Indholdsfortegnelse for May 2017 i Weg!

SAM BASCH van Pretoria vra: Ek het op dié ruspe afgekom op ’n wildsplaas naby Thabazimbi. Sy hare lyk ’n bietjie soos ’n windverwaaide Donald Trump s’n... Weet iemand watse soort ruspe dit is? Die insekkenner DUNCAN MACFADYEN antwoord: Dis die larwe van die tiermot. Die larwe word liefderik “woolly bears” genoem. Die larwe lyk inderdaad soos ’n ouer Donald Trump, bedek met grys hare om hulle te teen roofdiere beskerm. Veral die parasitiese Braconid- perdeby is lief vir dié larwes. Die perdeby lê hulle eiers binne die larwe, wat dan lewendig opgevreet word. Die haredos beskerm hulle van die roofinsekte. Die hare word ook deel van hulle papie om ekstra beskerming te bied. JO-ANNE DUFFETT van Bellville vra: Ek het hierdie skilpad in ’n dam in die Touwsberg- private…

Millys, Machadodorp As ek op die N4 tussen Nelspruit en Johannesburg moet petrol ingooi, hou ek deesdae nêrens anders stil as by Millys se strooidakgeboue buite Machadodorp nie. Eensklaps is die lorries en tolhekke vergete, veral as jy op die netjiese dek langs die groot dam bene rek. Millys, wat reeds in 1974 begin het om vars forel te verkoop, het deur die jare ontwikkel tot ’n ankerplek langs die N4 met ’n padstal, verblyf en ’n restaurant. Die restaurant is ruim en modern met ’n mooi damuitsig. Probeer gerus die gerookteforel-viskoekies met skyfies of slaai (R82, sien foto bo). As jy haastig is om in die pad te val, kan jy die beroemde forelpastei (R38) ook by die padstal aanskaf. Hier is heerlike konfyte, waarvan die nastergalkonfyt (R99) veral…

Ngorongoro is nie ’n plek wat jy gou vergeet nie. Van die eerste keer wat jy die kratervloer sien, weet jy: Hier is alles anders. Dis asof Moeder Natuur nie haar eie reëls wou volg nie. Waar ons nou staan, by die uitkykpunt op die rand van die krater, is jy byna in ’n soort reënwoud, maar onder in die krater is ’n klassieke Oos-Afrika-savanne. Hoewel ons pas deur ’n string dorpies gery het, lê wakker wildernis skielik oral om ons. Ngorongoro is nie ’n amptelike nasionale park nie, maar ’n bewarea waar mens en dier saamleef, met geen draadheining wat die Maasai en hulle beeste skei van ’n familie honger leeus nie. Dit vat ons groepie van vier Suid-Afrikaners ’n wyle om tot verhaal te kom. Ons neem ’n…

Die stuurkajuit van Sanparke se motorboot is beswaarlik groot genoeg vir die twee bemanningslede en drie passasiers wat saam teen die triestige weer skuil. Ek en die see is nie maats nie en ek sluk hard om die naarheid te bedwing. Suzaan – my vrou en spankaptein van hierdie avontuur – giggel vir my saam met Miri, ons agtjarige dogter. Ons is op pad na Malgaseiland om sensus te neem van swarttobie- en duikerkuikens, en ook om malgaskuikens teen pelikane te beskerm. Die mis rondom die eiland verdwyn stadig. Op die kaai wag vyf mense ons in en ’n sesde slinger ’n katrol wat ’n treeplank laat sak. Die skipper maneuvreer die boot om te keer dat ons teen die treeplank bots of deur die seestrome meegesleur word. Ons bagasie…

THINUS SCHOEMAN Canon EOS 6D Canon 100-400 mm-lens THINUS SKRYF: Ek en my broer het die Zimanga- private wildreservaat naby Mkhuze in die noorde van KwaZulu-Natal besoek. Zimanga het spesiale fotografieskuilings. Die Lagoon Hide, byvoorbeeld, is ín ’n dam gebou met ’n uitsig na die ooste sowel as die weste. Die skuiling is half ondergronds sodat jy uitloer op watervlak – op oogvlak met voëls en diere. ’n Geelbekooievaar het sy verskyning gemaak en begin rondsoek vir iets om te vang. Die lae hoek het ’n unieke perspektief gebied – die ooievaar was skaars 5 m van my af. Dit was ’n bewolkte dag en ek moes my ISO opskuif na 2 000 om steeds ’n relatief hoë sluiterspoed van 1/320ste van ’n sekonde te kon gebruik. TOAST SÊ: Zimanga…

Kom bly in ’n luukse tent waar ons vir alles sorg, smul aan watertand ontbyte en aandetes, leer saans meer oor die sterre en planete by Sterland, toer saam met Weg deur SALT en verken die omgewing bedags op staptoere of uit jou fietssaal in die besonderse deel van die land. WANNEER? 14 & 15 Julie 16 & 17 Julie 18 & 19 Julie 20 & 21 Julie HOEVEEL KOS DIT? R1 475 p.p.p.n. (wat deel) R1 850 p.p.pn. (enkel) Kinders jonger as tien kry afslag. Jy moet vir ten minste twee nagte betaal; inkloktyd is 2 nm. en uitkloktyd is 10 vm. WAT SLUIT DIT ALLES IN? • Blyplek in glanskampe, beddens, linnegoed, handdoeke, ensovoorts. • Aandete en ontbyt in safari-tente • ’n Aandtoer na die Sterland Stargazing Experience • ’n Toer van…

Anderdag langs die braaivleisvuur noem ’n niggie en haar man dat hulle ’n sportnutsvoertuig met sewe sitplekke vir hulle gesin wil aanskaf. Sy soek ’n Toyota Fortuner en hy die Ford Everest. My wysneus-neef wat meer as enigiemand anders van karre weet, het die geskil gekompliseer deur aan te dring dat hulle eerder ’n Mitsubishi Pajero Sport aanskaf. Vreemd genoeg het niemand dadelik aan die Chevrolet Trailblazer gedink nie. Toe die naam uiteindelik opduik, het almal saamgestem dat dit waarskynlik ook ’n opsie is, want “die mense sê” dis ’n agtermekaar ryding. Dis hoe dit is met die Trailblazer: Daar’s niks fout met sy reputasie nie, maar tog speel hy altyd tweede (selfs vierde) viool tussen sportnutsvoertuie wat op bakkies geskoei is. Ek het ná die gesprek ’n week lank…

SPESIALE LESERAANBOD WAARVANDAAN VERTREK DIE TOER? Letlhakane, net suid van die Makgadikgadipanne in Botswana. WAT MOET EK BRING? • Jou eie voertuig en brandstof • .’n Matras of kampbed, beddegoed en kampstoele • Drankies en snoepgoed • .Mediese versekering, ook dekking vir noodontruimings • .Grenstariewe en padbelasting (Bhejane verskaf alle tente, tafels en eetgerei.) WAAR GAAN EK SLAAP? Tentverblyf (jy hoef nooit self kamp te maak nie, Bhejane se logistieke span doen dit). EN KOS? Bhejane se ervare bossjef berei drie (smaaklike) etes per dag. HOEVEEL KOS DIT? R13 250 per persoon (kinders jonger as 10 halfprys). DIE TOERPRYS SLUIT IN • Drie stewige maaltye per dag • Alle kamp- en parkgeld • Tweerigtingradio’s • Tente en spysenieringstoerusting • ’n Professionele toerleier en ervare veldgids HOE LANK IS DIE TOER?…

T yd op ’n afgeleë eiland laat enige gedruis in jou kop stil raak. Robinson Crusoe het dié soort terapie ervaar, asook Tom Hanks se karakter in die fliek Cast Away. Dit neem slegs 20 minute om reg rondom Malgaseiland te stap, en in my 6 dae daar het ek dit amper 100 keer gedoen. Ons gesin het dit dikwels saam aangepak, maar meermale was ek alleen. Soms het ek getob oor persoonlike probleme wat onoorkombaar lyk, maar dan het ek gesien hoe ’n malgas tevergeefs haar kuiken teen ’n bloeddorstige pelikaan probeer beskerm – en besef my probleme is eintlik maar nietig. Die lewe op Malgas was darem nie net verdrietig nie, hoor! Aan die begin het ek skoene gedra, maar teen dag drie het ek kaalvoet om die…

Hier’s ’n feit vir die braaivleisvuur: In ’n dieretuin slaap olifante sowat vier uur per dag. Maar navorsers van die Universiteit van die Witwatersrand wou kyk wat in die natuur gebeur. Prof. Paul Manger (op die foto regs onder), dr. Nadine Gravett en dr. Adhil Bhagwandin het ’n soort fiksheidsmonitor in die slurp (amper soos ’n Fitbit) en ’n GPS-halsband (op die foto regs bo) gebruik om die slaappatrone van twee matriarg-olifante te bestudeer. Hulle het dié navorsing in die Chobe- nasionale park in Botswana gedoen. “Ons het geredeneer dit is noodsaaklik om te meet hoe aktief die slurp is – die olifant se mees aktiewe ‘ledemaat’. Ons het gewerk op die aanname dat die olifant waarskynlik slaap as die slurp vir meer as vyf minute stil is,” sê Manger.…

Hoe kom ek daar?  Ons het Tanzanië toe gery. Van Suid-Afrika af is die maklikste roete deur Botswana en Zambië. Jy gaan Tanzanië by die Tunduma-grenspos binne en kan dan die teerpad volg na Dar es Salaam en daarna stelselmatig – hier’s heelwat ander kleiner parke om te besoek – in die rigting van Arusha en Ngorongoro ry. Die teerpad loop eers by Ngorongoro se hek dood! Jy het minstens 6-8 weke nodig vir só ’n selfryvakansie. Jy kan natuurlik ook vlieg. ’n Vlug van Johannesburg na Dar es Salaam na Arusha (die naaste groot lughawe) en terug met rofweg dieselfde roete (jy mag dalk ook in Zanzibar gaan draai) kos in die omgewing van R10 000 p.p. Kyk op skyscanner.net  na jou opsies. Visums Suid-Afrikaners het nie…

TOERINLIGTING Datums 12-21 Augustus 2017 Hoe lank is die toer? 10 dae, 9 nagte Van waar vertrek die toer? Kamieskroon, Namakwaland Eindpunt? Aussenkehr, Namibië Waar slaap ons? Formele en suite-verblyf Prys R19 650 p.p. (30% bykomend vir enkelbesprekings) WAARVOOR SORG EK? • Enige 4x2 met ’n goeie grondvryhoogte en ewenaarslot (ook brandstof en grenspostariewe) • Drankies en snoepgoed • Kampstoele • Julle paspoorte • Persoonlike toerusting AVONTUURTOERREISPLAN DAG 1 Ons avontuur begin naby Kamieskroon en ons gaan kyk na die daisies in die Skilpaddeel van die Namakwa- nasionale park. DAG 2 Ons verken die agterpaaie van die Weskus en hou piekniek by Kleinsee. DAG 3 Ná ontbyt mik ons na die Richtersveld. Ons ry deur onder meer Lekkersing, Eksteenfontein en Kuboes. Ons bly twee nagte by Sendelingsdrift. DAG 4 Die groep bring die dag deur…

In Weg #148 het ons van die beste foto’s van die kompetisie Onderwaterfotograaf van die Jaar vir 2016 gewys. Die 2017-kompetisie is pas afgehandel en die inskrywings is net so skouspelagtig soos ander jare. Vanjaar is 35% meer inskrywings as die vorige jaar ontvang – die beoordelaars moes deur 4 500 foto’s uit 67 lande werk voordat hulle die wenner gekroon het: die Franse duiker Gabriel Barathieu, vir sy ongelooflike foto van ’n seekat wat in ’n vlak strandmeer jag. (Sien dié foto en nog wenfoto’s by weg.co.za.) In die 2017-kompetisie was daar ook vir die eerste keer ’n Compact-kategorie vir foto’s wat met kleiner, goedkoper kameras in ’n huls geneem is. Ja-nee, onderwaterfotografie is nie meer net vir mal ouens in rubberpakke met bokse vol katoeters nie. Vat jou GoPro…

Met die grootste reeks 12V-yskaste/vrieskaste ter wêreld, is National Luna die voorkeurverskaffer van die grootste veldry- en woonwa-handelsmerke in Suid-Afrika. Dit het alles in 1990 begin toe ’n Suid-Afrikaanse ingenieursfirma ’n tender vir ’n projek vir die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) ingedien het. Die WGO was op soek na sonkrag-yskaste wat vir ’n mediese inentingsveldtog in Afrika gebruik kan word, en National Luna het sy hand opgesteek. Daardie tyd het National Luna nog net boorgatpompe en 12V-buisligte vervaardig, maar die maatskappy het nietemin die kans aangegryp. National Luna se prototipe vir ’n 12V-yskas was die enigste een wat aan die WGO se streng vereistes voldoen het. Die inentingsveldtog is egter om politieke redes laat vaar, en National Luna was opgeskeep met ’n projek vir ’n draagbare yskas ter waarde van R3 000…

WAT MOET EK BRING? • jouself en jou gesin • .’n 4x4 met goeie grondvryhoogte (jy betaal self die petrol) • drankies en versnaperinge • kampstoele DIE TOERPRYS SLUIT IN • ’n toerleier en ervare veldgids • drie etes per dag • .alle verblyf in chalets of gastehuise • alle parktariewe • tweerigtingradio’s TOERINLIGTING Wanneer? 22 November-30 November 2017 Hoe lank is die toer? 9 dae, 8 nagte Vertrekpunt Ulundi, KwaZulu-Natal Eindpunt Ithala-wildreservaat Blyplek Formele verblyf Hoeveel kos dit? R17 550 p.p. Enkelpersone betaal 30% ekstra. DIE TOER IN ’N NEUTEDOP Dag 1 Ons ontmoet by Ulundi en ry na die HluhluweiMfolozi-wildreservaat. Dag 2 Ons ry ’n 4x4-roete wat toe is vir die publiek. Dag 3 Ons besoek die wildvangkompleks by die Eeufeessentrum voordat ons kus toe mik. Die roete neem ons na St. Lucia, waar ons twee nagte…

Die Mhondoro Game Lodge is geleë in die malariavrye Welgevondenwildreservaat in die Waterberg (Limpopo), minder as 3 uur se ry van Johannesburg af. Die landskap strek oor 35 000 hektaar en is asemrowend mooi en divers – die Groot Vyf woon hier, wat ’n groot witrenosterbevolking insluit. Die eksklusiewe vyfsterlodge het slaapplek vir net 20 gaste, met verblyf wat ’n kindervriendelike gesinsuite, ’n wittebroodsuite en Mhondoro Villa, ’n private blyplek vir gesinne of vriende wat saamreis. Mhondoro is ’n samekoms van Afrikasjiek, met Europese invloede, met luukse verblyf, gourmet-etes, passievolle diens en mooi uitsigte. Die lodge se unieke elemente sluit in: ’n “sterredek” en ’n watergat met ’n ondergrondse wildkykskuiling, wat deur ’n tonnel met die hooflodge verbind word, asook ’n gimnasium, en warm swembaddens. Die spa bied gesigsbehandelings, manikure…

’n Karoo-ystervark met lang vingers In Februarie het ons ’n besonderse ervaring in die Karoo- nasionale park gehad. Ons het een aand ’n paar peuselgoedjies in ’n klein koelsak gepak vir die volgende dag se wildrit. Ons los die sak in die sytent op ’n stoel en gaan slaap (die sak was halfpad toegerits). Toe ons die volgende oggend die koffiefles in die sak wil sit, is dit soek... Op pad uit die kamp vra ons vir William Frieslaar, ’n werker by die kampterrein, om uit te kyk vir die sak met onder meer ’n klein staalblik vol koekies, Tupperware met lekkers, droëvrugte en koffiesakkies. Toe hy dit hoor, glimlag hy en sê: “Meneer, dis die ystervark.” Ons kon ons ore nie glo nie, en is toe vort vir die…

Die doop van ’n renoster Hoekom word Afrika-renosters as“swart”of“wit”geklassifiseer? Hulle kleur is dan byna identies en hulle is dikwels bedek in skakerings van rooi, grys of wit, afhangend van die kleur van die grond in hulle habitat. Vra enige gids dié vraag en die antwoord wat keer op keer gegee word, is soos volg: Die ou Nederlandse kolonialiste het wat ons ’n witrenoster noem, ’n“wijde”renoster genoem danksy sy“wye”mond. Die Engelse het“wijde”met“white”vertaal en só het die dier sy naam gekry. Een van Afrika se voorste gids-opleiers, Bennet de Klerk, het my jare gelede geleer dat dié antwoord nie noodwendig die regte een is nie. Sy voortgesette navorsing hieroor is die kern van hierdie rubriek. Buiten sy natuurgeskiedenis-agtergrond, het Bennet nog ’n vaardigheid – wat niks met die eerste een te doen…

Waar’s hy, waar’s hy... daar’s hy! Ons praat van ’n “okkultasie” wanneer ’n Sonnestelselliggaam voor ’n ster verbybeweeg en die sterlig gedeeltelik of heeltemal afsny. Dié liggaam kan ’n planeet, dwergplaneet, asteroïede en natuurlik ook die Maan wees. ’n Mens sou verwag dat die Maan gedurig voor sterre inbeweeg en hulle lig afsny. Dit gebeur eintlik verbasend min, veral vir helder sterre. Verder moet jy dan ook op die regte plek op Aarde wees om dit te kan sien. Ongeveer die helfte van Suid-Afrika is goed geplaas om die helderste okkultasie van die jaar vroegaand op 31 Mei te sien, wanneer die Maan voor Regulus, een van die helderste sterre, verbybeweeg. Die troosprys vir die res van die land is om ’n helder ster baie na aan die Maan te…

‘Die stuurwiel sweet in my handpalms, maar die Tiguan beur voort. Ek is vleisbelustig, onnosel blind vir die afgronde van die Renosterberg, enkele duime van die regtervoorwiel.’ Ons wil Karoo-lug inasem en ’n vleisie braai terwyl die laatmiddagson Pramberg rooi verf. Genadiglik kry ek en my vrou, Elsabé, blyplek in die Tankwa-Karoo- nasionale park met ’n oornagstop by die Sadawa-wildplaas. Vroegoggend maak ek die tenk vol by De Doorns – vulstasies is yl gesaai in die Tankwa. Duskant Touwsrivier vat die R46 ons die wye Karoo-vlaktes in. Binnekort wink Sadawa ons nader. Die volgende oggend beduie Daleen van Sadawa ons ’n skelm kortpad wat duskant die blou berg weswaarts swenk verby die Tankwa Padstal. Daarlangs, in plaas van oor Sutherland, kan ons omtrent 80km systap met ons ry na die…

1 As iemand vir jou ’n koue turksvy gee, eet hom Die turksvy is een van die Karoo se minder bekende troefkaarte. Hierdie nederige stekelrige vrug het gereeld in die kies beland. Op Laingsburg het ons turksvykonfyt gekoop. In die Gamkaskloof het ons self turksvye gepluk en geleer hoe om dit in te lê. Jy moet mooi kyk as jy pluk, want die dorings is fyn. Gelukkig het tannie Annetjie Joubert ons vinnig te hulp gesnel met ’n boereraat: Smeer jou hande behoorlik met plaasbotter en krap daarna die dorings af met ’n mes. ’n Bakkie koue, geskilde turksvye het ons gereeld by oornagplekke ingewag – van Venterstad tot anderkant Williston. Daar was turksvye vir brekfis, vir nagereg, as ’n peuselhappie en selfs op ’n sosatiestokkie by ’n braai. Lank…

‘As jy oor die kloof praat... dit raak ’n mens se hartsnare,” sê Annetjie Joubert (71), haar stem vol emosie. “Want ek sien nou nog hoe die bloed deur Pappie se skouers deurgesyfer het van patats in mandjies dra om dit te stoor vir die maerbekmaande soos hulle gesê het.” Die “kloof” waarvan Annetjie praat, is die Gamkaskloof – beter bekend as die Hel – wat vir sowat 20km van oos tot wes strek in die Swartberg tussen Oudtshoorn en Prins Albert. Om hier uit te kom moes ek eers vir ’n goeie twee uur lank van die afdraai bo-op die Swartbergpas af ry. Weg se Duster het gelukkig die sigsag- en haarnaalddraaie teen die einde van die pad, waar jy ’n volle kilometer na benede daal, met gemak bemeester.…

Hy hou van braai en van ’n braaibroodjie saam met sy vleis, maar wil nie elke liewe keer dieselfde soort broodjie eet nie, vertel Jan Brits van Polokwane. “Ek en my vrou, Anne-Marié, braai baie. As ek braaibroodjies maak, probeer ek dikwels iets anders. Jy haal hier iets uit en voeg daar iets by...” Jan is in Februarie op die Beeld-vakansieskou in Midrand as die braaibroodjiekoning gekroon in die Campworld-Bobaas-braaibroodjiekompetisie. Hy was een van die 12 finaliste in die streekuitdunne wat einde verlede jaar by Campworld-winkels gehou is. Die uitvoerende sjefs van Diep in die Berg in Pretoria, Hanno van Eeden en Alison Kiewiet-Van Eeden, het die 12 top-broodjies in die Campword-kosateljee by die vakansieskou gemaak en toe moes die beoordelaars die wenner kies. Uiteindelik het Jan met die louere…

BLYDE CANYON FOREVER RESORT, OHRIGSTAD Ggesinsoorde is nie altyd plekke waar musiek en kinders heeldag blêr nie. Die Blyde Canyon Forever Resort is verbasend stil, selfs in seisoentyd. Die klipchalets is in rye op terrasse teen die platorand uitgelê. Van die chalets is onder groot skadubome (ja, dis ’n blouapie wat jy sien) terwyl ander (no. 73 tot 98) mooi uitsigte het. Smal paadjies kronkel deur digte woude van die een terras na die ander. Wat vlieg daar? ’n Paradysvlieëvanger! Op van die paadjies dop jy uit teen die kranswand met ’n grootse uitsig oor die Blyderiviercanyon, die Drie Rondawels en die grysblou dam doer onder. Ander paadjies hou weer al langs ’n rivier in die digte bos. Dis diepmooi hier. Die oord lê naby die noordelike punt van die…

As jy op die N5 tussen Bethlehem en Senekal ry, sien jy Paul Roux langs die pad sit, met sy rug styf teen ’n sandsteenrantjie. Die dorp lyk rustig en min gepla met die res van die wêreld. Deur jou karvenster sal jy dalk die NG kerk se spitstoring met sy haan bo die bome sien uitsteek. Of hier naby die pad die kleinerige vulstasie. Veel meer sien ’n mens nie van die dorpie nie en daarom hou die meeste bestuurders verby. Ry jy op ’n weekdag oor middagete deur Paul Roux, sien jy ook nie veel gebeur nie. Die OVKkoöperasie is gesluit en in die strate beweeg net ’n paar beeste en ’n trekker. Voor die Paul Roux Supermarket is ’n enkele motor geparkeer en die Dino-antiekwinkel se deure…