Indholdsfortegnelse for Summer 2016 i Weg! Platteland

Meer baard as bek Saam met die menigte baarde slaan daar deesdae om elke hoek en draai ook ’n nuwe soort baardolie uit. Ons is veral bly ons het Baardbek s’n ontdek by die maandelikse mark by Reizis Square in Bloemfontein – en ook die bebaarde kêrel daaragter, Christo Norton, ontmoet. Christo behartig die ontwerp en sy vrou, Odette, meng die olies. Daar is vier geure: Ebbehout (sandelhouten argonolie), Palisander (rooshout met macadamia), Sitroengras (sitroengras met macadamia) en Vanielje (vanielje met argonolie), die een so lekker soos die ander. Dit kos R135 vir 30 ml. baardbekolie.co.za Boska Genevakaaskruller met koepel R580 en Dalewood Huguenot Truckle-kaas R275 per kilogram Dalewood Fromage dalewood.co.za 021 200 2580 Koningskaas Dalewood Fromage se Huguenot-kaas – ’n neuterige neef van gruyère wat 6 maande verouder is…

Die tyd was ryp: Lesers wou geruime tyd al weet wanneer Platteland dan ’n slag noorde toe kom met ons gewilde broodbakwerksessies. Gelukkig het twee bekwame mense gereed gestaan om ons touwys te maak: Annelien Pienaar van die gasteplaas Bos en Berg buite Hartbeespoort, en Marcelle Botha van die Demoden-kookskool in Bloemfontein, al twee ou hande as dit kom by kosmaak, broodbak en klasse aanbied. Ons stoutse verwagtinge is oortref. Op Hartbeespoort het die beplande een werksessie toe sommer twee geword, en in Bloemfontein het Marcelle se kombuis behoorlik uit sy nate gebars, want van heinde en ver – tot so ver as Heroldsbaai, Postmasburg en Hartswater – het mense gery vir dié jolige affêre. En dit was lekker om te sien hoe lesers by al drie kursusse in spanne…

PURE PLATTELAND! Flora se geheime taal – Stories oor Suider-Afrikaanse plante deur Madine Swart As die Afrikaanse volks- en streeksname, simboliek en kulturele waarde van ons inheemse plante jou interesseer, sal jy gaande wees oor dié boek met 12 essays deur Madine Swart, ’n sielkundige van die Strand (en skrywer van die wenbrief in die vorige uitgawe van Platteland). Dis boeiend, toeganklik en selfs speels, maar nooit saaklik en swaar nie. ’n Gawe geskenk vir amateur-botaniste, tuiniers en enigiemand wat die “geheime taal” van flora wil ontsyfer. Die lieflike illustrasies is deur Janet Snyman. R260 Strandveld-boeke strandveldboeke@gmail.com 082 702 4197 WEN 1: SMS Flora KOOKBOEKE Die klassieke Suid-Afrikaanse kookboek deur Melinda Roodt Dié boek bevat meer as 170 huiskosresepte – van Ouma se treffers tot Mediterreense, Indiese en Afrika-invloede. Die fokus…

DRENTEL EN KOOP • Fort Nongqayi-museumdorp Jy sal maklik heeloggend hier kan deurbring én ook die kinders gelukkig hou. Behalwe die indrukwekkende ou fort waardeur jy kan stap terwyl jy meer leer oor dié deel van die land se geskiedenis, is daar ook die Butterfly Dome, Vukanimuseum, ’n speelpark met ’n grot vir die kleingoed, ’n oulike winkel en die Adam’s Outpost-restaurant. Waar? Nongqayistraat heel aan die westekant van die dorp. Kontak eshowemuseums.org.za 035 474 2281 • Dlinzawoud-plankpad Die woud is die hart van Eshowe, en dis ’n heerlike ervaring om met die 125 m lange plankpad 10 m bo die grond deur die boomtoppe te stap. Aan die einde van die pad is ’n 20 m hoë dek waar jy oor die woud kan uitkyk terwyl allerhande voëls om…

Hok is opdra aan al die oumas en jong meisies van die Kalahari, sê Betta, want vroeër jare is Boesmanmeisies wat hulle eerste maandstonde kry, aan ’n ritueel onderwerp wat vir die meeste moderne mense vreemd, selfs ontstellend, klink. Destyds is ’n kleinerige hok gebou waarin die meisie toegesluit is en waar sy ’n maand of wat moes eet en slaap. Sy het geen kontak met mans of ander vroue gehad nie – slegs die oumas kon die hok besoek waar hulle dan die meisie alles oor vrouwees en kosmaak vertel het. “Bedags leer die oumase haar van die kosse van die veld, van die bessiegoed en wortels, van die tsamma se pitte, hoe jy gatkoffie moet brand, van skoonmaak om die vuur. Daai ouma sê as ’n mens bloed…

SCHOEMANSVILLE Hartbeespoort-sweefspoor Ry in die kabelkarretjie teen die Magaliesberg op en kry ’n arendsuitsig oor die dam en die huise van Hartbeespoort. Stap rond op die geplaveide paadjies en geniet iets te ete. Of verkyk jou net aan die natuurskoon. hartiescableway.co.za 012 253 9910 Mountain Herb Estate-kwekery Die piepklein kwekery wat deur die Swartgesin bedryf word, spesialiseer in medisinale, insekwerende en koskruie, veral “snaakse plante, goed wat jy nie aldag kry nie”. Jy kan plante, sade en risome, olies, salwe, tinkture en verskillende tees bestel, en die beste nuus is dat hulle ’n puik webwerf het met volledige voorraadlyste, gebruike en pryse. Én hulle lewer landwyd af. Langs die R514 in Kameeldrift-Wes. 082 924 3067 herbgarden.co.za Mountain Herb Estate Jasmyn-plaasprodukte Dit moet die grootste plaasstal in die Suidelike Halfrond wees…

Bertus en Carna van Zyl van die Eenvoud-boerdery buite Napier het met tuisonderrig begin op hulle vorige plaas buite Piet Retief. “Ons het begin deur ’n insiggewende tuisskoolwerksessie by te woon en persoonlikheidstoetse te doen wat elkeen se leerstyl wys. Ons seun, Wian, was ’n kinetiese leerder en dogter, Berna, ’n visuele leerder. Hiervolgens het ons ’n kurrikulum gekies wat die beste by ons vier gesinslede sou pas.” Van ’n informele benadering het hulle teen gr. 10 oorgeskakel na ’n formele Suid-Afrikaanse kurrikulum (Breinlyn) om toelating tot universiteite makliker te maak. Uiteindelik het die gesin besluit om die kinders gr. 11 en 12 by die Vryheid-landbouskool te laat voltooi om hulle horison te verbreed en die skoolervaring ook te beleef. “Sommige mense is steeds verstom oor Wian wat besig…

BASIESE DINGE 1 Vat lekplekke vas.Draai al jou krane toe, neem die lesing op jou watermeter en wag 2 uur (sonder om enige water te gebruik). As die lesing ná 2 uur verander het, moet jy ’n loodgieter ontbied om ondersoek in te stel. 2 MAAK DRUPPENDE KRANE DADELIK REG. Die gedrup-drup is irriterend (en gaan net ál erger word), en as net een druppel per sekonde uit ’n kraan lek, gaan jy ’n skokkende 10 000 liter water per jaar mors. 3 Verbeel jou daar is byna niks water oor nie. Stel ’n uitdaging aan jouself: Probeer al jou take waarvoor jy water nodig het, met so min as moontlik water klaarkry. Henna Briers Botha Parys 4 Leer jou kinders van kleins af hoe kosbaar water is – die…

’n Kompostoilet is ’n soort droë toilet waarin menslike afval met behulp van kompostering of beheerde aërobiese ontbinding behandel word. In die proses word voedingstowwe behou – en die oorblyfsels kan as bemesting gebruik word. Dit begin met “veroudering” om mesofiliese kompostering te laat plaasvind. (Vir diegene met ’n wetenskapsbrein: Mesofiele is mikroörganisme wat onder meer kos laat sleg word.) Eers neem die mesofiele, wat in temperature van 10-45 ºC leef, hulle intrek. Wanneer die temperatuur bo 45 ºC styg, word hulle vervang deur termofiliese organismes, wat leef in temperature van 45-70 ºC. Dié hitte maak die patogeniese bakterieë en protosoa – mikroskopiese eensellige organismes – dood wat nie goed is vir ons nie. In Suid-Afrika word aërobiese verwerking gewoonlik aangehelp deur saagsels (dit help met reuke en absorbeer…

Só maak jy A Maak skoon Gebruik ’n snoeiskêr en raak ontslae van al die sytakkies van die takke wat jy afgesaag het. Trek die groen bas van die takke af deur die lem van ’n skêr of skerp mes te gebruik. Jy lig as ’t ware die bas met die skêr op en trek dit dan af. B Begin bou Besluit hoe hoog jy jou Kersboom wil hê en sny of saag drie van die takke op hierdie lengte (80-100 cm werk goed). Boor gaatjies deur die bokant van al drie takke, ryg ’n stuk binddraad deur al drie en draai dit vas met ’n tang (nie te styf nie). 2 Spasieer nou die drie bene wat die raamwerk van die boom vorm, op ’n plat oppervlak. C Sit…

Garden Master se saad is maklik om te saai, wat beteken dis kinderspeletjies om self tuin te maak. Ons versameling sluit in 28 groente-, 7 kruie- en 11 blomsoorte, maar danksy plaaslike en oorsese kosprogramme op TV is dit geen verrassing nie dat kruiesaad die gewildste is. Wat kruie wil hê • LIG Al sewe soorte kruiesaad in Garden Master se reeks hou van ’n sonnige, beskutte plek in die tuin, hoewel pietersielie en grasuie ook in halfskadu sal aard. Binnenshuise potte moet op ’n plek staan met helder lig, maar nie direkte sonlig nie. • GROND Alle kruie hou van neutrale tot alkaliese grond wat goed dreineer – verryk dit met kompos en goedverrotte kraalmis • WATER Kruie moet gereeld natgelei word, maar moenie te veel water gee óf…

1 Gooi 35 ml water in die swart basis van die stel en maak seker elke wieletjie absorbeer genoeg water om heeltemal uit te swel. 2 Wag ’n paar minute tot elke plantwieletjie uitgeswel het (omtrent 4 cm hoog) – gooi nog water by, indien nodig. Wanneer al die wiele uitgeswel het, gooi die oortollige water uit, maar hou altyd 5 mm water in die basis sodat dit nie uitdroog nie. 3 Druk twee saadjies (of ’n steggie) in elke wiel en druk dit versigtig in die veengrond vas. 4 Sit die deksel oor die basis om ’n warm ruimte te skep waarin die saad kan ontkiem. Hou die bak op ’n plek met baie lig. Sodra die saad begin uitkom, kan jy die deksel effens oopmaak om lugvloei te…

LIGTE SOMERSLAAI Eend-en-kersieslaai Genoeg vir 4 | Bereidingstyd 5 minute | Gaarmaaktyd 15 minute Jy benodig • 2 eendborsies • sout en swartpeper na smaak • 2 eetlepels (30 ml) aarbeikonfyt • 1 knoffelhuisie, fyngedruk • 1 suurlemoen • 450 g babaspinasie of ander slaaiblare van jou keuse • 1 koppie (250 ml) kersies (of gebruik aarbeie wat jy in skyfies sny) • 50 g geroosterde okkerneute • 3 eetlepels (45 ml) olyfolie Só maak jy Verhit die oond tot 200 ºC. Maak 4-5 kepe in die vel van elke eendborsie, maar wees versigtig dat jy nie die vleis raak sny nie. Besprinkel die borsies dan oraloor met sout en swartpeper. Verhit ’n gietysterpan oor matige tot hoë hitte en braai die borsies met die velkant na onder vir ongeveer…

Al het die Bryanston Organic & Natural Market – ’n geregistreerde geldinsamelingsprojek van die Waldorfskool Michael Mount – in Oktober sy 40ste verjaardag gevier, is daar net mooi niks middeljarigs aan die Goudstad se “oorspronklike buitelugmark” nie. Die saadjie vir ’n “organiese dorpsmark” in die noorde van Johannesburg “waar mense mekaar oor gesonde, natuurlike kos kan ontmoet”, is reeds in 1976 gesaai toe ’n groep ma’s gewapen met bosse vars wortels Donderdae die aandag probeer trek het van motoriste in Bryanstonrylaan. Agter hulle, by die Michael Mount-skool, kon jy plaasvars organiese vrugte en groente koop wat agterop bakkies en sleepwaens ten toon gestel is. Al het die naam van die mark oor die jare verskeie naamsveranderinge ondergaan, het die fokus dieselfde gebly: produkte en aktiwiteite wat mense aanmoedig om…

Toe ek op die voorblad van julle winteruitgawe (#11) sien julle skryf oor Kaapmuiden, het my hart gebokspring. Dit het gelei tot ’n slapelose nag waarin belewenisse van meer as 60 jaar gelede verbygeflits het. Daardie veelkleurige beskilderde toring was een van my vele speelplekke waar ons kuilvoer vasgetrap het wanneer die mielieplante fyngekap en die toring ingeblaas is. Ons het graag gekyk wie die hoogste uit die luike tot op die kuilvoerbodem kon spring – ek was gewoonlik die kampioen – en dit was ook die plek waar ek later die eerste keer ongesteurd ’n meisie gesoen het. My pa, Piet, was die bestuurder van die jerseymelkery aan die een kant en die varkboerdery aan die ander kant van die toring. Daar het ek nie net geleer melk en…

WES-KAAP Our Favourite Things-mark, Botrivier 16-18 Desember Klere, kwilts, keramiek, kaas, oesters, speelgoed, juweliersware en lekker musiek! Sien Platteland #6, Herfs 2015. Waar? Langs die Swartrivierpad, digby die N2. Kontak gabrielskloof.co.za 028 284 9865 LIMPOPO Kranskop-druiwefees, Modimolle 5-7 Januarie 2017 Begin 2017 sommer op ’n hoë noot met stalletjies, landboudinge, gimkana, ’n biertent en fietsresies, skoonheidskompetisies, optredes deur kunstenaars en ’n speelpark vir die kinders. Waar? Feesterrein. Kontak kranskopfees.co.za 082 854 8764 VRYSTAAT Love Rosendal-fees, Rosendal 10-12 Februarie 2017 Alles wat stadig en heilsaam is, wag by dié jaarlikse fees: spys en drank, permakultuur, ’n straatoptog en vermaak (ook vir die kinders). Kontak rosendalinfo.co.za WES-KAAP Stellenbosch-wynfees 24-26 Februarie 2017 Topwyne, fynproewerskos, musiek, keldertoere en plesierighede vir die kinders. Waar? Coetzenburg-sportterrein. Kontak stellenbosch winefestival.co.za WES-KAAP Kaapstad-karnaval, Groenpunt 18 Maart 2017 Vlotte,…

Die groot probleem met organiese produkte tans is dat daar ’n beperkte aanbod is, wat lei tot hoër pryse. Dít is die mening van Paul Duncan van Dovehouse Organics in Howick, KwaZulu-Natal. “Sommige organiese produkte word ingevoer, wat die prys nóg verder opjaag. By ons winkel het ons nog altyd klein verhogings gehad vergeleke met nie-organiese produkte,” sê hy. “Daar is beslis groot mededinging tussen organiese en chemiese boerdery. Chemiese boere produseer teen so ’n lae koste en in sulke groot hoeveelhede, maar hulle moet baie chemiese stowwe gebruik. Vir die organiese ouens is dít waar die mededinging lê... In die winkel kom verbruikers te staan voor ’n bossie spinasie van R5 wat gespuit is teenoor een van R15 wat organies verbou is sonder enige chemiese stowwe.” As konvensionele landbou…

R795 000 Dié netjiese vierslaapkamerhuis staan op ’n erf van 1 496 m² en het 2 badkamers en ’n groot stoep aan die agterkant wat oor die tuin uitkyk. R1,6 miljoen Vierslaapkamerhuis op ’n erf van 320 m² in die gesogte Eshowe Hills-ekolandgoed. Die woning het 3 badkamers en ’n gawe kuierstoep en houtdek. R3,75 miljoen Hierdie plasie van 30 ha spog met 25 ha suikerriet, 5 hoenderhuise (met plek vir 8 000 hoenders), store, ’n slaghuis, 3 boorgate en ’n drieslaapkamerhuis…

Almal van ons ken daardie “eerste skooldag”-kiekies: ’n kordate haasbek, die ene kniekoppe en gekamde kuif, in ’n ongemaklike uniform en met ’n skooltas in die hand wat die arme bloedjie totaal verdwerg. Agter die skoolgereed-verklaarde kind staan ’n ouer of twee met ’n knop in die keel, want vir talle plattelandse ouers is hierdie eerste skooldag die begin van ’n rits moeilike keuses: Stuur jy jou kind na die dorpskool met sy kwynende getalle en so-so akademie? Ry jy twee maal per dag die 70-100 km van die plaas af skool toe en terug? Bly Ma en kind weeksdae in die “dorpshuis” met Pa wat die fort hou op die plaas? Of sit jy jou klein kieriebeen by voorbaat in ’n goeie skool se koshuis waar g’n mens…

Brian Riley van Durban is ’n afgetrede ingenieur en dosent in meganiese ingenieurswese wat donkiejare al baie ernstig is oor waterbesparing. Brian het reeds in 1994 ’n blink (gepatenteerde) plan bedink om reënwater op sinkdakke op te vang, en dit die Riley-geut gedoop. Dit bestaan uit ’n plastiekpyp wat in die lengte deurgesny is sodat dit om ’n sinkplaat geklamp en só aan die kant van ’n dak vasgemaak kan word. Aan die punt van die pyp is ’n plastiekketting. Reënwater vloei in die sinkplaatgleuwe af tot in die geut en volg dan die ketting tot binne-in ’n watertenk of emmer. “Ek het die stelsel uitgedink sodat dit gebruik kan word in informele nedersettings waar die grondoppervlak nie altyd gelyk is nie of die tenk nie altyd presies onder die…

As jy oor ’n naweek niks te doen het nie, kan jy self ’n baie basiese kompostoilet in jou garage aanmekaarslaan – en jy het eintlik maar net ’n paar stukkies laaghout nodig om ‘n basiese boksvorm te bou (jy het natuurlik ’n taamlike groot gat in die bokant nodig...). Dan nog net ’n sitplek en ’n groot emmer. Kies ’n geskikte vertrek (’n ongebruikte tuinkamer sal goed werk; sit net ’n ventilasiepyp in), kry ’n sak saagsels en daar gaat jy. Met ’n hoë sitplek gaan jy ’n groter houer kan gebruik – oorweeg dus ’n groter boks en bou een of twee trappies sodat jy maklik op die troon kan kom. Die geraamde koste is omtrent R300. As jy afvalstukkies hout in die garage het, gaan daardie bedrag…

Uie, preie en grasuie pryk heel boaan my lys wanneer ek groentjies aanmoedig om hulle eie groentetuin te begin. Dit gee fantastiese geur aan kos, lyk mooi en daar is regtig bittermin wat kan verkeerd loop as dit kom by peste, plae en siektes. Boonop is hulle van die beste bondgenote waarvoor ’n organiese tuinier kan vra. Eerstens is die uiefamilie wonderlike metgeselplante wat met almal behalwe ertjies en boontjies oor die weg kom. Peste haat hulle sterk reuk so erg dat hulle sommer ook hulle meer kwesbare bure beskerm. Veral plantluise en vlooikewertjies – daai vabonde wat verantwoordelik is vir die gaatjies in jou roket- en mosterdblare – kies die hasepad as hulle enige lid van die uifamilie, veral knoffel, ruik. Grasuiblomme lok weer bestuiwers – plant hulle dus…

VERFRISSENDE DRANKIE Frambooslimonade Maak 750 ml Bereidingstyd 10 minute Gaarmaaktyd 10 minute Hierdie resep is regtig maklik en kan met vars óf bevrore bessies gemaak word. Dis ’n treffer om voor te sit, maar jy kan dit ook in ’n mooi bottel gooi waarom jy ’n strik vasmaak en dit vir jou gasvrou gee. Jy benodig • 400 g vars of bevrore frambose • sap van 2 suurlemoene • 1 koppie (250 ml) water • 1 koppie (250 ml) suiker Só maak jy Verpulp die frambose in ’n voedselverwerker saam met die suurlemoensap en water. Gooi dit deur ’n sif en gooi die pitte weg. Verhit die vloeistof en suiker in ’n kastrol en roer dit vir 10 minute oor matige hitte tot die suiker opgelos het. Laat die mengsel…

GAUTENG Nickel-Kersmark, Pretoria 3-18 Desember Gaan doen jou Kersinkopies en ondersteun die Kungwiniwelsynsorganisasie. Waar? Plot 214, Grahamweg, Zwawelpoort. Kontak nickelmarket.co.za WES-KAAP Simply South Gift & Craft Fair, Bergvliet 5-22 Desember Kerskoeke, kospresente, dekor, speelgoed, juweliersware en natuurlike gesondheids- en lyfprodukte is te koop. Waar? Ladies Mile-sirkel. Kontak simplysouth.co.za WES-KAAP Witsand-Kersmark 8 Desember-8 Januarie 2017 Meer as 150 uitstallers met handgemaakte produkte, tuisgebak, glasware, boeke, braaibybehore, klere, juweliersware, konfyte, slaai en lekker eet- en drinkgoed trek hier saam. Waar? Breedezicht-landgoed, soos jy die dorp inkom. Kontak 082 928 4743 (Bruwer de Jager) bruwer@breedezicht.co.za WES-KAAP Ek lief Krismis-Kersmark, George 9-22 Desember As jy met vakansie is, loer in by die Tuinroete se gewildste koop-enkuierfees vir juweliersware, klere, geskenke, speelgoed, dekor en deliprodukte. En as jy nie wil kook nie, is daar ook…

Ui-vurk R100 Woolworths woolworths.co.za 0860 022 002 Megamaster- kleefvrye platboomwok vir groente en seekos op die kole R110 Builders builders.co.za 0860 284 533 Plakkies R30 Pick n Pay Clothing picknpay.co.za Flamink-gieter R265 Starke Ayres-tuinsentrum starkeayresgc.co.za Snyplank R375 Woolworths woolworths.co.za 0860 022 002 Voëlvoerhouer met voerbol R139 Agrimark kaapagri.co.za Knoffelkaarte R49 elk Yuppiechef yuppiechef.com Mandela-rooibostee – ook te kry in heuningbos, heuningbos-en-rooibos en heuningbos-en-boegoe R70 Spiced (in Bloemfontein) spice-d.co.za 084 702 3188 mandelatea.com LK’s-vuuraanstekers (twee pakke per blik) R120 Agrimark kaapagri.co.za Bêresak vir uie R79 Starke Ayres-tuinsentrum starkeayresgc.co.za EezySun- waterbestande sonroom SBF 50 (8 ml-pakkie is genoeg vir een aanwending) vanaf R7,50 elk Takealot takealot.com Skemerkelkiebottels met strooitjies (ses) R90 Checkers checkers.co.za 0800 010 709 Renoster-bêrehouer van hout R650 Big Blue bigblue.co.za Vleishamer R130 Woolworths woolworths.co.za 0860 022 002 Emalje-kasserol (4…

Ronel Hulley Umlalazi-toerismebeampte “Eshowe is seker die enigste plek waar jy nie tuin maak nie en eerder nou en dan iets uitkap voordat dit heeltemal oerwoud raak om jou huis.” Thobani Kupheka Student en gids by Butterfly Dome “Ek is besig met ’n B.A.-graad in toerisme en daarom is dit lekker om vakansies hier in my tuisdorp te werk. Dit is rustig hier en nooit regtig vreeslik raserig nie. Hier is wel baie slange.” Londiwe Ngema Kelnerin by Wall Room Café “Ek woon my hele 30 jaar al op Eshowe en is regtig gelukkig hier. Dis goeie mense wat hier woon. Dit is fantasties om by die Wall Room Café te werk – voorheen het ek huise skoongemaak en dit was nogal eensaam.” Hannes Diemondt Kurator, Zoeloelandhistoriese museum “Dit is…

‘kyk, swaerrie, hierdie woestyn, hy steek f—l weg. Hy’s mooi. Sy duine is rooi. Groot en oop en gestroop en eerlik – veral eerlik – maar die ou boggher lek g’n niemand se gat nie, nes hy ok nie ’n tweegatjakkals is nie... die Kalahari gedra hom nooit soos mense hulle gedra nie.” Sy sit langbeen in die laaste ligstrale wat luier bo die Koopan, 15 km noord van Askham, waar sy woon. Francoise Alexandra Steyn, soos haar ouers haar gedoop het. Alias Betta. Alias antie Bettagoed. Alias Vet Bet (al is sy reeds “etlike kilogramme en nog baie meer sentimeters” kleiner sedert haar bekering tot die Banting-evangelie in Desember 2015). Alias Sandmeid – dis hoe die Khomani San-leier oorle’ Dawid Kruiper haar “so mooi uitgevloek” het, se sy. Eers…

Volvo, het almal nog altyd geweet, is ’n vervaardiger wat veilige motors bou. Met die XC90 is dit nie anders nie, hoewel ’n mens met dié groot sportnutskar van die Sweedse vervaardiger ook liries kan raak oor ’n hele rits ander dinge – van die voorkoms en verrigting tot die slim truuks onder die enjinkap en in die kajuit. Op ’n reis van net minder as drie weke het Platteland 3 700 km gery in ons statige swart Volvo XC90 D5 (die dieselmodel) – van die O.R. Tambo-lughawe in Gauteng tot Hartbeespoort in Noordwes tot Middelburg en Ermelo en Chrissiesmeer in Mpumalanga tot Askham in die Noord-Kaap en Bloemfontein in die Vrystaat, en uiteindelik weer terug Gauteng toe. (Lees in dié uitgawe die storie oor Hartbeespoort op bl. 56 en…

G.P. en Hesmé Schoeman van die plaas Schoemanshof naby Potchefstroom het hulle oudste seun ’n jaar lank skool toe gestuur en toe vir albei kinders tuis begin skoolgee. Naudé en Stef is nou 11 en 9. “Met die baie heen-en-weer-ryery en kinders wat heeltyd sou weg wees van die huis af was tuisskool ’n beter opsie vir ons gesin.” Die gesin volg ’n rustige roetine met ’n aanpasbare skedule. “By die skool is daar soveel dinge aan die gang – pouses, konserte, sport, klasse wat wissel... as jy net twee kinders het, het jy soveel meer tyd op ’n dag.” Dit help natuurlik om naby ’n groot dorp soos Potchefstroom te bly. “Hier is ’n groot gemeenskap van tuisskoolgesinne – ons hou talentaande en opvoe-rings, hier is ’n musieksentrum, en…

Ons gaan tuin toe Somer is uitspantyd in die tuin: luilekker middae langs die swembad, braai onder ’n koelteboom, volop vrugte, groente en kruie om te oes. Maar dis ook die tyd wanneer waterbeperkings en slange kop uitsteek... DEUR MAJA PALM Met beeste wat rustig in die veld lanterfanter, reg langs meer as ’n duisend skoonma-sestoelkussings, en bruide en modemense wat gereeld hier kom foto’s neem, voel die Sheilam-kwekery meer soos plaas as kwekery. Hier stop en buk ’n mens letterlik elke paar treë om ’n kleur of vorm of geur in te neem wat nie aldag jou pad kruis nie. Die kwekery het in 1954 begin as ’n vetplantversameling en is sedert 1967 in die Schwegmann-familie se besit. Die afgelope 13 jaar is Minette Schwegmann hier aan die stuur…

Vanessa sê... Dié kompakte tuintjie is ’n fantastiese oplossing vir kruie, vrugdraende plante (soos tamaties en soetrissies), blaargroente en wortelgroente. Jy en jou gesin gaan heeljaar hieruit kan oes en eet! Kry alles reg INKOPIELYS • sinkplate – laat die panele net bo kniehoogte sny om seker te maak jy kan tuinmaak sonder om te buk! • ’n diep plastiekemmer • grasperkgrond, goedverrotte kraalmis en kompos • bamboesstokke (vir die winter) • rypbestande materiaal (vir die winter) GEREEDSKAP • klinknaelgeweer • elektriese boor met ’n 4 mm-boorpunt Só maak jy 1 Sit die sinkplate met klinknaels aan mekaar vas – dit moet uiteindelik ’n sirkel van nie groter nie as 1,5 m in deursnee vorm – sodoende kan jy maklik by die middel uitkom. Alle groentesoorte sal floreer in…

BASILIE Ocimum basilicum Heerlik in souse, marinades, slaaie, kaasen tamatiegeregte. Slim wenk Aard goed in ’n pot op ’n sonnige vensterbank – en dit help om vlieë uit die kombuis te hou! GRASUIE Allium schoenoprasum Heerlik in slaaie, smere en sop (en die blomme lyk mooi in asyn wat jy vir slaaisous gebruik). Slim wenk As die plant groot is, kan dit verdeel word om jou voorraad groter te maak (of om weg te gee). KOLJANDER Coriandrum sativum Heerlik in slaaie, souse, slaaisouse, bredies en kerriegeregte. Slim wenk Boerewors is nie boerewors as dit nie koljandersaad bevat nie. Gebruik die blare om ’n natuurlike inseksproei te maak. Koljander hou niks daarvan om uitgeplant te word nie. TIEMIE Thymus vulgaris Heerlik in alle soutige geregte, veral skaapof varkbredies, sop, geroosterde vleis en gebakte groente. Slim…

G’n kombuis – of aftreksel, sop, potjieskos, kerrie óf braaimarinade – kan sonder uie en/of knoffel klaarkom nie, al word al twee dikwels só fyn gekap en weggekook dat ’n mens skoon vergeet dis daar. Party mense is by voorbaat skrikkerig vir die sterk geur, maar vergeet dat die manier hoe dit gesny en gaargemaak word, ’n groot invloed het op die uiteindelike geur. Een van die geheime van knoffel is dat die kenmerkende sterk geur eers na vore kom as jy dit kneus of sny en die ensieme aan die werk spring. As jy egter die knoffelhuisie heel los en dit piekel, kook of rooster, kom ’n veel sagter, soeter geur na vore. Wanneer ek ontdek ’n bol knoffel is vol irriterende piepklein huisies, rooster ek dit heel en…

BRING & BRAAI-TREFFER Gebraaide lamsnek Met die prys van lamstjops wat die hoogte inskiet, kan jy met dié ekonomiese snit steeds jou lamslus blus. Wat ’n fantastiese ontdekking! Genoeg vir 4 Bereidingstyd 15 minute Gaarmaaktyd 2½ uur Jy benodig • 2 heel lamsnekke, elk in die lengte in 2 stukke gesny • Ina Paarman se Roosmaryn & Olyfgeursout • 1 ui, in kwarte gesny • 1 heel knoffelbol, horisontaal middeldeur gesny • 2 takkies vars roosmaryn • 2 koppies (500 ml) water • 2 eetlepels (30 ml) Ina Paarman se Beesaftrekselpoeier • Ina Paarman se BBQ Marinade • geroosterde suurlemoenwiggies en vars roosmaryn vir garnering Só maak jy Doen die volgende verkieslik die dag vooraf: Sit die oondrak een gleuf onder die middel en verhit die oond tot 160 ºC.…

DAG 1 Ons kry mekaar by Letlhakane, Botswana, en kies dan koers op ’n sandspoorpaadjie tot op die plat vlaktes van die Makgadikgadipanne, waar ons ’n nag op Kubu-eiland deurbring. DAG 2 ’n Sonsopkoms oor die panne – met jou koffie en beskuit – is iets wat fotograwe nie sommer sal vergeet nie. Ná ontbyt stap ons om die eiland met sy interessante rotsformasies en massiewe kremetartbome. Dan mik ons noordwaarts op ’n tweespoorpad al langs die panne. Ons bestemming is ’n kampplek buite Maun. DAG 3 Ons bring die oggend in Maun deur, waar ons inkopies doen en brandstoftenks volmaak. Jy kan ook vir ’n uur oor die Okavangodelta vlieg (dis opsioneel en nie ingesluit by die toerpakket nie). Dan val ons in die pad na ons blyplek op…