Indholdsfortegnelse for August 2015 i Weg!

JERMANNEKE HAVEMANN van Swakopmund vra: Ek het in 17 jaar nog nooit so iets gesien nie. Let op die knoppies bo-op sy kop. Die middelste een is groter as die aan elke kant. Weet iemand watse gogga dit is? Die insekkenner DUNCAN MACFADYEN antwoord: Dis ’n reusewesp (mammoth wasp, Campsomeriella caelebs). ’n Kenmerk van die spesie is die kontrasterende rooierige hare op die kop en borsstuk. Hulle teer op kewerlarwes, meestal miskruiers s’n. Die knoppies op die kop en in die oogholtes word “osels” genoem. Dis ’n soort eenvoudige oog wat algemeen voorkom in ongewerweldes, wat bestaan uit selle, retinale pigment en senuweedrade. ’n Mooi gogga inderdaad! DEREK EN MYRNA DICKASON van Port Elizabeth vra: Ons het hierdie kewer op ’n oprit gesien op ons vakansie in Morganbaai. Watse soort…

Tydlose Namibië In Namibië lyk die horison verder, die lug skoner en die hemelruim hoër. Daarby bied dié buurland van die brullende duine by Swakopmund tot die mooie strandlyn by Swakopmund. Dié toer neem jou van Windhoek, die hoofstad, na Sossusvlei – ’n droombestemming vir enige fotograaf – en na Swakopmund, algemeen bekend as Namibië se speelpark. Hier kan die jonges van gees (en vlees!) sandbordry en op quads speel. TOERBESONDERHEDE Vanaf R8 300 per persoon wat deel (uitgesluit lughawebelasting van ongeveer R2 405 per persoon). Pryse geldig tot 31 Oktober 2015. DIE PRYS SLUIT IN • Retoervlugte van Johannesburg na Windhoek met Air Namibia • ’n B-groephuurmotor – ’n Hyundai i20 of iets soortgelyks met lugreëling – plus onbeperkte kilometer en versekering • Twee nagte in Swakopmund by die Atlantic Villa Guesthouse…

Alle mak diere het ’n wilde herkoms en ’n paar duisend jaar gelede was die lewe nie so maklik soos vandag nie. Diere moes ’n doel gehad het en hulle kos verdien. Tussen 3 000 en 6 000 jaar gelede het die antieke Egiptenare begin om wilde katte mak te maak, waarskynlik om knaagdiergetalle in toom te hou. Dit is ook moontlik dat die katte self nader aan menslike vestings getrek het en dat dié wat meer verdraagsaam teenoor mense was, al nader aan hulle begin bly en uiteindelik mak geword het. Wat ook al die rede is, dit was die voorvaders van vandag se huiskatte. Oor die jare heen het mense die “vreemde” katjie in ’n werpsel gekies, dikwels met een mensagtige of oulike eienskap. Dié soort uitsoek het…

Toerinligting Wanneer? 19-29 April 2016 28 Junie-8 Julie 2016 6-16 Augustus 2016 15-25 September 2016 Hoe lank is die toer? 11 dae, 10 nagte Vertrekpunt Nata in Botswana Eindpunt Kasane in Botswana Blyplek Formele verblyf Hoeveel kos dit? R20 850 (2016) per volwassene (30% ekstra vir mense wat nie deel nie). Die toer in ’n neutedop Dag 1 Ons ontmoet mekaar by die Nata Lodge en geniet die sonsondergang by die Makgadikgadipanne. Dag 2 Ons verken Maun en omgewing, met ’n opsionele vlug oor die Okavangodelta. Dag 3 Van naby Sepupa neem motorbote ons na ’n huisboot op die Okavangodelta, waar ons twee nagte deurbring. Dag 4 Gaan op ’n mokorovaart op die delta, of vang tiervis. Dag 5 Ons keer terug na die voertuie en ry na die rotskuns…

TOERINLIGTING Datums 13-22 Augustus 2016 Hoe lank is die toer? 10 dae, 9 nagte Van waar vertrek die toer? Kamieskroon, Weskus Eindpunt? Aussenkehr, Nambië Waar slaap ons? Formele en suite-verblyf Prys R18 650 p.p. (30% bykomend vir enkelbesprekings) WAARVOOR SORG EK? • Enige 4x2 met ’n goeie grondvryhoogte en ewenaarslot (ook vir brandstof en grenspostariewe) • Drankies en snoepgoed • Kampstoele • Julle paspoorte • Persoonlike toerusting AVONTUURTOERREISPLAN DAG 1 Ons avontuur begin in Namakwaland, naby Kamieskroon en gaan kyk na die daisies in die Skilpaddeel van die Namakwa- nasionale park. DAG 2 Ons verken die agterpaaie van die Weskus en hou piekniek by Kleinsee. DAG 3 & 4 Ná ontbyt mik ons na die Richtersveld. Ons ry deur onder meer Lekkersing, Eksteenfontein en Kuboes. Ons bly twee nagte by Sendelingsdrift. DAG 4 Die groep…

Jy het al waarskynlik vir Freddie Leibach iewers in jou lewe gesien – jy weet dit net nie. As jy genoeg tyd op Suid-Afrika se agterpaaie deurbring, het jy dalk al by hom verbygery: ’n Man wat langs die pad stap, gebukkend onder die gewig van ’n bultende rugsak. Vir ’n paar sekondes het sy beeld jou vasgevang, sy helderblou oë onder ’n laphoed. Dalk het jy selfs al met Freddie ’n geselsie aangeknoop, soos ek eenkeer buite Barrydale toe ek hom op ’n somermiddag ’n louwarm Coke aangebied het. En miskien het jy – soos ek – te gou afleidings gemaak: Die verwaarloosde baard, die sonverbrande gesig… die man was seker net op pad na die volgende dorp waar hy by ’n verkeerslig om aalmoese kan smeek. “Ek is…

BUTTERFLIES FOR AFRICA, PIETERMARITZBURG D it gebeur nie dikwels dat ’n mens een van ’n stad se beste toeristetrekpleisters in sy nywerheidskern kry nie, maar in Pietermaritzburg is dit wel so. Tussen fabrieke wat rook hoes, is Butterflies for Africa – ’n veilige blyplek vir van die natuur se broosste skeppings. Die vreemde ligging is nie per ongeluk nie: Die sentrum is juis geskep om te wys nywerhede en bewaring kán in vrede saamleef. Gidse wat hulle storie ken, vat jou deur ’n humiede saal vol tropiese plante, waarin dosyne skoenlappers – inheems én eksoties – om jou rondfladder. Wees geduldig en kyk hoe een op jou oop hand kom sit. Die sentrum se leeuapies is dalk minder delikaat, maar net so vermaaklik. Voor jy jou kom kry, het een…

Roei op die vaal Die Vaalrivier loop styf langs Parys verby. Ja, jy kan dit van die hangbrug af bekyk, maar komaan, spring in! Ek en Shaggy Siabolyo, my gids, stoot ’n entjie van die hangbrug af ons rubberbootjie in die rivier en mik-mik met ons spane deur die wilgerbome en eilandjies. Sommer met die inroeislag spat en spartel ons deur ’n paar klein versnellings. “Big Daddy lê nog voor,” waarsku Shaggy toe hy sien ek lyk ’n bietjie selfvoldaan. Op ’n stil stuk rivier duik ons in en swem ’n paar hale terwyl ’n horde watervoëls ons verveeld dophou. Halfpad span ons uit op ’n stuk sand op die wal. Shaggy haal middagete uit waterdigte houers: worsrolle, quiche, sap en ’n sjokolade. Ons klim weer in, die Suicide Mile…

Dié jong vrou is ’n lid van die Daasanach-stam in Ethiopië. Hierdie stam bly in die suidwestelike deel van die land waar die Omorivier by die Turkanameer invloei. Hoewel hulle tradisioneel herders is, het die groep dele van hulle tuisland verloor as gevolg van grenslyne wat deur Ethiopië, Kenia en die Soedan ingestel is. Daarom het hulle ook gewasse langs die Omorivier begin plant om die vleis en melk van hulle bokke en beeste aan te vul. Die meeste stamlede voel steeds nie hulle “behoort” tot enige van die lande nie en verkies om volgens hulle eie gebruike te leef. Die Daasanach-mense is bekend vir hulle ongewone en soms uitspattige hooftooisels. Mans en vroue dra skeppings uit ou botteldoppies, skulpies, vere, gedroogde blomme of selfs ou polshorlosies. Die Voetspore-fotograaf Gideon…

Blomme én bossietee Kom ry die nuwe Rooibosroete (sowat 130 km) tussen Nieuwoudtville en Wupperthal al op die rand van die Bokkeveldplato. Dié roete wys jou die blomme van die streek, maar vertel jou ook van die rooibosgeskiedenis. Ja, regtig, vertél! Voor jou vertrek laai jy ’n stuk of 30 podcasts van die webwerf af – hier’s nommers langs die pad wat aandui watter snit jy by elke punt moet luister. Jy leer van die vier soorte wilde rooibostee wat organies hier verbou word. Naby Nieuwoudtville boer hulle met “bossietee,” en Wupperthal se kant toe met “rankiestee”. Jy luister na snitte oor die geskiedenis van die twee dorpe en plase soos Matjiesfontein, Papkuilsfontein en Sonderwaterkraal; daar’s snitte wat – terwyl jy die droogbane hier reg voor jou sien – verduidelik…

Die Boschhoek Padstal, Oos-Kaap Jy het dalk al die pynappelprodukte van hierdie omgewing geproe, maar as jy die beste pynappelsap ooit wil proe, mik vir Boschhoek. Hier kan jy 2 liter van die Oos-Kaap se beste kry vir net R25. Dan is hier is ook die gewone padstalaanbiedinge soos konfyt en snuisterye en ’n teekamer (heerlike pasteie teen R15) met ’n uitsig oor die groen heuwels. Waar? Hou jou oë oop daarvoor langs die R72 tussen Alexandria en Port Elizabeth. Kontak 082 560 3683…

Die Fenix HL50 is ’n kompakte koplig wat in alle weerstoestande kan diens doen. Dit word gemaak van dieselfde materiaal waarvan vliegtuie gemaak word en gebruik ’n enkele CR123A-of AA-battery. Dit verskaf maksimum 365 lumens, wat waarborg dat jy nog lig gaan hê teen die tyd dat jy by die oornaghut aankom. Vir lees of kook by die kamp, kry jy sowat 150 uur batterylewe (gestel op laag). Die kop kan verwyder word, dus kan jy die koplig soos ’n flitslig gebruik. Die skakelaar is aan die kant, wat dit maklik maak om die lig aan en af te skakel. Dis beslis die koplig wat jy in jou rugsak wil hê! Eienskappe Tweejaarwaarborg SOEK & VIND Kompetisie DIÉ MAAND SOEK DIÉ HL50-KOPLIG EN JY KAN DIT WEN! NEEM SÓ DEEL…

AUGUSTUS EN SEPTEMBER Kokerboom-kwekery Die Kokerboom-kwekery op Vanrhynsdorp bestaan al 53 jaar en spesialiseer in inheemse vetplante, aalwyne en kokerbome. Vir die eerste keer in die kwekery se bestaan kan plantliefhebbers vanjaar in Augustus en September toegang kry tot dele van die terrein (van 15 ha!) wat voorheen net vir personeel oop was. Vir R10 kan jy gaan kyk na die kokerboomplantasies, skaars plantversamelings en hoe saadverwerking werk. Waar? Voortrekkerstraat 74, Vanrhynsdorp Oop Ma.- So. 8 vm.-5.30 nm. Kontak 027 219 1062; kokerboom.co.za 7-10 AUGUSTUS Robertson Slow-fees Die Robertson-wynvallei kén van feeste, soos die bekende Wacky Wine-fees (Junie) en Wine on the River (Oktober). Maar die Robertson Slow-fees doen dinge anders... soos die naam sê: stadiger, want goeie dinge word stadig gemaak en moet stadig geniet word. Feesgangers…

Noord-Kaapse Dorpe Deur Jan van der Merwe (Danhof Publishers, R850 plus R150 posgeld); janvd@live.com Jan se kolossale boek Vrystaatste Dorpe se eerste drukoplaag het binne sewe maande uitverkoop. Hy het nou ’n soortgelyke koffietafelboek oor Noord-Kaapse dorpe voltooi – dié boek is 160 bladsye dikker! Jan het géén plek in die Noord-Kaap ontsien nie. Hy skryf nie net oor bekende dorpe soos Kimberley, Colesberg en De Aar nie, maar ook oor vergete plekkies soos Kotzeshoop naby Vioolsdrif (ene Kotze, ’n boekhouer, was glo vreeslik verlief op ’n onderwyseres daar...) en Draghoender naby Prieska (dit behoort eintlik Dragonder te wees, die ou naam vir ’n berede soldaat). Ja, 235 dorpe en plekke word bespreek, met foto’s. En dan is daar ook allerhande interessante geskiedenis en kontreiverhale, onder meer oor…

Ek en my vrou, Amanda, is by die Manapoele in Zimbabwe. Dié is bekend as een van die wildste plekke in Afrika waar jy kan tent opslaan – daar is mos nie heinings om die kampterrein nie. Met die tentpenne in die grond gaan gesels ons met ons kampbure oor watter paadjies rybaar is en of daar gevaarlike diere in die omgewing gesien is. Buurman een, Jasper, waarsku ons teen die inwonende seekoei. “Dié ou kan grumpy raak,” vertel hy. Buurman twee, Sarel, sê ons moet pasop vir die olifantkoei met twee kleintjies in die omgewing. “Die koei skuur teen die tente en het al ’n paar gebreek,” sê hy. Buurman drie, Charles, maan weer teen die buffels. “Hulle kom wei tussen jou en die ablusiegeriewe!” Buurman vier is ’n…

DAG 1 Wildtuin toe! Dis sesuur die oggend en ons ry die Krugerwildtuin binne by die Phalaborwahek... op fietse. Terwyl die dag se eerste toeriste koers kies dieper die park in, volg ons groepie fietsryers ’n (gewoonlik verbode) tweespoorpaadjie wat ongesiens digby die hek wegdraai. Ek is in die Laeveld saam met Toerboer, ’n operateur wat onder meer fietsrytoere hier rond aanbied. Dawid de Wet, die man agter Toerboer, ry saam en sal ons gids wees vir die grootste deel van die traptoer. Vandag ry die wildtuin se gidse egter voor met hulle.458-kalibergewere, want hierdie is Groot Vyf-wêreld. My litte word gou los, en kort voor lank is die geleende fiets onder my bas my maat. Die paadjie loop nou langs die grensdraad van die Kruger, oor eweredige (dankie tog!)…

Binnelandse mense se droomwêreld is die Bosveld. Ons Kapenaars van die groen suide, ons droom van die berge. En onder berge by uitstek die Sederberge.” So begin Jan Rabie sy boek Droomberge – Sederberge. Die Sederberge lê sowat 250km noord van Kaapstad tussen Citrusdal en Clanwilliam. Wes daarvan lê die Sandveld met sy aartappelmoerplase, in die noorde is die Pakhuisberge vol spookstories, en verder oos is die Springbokvlaktes en die eensame Tankwa-Karoo. Eers was dit die wêreld van die San. Hulle rotskuns versier byna elke bakkrans in die Sederberge. Later het Hollanders, Duitsers en Franse en toe Iere in 1820 hulle hier kom tuismaak. Dis ’n plek waar jy ’n Nieuwoudt steeds om elke hoek en draai ontmoet, waar Dirk Ligter skape geslag het, waar Boerneef en Leipoldt hulle prosa…

GARY SKRYF: Ek het dié luiperd in die Kruger afgeneem. Dit vang die beste van die Kruger vas: Die ooppad, die digte bosse, die lug en natuurlik die luiperdmannetjie. Ek het die foto in RAW-formaat geneem en later met Lightroom die lug ’n bietjie ekstra woema gegee. TOAST SÊ: Ja, daar is beter luiperdfoto’s, maar die kombinasie van elemente (veral die pad wat jou oog na die horison lei), wil jou nóú laat wildtuin toe ry. Gevoelswaarde kan jy nie met tegniese dinge soos fokus en beligting, of kunstige komposisie verklaar nie. Tog dra al dié boustene ook by tot die sukses van Gary se foto. Die fokus is op die regte plek – die luiperd. Die beligting is goed, en hy’t die lug “gedokter” om die kontras tussen die…

1 Drimac Junior Original Ek het in Kaapstad grootgeword en elke winter ’n nuwe, groter Drimac gekry. Hulle hang nou in my ouers se strandhuis vir die volgende generasie kinders om klipvisse op koue oggende te vang. Drimac hou dinge eenvoudig – en die katoenvoering was nog altyd ’n wenner. Hy’s nie naastenby so tegnies soos sy mededingers nie, maar dis ’n eerlike baadjie. Die grootmensweergawe kos R480. Waterdigtheid Nie verskaf Asemhalingsvermoë Nie verskaf R350 by outdoorwarehouse.com 2 K-Way Kids’ Drizzle Soos die naam verklap, kan jy en Boeta nie in dié baadjie gaan visvang in ’n Kaapse storm nie. Maar die kinders kan hom op ’n grou dag aantrek voëlpark toe. Kies tussen ’n verskeidenheid helder kleure. Dit kan ook opvou en as ’n heupsak gedra word.…

Loop lê, oubaas se honne! Ek is ’n Amerikaner wat die afgelope drie jaar in Suid-Afrika bly. Ek het baie van my vakansies uit Weg se susterstydskrif go! beplan. Daar is geen soortgelyke tydskrif in Amerika met die eerlikheid, integriteit en intelligensie van julle skrywers en fotograwe nie. Julle behandel julle lesers soos intelligente mense. Ek deel graag dié foto’s. Dis geneem in die Madikwe-wildreservaat ( madikwegamereserve.co.za ) noord van Zeerust. ’n Paar olifante het ’n rivier oorgesteek toe ’n trop wildehonde ook daar aankom. Om een of ander rede wou die olifante nie die wildehonde eerste laat verbykom nie. Ollie het herhaaldelik die honde bestorm, maar die honde het uiteindelik verbygekom en toe later op ’n rooibok jag gemaak. HENRY THROOP, Pretoria Weg in Yosemitenasionale park…

Craig Blewett, sy vrou, Nicky, en hulle drie kinders, Sarah (18), Hannah (16) en Joshua (13), het hulle Pajero gepak en in die pad geval vir ’n epiese 13 maande lange avontuur deur 7 Afrikalande. Ons gesels met Craig oor visarende, padmusiek en “panoramiese selfies”. Hoe het julle op hierdie avontuur besluit? Visarende. Ek dink dis die beste antwoord. Ons is altyd op soek na arend-oomblikke: Geleenthede om los te breek van roetine. Hoe beperk julle gesinsrusies? Ons is ’n vredeliewende gesin, regtig! Almal gee mos om vir die ander, ons is “geduldig en vriendelik”... Wat was sover julle gunstelingbestemming? Ek was mal oor die Kagga Kamma-natuurreservaat in die Sederberg: Om in die middel van nêrens te wees, omring deur Stonehenges! Nicky se gunsteling was die Shipwreck-staproete tussen Port Alfred…

BLY HIER! TRANQUILITAS ADVENTURE FARM Die Tranquilitas Adventure Farm bied alles wat die naam belowe: ’n Rustige bestemming vir ’n naweek vol avontuur met verblyfopsies wat elke sak pas. Die plaas is naby Waterval-Boven (Emgwenya) in Mpumalanga langs ’n grondpad waar baie van die plaaslike mense steeds glo die Krugermiljoene versteek lê. Waterval-Boven is nog altyd een van Suid-Afrika se lekkerste rotsklimbestemmings en dit word ook al meer gewild onder bergfietsryers. Die plaas bied agt enkelspoorroetes van verskeie moeilikheidsgrade, met lengtes wat wissel van 3 km tot 12 km, wat ook gekombineer kan word vir ’n langer rit. Wat kan ek verwag? Tranquilitas lê op die rand van ’n rooi sandsteenkrans en kyk uit oor die Elandsvallei se inheemse woud. Die kampterrein het groot bome, braaigeriewe, warm storte en ’n…

Die Noord-Vrystaat is maar vaal en plat. Snaaks dat hier nou juis ’n dorp met ’n eksotiese naam soos Parys ontstaan het... ’n Duitse landmeter, ene Schilbach, het twee jaar ná die Frans-Pruisiese Oorlog in 1870 in die omgewing plase opgemeet. Die oorlog en veral die beleg van Parys was nog vars in sy geheue. Die Vaalrivier moet hom aan die Seine herinner het, want Schilbach het voorspel dat hier eendag ’n stad soos Parys op die oewer sal wees. Hy het ook twee plase in die omgewing Versailles en Issy genoem – waarskynlik na die stad en ’n fort in die Frans-Pruisiese Oorlog. Nou ja, sy voorspelling oor Parys-in-die-Vrystaat het toe in 1876 waar geword. Die NG Kerk het gemeen die Noord-Vrystaat se dorpe is te ver uit mekaar…

VIR ONTBYT Span uit op Plumtree se stoep en lees ’n koerant. En nou praat ek nie van vandag se Son nie. Hier kan jy 15 Februarie 1990 se Volksblad lees, waar die voorblad met eksklusiewe foto’s wys oudpresident Nelson Mandela is vrygelaat. Op die voorblad van The Sunday Times van 17 Augustus 1969 pryk foto’s van die eerste twee mense op die maan. Plumtree het tradisionele geregte soos afval, hoenderpote en melkkos. Maar vir ontbyt werk die gevulde (spek, aspersies en sampioene of maalvleis...) pannekoeke (R65) die beste. Oop Ma. tot Sa.: 8:30 vm.-5 nm. So.: 8 vm.-5 nm. Waar? Breëstraat Kontak 056 817 7814 VIR MIDDAGETE Jy kan sien die kosmense by Feast ontsien geen moeite nie. Elke bord kos lyk soos ’n kunswerk. Maar dis nie net…

OP DIE DORP • Vaal de Rama Hierdie groot gastehuis met sy yslike tuin is so te sê op die oewer van die Vaalrivier en jy hoef net oor die straat te stap om na die gekabbel van die water te luister. Hier is ook ’n oulike kothuis in die tuin met ’n mooi uitsig oor die rivier en ’n chalet langs die swembad agter die huis. Koste Vanaf R400 p.p.p.n. Waar? Grewarstraat Kontak 083 555 5172 (Isabel); vaalderama.co.za • Green Gables-landgoed Dié mooi tuine op die groot erf sorg vir ’n rustigheid tussen die verskillende selfsorghuisies, almal stapafstand van die Vaalrivier af. Koste Vanaf R400 p.p.p.n. Waar? Noorderstraat Kontak 056 811 3429; greengablescountryestate.co.za • Mirabel-gastehuis Slaap in een van die drie netjiese en suite-dubbelkamers of huur sommer die…

Darlingtondam, 93 jaar later Nadat Robert Falcon Scott se eerste rampspoedige reis na die Suidpool geëindig het, het dr. Reginald Koettlitz, sy hoofdokter, wat deur sommige blameer word vir die skeurbuikuitbraak op die tog, na Suid-Afrika gevlug om die res van sy dae in ’n warmer klimaat deur te bring. Hy het een van die medeeienaars geword van ’n plaas met die naam Darlington, in die hartjie van die Nama-Karoo, sowat 100 km noord van Port Elizabeth soos die kraai vlieg. Die plaas het mettertyd gegroei tot ’n klein dorpie met ’n algemene handelaar, smidswinkel, hotel en poskantoor. Maar in die vroeë 1900’s is die plaas gekies as ligging vir ’n nuwe dam om te help met besproeiing van die Sondagsriviervallei se sitrusplase. Dit sou die naasgrootste dam in Suid-Afrika…