Indholdsfortegnelse for September 2016 i Weg!

TOBIE OOSTHUIZEN van Pretoria vra: Ek was verbaas om in die Grootkolkwilderniskamp in die Kgalagadi-oorgrenspark hierdie ongewone gedrag van ’n versamelvoël te aanskou. Ons het buite onder ’n kameeldoringboom gesit. Daar was verskeie voëltjies doenig, veral by die waterbakkie wat op die hoekpaal gestaan het. Die versamelvoëltjies raak redelik mak en skrop heeltyd hier om jou rond in die sand. Skielik het die een ’n geitjie beetgekry en geskud dat jy net sandkorrels sien spat. Die geitjie se stert het uiteindelik afgebreek waarna die voëltjie met hom weggevlieg het. Ons het vier dae in Grootkolk gebly en het dit by twee verskillende geleenthede gesien. Vreet versamelvoëls nie net sade nie? Die voëlkenner PROF. ADRIAN CRAIG antwoord: Versamelvoëls vreet eintlik meer insekte as saad; die jonger voëls word hoofsaaklik met insekte…

Boereplaas In die moderne weergawe van dié gewilde speletjie verander die spelers in karakters soos oom Anton van Vrekgesukkel en dan begin julle boer! Die spelers, oftewel boere, maak of verloor om die beurt geld: Jy verkoop beesvleis by die kerkbasaar (+R130) en druiwe aan ’n wynmaker (+R120), maar dan verniel die bobbejane jou mielielande (-R50). En dan is daar jou treurige voorman, oom Sakkie, wat gedurig aanjaag: Hy dobbel onder meer al sy geld uit (-R30) én skiet per ongeluk jou stoetram (-R50). Heelwat van die spel hang af van geluk (watter kaartjie jy optel), maar jou kinders leer iets van ondernemingsgees en om konsepte soos wins en verlies te verstaan. Veral laerskoolkinders sal dit geniet. Kry een vir die volgende vakansie – dalk boer hulle eerder saam met…

TOERINLIGTING 2017-datums 19-29 April; 28 Junie-8 Julie; 6-16 Augustus; 15-25 September Hoe lank is die toer? 11 dae, 10 nagte. Van waar vertrek die toer? Nata, Botswana. Eindpunt? Kasane, Botswana. Waar slaap ons? Formele verblyf. Hoeveel kos dit? R22 450 p.p. (30% bybetaling vir enkelpersone). DIE TOERPRYS SLUIT IN • Beddegoed en handdoeke • Drie etes per dag • Alle verblyf • Alle parkgeld • Tweerigtingradio’s • ’n Toerleier en veldgids WAARVOOR SORG EK? • Jouself en jou gesin • Julle paspoorte • Enige 4x2 met ’n goeie grondvryhoogte • Brandstof • Stoele • Drankies en snoepgoed • Persoonlike toerusting • Grenspostariewe DIE TOER IN ’N NEUTEDOP Dag 1 Ons ontmoet by die Nata Lodge en geniet die sonsondergang by die Makgadikgadipanne. Dag 2 Die groep verken Maun en omgewing met ’n opsionele vlug oor die delta. Dag 3 Van naby Sepupa neem motorbote…

Hoe werk dit? Die vyfdagtoer begin en eindig by die Oranje-gasteplaas naby Clarens, waar jy jou motor parkeer. Jy trap of ry saam met ’n ondersteuningsvoertuig tussen die roetes. Die toer word gelei deur ’n gekwalifiseerde gids, en ’n fiets- mechanic ry saam. Hoe fiks moet ek wees? Fietsry in Lesotho is nie vir beginners nie. Die heuwels is steil – op en af; jy moet dus selfversekerd wees op jou fiets. Jy hoef nie Cape Epic-fiks te wees nie, maar grondpadervaring en -vaardighede word aanbeveel. As jy moeg raak langs die pad, kan jy saam met die bakkies verder ry. Toerdatums 16-21 Maart en 23-28 Maart 2017. (In die laatsomer is die Lesotho-landskap op sy mooiste. Die heuwels is groen, hier’s water en jy hoef nie ál jou klere…

Elke stad het ’n groen plek nodig waar ’n mens kan stilsit of piekniek hou en balskop. In die Kaap is dié plek die Kirstenbosch- nasionale botaniese tuin – ’n plek vir stiltesoekers, blommense en fotograwe. Die Kirstenbosch-fotografiekompetisie – wat die verskeidenheid van die tuin en die Kaapse Blommeryk vier – is vanjaar drie jaar oud. “Om die beste foto’s te kies was ’n yslike taak ” sê Claude Ferbert, die organiseerder en ’n vrywillliger by die Botaniese Vereniging van Suid-Afrika. “Ons het meer as 2 500 inskrywings gekry – almal van ’n hoë gehalte.” Die kompetisie het van Julie 2015 tot Maart 2016 geduur. André Diener van Kaapstad het die algehele prys gewen. Gaan na weg.netwerk24.com/fotografie om die wenfoto en van die ander inskrywings te sien. Hier is ons…

KAMP MET JOU KAR Kapasiteit 3 volwassenes Gewig 4 kg Hoogte 132 cm COLEMAN SUNDOME 3 Dié plesierige naweektentjie het baie wat in sy guns tel, veral as jy na die prys kyk: Dis gemaak van ordentlike materiale (goeie ritssluiters, ’n dik boseil), behou sy vorm goed en is maklik om op te slaan. Die boseil dek net die helfte van die tent, wat ’n probleem kan wees as dit begin reën... maar wie kamp as dit na reën lyk? Die tent het nie ’n voorportaaltjie waar jy jou modderskoene kan bêre nie. Maar dis orraait vir ’n Wine On The River-naweek op Robertson of ’n aand by die dorpsdam. R700 by Shoprite Kapasiteit 2 volwassenes Gewig 2,65 kg Hoogte 95 cm CAPE UNION-TWEEMANOPWIPTENT ’n Opwiptent volg dieselfde ontwerpbeginsel as…

PHILLIPSKOP-BERGRESERVAAT, STANFORD Die selfsorghuise in die Phillipskop-bergreservaat (2,5 km²) staan midde-in ’n fynbostuin. As jy vroegoggend jou gordyne ooptrek, flits glasogies en suikerbekkies tussen die proteabosse verby jou venster. Elke naweekhuisie wat sy sout werd is, het ’n lekker kuierstoep. En by Phillipskop het jy twee! Buite op die houtdek wat uitkyk oor die fynbos en die Overberg se heuwels hoor jy die raps van suikervoëls se sterte wat mekaar rondjaag. En terwyl jy ’n vleisie op die ágterstoep braai, kan jy opkyk na die Klein-Rivierberg en natuurlik die Phillipskoppiek. En vir kouer naweke is hier ’n kaggel binne. Klink perfek, nè. Koste? Die oopplanhuis is ruim met slaapplek vir ses mense in drie kamers. Vanaf R1 200 p.n. vir 4 mense, R200 per ekstra volwassene en R100 per ekstra…

Komatipoort is presies wat die naam sê: ’n Poort na die wildtuin se Krokodilbrughek 8 km verder noord en die Lebombo-grenspos 5 km ooste toe na Mosambiek en tropiese seevakansies. Kies jy koers na Swaziland, is die Mananga-grenspos sowat 70 km ver suid. Danksy die ligging maak dit sin om hier te oornag sodat jy douvoordag uitgerus in die pad kan val om die grensverkeer te klop of ’n rustige koppie boeretroos by die laagwaterbrug na die wildtuin te drink voordat die hek oopmaak. Die atmosfeer in Komatipoort is gesellig kleindorps, ondanks die groot Komati Square-winkelsentrum en ’n tweede een in aanbou. Mense groet mekaar met ’n kopknik wanneer hulle verbyry. Jy kan jou wel verbeel jy is reeds die grens oor, want hier hoor jy deurentyd gesprekke in Portugees.…

Vaar St. Helena toe... vir oulaas! Die passassier-en-vragskip RMS St. Helena vaar weer tot 1 Julie 2017 van die Kaap af na St. Helena. Die nuwe lughawe op dié afgeleë eiland sou in Mei open vir kommersiële vlugte, wat die einde van die RMS St. Helena beteken. Maar weens sterk winde gedurende toetsvlugte is die opening vir eers uitgestel en vaar die skip weer. Koste Vanaf R16 000 p.p. retoer. (In ’n gedeelde viermankajuit op die C-dek.) Meer inligting en besprekings rms-set-helena.com Kyk hier na ’n video van die sterk winde tydens die toetsvlug. bbc.com/news/uk-36490496…

1 DARLING-VELDBLOMSKOU Die Darlingstreek is oortrek met veldblomme. Hoekom juis hier? Drie veldsoorte kom hier bymekaar: sandveld, strandveld en renosterveld. Dié kombinasie (wat ’n mens nêrens elders ter wêreld kry nie) sorg vir ’n ongeëwenaarde verskeidenheid van blom- en plantspesies, veral bolplante – ja, meer as 1 000 spesies! Trouens, hier kry jy 10% van al die spesies in die Kaapse Blommeryk in net 1% van die gebied. Kom kyk na die uitstallings by die Darling-gholfklub of koop inheemse plante. Hier’s ook ’n stuk of vyf reservate rondom die dorp waar jy kan soek na kelkiewyne, aronskelke, kalkoentjies en tjienkerientjees. Of maak ’n draai by die Duckitt-orgideekwekery op die Oude Post-plaas ( duckittnurseries.com ). Datum 16-18 September Kaartjies R50 (volwassenes), R30 (leerlinge). Gratis vir kinders jonger as…

Hoekom het jy, Peter Norton en Michael Gardner die boek geskryf? Daar is geen ander onlangse boek oor die Limpopo beskikbaar nie. As ’n kind het Rudyard Kipling se storie “The Elephant’s Child” my bygebly, waarin hy die rivier beskryf as die “great, grey, green, greasy Limpopo all set about with fever trees”. Die eerste keer wat ek die rivier gesien het, was van ’n hoogte van 5 000 voet af, toe ek in 1957 daaroor gevlieg het in ’n Dakota, op pad na die Victoriawaterval. In 1966 het ek uiteindelik op die oewer van die rivier gestaan by Pont Drift – gedurende die sestigerjare het ek as ’n veldwagter in die Tuliblok gewerk en wildernisstaptogte daar help vestig. Vyftig jaar later voel ek steeds ’n verbintenis met die Limpopo.…

‘Ek en my vrou, Jess, het al alles probeer: sagte speelgoed wat een of ander strelende musiek speel, toegetrekte gordyne...’ Ja, Planeet Aarde, ek’s daai ou in die parkeerterrein wat vir ’n uur lank my kar laat luier sodat my twee kosbare bloedjies in lugversorgde gemak aan die slaap kan dommel. Dis nie vir my lekker om die aarde hierdie ékstra bietjie te besoedel nie, maar dis my lááste toevlug wanneer die klein terroriste nie wil slaap nie. Die bababoeke (wat elke jong ouer voos lees) skryf voor dat jy vir Baba “lomerig maar nog wakker” moet neerlê om te slaap. Maar watse raad is dít?! G’n baba (en veral nie ons s’n nie) maak vrywillig ogies toe nie – en beslis nie bedags nie. Ek en my vrou, Jess,…

Die son sing stil. Dit voel asof die hitte van die aarde deur jou voetsole gaan brand. ’n Lugspieëling speel met jou skrefiesoë – wat staan daar op die horison? Is dit gemsbokke? Die grys, swart en wit bokke se lang swaarde kry gestalte: Ja, dis gemsbokke! Jy is in Sossusvlei, een van die mooiste plekke op aarde. Rondom jou lê die Namibwoestyn se rooi duine so hoog soos woonstelblokke in ’n stad. Onder jou voete kraak die vlei se kurkdroë modder. Jy probeer jou voorstel hoe dit moet lyk wanneer seldsame vloede water – water! – hier opdam. Later stap jy na Dooievlei, waar die geraamtes van kameeldoringbome soos marionette waghou oor ’n andersins kaal stuk aarde. Jy strompel op hierdie verhoog soos ’n verdwaasde byspeler in ’n toneelstuk…

LESER VERTEL ALMARIÉ JANSEN VAN RENSBURG Tuisstad Port Elizabeth Beroep Arbeidsterapeut Die Camino de Santiago-pelgrimsroete is ’n netwerk van paadjies oor Wes-Europa wat almal in die Spaanse stad Santiago de Compostela eindig. Ek het een van die stiller roetes gekies, die Camino Portugués-roete, wat strek van Lissabon, Portugal se hoofstad, tot in Santiago. Ek het verlede jaar die laaste deel van dié roete gestap, wat in die stad Porto begin. DAG 1 Matosinhos na Arcos (32km) Ek ry met die trein van Porto tot op die kusdorpie Matosinhos sodat ek nie deur ’n nywerheidsgebied hoef te stap nie. Die trein hou stil by ’n pontbrug. ’n Mens verwag half die mense rondom jou moet hande klap en saamjuig oor jou stapdroom wat waar word, maar almal is besig met hulle…

Net omdat dit ’n foonkamera is, beteken dit nie jy is beperk tot die vervelige outomodus nie. Ywerige fotograwe sal gaande wees oor die “Pro”-modus. Hiermee kan jy die fokuspunt stel, jou metermodus kies, die witbalans aanpas, die ISO verander, met sluiterspoed eksperimenteer en selfs die beligting verstel – al die dinge wat jy op ’n “regte” kamera kan doen! Vir hierdie foto het ons die ISO tot by 50 gestel vir maksimum-kleurversadiging en so min greinerigheid as moontlik. Ons het ’n vinnige sluiterspoed van 1/750ste van ’n sekonde gebruik om die druppels water te vries toe die brander oor die rotse breek. Met dié indrukwekkende sluiterspoedreeks van 10 sekondes tot 1/24 000ste van ’n sekonde kan jy enigiets afneem – van ’n dromerige sonsondergang tot jou Weimaraner wat agter…

1 Komati River Chalets Dié oord op die oewer van die Komatirivier laat jou voel asof tyd gaan stilstaan het – heerlik ouwêrelds met groot grasperke, speelplek vir kinders, ’n vlugbalbaan en ’n swembad. Die digte oewerbos beperk die uitsig op die rivier, maar dit sorg vir volop voëllewe – hou jou verkyker byderhand. Luister in die skemer na die pampoenfluite van die seekoeie en loop maar lig – soms kom wei hulle tussen die chalets. Waar? Sowat 4 km van die hoofingang na die dorp, draai regs by Old Causeway, 1,4 km met die grondpad oor die laagwaterbrug oor die Komatirivier. Koste Chalets met slaapplek vir 2 mense vanaf R460 p.p.p.n. Twee luukser chalets vir 4 mense vanaf R1 945 p.n. Gesinschalets met 2 slaap- en 2 badkamers vir…

In die Komati Square-winkelsentrum in Rissikstraat is ’n Spar, apteek (onthou die malaria-voorsorg!) en meer. Vir die beste biltong en vleis in die geweste is The Butcher ( 082 338 8787; dievleisbedryf@ gmail.com ) die antwoord. Hier’s ook ’n satellietkantoor vir Binnelandse Sake sou jy paspoortteëspoed optel. 013 793 0032 Vir banddrukmeters of glimbaadjies (twee per motor is verpligtend in Mosambiek) gaan na Midas. Rissikstraat; 013 793 7885 Frontier Fuel in Rissikstraat – op linkerhand net voor die dorp – se 50 ppm-diesel is van die goedkoopste in die land. Jy kan ook gas hier koop. Vind die dag se dieselprys uit by John O’Reilly; 082 870 8154 By die Sasol-motorhawe op die N4 reg oorkant die hoofingang van die dorp koop jy jou verpligte…

Daar’s ’n bok op my skoot! Dinsdag 7 Junie het soos ’n gewone dag in die Krugerwildtuin begin. Ek en my man, Andries, soek diere saam met ons seun Danie en skoondogter Rina en ons kleindogter Liyah (1). Ons sien die gewone goed... totdat ons op die S82 naby die Onder-Sabieruskamp ’n jagluiperd in die middel van die pad kry. Ons skakel enjins af en draai ruite af. Ná sowat tien minute staan Ta op, beweeg bos-in en stap doelgerig parallel met die pad. Ons volg haar stadig. Uit die niet verskyn ’n jong rooibok uit die bosse. Oombliklik verander die jagluiperd se lyftaal: Elke spier verstyf, gereed om toe te slaan... Liyah begin op daardie oomblik luidkeels gesels. Die bok staan stil en kyk in ons rigting. Dit trek…

Shark Rock-pier, Port Elizabeth Moenie dadelik na jou hotelkamer of gastehuis terugkeer ná ’n heerlike seekosbord en glas wyn by een van die restaurante naby die promenade nie. Neem eers jou liefie aan die hand en wandel kuslangs tot by die Shark Point-pier. Van hier af kan jy liggies bekyk van die bote wat in die baai op anker lê. Hierdie 137 meter lange landingshoof is in 1990 voltooi om die seestrome wat naby die kus verbyvloei te breek en sodoende stranderosie te keer – Hobiestrand het sy bestaan te danke aan dié struktuur. Dit word nooit gesluit nie en toegang is gratis. Die landingshoof is belig en sekerheidswagte hou ’n wakende oog. Waar? Tussen Hobie- en Humewoodstrand. Kontak 041 582 2575; nmbt.co.za…

Vat jou goed en trek Jaarliks kom soek miljoene voëls van Europa en ander kouer dele van die wêreld na die somer in Suider-Afrika. Dit gebeur byna soos klokslag in dieselfde week of twee en in dieselfde dele. Dink byvoorbeeld aan die sowat 3 miljoen Europese swaels wat elke jaar tussen November en April toesak op Mount Moreland, KwaZulu-Natal, en weer ná die warmer maande koers kies noorde toe. Daar is een of twee skaars voëlspesies wat van koers af gewaai word en op ’n ander, haas onvoorspelbare plek opdaag. Hierdie voëls word swerwers genoem. Maar die voorspelbare bewegings word ’n migrasie genoem. Net só pak soogdiere, visse, insekte en baie ander diere ook jaarlikse migrasies aan op soek na kos en ander hulpbronne. Elke jaar omskep die somerreëns die…

1-3 September Williston-winterfees  Hierdie jaar kan jy jou by 100 rieldansers aansluit en klasloop in stof opskop... dalk wen jy die amateurkompetisie! Die stalletjies bied Karookos soos lamsvleis, en die vlooimark se stalletjies allerlei tuisgemaakte ware. Waar? In en om die Williston Mall Koste Naweekkaartjies R300 p.p. Dagkaartjies: R20 (volwassenes), R10 (kinders) Kontak willistonwinterfees@ gmail.com ; facebook.com/  willistonwinterfees 3 September Baleia-wynplaas-bergfietsrit  Kom trap in die mooi omgewing net buite Riversdal. Die Baleiawynplaas bied ’n 20 km-, 40 km- en 88 km-wedren; jy kan dus kies hoeveel jy wil sweet. Die wat nie saam trap nie, kan iets eet of drink by die La Bella-restaurant en hier is ’n springkasteel vir die kinders. Koste Vanaf R80 (’n 20 km-rit) Tyd Die 88 km-rit spring…

Teen hoër as 3 000 m bo seespieël is die lug onverbiddelik. Dis yskoud en die suurstof dun. Ek het skaars begin trap en my kop voel reeds dof. Ons trap op ’n grondpad op ’n plato hoog bo in die berg naby die Afriski-bergoord. Die plante langs die pad is struikagtig en olierig – aangepas om in die sneeu te oorleef. Die wind byt. Ek het nog nooit só baie klere op ’n fiets aangehad nie. Die pad kronkel al langs ’n stroom wat plek-plek net so gevries lyk soos my vingers. My oë traan en my neusgange brand van die koue. Ek kyk om na my mederyers, maar hulle gesigsuitdrukkings is toe onder Buffs en Oakley-donkerbrille waarop die berge kaats. Ons trap om ’n draai. Skielik val die…

TOERDATUMS 16-21 Maart 2017 23-28 Maart 2017 KOSTE R14 450 per persoon wat deel R18 785 enkelpersoon R7 225 per kind jonger as 12 Dag 1 Die groep ontmoet by ‘n gasteplaas buite Clarens, Oos-Vrystaat, wat ’n maklike halfdagrit van Johannesburg of Durban is. Veilige parkering is hier beskikbaar vir al die voertuie wat agterbly totdat ons terugkeer. ’n Rydiens is beskikbaar teen ’n nominale tarief vir dié wat Johannesburg toe vlieg. Die groep sal mekaar hier beter leer ken en die gidse sal die verloop van die toer verduidelik tydens ’n ete en ’n glas of wat wyn. Dag 2 Die groep word vervoer na die bopunt van die Motengpas in Lesotho. Die fietsrit sal al langs die bokant van die Maluti-bergreeks strek en afwaarts na die Malibamat’sovallei. Van…

TREK HIER AF 1 SWENK WEG Volg uitgang 107 (na Howick-Noord en Tweedie) van die N3 af, draai links by die kruising op die R107 en regs by die T-aansluiting op die R103. Sowat 3 km van die snelweg af het ’n belangrike stuk Suid-Afrikaanse geskiedenis afgespeel: Dis presies hier langs die spoorlyn waar Nelson Mandela op 5 Augustus 1962 in hegtenis geneem is. Die Mandela Capture Site-gedenksentrum is hier opgerig. Teen die pad staan ’n stuk of 50 smal staalplate soos ’n klossie bome bymekaar. Van hierdie hoek af lyk dit nie na veel nie, maar van die ander kant af gesien, beeld hierdie kunswerk van Marco Cianfanelli en Jeremy Rose Madiba se gesig uit. Stap ’n draai deur die museum vol foto’s en vertellings uit Tata se lewe…

Die bywoning van die stigtersvergadering was maar swak (glo vanweë die heersende droogte) en die predikant se salaris was nie gewaarborg nie... maar ’n kerk wou die mense hê, en in 1893 sien die NG kerk op Upington die lig. Die gemeente – deesdae die Moedergemeente – het aanvanklik in ’n “noodkerk” byeengekom, op ’n erf wat aan die gemeente geskenk is. Dié gebou is later as kerksaal, skool en ook as tronk gebruik tydens die Anglo-Boereoorlog. Die gemeente het in 1904 besluit om geld in te samel vir die bou van ’n nuwe kerkgebou in Schröderstraat, die dorp se hoofstraat. Die bouwerk het uiteindelik in 1911 begin, en die hoeksteenlegging was op 8 Julie 1911. Al die boumateriaal moes van Prieska af (die naaste treinstasie) gery word met transportwaens,…