Indholdsfortegnelse for Autumn 2018 i Weg! Platteland

Kan ’n mens jou in die 21ste eeu ’n lewe voorstel sonder harde kontant? Hierdie era waarin wins die wagwoord geword het? Kyk maar: Almal hardloop soos hamsters in ’n wieletjie, en oral om ons sit M.B.A.kokkedore dag in en dag uit in glaskaste na Excelblokkiesblaaie en staar sodat hulle nuwe planne kan beraam om meer geld as die vorige jaar en maand en selfs dag van iewers af uit te pers. Dit voel byna of die woord “groei” dreig om saam met “besnoei” en, ja, “knoei” ’n nuwe soort drieeenheid te word in ’n geloof wat ook holklinkende (en haas onvertaalbare!) begrippe soos “360 approach”, “strategic drift”, “bespoke solution”, “potential for momentum”, “customercentric approach”, “fit for purpose”, “leverage best practice”, “turnkey”, “ideation” en “ROI” rondgooi net om nóg ’n…

Jy kan wen! SMS* die sleutelwoord wat by elke boek verskaf word, gevolg deur jou naam en straatadres (nie posadres nie!), na 34912. Die sluitingsdatum is 27 Mei 2018 en die wenners sal op Platteland se Facebookblad bekend gemaak word. (Onthou om Platteland te gaan “Like”.) * SMS’e kos R1,50 elk. Lees Platteland se bepalings en voorwaardes by http://weg.netwerk24.com/Soek/bepalings What a Great Idea! Awesome South African Inventions deur Mike Bruton Suid-Afrikaners is veteraan-klakouse wat dikwels vergeet met watter wonderbaarlike uitvindsels ons landgenote al vorendag gekom het – van die Kreepy Krauly, Pratley’s Putty, dolosse en die Thawte-internet-sekerheidstelsel tot die wêreld se eerste gerekenariseerde kaartjiestelsel, eerste digitale laser, Oil of Olay-vogroom en litium-ioonbatterye. Hierdie boek vertel én wys jou alles! R295 Jacana jacana.co.za 011 628 3200 WEN 1: Idea Maalvleis: 130…

Hoe ver van die grootstad af? Oor Belfast (die veiliger pad) is Tonteldoos 254 km van Pretoaria en 280 km van Johannesburg af. Geriewe Die dorp het ’n winkel met baie basiese kruideniersware, plus ’n drankwinkel, koffiewinkel (waar jy sommer jou seer spiere kan laat regsien) en ’n winkel met tuisgemaakte produkte. En ’n gawe kuier-en-eetplek. Vir klein inkopies ry Tonteldosers na Dullstroom (23 km) en vir groter sake na Lydenburg (75 km) – hier is ’n Checkers. Vir mall-sake ry mense Middelburg toe (135 km). Naaste hospitale, aftreeoorde en skole Dullstroom het al die noodsaaklike mediese dinge: ’n dokter, tandarts, apteek, veearts en selfs ’n fisioterapeut en sielkundige. Die naaste private hospitaal is Midmed op Middelburg. Middelburg het ook twee aftreeoorde en Lydenburg een. Ouers op Tonteldoos doen óf…

David Macvay David en sy vrou het vyf haar gelede uit Randfontein na Kathu gekom om by die myn te werk. Hy werk vir ’n springstofmaatskappy en sy vir ’n maatskappy wat watersuiwering behartig. “Ons albei het nog altyd daarvan gedroom om ons eie besigheid te hê. Toe ek dus die geleentheid sien om die koffiewinkel oop te maak het ek bedank en baie van my pensioengeld daarin gestoot,” sê David. Die plek het onlangs eers oopgemaak en dis nog vroeg om te sê of dit ’n sukses is, maar sover, sê David, gaan dit goed met The Daily-koffiewinkel. “Ek en my vrou het wel besef een van ons moet altyd sorg vir ’n veilige salaris. Daarom werk sy nog.” David sê hulle bly lekker op Kathu. “Dit is vir…

The Plant Library is ’n puik bron van inligting vir Suid-Afrikaanse tuiniers en landskapontwerpers wat graag inheems én ekovriendelik wil tuinmaak. Die webwerf help jou om die regte plante vir jóú tuin met sy unieke behoeftes te kies. Jy word gelei deur verskeie kriteria: habitat, seisoene, ryp, waterbehoeftes, natuurlewe, streke, reënval, A-Z, tuinsituasies of kategorieë. Onder “Habitat” kan jy byvoorbeeld kies uit grasvlakte, rotsagtige plekke, warm en droë plekke, die Oos-Kaapse-kus, Wes-Kaapse fynbos, dammetjies en vleilande, en strate. “Tuinsituasies” het weer onderafdelings met planne vir skaduwee, pottetuine, tuine wat baie wind kry, klein spasies en sekerheid. “Kategorieë” waaruit jy kan kies, sluit in klein tot groot bome en struike, grondbedekkers, vetplante, meerjarige plante, klimplante en bolplante. As jy dan byvoorbeeld op bolplante klik, kan jy kies of die plek in…

1 Is daar ’n behoefte aan ’n gemeenskapstuin? Wie sal voordeel trek? Wie sal betrokke wees? Wie sal dit ondersteun? 2 Reël ’n vergadering met alle partye wat moontlik sal belang stel, betrokke raak en opgewonde wees oor die gedagte: gemeenskapsorganisasies, kosskemas of sopkombuise, tuiniers en tuinverenigings, bure, familie, vriende, huurders, die munisipaliteit... Bring ’n beplanningskomitee op die been wat spesifieke take kan aanpak (soos geldsake, bouwerk, kommunikasie) en, belangrik, kies ’n bedrewe koördineerder. 3 Beplan – en wees spesifiek. Jy het ’n duidelike visie, missie, korten langtermyndoelwitte, en basiese reëls nodig as jy wil hê ’n groot groep mense moet in ’n spesifieke rigting beweeg. Hoe sal die werk verdeel word? Wie sal kwalifiseer vir gratis groente? Wie sal moet betaal? Hoe werk besluitneming? 4 Watter vaardighede en hulpbronne…

• Gaan na thegravelgarden.co.za vir meer inligting oor Shannon Draper se erfenisgroente-, -vrugte-, -blomen -kruiesaad. • Vir meer inligting oor Sean Freeman se erfenisgroente-en -kruiesaad gaan na livingseeds.co.za. Hier kan jy ook tuinbykomstighede en organiese produkte koop. As jy meer wil weet oor die bewaring van saad, gaan na selfsustainable.co.za. • Wil jy met Sue Vingerhoets gesels? Besoek die webwerwe foxglove.co.za en sustainableangel.blogspot.co.za, óf stuur vir haar e-pos by suefoxglove@gmail.com. • Kontak Kobus Kritzinger by kobus@permaculturedesign.co.za óf gaan na permaculturedesign.co.za.…

Stel jou voor jy ry huis toe met ’n kattebak volgestop met twee witstinkhoutbome, etlike bakkies groentesaailinge, plantsakke met kruie-, shastamadeliefie-en artisjokplante, ’n klompie sitroengraspolle, ’n papierkardoes met smeerwortelsteggies (dis nou comfrey...), nog ’n kardoes met vars borrieknolle en ’n menigte bruin koevertjies en sellofaansakkies met genoeg saad om ’n kwekery te begin. Buiteop pryk name soos “moringa from Santa Paloma”, “jelly melon”, “wild rosemary”, “red chicory”, “asparagus chicory”, “scarlet beans”, “Niger oil seed sonneblom”, iedereen met die hand geskryf... Boonop was de laaste ding in jou oorlaaide kattebak gratis, ook die koek, bokmelkkaas, brood en koffie wat jy verorber het, en die meeste van dié dinge is aan jou “geskenk” deur mense wat jy van g’n sout of water ken nie. Trouens, al wat harde kontant – vergeet maar…

LAAT HOOR VAN JULLE! Skryf vir ons en vertel ons van jou skuif of verlange platteland toe, die karakters op jou dorp, die dinge wat jou pla... Stuur e-pos na vertelons@wegplatteland.co.za of skryf aan Platteland Vertel ons, Posbus 740, Kaapstad 8000. Ons gee voorkeur aan briewe van minder as 300 woorde. Onthou om jou voornaam en van te gee en, belangrik, die dorp waar jy woon. Platteland behou hom die reg voor om briewe na goeddunke te redigeer en verkort. Praat jy bossietaal? Ry jy deur die Karoo asof dit ’n “noodsaaklike pyniging” is om by jou bestemming uit te kom, of praat jy bossietaal? ’n Vriendin vra onlangs: “Wat is hierdie bossies waaroor jy altyd so tekere gaan? Bossies is mos iets wat die tuinier moet uittrek en verbrand,…

MPUMALANGA Boer-en-Britdag, Val 10 Maart Die piepklein dorpie Val naby Heidelberg in Gauteng bied die negende keer ’n Boer-en-Britdag aan waar die Whiskytreininsident uitgespeel word. Daar is ook ’n kompetisie vir die besgeklede Boer en Brit, ’n bergfietsresies, tradisionele kos, musiek, boeke en ’n prettige fotohokkie. TYD 10:00. KONTAK info@valhotel.co.za 082 550 5540 WES-KAAP XTN-vyefees, Voor-Paardeberg 17 & 18 Maart Vye in al wat gedaante is, gesinspret, plaasdiere, kosstalletjies en -trokke, vyebier, goeie wyn, lekker musiek... WAAR? Eksteen-familieplaas, Uitkijk. TYD 10:00-18:00. KONTAK XTN Fig Festival 2018 xtnfigfestival@gmail.com KZN Splashy Fen-musiekfees, Underberg 29 Maart-1 April Berge, mense en van Suid-Afrika se bekendste musikante – ’n jaarlikse hoogtepunt op die Suid-Afrikaanse musiekkalender. PRYS Kaartjiepryse wissel – bespreek op die webwerf. KONTAK splashyfen.co.za WES-KAAP SA Kaasfees, Stellenbosch 27-29 April Proe Suid-Afrika se voortreflikste…

Terwyl ons hier skryf, het Kaapstad uiteindelik wakker geskrik en besef die kans is goed dat daar nie genoeg water in die damme sal wees om die munisipale pype aan die gang te hou nie – nie voor die winter se reën val nie. Dis al waaroor mense praat; jy vóél die paniek. As elkeen hulle waterverbruik tot onder 50 ? per dag kan beperk, kan ons “Dag Zero” vermy (teen druktyd 11 Mei). Die kanse dat aanvullende noodvoorraad en vroeë winterreën ons bas gaan red, is skraal. Die toewysing aan die landbousektor uit damme wat die stad se water voorsien, is reeds gesny. Noodsaaklike waterbesparing hang af van ingrypende gedragsverandering. Gedurende die Australiese droogte van 2000 tot 2010 was die laagste verbruik 129 ? per persoon per dag. Meer…

Deel van die probleem met die berugte pad tussen Dullstroom en Tonteldoos is dat die uitleipype oor die jare verstop geraak het met sand. Terwyl die paaiedepartement besig is om die oppervlak te herstel (hulle was met Platteland se besoek druk aan die werk), spring die gemeenskap van Tonteldoos sélf in om dié pype skoon te maak. “Een keer per week kom almal wat die pad gebruik, ook die jong ouens soos Percy, Jono, Ross en Peter én iedere siel van die Mahlangu-clan, bymekaar. Ons begin met ’n groot vergadering by die pub, en dan spring almal in met grawe en kruiwaens om die sand uit die pype te kry,” sê Joe Holmes. “As die pype skoon is, kan die water behoorlik weggelei word. “ ’n Mens kan sit en…

Die Ford Kuga was nog altyd ’n lekker kar, en ons is bly hy kon ná ’n jaar van negatiewe publisiteit sy kop oplig. Ons het met die opgekikkerde Kuga uit Johannesburg Tonteldoos toe gery, van daar af na Roossenekal toe gemik vir die Geelvarkoorfees (sien bl. 140), waarna ons eers in Thabazimbi se rigting gery het (hou die Winter 2018-uitgawe dop!) en uiteindelik koers gekies Vrystaat toe om met die Du Plooy-broers te gesels oor die jenewer, vodka en rum wat hulle daar op die vlaktes langs die Vaaldam maak (lees dié storie op bl. 80). Ons het teerpad (sommige met erge slaggate, veral daar by Groblersdal rond!), snelweg, grondpad én plaaspad gery, en dié heerlik kompakte motor met sy alle-wielaandrywing het hom oral puik gedra. Al was hy…

OORKANT BO, VAN LINKS Organiese pampoenplantjies; van die swaeltjies wat oor die organiese koringland kuier; Bertie is steeds lief vir musiek maak en speel deesdae vir Mira. MIDDEL Versamelvoëls is volop in dié wêreld; ’n organiese bonsmarakalfie; Bertie en Alette bak albei graag brood en werk deesdae net met hulle eie organiese en klipgemaalde meel, soos dié “familiemeel”. ONDER Een van Lowerland se meelsakke; ’n trekker op die plaas; ook in die huis is Alette besig met allerhande planteksperimente. Prieska is ’n plek waaraan die meeste mense nie te veel – of hoegenaamd – aandag gee nie. Niekerkshoop, noord van dié Noord-Kaapse dorp, is net bereikbaar met klipperige grondpaaie. Min besoekers kom hier verby. Maar tussen dié twee plekke, teenaan die breë kronkels van die Oranjerivier, lê die plaas Lowerland.…

Die vallei wat die naaste aan Geluksburg lê, staan vandag steeds as die Verlore Vallei bekend. Hierdie kloof van 2 km breed en 15 km lank (party bronne beweer 22 km) is só gedoop nadat ’n verslaggewer van The Natal Witness onder die opskrif “Strange people in a Lost Valley” (in die uitgawe van 19 Julie 1948) verslag gedoen het oor ’n groep “vreemde, vreesbevange” mense wat hy daar aangetref het. Die groep, wat blykbaar oorgenoeg geld gehad het, maar in bouvallige modderbedekte sooihuise met min vensters gebly het, was die afstammelinge van vyf gesinne wat 115 jaar vantevore met 18 ossewaens van Piet Retief se trekgroep weggebreek en van 1840 af doodgelukkig en totaal afgesonder van die buitewêreld daar geleef het. Die vallei kan steeds net te voet of…

“Kosmos en kakiebos” soos Gerrit du Plooy dit sê, laat dit klink of hy praat van ’n guitige radiovervolgverhaal of ’n soort boerse hygroman. Maar vanoggend hier in die ou melkskuur op Oppermanshoogte, sy skoonma se mielieplaas tussen Oranjeville en Deneysville digby die Vaaldam, hef hy eintlik ’n loflied aan oor twee van die meer onkonvensionele botaniese bestanddele in die “eg Vrystaatse” jenewer wat hy en sy twee jonger broers onder hulle De Vry-handelsmerk stook en verkoop. Al het dié onkruidsoorte, oorspronklik van die Amerikas, destyds die land saam met veevoer uit Argentinië binnegekom, is dit vandag so deel van die kulturele landskap van die Vrystaat dat die Du Plooy-broers dit eenvoudig móés gebruik. Hulle droom was immers om spiritualieë te distilleer uit graan wat hulle – of boere in…

1 Volgens Earth Probiotic is 35% van die inhoud in jou drom organiese materiaal wat eerder na die komposhoop kan gaan. 2 Elke ton organiese materiaal wat deel raak van ’n komposhoop eerder as om op die ashoop te beland, spaar 225 kg se koolstofvrystellings. 3 Die hitte wat deur ’n “gesonde” komposhoop gegenereer word, maak patogene en onkruidsaad dood. 4 As jy jou beddings gereeld bederf met kompos, gaan jy minder voeding en plaagbeheer hoef toe te dien. 5 Kompos wat as ’n deklaag aangewend word, verminder verdamping. En as dit gebruik word om sand-en kleigrond se tekstuur te verbeter, sal die waterhouvermoë van die grond aansienlik verbeter.…

In die hoogsomer is Clanwilliam nie net die rooibosteehoofstad van die wêreld nie, maar ook een van die snikheetste satellietkantore van die hel. Op hierdie dorp gaan staan die son tjoepstil, murmureer die mense, en dan brand hy vir jou soos ’n verdomde vergrootglas jou nie kan brand nie. Selfs die kraaie is te pê om te gaap. Ginnegaap is een van daardie gruwels waarvoor oom Theunis Jooste nie ooghare het nie, al staan daar in sy IDboek hy het reeds op 6 Desember 1916 die eerste lewenslig aanskou en al is hy veronderstel om nou “afgetree” te wees. Iedere môre – in die somer reeds so teen 05:30, “voor die son sy lelike kant begin wys”, sê hy – verlaat hy sy huis in Eikelaan en stap die sowat…

Soms, wanneer daar nie ander bestuiwers is nie óf jy wil die bye klop en kruisbestuiwing keer, is dit wel nodig. Maar jy moet weet wat jy doen en vroeg soggens al in die tuin wees, sê Shannon. Dit beteken jy moet die plante isoleer tot die vroulike blomme oopgaan. Neem byvoorbeeld ’n eenhuisige plant soos pampoen, wat afsonderlike manlike en vroulike blomme aan dieselfde plant dra: Eerstens moet jy die vroulike blomme identifiseer. Soek die ovaria, vrugteagtige strukture waar die stingel en blom bymekaarkom. Gebruik ’n verfkwassie om stuifmeel van die manlike blom se helmknoppie te kry, en“verf”dan die hele stempel in die middel van die vroulike blom. Bind die vroulike blom dan dadelik met tou of ’n klein kabelstrop toe om seker te maak die stuifmeel word nie…

Zigi sê... Laaghout splinter maklik – dis dus beter om dit met die hand te saag as met ’n elektriese saag. Gebruik maar geduld en ’n vyl as jou voeë vir die vakkies aanvanklik nie egalig in mekaar pas nie. Jy kan die voltooide kissie afskuur en vernis, maar ons wou ons s’n ’n groenvingergevoel gee – op die volgende bladsy gee ons stap-vir-stapaanwysings om hom te verf. Kry alles reg INKOPIELYS 2 velle laaghout van 610 x 1 200 mm (dikte 9 mm) 1 dennehoutplank van 144 x 2 400 mm (dikte 12 mm) 1 dennehoutplank van 69 x 1 800 mm (dikte 16 mm) 1 pakkie (250 g) paneelspykers 2 skarniere (100 mm) met skroewe GEREEDSKAP maatband en potlood saag houtklampe hamer houtlym winkelhaak figuursaag 10 mm-houtbeitel skuurpapier…

As jy ’n groentjie in die groentetuin is of nie baie tuinmaakplek het nie, is spinasie ’n fantastiese groentesoort om te kweek. Al is dit een van die goedkoper items in die supermark, is dit gewoonlik nie vars genoeg om jou te laat gryp na ’n pakkie nie. As jy jou eie kos kweek, hou dit baie meer voordele in as wat ’n mens dink, veral wat water betref. Massas vars produkte kom nooit by verbruikers se tafels uit nie en beland iewers op ’n vullishoop waar dit lê en verrot – en ’n omgewingsgevaar word of ongediertes lok. Jy het ook nie ’n spesiale groentebedding nodig nie: Produktiewe plante soos spinasie kan net so ornamenteel wees soos enige blomplant. Watter een vir jou? ’n Hele paar spesies kan as…

Hoenderkerrie met spinasie Hier is ’n vinnige, maklike en ekonomiese hoenderkerrie. Genoeg vir 4 Bereidingstyd 15 minute Gaarmaaktyd 12 minute JY BENODIG • 4 vryloop-hoenderborsies (sonder vel)• 2 teelepels (10 ml) Ina Paarman se Suurlemoen-en-swartpepergeursel of Masalaspeserye• 1 koppie (250 ml) warm water• 1 eetlepel (15 ml) Ina Paarman se Hoenderaftrekselpoeier of 2 x 25 g Ina Paarman se Vloeibare Hoenderaftreksel• 1 ui, gekap• 1 groot bossie spinasie, fyngesnipper• 1 sakkie (200 ml) Ina Paarman se Tikkakerrie-Coat & Cook-sous• ½ koppie (125 ml) vars room of klappermelk• ½ pakkie (15 g) vars koljanderblare SÓ MAAK JY Geur die hoender met Suurlemoen-en-swartpepergeursel. Skink die water in die pan en voeg die Hoenderaftrekselpoeier of -vloeistof plus die ui by. Pak die hoenderborsies in ’n enkellaag op die ui en sit die deksel…

Vra maar vir enigeen wat al by een van Platteland se gewilde werksessies was: Hier leer jy ’n nuwe vaardigheid aan, leer gawe mense ken, kuier ’n hond uit ’n bos en gaan laatmiddag huis toe met ’n berg kennis, jou eie handewerk én ’n sak vol presente. Spring gou en bespreek nou! BROODBAK Die bekende boervrou en blogger Annelien Pienaar gesels oor die voordele van goeie steengemaalde meel en regte suurdeegbrood. Dan leer sy jou hoe om jou eie suurdeegplantjie te maak én om wit-, volkoring-en ciabattabrood te bak. HARTBEESPOORT Saterdag 7 Julie 2018 by Van Gaalen Kaasmakerij in Skeerpoort. KAAPSTAD Saterdag 21 Julie 2018 by D’Aria in Durbanville. KAASMAAK Annelien bied ook ons kaaskursus aan. Jy leer feta-en mozzarellakaas maak, en boonop gee A3 Technologies vir elke leser…

Skryf, charcuterie, blomme op Tonteldoos Helen Malherbe van Flintlock Grange op Tonteldoos (lees ons storie oor dié plekkie op bl. 26) bied later vanjaar verskeie kursusse aan wat alle materiaal, verblyf en etes insluit: 18-20 Mei, aangebied deur Dawn Garisch. 8-10 Junie of 15-17 Junie, aangebied deur Gordon Wright. 27-29 Julie, aangebied deur Liezel Kruger. 9-12 Augustus, aangebied deur Johan Hosten en Leo Theron. 26-28 Oktober, aangebied deur Molecular Bars. KONTAK 082 259 3496 flintlockgrange@gmail.com Van olywe tot stook by Babylonstoren Babylonstoren buite die Paarl bied oor die volgende maande verskeie eendagwerksessies aan: 4 April, aangebied deur Ernst van Jaarsveld. 11 April of 18 April, aangebied deur Linda Costa en Klaas Stoffberg. 2 Mei, aangebied deur Theresa Sabo. 9 Mei, aangebied…

Plantsak (deursnee en hoogte 17 cm) R70 Streepsak streepsak.co.za Woodstock Brewery-boetiekbier (440 ml elk) R24-R28 elk Norman Goodfellows ngf.co.za (of kyk by woodstockbrewery.co.za) Wildebraam-beet met rissie (430 g) R59 Bistro 44 bistro44.co.za (of kyk by wildebraam.co.za) Lagos-tagine (28 cm deursnee) R250 Poetry poetrystores.co.za Love Milo-katoeninkopiesak met leerhandvatsels (50 x 50 cm) R800 Design Store designstore.co.za Ega-koeldrank met groendruiwe, granaat en rooibos (750 ml) R60 Winefolk winefolk.co.za Vondi’s-antivlooisjampoe (250 ml) en -poeier (100 g) met kakiebos vir diere se pels en lêplek R70 elk Vondi’s Holistic Pet Nutrition vondis.co.za Himalayan Italian Salt (300 g) R80 Himalayan & Herb Salt (100 g) R35 Braai Shaker (300 g) R80 Funky Ouma funky-ouma.co.za 079 123 7087 of 083 764 6637 Kitchen Craft-groentebêresak het ’n voering wat lig uitblok en dus keer dat die groente…

Charles Masango Donkiekareienaar Charles en sy vrou, Florence, en hulle vier kinders woon in ’n stat op die Laersdrifpad en hy kry ’n ongeskikt-heidspensioen van die staat. Hy en sy twee donkies, Vaaltyn en Pappas, maak hout bymekaar vir die huis. “Ek bly lekker hier op Tonteldoos, want as jy jou beeste in die kamp gesit het, is daar niemand wat hulle sal steel nie. Ek gebruik die beeste om te ploeg, sodat ek mielies en gras kan plant wat ek dan vir die winter in bale maak.” Al wat pla, is dat hier nie eintlik winkels is nie; as hy gelukkig is, kom hy so een keer per maand op Dullstroom of Lydenburg vir inkopies. Maar verder is hier nie klagtes nie, sê Charles. “Nee, hier is niks slegs…

Anton Greeff van Pam Golding-eiendomme op Dullstroom wys twee plase rondom Tonteldoos wat in die mark is. pamgolding.co.za anton.greeff@pamgolding.co.za 013 254 0205 of 083 680 8170 R420 000 R2,5 miljoen…

Albatross Dié restaurant by die Kalahari-buiteklub kyk uit oor die gholfbaan en lieflike kameeldoringbome en is net die plek om laatmiddag te kom sit en rustig raak. Volgens die meeste inwoners is dit ook waar jy die lekkerste kos kry. Hulle het ’n pizzaoond en is nie suinig met die bestanddele bo-op nie. Albatross Restaurant Kathu 053 723 2306 The Daily Hier kry jy goeie koffie – trouens, dit lyk soos Kathu se beste koffiewinkel. Op die spyskaart is ’n gawe verskeidenheid ontbyte en ligte etes, en Vrydae word hier spesiale melkskommels – onder meer vir die kinders – gemaak. The Daily Coffee Cafe Kathu 053 004 0281 Kameeldoring-gastekamers Hier is twee netjiese selfsorgeenhede, elkeen met ’n dubbelbed, lugreëling en DStv. ’n Gemeenskaplike braaiplek is beskikbaar. 084 589 1986 of…

Die Droë Rooinek Dry Gin “Dit is ’n vars, droë jenewer met talmende sitrus-, peperagtige en blommenote, maar nie juniper-driven nie,” sê Pasch, al tel jenewerbessies onder die 14 botaniese byvoegings, wat ook koljander, angelika, kamille, kassia, suurlemoen, lemoen, die plaas se kakiebos, kosmos en pienk peperkorrels insluit. Die broers verouder tans ’n beperkte hoeveelheid hiervan in vaatjies en sal hulle “derde” jenewer vrystel sodra dit na hulle smaak is. Die Soet Rooinek Cherry Gin Plomp, ryp, pikswart kersies word met die hand gepluk deur Pasch se skoonpa, Gys du Toit van Du Toit-vrugte op Ceres. Die vrugte word dan liggies gekneus en die vrugte (en pitte) in Die Droë Rooinek Dry Gin geweek. Wanneer die kleur en geur reg is, word die jenewer, wat nou met eiesoortige rypvrugte-, amandel-en…

TOETS OF DIT DROOG IS Volgens Sean moet die voginhoud van saad onder 7% wees, anders gaan dit muf. Maar as dit onder 4% is, sal die saad vrek. Jy kan ’n vogmeter koop, maar die hamertoets is veel goedkoper.“Sit byvoorbeeld koringsaad op ’n harde oppervlak en tik met ’n hamer daarop – as jy hom papslaan, is hy te vogtig, maar as hy verkrummel, is hy droog genoeg. Toets pampoensaad deur dit te buig – hy moet knak en skoon afbreek, en nié in ’n U-vorm buig nie." KYK VIR GOGGAS“As jy vermoed jou saad is vol kalanders of myte, laat hulle vir ’n paar uur in die son lê voor jy dit bêre,”sê Kobus. “Jy kan ook houtas by die saad gooi om goggas weg te hou.” MERK…

INKOPIELYS SÓ MAAK JY 1 Skuur die buitekant van die saadkissie en die binnekant van die deksel liggies met fyn skuurpapier en vee dit skoon met ’n lap. 2 Verf die kissie met die groen verf (Antibiotics) en laat staan dit 4 uur om goed droog te word. Verf nog ’n laag groen verf en laat dit weer behoorlik droog word. 3 Plak die stensil op die plek waar jy die eiervrug wil hê en verf twee lae swart (Graphite). Laat elke laag goed droog word. 4 Laat staan die saadkissie oornag sodat die verf behoorlik kan droog word. Verf dan ’n laag Clear Wax aan – hiervoor kan jy ’n Annie Sloan-kwas gebruik óf sommer ’n ou T-hemp. Wag 6 uur en verf ’n tweede…

Spinasie en haar susters kan in dieselfde geregte ingespan word, hetsy dit spinasieof blaarbeet (Swiss chard), Engelse spinasie of sagte soet babaspinasie is. Laasgenoemde is lekker net so rou, maar die ander soorte moet eers behoorlik gewas word, waarna jy die harde middelste stingel moet verwyder en die blare fynkap. En terwyl babaspinasie byna dadelik verwelk wanneer jy dit verhit, moet die harder soort effens langer aan hitte blootgestel word. Die beste manier om enige spinasie gaar te maak is om dit oor taamlik hoë hitte in ’n pan met botter te soteer sodat die water uit die spinasie kan verdamp terwyl die blare verwelk. Moet dit nooit in water kook nie, behalwe as die resep vra dat die spinasie in kookwater gedompel moet word. As jy ’n oorvloed spinasie…

April se eiers Moenie skrik vir die ansjovis óf roosmaryn nie – hierdie ryk resep uit April Bloomfield se boek A Girl and her Pig verhef die nederige eier-vir-ontbyt tot ’n lekkerte wat jou gaste nie gou sal vergeet nie. Ryk en lékker! Genoeg vir 4 Bereidingstyd 15 minute Gaarmaaktyd 20 minute JY BENODIG • 2 eetlepels (30 ml) botter plus ekstra om te smeer• 1-2 knoffelhuisies• 1 teelepel (5 ml) vars roosmarynblaartjies• 3 ansjovisfilette, fyngekap• 6 eetlepels (90 ml) dik room• ½ teelepel (2,5 ml) fyngerasperde suurlemoenskil• 4 eiers• 4 knippies droë brandrissievlokkies• 4 knippies soutvlokkies• 4 teelepels (20 ml) crème fraîche of roomkaas SÓ MAAK JY Verhit die oond tot 200 ºC en smeer vier ramekinbakkies met botter. Kap die knoffel en roosmarynblaartjies saam tot dit baie fyn…

Gamkaskloof Kyk, dáár loop die kronkelpad na my siel, die afdraande na Die Hel, ’n ontvlugtingstog na waar Jacob Zuma en sy trawante nie gehoor of gesien kan word nie. Vir my is dit Die Hemel. In só ’n plek wil ek doodgaan: in die skadu van Vaal Johannes of Koot Cordier se kothuisie met die son wat nes ’n brandende lemoen in die Swartberg plons en die vroegaandstilte wat soos ’n sagte wolkombers oor die vallei daal. Die 40 km na Die Hel – ’n plek waar die verlede léwe – is vir baie ’n ikoniese pelgrimstog. Hier het ek my tuisgemaak in Vaal Johannes se ou kothuisie in die verste uithoek van die vallei. (Johannes is vaal genoem omdat hy skaam en teruggetrokke was. As ek reg onthou,…