Indholdsfortegnelse for July 2018 i Weg!

Ek het nog nooit ’n begeerte gehad om St. Helena te besoek nie. Dis meestal Napoleon se skuld. In my geskiedenisboeke het hy so gekla oor die kos, die wyn, die rotte en veral die nat koue wat hy gedurende sy ballingskap daar moes verduur, dat dit nie na ’n lekker plek geklink het nie. Teen die tyd dat ons geskiedenisonnie van Napoleon na die Anglo-Boereoorlog beweeg het, en ek uitgevind het die Britte het boonop honderde Boerekrygers daar as gevangenes aangehou, het die plek voor my geestesoog nog minder bekoring ingehou. Dié halfvergete eilandjie in die middel van die Suid-Atlantiese Oseaan het daarna heeltemal van my radar af verdwyn. Dit het sowat agt jaar gelede verander nadat Andrea Weiss per skip na St. Helena gereis en ek haar storie…

Waar het jou passie vir stap begin? My oorlede pa het vir die destydse departement van bosbou in Tokai gewerk. Ek het reeds op ’n vroeë ouderdom die Tokaiwoud en -omgewing verken – die plantasies en berge was my speelplek. Jy is al byna vier dekades lank ’n ywerige stapper. Het die roetes, staptoerusting en stapervaring oor die jare baie verander? Die meeste staproetes in die tagtigerjare was lineêr en fisiek uitdagend. Daaglikse afstande langer as 20 km was nie ongewoon nie. Die afstande het mettertyd korter geraak en die meeste roetes sirkel- of agtvormig. Jy kry ook deesdae meer dagstappe wat van ’n basiskamp af ontstaan. Die staptoerusting het beslis meer gesofistikeerd geraak, maar soms ten koste van goeie gehalte. Die roetes wat in die algemeen korter is, beteken…

VIR ONTBYT Begin jou dag met ’n stewige ontbyt by die Springbok Lodge in Voortrekkerstraat. Saam met ’n bord spek, eiers, roosterbrood en boerewors (R65) en ’n moerkoffie kry jy ook ’n blik op die dorp se geskiedenis, én al die inligting wat jy nodig het oor Springbok. Oop Elke dag van 7 vm.-10 nm. Sondae van 8 vm.-10 nm. Waar? Voortrekkerstraat Kontak 027 712 1321 VIR MIDDAGETE  Vir ’n ligte middagete, maak ’n draai by die Herb Garden Restaurant & Coffee Shop. Dis nie net ’n eetplekkie nie, maar ook ’n kwekery, en terwyl jy vir jou koffie wag, kan jy ’n Namakwa-plantjie kies vir jou stoep by die huis. Die Herb Garden se porsies is ruim en word netjies voorgesit. Die spyskaart het ’n verskeidenheid ontbyte, toebroodjies en…

Ek bereik die Tlopi-tentkamp in die Marakele- nasionale park net voor sononder. Vanmiddag het ek in minder as drie uur van die Lanseria-lughawe af gery tot by Thabazimbi, 12km buite die park. Die park het nie ’n restaurant of winkel nie; dus moes ek eers op Thabazimbi inkopies doen vir my drie aande se verblyf. Tlopi het tien gemeubileerde tenteenhede op die oewer van die Apiesrivierpoortdam. Elke eenheid het ’n ruim houtdek en ’n volledig toegeruste kombuis in ’n aparte vertrek. Dis ’n weeksaand in die winter met die skoolvakansie op hande. Ek is klaarblyklik vanaand die enigste gas in die tentkamp. Ek sien geen ander liggies of tekens van lewe by die ander tente nie. Die aandgeluide meld aan: ’n Naguil groet die dag, paddas begin ritmies kwaak en…

Ons het ons laaste aand by die Punda Maria-ruskamp in safaritente deurgebring. By van die bosveldkampe is die blouapies en bobbejane ’n groot pes. Daar is heeltyd ’n stryd tussen mens en primaat. As jy ’n sekonde lank wegkyk, vat hulle die kans en gaps jou brood (twee keer!) of ’n avokadopeer. In die algemeen is die blouapies skugter, en hulle hou darem ’n afstand as hulle sien jy hou hulle dop. Maar by Punda het ons ’n heel ander ervaring gehad. Laatmiddag het ’n bosnagapie windmakerig soos John Travolta oor die houtdek aangestap gekom, amper asof hy wou sê “o, so julle is ook hier” en toe stadig weggestap. ’n Lekkerte daarvan om in die Kruger oor te bly, is dat iemand elke oggend jou skottelgoed was, dus het…

Jy kan nou die Kaapstad-fietstoer (voorheen die “Argus”) ry, maar saam met vriende, pleks van saam met duisende ander fietsryers, en teen jóú pas. Die Wes-Kaapse regering het ’n nuwe roete, Cycle Tour 364, bekend gestel wat ooreenstem met die roete van die jaarlikse Kaapstad-fietstoer. Die hele roete is 123 km lank, begin by die V&A Waterfront en loop onder meer verby Seepunt, Kampsbaai, Houtbaai, Chapmanspiek en Simonstad, voor dit by die Kaappunt- nasionale park draai en verby die kusdorpies Scarborough en Kommetjie loop tot in Noordhoek van waar ’n mens weer op dieselfde pad terugry. En ja, nes die deelnemers aan die Kaapstadfietstoer, kan jy ook jou slag wys teen Suikerbossie-heuwel uit! Die naam van die roete verwys na hoeveel dae per jaar dit oop is – op die…

’N MOOI BOOM NABY MELKRIVIER, LIMPOPO As jy vir mense sê jy gaan “Bosveld” toe, kan dit baie dinge beteken. Dalk mik jy net ’n slap slanggooi noord van Pretoria na Dinokeng. Dalk korrel jy vir ’n woonwapark iewers tussen Bela-Bela en Modimolle. Is jy dan al in die “Bosveld”? Wie weet? Vra ’n kwêvoël. Sou jy egter verder ry, en daar by Modimolle die R33 vat na Vaalwater – deur die Waterberg – dán begin jy ’n bietjie warmer raak. By Vaalwater kan jy noordoos draai op ’n teerpad sonder nommer: Melkrivier toe. Dié imposante gewone wildevyboom staan naby Melkrivier net voordat die nommerlose teerpad ’n T-aansluiting maak met die R518. Hier’s nie ’n piekniektafeltjie nie (darem ’n asblik); rangskik dus maar jou koffiefles en toebroodjie op die dak…

Van waar die liefde vir die buitelewe? My ouers bestuur ’n jag-en-visvanglodge in Kanada. Ek het grootgeword met die natuur op ons voorstoep. As kinders het ons elke somer in die meer geroei en geswem – en in die winter het ons in die bos geski en sneeumobiel gery. Die perdrygogga het my reeds kleintyd gebyt – ek het gereeld die wildernis op ’n perd se rug ingevaar. Hoe beland ’n Kanadees in Suid-Afrika? Toevallig. Ek het voorgraads biologie gestudeer en wou nog altyd my meesterstudie oorsee voortsit. ’n Vriendin het die Universiteit van Stellenbosch aanbeveel. Ek het baie tuis gevoel hier terwyl ek ’n student was en toe ek ná my meesterstudie ’n pos as omgewingsimpak-assesseerder in Kaapstad kry, was die besluit om te bly maklik! Hoe het jou…

Uit Oerwoud En Vlakte deur Sangiro Tafelberg, 1921 Wyd en stil lê die wildernis onder die betowerende kleuregloed van ’n tropiese sonsondergang. ’n Sagte purperrooi, wat allengs verdiep tot ’n donker ametis, kleur die bosryke kruine van die Koueberge en oorvloei die wye vlaktes wat rondom lê. Ligte miswolkies, wat telkens van onder af teen die berg opkruip, vang die aandskyn op en verander vir ’n oomblik in fyn, deursigtige gordyne, waaragter die berg donker gloei, om dan weer oopgeskeur en meegesleep te word deur die koue wind wat elke nag hierdie eensame toppe oorswewe. Die legendariese boek Uit Oerwoud En Vlakte (1921) deur Andries Albertus Pienaar (1894-1979), wat onder die skuilnaam Sangiro geskryf het, begin op hierdie atmosferiese noot. Hierdie was sy eerste boek. In ’n stadium het slegs…

Hoender in rooiwyn Vir 6 Voorbereityd 15 minute Gaarmaaktyd 90 minute Hierdie hoender word heel gebak en is sappig en geurig. Jy benodig • 1 eetlepel olyfolie • 1 ui, gekap • 4 knoffelhuisies, fyngekap • 1 eetlepel balsemiekasyn • 10 tiemietakkies • 3 ansjovisfilette • 1 eetlepel tamatiepasta • 2 teelepels vanielje-ekstrak • 1 teelepel paprika • 1 koppie rooiwyn • 1 blik (410 g) gekapte tamatie • 125 g chorizo of salami, in skyfies gesny • 1 eetlepel growwesout • gemaalde swartpeper na smaak • 1 heel hoender Só maak jy 1 Voorverhit die oond tot 200 ºC. Verhit die olyfolie in ’n platboompot en braai die ui daarin tot sag en geurig. 2 Roer al die ander bestanddele behalwe die hoender by die ui en laat dit vir 20 minute prut om ’n sous te maak. 3 Sit die hoender in die…

Onthou jy nog hoe laaities op laerskool “Barney! Barney!” gedreunsing het as twee swaargewigte mekaar gedurende pouse wou opdons omdat die een vir die ander se meisie ’n roos vir Valentynsdag gegee het? Plaaslik hou ons van “Bakkie-Barneys”. Dis gewoonlik ’n karategeveg tussen die Japannese waar die Toyota Hilux die Nissan Navara aanvat, of dis Pearl Harbour met die Hilux wat teen die Amerikaanse Ford Ranger vuisslaan. Maar nou broei daar ’n nuwe soort Barney aan die bokant van die prysspektrum. Dink aan twee Duitse adellikes wat mekaar in ’n tweegeveg met die swaard uitdaag. Dis Stuttgart teen Wolfsburg: Mercedes-Benz se splinternuwe X-klas teen die effe meer gevestigde Volkswagen Amarok. Die duurste X-klas, die X250d 4x4 Power met ’n outomatiese ratkas, kos reeds ’n allemintige R819 000. ’n Nog kragtiger…

Springbok was nog altyd vir my ’n deurrydorp, ’n poort na Namibië, Port Nolloth of die Richtersveld. Dié dorp is die laaste groot plek waar jy brandstof kan ingooi, en proviand en ’n pie koop voordat jy pad vat noorde toe. Dis ook ’n basis van waar ’n mens blomme kyk. Met sulke vinnige besoeke kry jy nie maklik vatplek aan ’n dorp nie. Verlede jaar het ek ’n naweek buite die blomseisoen op Springbok deurgebring en die dorp leer ken. En nes die res van Namakwaland moet ’n mens eers stilstaan en fyn kyk na die wêreld rondom jou. Dán sien jy daar is meer as net blomme. Ontbyt in ’n tydkapsule Dis ’n Saterdagoggend en ek eet ontbyt by die Springbok Lodge in Voortrekkerstraat, die dorp se hoofstraat.…

Hier is verskeie B&O-plekke, gastehuise, hotelle en selfsorgeenhede op en om die dorp. En in die blomseisoen is de laaste een tjokvol. Bespreek dus vroegtydig. In die blommeseisoen verhuur dorpenaars ook kamers in hulle huise. Bel die toerismekantoor 027 712 8034/35/36/54 vir ’n lys van hierdie blyplekke. SPRINGBOK LODGE Dié geskiedkundige lodge bied ’n verskeidenheid verblyfopsies aan – van gastekamers tot huise en selfsorgeenhede. Die blyplekke met name soos Ankerhuis, Gewelhuis en Pophuis is versprei in die woonbuurte rondom die lodge, maar jy herken hulle aan die wit en geel versierings. Nes die lodge is baie van die huise ook geskiedkundige geboue uit toeka se dae, maar deesdae modern binne. Koste Dit wissel. Selfsorg begin by R850 per nag vir 2 mense. Waar? Al die huise is stapafstand van die…

Living Shores deur George en Margo Branch, Struik Nature Die egpaar George en Margo Branch word tong-in-die-kies as“beach bums par excellence” beskryf, maar hulle is veelbekroonde wetenskaplikes wat al ’n halwe eeu hulle passie vir die bewaring van ons kosbare seelewe uitleef. Hierdie klassieke boek, met die subtitel Interacting with Southern Africa’s Marine Ecosystems , het die eerste keer in 1981 verskyn en was jare lank ’n goeie verkoper onder vakkundiges, kenners én die publiek. Die boek is vroeër vanjaar heruitgegee en volledig bygewerk met nuwe inligting, volkleurfotografie, illustrasies en diagramme. Die egpaar het van Beira tot Luanda gereis en meer as 3 500 navorsingsartikels en boeke nagegaan vir hierdie omvattende nuwe uitgawe. Die boek fokus op ons mariene ekostelsels én die menslike faktor, wat veral wys…

Driefontein-kothuis Dié selfsorghuisie is op ’n plaas; jy kry dus dalk kans om trekker te ry. Die twee kamers het slaapplek vir ses mense en die kombuis is goed toegerus. Stap, ry bergfiets op die plaaspaaie of vang vis in die dam voor die huisie. Waar? Dit is sowat 15 km buite Vrede langs die R34, Memel se kant toe. Koste Vanaf R250 p.p.p.n. Kontak 082 459 6193 (Suzanne) Flintstones Cottage Jy gaan nie sommer die uitsig van dié kliphuisie (regs, onder) se stoep af kan klop nie. Hier is genoeg sitplek en ’n braaiplek op die stoep. En as die wind of koue pla, kan jy seile afrol en die stoep toemaak. Die kliphuisie het slaapplek vir vyf mense en ’n rondawel met plek vir twee langsaan. Hier is…

HOEKOM? Ons plaas elke maand ’n keur van lesersfoto’s. Moenie skaam wees nie – krap ’n bietjie daai foto’s uit wat jy op jou rekenaar opgaar en stuur hulle vir ons! WAT? Ons hou van omtrent enigiets: natuurlewe, landskappe, portrette, vakansiefoto’s of goggas en blomme in jou tuin. HOE? Stuur jou beste foto’s na menseselense@weg.co.za  Moenie lêers stuur wat groter as 4 MB is nie – as ons ’n groter weergawe soek, sal ons daarvoor vra. Gee die fotograaf se naam, van, tuisdorp en kontaknommer. Stuur ook inligting oor waar en hoe die foto geneem is en watter toerusting gebruik is. As jy die foto op enige manier gemanipuleer het, vertel ons wat jy gedoen het. DIE FYNSKRIF Ons behou die reg voor om jou foto’s elders in…

Min dinge is meer heilsaam as ’n Sondagete wat in die oond gerooster is, en menige winterdag smag ’n mens daarna. Natuurlik saam met ’n robuuste, volronde wyn. Hier is ’n paar heerlike voorstelle. Van Loveren in Robertson is bekend vir sy bekostigbare Four Cousins-reeks, maar die handelsmerk het ook ’n ander reeks. Die Rhino Run-reeks samel geld in om renosters teen stropery te beskerm. Probeer die Ian Player 2016 Red Blend (R61) en geniet die sappige swartvruggeure terwyl jy terselfdertyd iets vir die renosters doen. Met klimaatsveranderinge wat wêreldwyd ’n al groter werklikheid word, gebruik wynmakers al meer druifvariëteite wat in warmer dele van die wêreld groei. Een van die opsies is ’n witdruifvariëteit genaamd Verdelho wat met sukses in Portugal gekweek word. Die organiese Org du Rac Verdelho…

BLY HIER BRANDKAROS, NOORD-KAAP Wanneer jy noordwaarts ry teen Suid-Afrika se Weskus en uiteindelik by republiekseinde opdaag – waar die Oranjerivier by Alexanderbaai in die see uitmond – raak jou oorslaapopsies aan die karige kant. Brandkaros, sowat 26 km oos van Alexanderbaai, is een van jou beste keuses. Stop eers ongeveer 1 km suid van die afdraai na Alexanderbaai langs die R382. Klim uit en stap oor die pad na die oostekant. Sien jy daai oranjebruin wolletjies op die grond? Wel, dis ’n “woud”! Gaan sit op jou hurke tussen hulle en kyk mooi: dis een van die grootste ligeenvelde in Suid-Afrika. Die R382 hou spoedig op en daarmee saam word die teerpad grondpad. Ry maar stadig, want plek-plek is die sinkplaat ongeskik. Jy ry al langs die Oranjerivier (op…

Rey van Rensburg hou elke jaar Namakwaland se aalwyne en kokerbome fyn dop vir leidrade oor die komende blomseisoen. “Die kokerbome vertel my dat ons weer nie ’n wonderlike blomjaar gaan hê nie. Hulle het sowat 20%- 30% geblom, en ek skat dis wat ons in die veldblomme ook gaan kry. “Die Namakwalandse droogte is nou erger as ooit. Ek dink ons gaan eers weer in 2020 ’n goeie blomjaar hê. Ek hoop rêrig ek is verkeerd en dat die reën om die draai is. Daar is immers ’n gesegde in Namakwaland: As jy nie wil lieg nie, moenie beloftes oor die weer maak nie!”…

AGTERLOS-STAPROETE Die Noord-Kaap het meer om te bied as net veldblomme in die lente. In die Goegap-natuurreservaat net buite Springbok kan stappers die ruwe landskap, uitsigte en taai vetplante heeljaar geniet. Met twee staproetes wat op en om granietkoppies kronkel, ’n selfry-toeristeroete en 60 km se 4x4-paadjies sal jy wonder hoekom jy nog nie van die plek gehoor het nie. En die beste van alles? Buite die blommemaande Augustus en September sal jy selde iemand anders hier raakloop. Die Agterlos-staproete begin agter die reservaatkantoor, sowat 6 km van die ingangshek af. Dis ’n goeie teerpad, maar begroot minstens ’n halfuur vir dié stuk, want jy sal waarskynlik wil stilhou om na gemsbokke en ander vlaktewild te kyk. As jy wel in die lente hier kom draai, is dit ook hier…

MERK DIE DIERE Elkeen van dié diere of voëls het ’n spesifieke puntetelling. Die eerste persoon wat die dier of voël gewaar, kry die punt. Die persoon met die meeste punte wen. Op julle merke, gereed, verken! GEELBEKNEUSHORINGVOËL Broeityd messel die wyfie haarself met modder en mis toe in ’n hol boomstam en laat net ’n opening waardeur Pa haar en die kleintjies kan voer. As die kleintjies te groot raak vir die nes, breek sy dit oop. Van daar af help Pa ook om die kleintjies groot te maak. KWÊVOËL Kwêvoëls is die klikbekke van die bosveld. Met hulle harde skree (“kwêê kwêê”) waarsku hulle ander diere wanneer gevaar dreig. BOOMEEKHORINGS Boomeekhorings kan baie goed sien. Wanneer hulle gevaar gewaar, maak hulle ’n “kliekkliek”-geluid en wip hulle stert vinnig…

Ons het die reën hoor kom. ’n Deursigtige grys gordyn het oorkant die Okavangorivier verskyn en vinnig die groot jakkalsbessies daar versluier, toe die riete in die vlak water, en toe het dit in ons rigting beweeg. Die klank is gemaak deur die druppels wat op blare val, op die grond ook, maar veral op die rivier. Dit het geklink soos ’n fyn applous wat ’n crescendo bereik, en dan konstant word soos die soort geluid waarvan jy later vergeet: ’n Lister-enjin wat in ’n buitekamer dreun. Dit was reeds skemer en ons groep was om die kampvuur vir aandete, wat ons nog nie begin skep het nie. Almal het kampstoele opgevou en laat spaander: Party het in die ablusieblok gaan skuil, ander in hulle tent of voertuig. Ek het…