-aankope vir sy strategiese reserwes met 300 000 ton verhoog. Die land het vanjaar sy grootste mielie-oes nóg gelewer. Mielieproduksie het met 7% tot 3,62 miljoen ton in die produksieseisoen 2020-’21 gestyg. “Die voedselreserwe-agentskap sal nou 800 000 ton mielies aanskaf,” het mnr. Mtolo Phiri, minister van landbou, aangekondig. Tesame met die oordragvoorraad van 840 944 ton verwag die land ’n surplus van 1,52 miljoen ton vanjaar. — Reuters 2 KENIA Vervalsers van saad vasgevat Pogings om die verkope van vervalste saad hok te slaan, werp vrugte af danksy die gebruik van spesiale plakkers op saadpakkies. Regulasies maak dit verpligtend dat alle gesertifiseerde saadpakke van 5 kg of meer ’n krapkaartplakker bevat. Wanneer boere die plakker krap, onthul dit…

Die graan-en-oliesaadsektor speel ’n belangrike rol in die groei van die Suid-Afrikaanse ekonomie. Dit lewer ’n wesenlike bydrae tot vanjaar se uitvoersurplus. Vanweë die uitvoer van graan en sitrus verhoog die vraag na die rand, en die geldeenheid vertoon dus sterker. Dit skep die geleentheid om produksie-insette met ’n sterker rand in te voer. Op Agbiz Grain se simposium in September het bedryfsleiers die geleenthede en knelpunte van die graan-en-oliesaadsektor, waarin die opbergingsektor ’n belangrik rol speel, onder die loep geneem. Dit is duidelik dat Suid-Afrikaanse graanprodusente risikonemers en uitstekende sakemanne is. As die verbruiker en waardeketting kan verseker dat aansporings vir nuwe inisiatiewe produsente op die plaas bereik, sal hulle produseer wat die mark verlang. Een aspek wat uitgelig is, is dat Suid-Afrika trots kan wees op die doeltreffendheid…

Die voorsieningsketting van sekere soorte groente, soos kropslaai, het nog nie herstel tot die vlakke voor die covid-19-pandemie nie. Mnr. Len du Toit van die saailingkwekery Multiplant op Brits sê die onlangse maatskaplike onrus in KwaZulu-Natal waartydens kleinhandelspunte beskadig is, het selfs ’n groter ongunstige uitwerking op die vraag na kropslaai. Die onsekerheid oor die beskikbaarheid van afsetgebiede het aanleiding gegee dat groentepryse onder druk gekom het en dat produsente selfs ondervind het dat hulle produkte buite markte opgehoop het. Volgens Du Toit het sy voorsiening van saailinge vir ongewone garneringslaai weens covid-19-beperkings afgeneem. Mnr. Dries Bezuidenhout van die markagente Botha & Roodt in Pretoria sê die betreklik warm weer het tot goeie kropslaai-oeste landwyd gelei. Die lewering landwyd is goed, wat beteken dat pryse op varsprodukmarkte onder druk is.…

Die biotegnologiemaatskappy Toka-Bio is besig om die nodige klaring te kry sodat ’n vinnige, draagbare toetsmetode vir bek-en-klouseer in Suid-Afrika geregistreer kan word. Dit is reeds in Lesotho en Rwanda getoets, en as alles reg verloop, sal die gebruik daarvan eersdaags in Limpopo beproef word. Die basis van die toets is ontwikkel deur ’n span onder leiding van dr. Phiyani Lebea, hoofwetenskaplike van TokaBio, wat etlike jare by die Wetenskaplike en Nywerheidsnavorsingsraad (WNNR) gewerk het. Daar was hy lei-er van dié instelling se eerste navorsingsgroep wat op die ontwikkeling van diagnostiese toetse vir diere gewerk het. Hy het TokaBio in 2016 gestig met die idee om die WNNR-tegnologie met sy toe-stemming te kommersialiseer. Sedert 2018 staan hy aan die hoof van die onderneming, wat onder meer toetsing vir Newcastle-siekte, voëlgriep…

Hoe kleiner die grond, hoe groter die planne – en om die Goncalves-familieboerdery uit te brei, was daar net een raad: Verhoogde produksie. Produksie op die deel van die familieplaas waar mnr. José Goncalves (24) boer, word dus nie in opbrengs, omset en wins per hektaar gemeet nie, maar eerder per vierkante meter omdat hy so intensief boer. Die opbou van grondgesondheid en die skep van higiëniese produksie-omgewings speel ’n belangrike rol in die volhoubaarheid van dié klein boerdery op 3,5 ha. Goncalves boer in ’n familiebesigheid saam met sy pa, José sr., en ooms, Mario en George Goncalves. Hoewel hulle almal saam boer, het die jong man ’n groenteprojek aangepak wat hy self bestuur, en mettertyd die boerdery na lêhenne en visse uitgebrei. Hy is al van 18-jarige ouderdom…

■ ’n Sitrusboer van Citrusdal is besig om die koolstofinhoud van haar plaas se arm sandgrond te verhoog en die teenwoordigheid en proporsie van voordelige swamme te verhoog. ■ Sy gebruik ’n aangepaste weergawe van die Johnson-Su-metode van komposbereiding om die plaas se omstandighede en behoeftes te pas. ■ Pleks van kompos net onder die bome te gooi, gebruik sy die swamryke, kleiagtige produk van Johnson-Su-komposbereiding om dekgewasse te inokuleer en sodoende die swamme in die grond te kry.…

Watter raad het jy vir mense wat organies wil boer? Begin klein en doen jou huiswerk. Dit gaan ook oor al die dinge wat buite die plaashek gebeur. Jou boerdery en pakhuis móét organies gesertifiseer wees indien jy wil uitvoer of aan die groot kettingwinkels in Suid Afrika organiese vrugte wil voorsien. Dit is belangrik om die sertifiseringsvoorwaardes en die organiese riglyne van die land waarheen jy wil uitvoer, goed te ken. Hulle sê wat jy mag gebruik, so jy weet wat aanvaarbaar is. Moenie val vir elke ou wat by jou kom en ’n organiese middel aan jou wil verkoop nie – die logika van organiese verbouing is juis om die natuur eerder self te laat werk as om van eksterne insette afhanklik te wees. Selfs vir konvensionele boere…

Die bemarking van voedsel is ingewikkeld, en regulasies en die toepassing daarvan is dikwels besaai met moontlike slaggate. Prof. Johann Kirsten is ’n veteraan in dié landboubemarkingsegment, en werp lig op aspekte oor regulasies en wette wat die handel in voedselprodukte reguleer. Sien ook “Keer só bedrog met voedsel” in 30 September se uitgawe. Volgende week word die verskil tussen handelsmerke, sertifiseringsmerke en kollektiewe merke bespreek.…

Die gunstige weer wat die somer- en winterreëngebiede gehad het, het gelei tot voordelige toestande vir somergewasse en tuinbouprodukte, het mnr. Wandile Sihlobo, hoofekonoom van die landbousakekamer Agbiz, aan Landbouweekblad gesê. Die uitkringeffek daarvan was ’n goeie seisoen vir landboubesighede wat in hierdie waardekettings handel dryf. “’n Gunstige graanoes skep byvoorbeeld gunstige toestande vir opbergingsondernemings en skep ook ’n mark vir masjinerie en insetvoorraad, al is dit onderhewig aan veranderinge in die wisselkoers.” Sy stelling is gestaaf deur VKB se finansiële resultate vir 2021 wat toon dat sy kommersiëledienste-afdeling ’n groei van 58% in wins gehad het. Dié rekordresultate is die gevolg van onder meer ’n 66%- groei in handel se wins. VKB se kommersiëledienste-afdeling sluit in handel, meganisasie en landbou-insetaanlegte. Die handelsafdeling bestaan uit ’n netwerk van 54 kleinhandelafsetpunte…

‘Ons grootste behoefte is nou opvolgreën, daarom kyk ons elke dag na die wolkies daarbuite,” sê mnr. Blackie Swart van die plaas Wolvekop in die distrik Tierpoort in die Suid-Vrystaat. Swart het ramphulp gekoördineer ná die grootste enkele brand wat hierdie gebied nóg getref het toe 104 235 ha in Julie tot op die grond afgebrand het. Heelparty boere het geen weiding oor nie. As dit nie was vir die skenkings wat hulle tot dusver ontvang het nie, sou hul diere wat nie doodgebrand het nie, van die honger gevrek het. Daarom het die hoop opgevlam toe ’n reënbui van 32-42 mm middel Augustus in die omgewing geval het. Dit was net genoeg om die veld ’n groen skynsel te gee. “ ’n Paar warm dae wat gunstig vir groei…

MARKNEIGINGS GRONDPRYSE TEL KOP OP NÁ DROOGTE In die TABEL is ’n opsomming van grondtransaksies groter as 10 ha in die Oos-Kaap vir die 12 maande tot Augustus vanjaar. In dié tyd is 305 ooreenkomste in 34 distrikte gesluit. Die sluit van aktekantore vanweë covid-19 verlede jaar het vergelykende neigings vir die provinsie bemoeilik. Altesame 164 444 ha is teen R1,854 miljard verhandel. In 14 van die distrikte (41% teenoor 51% die vorige jaar) is dalende prysneigings waargeneem. Ná die ernstige droogte lyk dit asof grondpryse in groot dele van die provinsie stabiliseer. Pryse het goed gestyg by Albanie (12,6%), Barkly-Oos (21%), Graaff-Reinet (11,8%), Jansenville (14,5%), Qonce (13,2%), Tarkastad (14%) en Uniondale (16,5%). By Elliott (-10,7%), Komga (-21,8%) en Maclear (-11,5%) het pryse met meer as 10% gedaal. Transaksieverhandelings ten…

Verkoopsyfers van Boran-beeste in die eerste agt maande van 2021 toon ’n lewendige vraag na dié ras wat tot stewige gemiddelde pryse en verskeie uitskieterpryse gelei het. Die totale waarde van die beeste op 17 veilings landwyd onder die beskerming van die Boran-beestelersgenootskap wat tot einde Augustus verhandel is, was R48 023 931. Die 804 beeste wat op dié veilings verkoop is, het gemiddeld R59 731 behaal. Die uitslae van drie produksieveilings in September vanjaar moet nog verreken word, terwyl twee veilings elk in Oktober en November beoog word. Altesaam 131 bulle is teen R13 525 981 van die hand gesit. Die gemiddelde bulprys van R103 251 kan toegeskryf word aan verskeie uitskieterpryse wat deur die jaar behaal is. Die duurste bul tot dusver vanjaar, BH16-76 Ronaldo, is teen R1…

‘Die amptenare sal dalk wakker skrik as die hele provinsie om hulle afbrand.’ MNR. NAUDÉ PIENAAR, adjunkhoofbestuurder van Agri Noordwes, oor hoe die staat boere in die steek laat. Bl. 24 ‘Hoër temperature alleen sal mielie-opbrengste in Suid-Afrika met omtrent 20% kan laat krimp.’ DR. COREY LESK van die Lamont-Doherty Aardobservatorium in Amerika oor die verwagte uitwerking van klimaatsverandering. Bl. 14 ‘Die volgehoue mite oor kommersiële plaasgroottes en getalle wat afneem, trek die aandag af van die werklike beleidsoplossings wat groei en werkskepping in die sektor kan bevorder.’ MNR. WANDILE SIHLOBO, landbou-ekonoom van Agbiz, oor ’n Mededingingskommissie-verslag oor die landbou. Bl. 19 ‘Dit het ons twee belangrike lesse geleer – dat mense wat saamwerk vir ’n gemeenskaplike doel, kragtige skeppers van verandering is, en dat die grond ’n stem het…

Met al covid-19 se ontwrigting en isolasie sedert laas jaar was dit lekker om weer onlangs tussen ons boeremense te kan kuier. En waar beter om dit te doen as op ’n vreugdevolle byeenkoms van ’n naweek lange boeretroue. Om saam met ou vriende, kennisse en nuwe vriende die gasvryheid van die platteland te ervaar. Die Vrydagaand kom almal in die werktuigskuur op die plaas bymekaar vir ’n geselligheid langs die stropers, planters en hoogloopspuite. Mense is uitgehonger vir ’n bietjie samesyn, en een van ons top-bees-en-skaaptelers staan op ’n kol en gesels met ’n klomp jong manne wat aan sy lippe hang. Vir jare nou reeds verkoop hy nie meer aanteeldiere nie, want, soos hy later verduidelik, hy voel hulle is nog nie heeltemal op peil nie. Dit is…

’n Projek om geld vir ’n skoolbus in te samel, het gelei tot ’n proef om die waarde van doeltreffende aalwurm-, stronkboorder- en swartmielie-kewerbekamping te bepaal wat vir die skool en die hele omgewing groot nut het. Deur net R25 meer aan die doeltreffende bekamping van swart mieliekewers, stronkboorders en aalwurm te bestee, is ’n inkomsteverbetering van R262 behaal in ’n mielieproef by die Hoër Landbouskool Hoëveld op Morgenzon. Toe die skool met ’n insamelingsveldtog vir ’n bus begin het, het niemand gedink dat dit sou uitloop op ’n groot boeredag waar leerkragte en leerlinge saam met boere van die omgewing sou kon sien wat die werklike waarde van so ’n bestrydingsprogram is nie. Dit het nagenoeg ’n jaar gelede begin toe die skoolhoof, mnr. J.J.O. Meyer, van die bekendste…

DOEN alles in jul vermoë om onafhanklik te raak van die nasionale kragnetwerk, want Eskom se toekoms stuur op ’n ramp af. Dit was mnr. Ted Blom, ’n energie-konsultant, se boodskap aan landbou-elektrisiteitsgebruikers op Agbiz Grain se virtuele simposium oor die koste van elektrisiteit in die toekoms. ’n Groot verhoging in kragtariewe word weer volgende jaar verwag. “Nie-amptelik het ek verneem Eskom het die energie-reguleerder gevra vir drie agtereenvolgende verhogings van 15%, en dit kan selfs 20% wees. Dit is wat die nuwe bestuur meen nodig is om tariewe te hê wat koste weerspieël.” In ’n monopolie-situasie weerspieël tariewe nie koste nie, meen hy. “Daar is geen mededingers met wie tariewe vergelyk kan word nie. Dit vererger net die ondoeltreffendheid wat ons oor die afgelope 10 jaar waargeneem het, en…

AARTAPPELS SUID-AFRIKA (ASA) beoog om tegnologiese vordering in die toekoms eksponensieel uit te brei. Daar is toenemend druk op ASA om kostedoeltreffender te funksioneer, met ’n sterker klem op aktiwiteite wat die kapasiteit van die bedryf en die organisasie bevorder. Mnr. Willie Jacobs, uitvoerende hoof van ASA, het op die organisasie se onlangse inligtingsessies gesê die strategie sal voortdurend daarop gemik wees om tegnologiese vordering in te span om groter doeltreffendheid teweeg te bring. “Ons wil hierdie vordering inspan as ’n geleentheid om meer toepaslike oplossings vir die besluitnemingsproses op plaasvlak te bring. Een voorbeeld is om ons nuwe inligting-toepassing te gebruik om meer interaktief met elke produsent op plaasvlak te wees. Ons wil die kapasiteit skep om aandag te gee aan produsente se unieke behoefte aan inligting op plaasvlak.…

DIT is duidelik dat lede van Agri Noordwes nog nie hoop verloor het nie. ’n Onlangse opname onder lede het aangedui dat 93% van hulle optimisties is oor die toekoms van die landbou in dié provinsie. Dit ondanks pessimisme oor agteruitgang en die probleme om in ’n mislukte staat of provinsie te boer, het mnr. Willem de Chavonnes Vrugt, voorsitter van Agri Noordwes, in sy voorsittersrede op die organisasie se jaarkongres gesê. Hy is tot voorsitter herkies op die organisasie se eerste virtuele kongres, danksy Sakeliga se beskikbaarstelling van sy platform. Die tema van die kongres was “Agri Noordwes, ’n baken van hoop”. “ ’n Mens kan nie optimisties wees oor die toekoms as jy nie hoop het nie,” het De Chavonnes Vrugt benadruk. “Ons provinsie gee wel vir enigeen…

INDIEN wynboere hul voorraadsurplus teen Desember vanjaar tot 650 miljoen liter wil verminder, sal hulle 77 miljoen liter wyn per maand moet verkoop. Só het mnr. Christo Conradie, bestuurder van wynkelders by Vinpro, op dié bedryfsliggaam se jaarlikse inligtingsessie vir die Kaapse suidkus gesê. Vanjaar was ’n moeilike jaar vir die wynbedryf, maar die 16 vorige maande was óók nie maklik nie. Buiten dat die handel in drank op verskeie tydstippe sedert die begin van die inperking verbied is, het probleme by hawens die bedryf ook gepootjie. Een van die grootste probleme is om voorraadvlakke te verminder voor volgende jaar se oes verwerk moet word. Conradie het gesê dit is ’n internasionale probleem aangesien daar wêreldwyd ’n surplus van meer as 1 miljard liter wyn is. Wêreldwyd neem die verbruik…

BOERE van oor groot dele van Afrika gaan van 13 tot 15 Oktober aanlyn aan vanjaar se LRF-Veeskool deelneem, terwyl talle mense van Suider-Afrika die geleentheid fisiek gaan bywoon om by die beste veekenners ter wêreld te leer. Die geleentheid wat deur die Lewendehawe-registrerende Federasie (LRF), Breedplan en Landbouweekblad gehou word, is vanjaar ’n hibriede byeenkoms. Mense kan die Veeskool self by Aldam naby Ventersburg bywoon of via die internet na die lesings luister. Die tema is “Kritiese suksesfaktore vir ’n inklusiewe en winsgewende lewendehawe-waardeketting”. Dr. Michael Bradfield, uitvoerende hoof van die LRF, sê die Veeskool sprei sy vlerke vanjaar oor Afrika. In Zimbabwe gaan sowat dertig boere in Bulawayo saamtrek om die lesings aanlyn te volg. In die verlede het hulle hul eie Beesskool gehou waar van die Veeskool…

Baie mense besef hul sake is nie reg nie en wil nie hê dat hul gesin van die wanorde moet weet nie. Hierdie kultuur van “wegsteek” moet verander. Mense behoort meer openlik hieroor te praat in ’n poging om raad te kry by ander ná die dood van ’n geliefde. Tydens ’n Sondagmiddagteedrink-kuier of by die Saterdagaandbraai, waar almal teenwoordig is (man, vrou en kinders), moet die geselskap die volgende wending neem waar almal begin dink aan die gevolge van die dood en iemand moet vra: 1 Wat gebeur as Piet môre doodgaan en is julle sake in orde? (Aan Piet se vrou, voor almal.) Sy gaan waarskynlik antwoord: “Ek wil nie daaraan dink nie en kom ons praat oor iets anders.” Wel, dring daarop aan om ’n aanvaarbare antwoord…

Die vraag na papaja daal namate middelklasverbruikers in Suid-Afrika se besteebare inkomste daal, sê mnr. Willem Schmidt, besturende direkteur van Neofresh (een van Suid-Afrika se grootste papajaprodusente). “Papaja is nie stapelvoedsel nie. Dit word beskou as ’n luukse produk. Ons kan sien verbruikersbesteding is onder druk. Daarom daal die vraag jaarliks.” Die uitvoer van papaja is ook laag omdat dit duur lugvrag behels. Schmidt sê Neofresh het hard gewerk om ’n protokol te ontwikkel om papaja per verkoelde skeepsvrag uit te voer, maar weens die logisiteke probleme by die hawens kon dit nie van die grond af kom nie. “Vir ’n vrug met ’n beperkte raklewe is dit uiters belangrik dat dit onmiddellik verskeep word. Ons het ’n paar proewe met gemengde sukses gedoen, maar ek dink nie daar is…

Watter tegnologie is onmisbaar in jou boerdery? Toetse vir voedingstowwe en siektes in die grond om by te bly met veranderings. Wat is die beste besluit wat jy al geneem het? Om ter wille van volhoubaarheid ons grond in ’n goeie toestand te kry en te hou. En die grootste fout? Gelukkig het ek nog nie groot foute gemaak nie omdat ek van die begin af op die grond konsentreer, wat ’n goeie buffer is om, natuurlik binne perke, menslike foute te kan absorbeer. Wie was jou mentor? Ek doen navorsing en nader mense by wie ek kan leer. Die internet bied baie goeie artikels en navorsingsinligting. Dan kan ek meet of ek op die regte pad is. Wat is jou grootste probleme? Die handhawing van gesonde grond vir die…

Dit is heeltemal menslik om te vra watter verskil die kompos en geïnokuleerde dekgewassaad maak? Slabber sê ’n mens kan nie te gou resultate verwag nie, maar sy het grondontledings laat doen voordat sy met die praktyke begin het om as ’n basis te dien waarteen vordering gemeet kan word. Hulle het vanjaar agtergekom daar is simbiotiese wortelswamme bekend as arbuskulêre mikorisaswamme in die wortels van al die organiese boorde. Eweneens het die koolstofinhoud in al die boorde van 0,5% in 2015 tot 1,5% vanjaar toegeneem. “Dekgewasse geïnokuleer met kompos het ’n verskil aan die gehalte van ons grond gemaak. Ons het groter biodiversiteit op die plaas deur ’n verskeidenheid dekgewasse met geïnokuleerde saad te saai en daardeur mikro-organismes in die grond in te bring.” Hulle het gevind dit is…

■ Kompakte uitleg. Danksy die kompakte aard word dit as ’n driepuntwerktuig beskou wat die onderhoud en koste van ’n hidrouliese wielstelsel onnodig maak. Driepuntwerktuie draai ook gerieflik op die wenakkers. ■ Werkverrigting. Dit kan teen ’n betreklik hoë spoed goeie werkverrigting lewer. Aangesien dit ’n intensiewer bewerking vlakker doen, word diesel en tyd bespaar. ■ Onderhoud. Omdat skottels op individuele laers gemonteer word, is die onderhoud makliker. As klippe getref word, staan net een skottel en nie die hele gang soos met tradisionele werktuie nie. ■ Saadbedding. Kompakte êe is veral bekend vir die saadbedding wat hulle voor planters kan maak. Met hul hoë werkverrigting bly hulle net so gemaklik voor die planters soos saadbeddingskoffels. Enige onkruid word ook weggesny. Saad word dan in ’n skoon en ferm saadbedding…

Plaaslike sitrusboere en hul logistieke vennote moet nou in verkoelingsvermoë belê as hulle genoeg aan die mark wil lewer om in die toenemende vraag te voorsien en hul beleggings wil beskerm. Só sê mnr. Dawie Kriel, hoof van sake-ontwikkeling by die energiedienstegroep Energy Partners Refrigeration. Die sitrusbedryf het vanjaar rekordoeste gelewer. Suid-Afrika, tans die naasgrootste uitvoerder van sitrus ter wêreld, het altesaam 852 964 ton sitrus in die eerste twee kwartale vanjaar uitgevoer. Volgens die Suid-Afrikaanse Sitruskwekersvereniging se vooruitskattings sal Suid-Afrika vanjaar 156,6 miljoen kartonhouers sitrus uitvoer. Kriel sê moderne, omgewingsverantwoordelike verkoelinginfrastruktuur is ’n noodsaaklike hulpmiddel in die verwerking en uitvoer van vars produkte soos sitrus. “Landbou-ondernemings wat by ná-oesbedrywighede betrokke is, sal in die komende jare hul vermoë aansienlik moet vergroot aangesien Suid-Afrika ’n uitvoerooreenkoms vir 20 000 ton…

Swamsiektes vernietig die gesonde blaarweefsel wat nodig is om energie vir die plant op te wek. Omdat dit die opbrengspotensiaal van landerye kan verminder en dit onekonomies maak om sekere gewasse te produseer, kan dit die boer se maksimum inkomstepotensiaal verminder. Enkele swamsiektes is: MIELIESIEKTES ■ Noordelike mielieblaarskroei (Exserohilum turcicum) kan opbrengste met tot 90% verminder. ■ Grysblaarvlek (Cercospora zeina), meestal waar geenbewerkingspraktyke toegepas word. ■ Roes (Puccinia sorghi) – ontwikkel in ’n later stadium van gewasgroei met opbrengsverliese van tot 25%. SOJABOONSIEKTES ■ Sojaboonroes (Phakopsora pachyrhizi) veroorsaak letsels in die plantweefsel wat die plant kan laat afsterf. SONNEBLOMSIEKTES ■ Alternaria-blaarvlek (Alternaria helianthi, A. zinniae en A. alternata) word geïdentifiseer as ’n siekte met ’n aansienlike impak wat opbrengste met tot 30% kan verminder. VOORSORG VOORKOM NASORG Swamdoders word dikwels…

TAMATIE-EN-ROKETSOP Hierdie is een van die maklikste en lekkerste sopresepte wat ek ken. Dit is nie ’n swaar, dik wintersop nie, en dus perfek om op ’n lekker lente-aand buite te eet. ■ 1 kg ryp tamaties ■ 15 ml botter ■ 15 ml olyfolie ■ 1 ui, gekap ■ 4 groot wortels, gekap ■ 1,5 liter goeie hoenderaftreksel ■ 2 bossies (ongeveer 60-80 g) vars roketblare, gekap ■ Vars suurlemoensap, sout en peper na smaak ■ 125 ml suurroom (opsioneel) ■ Vars roketblare Sny klein kruisies bo-op elke tamatie en sit dit in ’n bak. Gooi genoeg kookwater oor om die tamaties te bedek en laat staan vir ’n minuut. Dreineer, gooi koue water oor en trek die skille af. Sny die tamaties in kwarte en skep die meeste…

Alph Coetzer het die volledige meesterplanne van die ACO voor sy dood volgens ’n mondelinge ooreenkoms aan die eienaar van ’n onderneming in Kempton Park beskikbaar gestel. Omdat die ACO nie oor die jongste tegnologie beskik nie, moes daar eers aan dié agterstand aandag gegee word. Die ACO het immers 35 jaar gelede op die mark gekom en om die trekker bloot volgens die oorspronklike standaard te herbou, sou nie aan hedendaagse vereistes voldoen nie. Gevolglik is besluit om aanvanklik die bestaande vloot in Suid-Afrika op aanvraag te herbou en op te gradeer. KH Plant, ’n onderneming op Boksburg wat die afgelope 30 jaar ’n bekende fabrikaat padskrapers herbou, is genader om die bouprogram te onderneem. ’n Herboude ACO word toegerus met die nuutste tegnologie vir presisieboerdery en voldoen aan…

AGRIBONUS en sommige van sy vennote het ’n splinternuwe konsep bekend gestel om kommersiële boere by te staan in tye van nood. AgriBonus en van sy vennote, wat saam die grootste globale koalisielojaliteitsprogram in die landbou bedryf, het ’n konsep bekend gestel om kommersiële boere by te staan in tye van nood deur die Agri Relief Foundation (ARF), ’n organisasie sonder winsoogmerk wat dit vir boere en die landbougemeenskap maklik maak om mekaar in tye van nood by te staan. Dié vennote, onder meer Zoetis, Laeveld Agrochem en De Heus, het onderneem om skenkings aan die ARF te maak op grond van produkverkope. Die doel van die fonds is om individuele kommersiële boere en boerderyeenhede te help met vinnige finansiële bystand in tye van nood. Dit sluit in boere wat…

Landbou-organisasies, boereverenigings, ens., is welkom om die datums van hul byeenkomste aan ons te stuur vir publikasie in die Landboukalender. Stuur die besonderhede aan lbw@landbou.com BOEREDAE 9 OKTOBER: Gholfdag, Magersfontein-gholfklub in Kimberley, aangebied deur Beefmaster en Landbouweekblad. Vierbalspanspel, twee tellings wat tel. Prysuitdeling saam met die span van Toks & Tjops. Besprekings: tnt@csaw.co.za 14-16 OKTOBER: TLU SA Kragdag, aangebied met die samewerking van Sakeliga. Diamantvalleilandgoed, 20 km oos van Pretoria.E-pos: sentraal@tlu.co.za, web: www.kragdag.co.za VERGADERINGS 6 OKTOBER: Namibiese Landbouunie, streekvergadering, Keetmanshoop. Rina Hough, +26 46 123 7838, rina@nau.com.na 8 OKTOBER: Namibiese Landbouunie, streekvergadering, Windhoek. KONFERENSIES 13-16 OKTOBER: Conexpo Africa 2021, Johannesburg. Werktuie, voertuie en produksiemiddele vir die landbou-, bosbou-, mynbouen boubedryf in Afrika suid van die Sahara. Web: www.bcafrica. com, e-pos: info@mm-sa.com, 011 476 8093. 18-19 OKTOBER: AFMA-simposium, virtueel. Tema: Omarming…