Indholdsfortegnelse for January 2019 i Weg!

Mense vra gewoonlik twee vrae wannneer hulle hoor jy werk by Weg. “Sjoe, dis seker lekker om heeltyd op vakansie te wees?” is die eerste. Jy probeer aanvanklik die vraag feitelik beantwoord: Dis harde werk en lang ure – nie net vir die skrywers en fotograwe wat partykeer weke lank weg van die huis is nie, maar ook agter die skerms waar teksredakteurs en uitlegkunstenaars onvermurfbare spertye moet nakom. In die laaste kwartaal van 2018 het ons nie net die maandelikse tydskrifte drukker toe gestuur nie; ons spannetjie het Weg Agterpaaie 4 (Vrystaat) klaar geskiet, ’n Botswana-gids op die rak gesit, WegRaai 5 voltooi, die tweede uitgawe van ons rubriekbundel Stories (met ’n CD waarop skrywers hulle rubrieke voorlees) klaargemaak, asook ’n nuwe kaart van die Krugerwildtuin opgestel.* Maar jy…

Kom stap die Belvedere-dagroete Op dié sirkelroete van 10 km stap jy van die maalgate tot by die Belvedere-waterkragstasie en terug. Die roete daal 400 m tot by die kragstasie, en langs die pad het jy ’n mooi uitsig oor die Blyderiviercanyon (onthou jou swembroek). Pak genoeg versnaperinge en water in – dis nie ’n rustige Sondagwandeling nie, en jy gaan baie bly wees oor daai ekstra energiestafie. Kry jou permit tussen 8 vm. en 12 vm.by Bourke’s Luck. Dit kos R50 p.p. en julle moet voor 12 in die pad val – die roete neem sowat vyf uur om te voltooi.…

Gereelde lesers van hierdie rubriek sal onthou hoe al vyf planete wat ’n mens met die blote oog kan sien, vir oulaas in Oktober 2018 sigbaar was voordat Venus en Jupiter kort daarna in die gloed van die Son verdwyn het. As jy intussen gewonder het wat van hulle geword het, staan een oggend in Januarie ’n uur voor sonsopkoms op. Kyk dan oos: Jy sal naby aan die horison twee onmiskenbare helder “sterre” sien. Die helderste een is Venus wat sedert November diens doen as die “oggendster”. Venus is steeds baie helder; jy kan hom nie miskyk nie. Verlede jaar was Mars nog redelik naby aan die Aarde en dus baie helder (die helderste naas Venus), maar Jupiter het intussen sy plek as die naashelderste planeet herwin en sit…

Stuarts’ Field Guide to National Parks & Game Reserves of East Africa deur Chris en Mathilde Stuart, Struik Nature R320 in boekwinkels Hierdie klein maar omvattende (248 bladsye) gids sluit 58 prominente nasionale parke en reservate van Tanzanië, Kenia, Uganda en Rwanda in. Dit is ideaal as jy ’n lang selfryroete deur Oos-Afrika beplan, want dit gee jou ’n oorsig van elke reservaat, kaarte, ’n kort geskiedenis en inligting oor die geologie, klimaat en plantegroei. Voëlkykers kan byvoorbeeld maklik die reservate uitkies indien hulle op soek is na spesifieke endemiese voëls (jou “lifer”-lysie sal baie regmerkies kry in Oos-Afrika...). Skaars spesies word uitgelig, en jy sal dus nie iets besonders misloop nie. Wil jy dalk ’n gerenuk, daardie vreemde wildsbok met die lang nek sien? Mik dan vir Mkomazi in…

My Soul Got Stranger deur Sannie Fox R69 by Google Play Sannie is deel van die uitgebreide Fox-familie wat ander bekende Suid-Afrikaanse kreatiewe geeste soos Justin (reisskrywer), Grethe (aktrise) en Revel (argitek) insluit. Nadat haar eerste groep, Machineri, naam gemaak het in plaaslike kringe, het Sannie die solo-album Serpente Masjien (2015) uitgereik. My Soul Got Stranger is haar tweede solo-album en beslis haar mees selfversekerde poging. Sannie se kitaarspel – geslyp by lewendige optredes (sy tree deesdae gereeld oorsee op) – in kombinasie met haar sielvolle stem gee die album ’n dromerige gehalte. “Shunting Train” sal ’n glimlag so wyd soos ’n treinwerf op ’n bluesrock-aanhanger se gesig sit, “Sorrow” kon ’n verlore Amy Winehouse-liedjie gewees het (dit het ’n besonderse verwerking vir strykinstrumente)…

Was jy op ’n vakansie wat jy dink ander Weg-lesers ook sal geniet? Skryf oor die ervaring en ons publiseer dalk jou storie. Hou dit asseblief kort (maksimum 1 500 woorde) en stuur ’n paar voorbeeldfoto’s. As ons wel besluit om die storie te gebruik, gaan ons oorspronklike hoëresolusiefoto’s nodig hê; maak dus seker jou kamera is op die regte verstelling. Stuur jou storie na redakteur@weg.co.za . Ons behou die reg voor om jou foto’s elders in die tydskrif, op ons webblad of in bemarkingsmateriaal te gebruik. Lees asseblief die bepalings en voorwaardes by weg.co.za…

K-Way Nerolitedriemantent Die Nerolite is ’n vaartbelynde tent wat ’n windstorm langs die Weskus én woeste reën in die Drakensberg sal oorleef. Die tentnaam is egter misleidend – dis meer geskik vir ’n paartjie. (Die tweemanweergawe, wat ’n kilogram minder weeg, is ’n goeie enkeltent.) Die grondseil en boseil is van taai, skeurbestande nylon, en daar is ’n redelike voorportaaltjie vir stewels en rugsakke. As jy iewers warm en droog is, los die boseil by die huis en slaap in ’n maaskokon wat vars lug deurlaat. Gewig wanneer ingepak 3 kg Afmetings 210 cm (l) x 130 cm (b) x 100 cm (h), ’n 100 cm-voorportaal R2800 by capeunionmart.co.za Klymit Inertia X-frame-opblaasmatrassie Dis een van die ligste kampmatrassies beskikbaar. Dit weeg soveel soos ’n halwe blok botter en…

HENNOPS TRAILS, PELINDABA Die Hennopsrivier ontspring in Kempton Park en vloei dan deur die hart van Gauteng: deur woonbuurte, drie gholfbane en talle kleinhoewes voordat dit die voetheuwels van die Magaliesberg tref. Volg jy die Hennops op ’n kaart tot by dié berg, lyk dit asof die rivier hier van besluit verander; asof dit nie kans sien om deur die berg te kerf nie en eerder ’n es kap en aansluit by die Krokodilrivier op pad see toe. Dis in dié draai van die rivier waar Gautengers buitelugterapie kan ontvang by Hennops Trails – ’n versameling van stap-, bergfiets- en 4x4-roetes. Hier’s ook ’n piekniekterrein met braaiplekke, ’n ablusieblok en twee swembaddens. (Onthou: die Hennops vloei deur Pretoria; swem dus liefs in die swembad.) Ek het vanoggend my staptekkies aan.…

My kelnerin beveel die sjerrieribbetjies aan en ek bestel dit. Ek sit op die terras buite The Lookout Café hier in Vic Falls, Zimbabwe. Die kafee doen sy naam op ’n oordadige wyse gestand: duiselingwekkende meters na benede roer die Zambesirivier in ’n kruldraai van die Batokaravyn, net ’n entjie stroomaf van die Victoriawaterval, waar ek pas ’n paar uur rondgestap het. Die val was in “rook en donder”-modus, soos sy Mosi oa Tunya-naam beloof. Dis ’n ervaring wat jou van elke kant af besiel. Jy staan by ’n uitkykpunt met ’n reënjas aan, GoPro op ’n stokkie in die hand, en hoop dat jy ’n foto van dié grootsheid sal kan neem. Maar dit werk nie. Hier gaan te veel aan, en g’n kamera kan die sintuiglike aanslag wat…

1020km Dis hoe ver ’n kleinflamink in één vlug gevlieg het. Die Trust vir Bedreigde Natuurlewe het in 2016 ’n GPS-toestel aan 12 flaminke vasgemaak om meer te leer oor dié bedreigde voëls se vlugpatrone. Een van hulle, Kucki, het dié afstand afgelê tussen Mosambiek en Madagaskar (dit het ’n bietjie minder as 24 uur geneem) en toe byna 2 jaar lank op die eiland gebly. In Mei 2018 het sy weer teruggevlieg – dié keer 927 km ver in ’n enkele vlug. Met haar terugvlug het Kucki op dieselfde plek opgestyg as waar sy in 2016 geland het: by die monding van die Mangokyrivier. Bron ewt.org.za…

NUWEMAAN 6 JANUARIE SPRINGGETY: 6 JANUARIE HOOGGETY: 3.36 VM. & 3.39 NM. VOLMAAN 21 JANUARIE  SPRINGGETY: 22 JANUARIE HOOGGETY: 4.07 VM. & 4.26 NM. EERSTE KWARTIER 14 JANUARIE DOOIEGETY: 14 JANUARIE HOOGGETY: 8.46 VM. & 9.16 NM. LAASTE KWARTIER 27 JANUARIE DOOIEGETY: 28 JANUARIE HOOGGETY: 9.10 VM. & 10.02 NM. Hierdie is die hoogwatertye vir Kaapstad. Vir ander plekke tel jy die minute by of trek dit af (let wel, hierdie is benaderde tye): Saldanha: +5; Hermanus: -4; Port Elizabeth: +19; Durban: +26 Bron Gety-inligting met die vergunning van die Hidrograaf, SA Vloot. Die Hidrograaf is nie verantwoordelik vir enige transkripsiefoute nie. sanho.co.za…

Hoe lank woon jy al in Johannesburg? My hele lewe lank (45 jaar). My ouerhuis in Kensington, wat uit die 1920’s dateer, het destyds my belangstelling in ou geboue geprikkel. Ek word steeds opgewonde oor oregondenvloere en staalplafonne! Ek was ’n jaar lank by Jeppe Boysskool en het later gewoon in ’n woonstelblok wat Gordon Leith ontwerp het, sowel as verskeie Art Deco- en Modernistiese geboue in Hillbrow, Berea en Orange Grove in die laat jare tagtig en vroeë negentig. Ek onthou die ou bioskope en die tremspore van my jeug. Wat het jou in argieffoto’s laat belang stel? Nadat ek die bouplanne van ons huidige huis in Melville (c. 1912) gesien het vóór opknappingswerk, het ek begin soek vir ’n foto van hoe die huis eens gelyk het. Elke…

MESMOERTANG Leatherman Wave Ek het dit elke dag gebruik – vir enigiets van kosmaak tot blase dokter. R2100 by awesometools.co.za SKOENE Lowa Zephyr GTX Mid TF Hierdie stewels is régtig gemaklik – dit voel asof jy tekkies dra. Hulle is ideaal vir warm klimate omdat hulle kan asemhaal en vinnig droog word. Die hakgedeelte is dik, wat die stap sagter op jou voet maak. Ek het wel die sole af gestap, maar ons het immers sowat 2 500 km afgelê op ruwe terrein. R2 600 by tacticaldistributors.co.za LANGBROEK K-Way Explorer Kloof Dié broek was ongelooflik. Hy raak vinnig droog, wat baie gehelp het omdat ons dikwels stroompies moes oorsteek. Die ritssak op een van die broeksakke is ideaal vir ’n klein kamera, GPS of selfoon. Ek…

Tamatiebredie met steurgarnale Vir 6 Voorbereityd 10 minute Gaarmaaktyd 30 minute Die tikkie kaneel maak hierdie bredie iets besonders. Sit dit voor op geelrys met rosyne vir ’n smaaksensasie soos min. Jy benodig • olyfolie • 800 g steurgarnale, skoongemaak • 1 ui, grofgekap • 2 knoffelhuisies, gekap • 50 g tamatiepasta • 2 blikkies (800 g) gekapte tamaties • 400 g Italiaanse tamaties • 2 eetlepels suiker • 1 teelepel fyn kaneel • 1 teelepel rissievlokkies • sout na smaak • swartpeper na smaak Só maak jy 1 Drup ’n skeut olyfolie oor die garnale en braai dit in ’n groot pot of pan tot pienk (sowat 3 minute). Skep die garnale uit. 2 Verhit nog olyfolie in ’n middelslagpot en braai die ui vir sowat 5 minute oor matige hitte tot sag. Voeg die knoffel by en braai dit vir…

As ons ’n akteur moet kies om die rol van die Renault Duster te speel, sou dit nie George Clooney wees nie. Dis nie die ou met die Rolex aan die arm, die blink snyerspak en die puntskoene wat die heldin se knieë laat knak nie. Dis ’n kar vir Jan Alleman, en niemand speel daai rol beter as Tom Hanks nie. Tom ken nie karate nie. Hy spring nie by helikopters uit nie. Hy vry nie in die bondel nie. Maar hy’s die ou wat deurdruk tot die einde, iemand op wie jy kan vertrou. Jy wil hom as jou man, jou pa of jou beste pêl hê, want hy gaan jou nie drop nie. Jy kan nie anders as om van die ou te…

NEEM SÓ DEEL: • Kry ’n melktert in die hande tussen 1 en 28 Februarie 2019! • Neem ’n foto. • Plaas die foto op jou Facebook-blad of Instagram-profiel en merk dit #mymelktert2019 en #ladismith • Eet (die res van) die melktert. Dis so maklik soos dit! Daar is geen reëls vir die foto’s en die melktert nie. Jy en jou gesin kan op die foto wees, jou hond kan ’n model wees, dit kan ’n klein of ’n groot melktert wees, dit kan in jou kombuis, by die werk in die personeelkamer of op ’n berg of die wildtuin wees. Solank daar ’n melktert is, is jou inskrywing geldig. Hoe interessanter die foto is, hoe groter is die kans dat ons dit sal raaksien. En onthou: Daar is ’n ekstra prys op die…

Kyk, dit ís vet pret om vroegoggend die koelboks, sambrele, handdoeke, emmers-en-grafies, beach bats en gazebo in die kattebak te laai en strand toe te mik vir die dag. Jy kies ’n lekker kol, plant jou sambreel en slaan jou leesboek oop. Die kinders jol op die sand of in die branders en kom pla jou net as hulle honger is. ( Of die roomysverkoper gewaar het. – Red. ) Die enigste haakplek is, dis wat álmal wil doen, en daarom raak die gewilde strande propvol oor die feestyd. Op só ’n vreeslik oorvol strand kan dit soms voel asof ’n mens deur die mall probeer beur! Ons het ’n paar strande gaan soek waar jy en jou sambreel alleen…

Kanikaip is ’n wilderniskamp op die oewer van die Oranjerivier in die Richtersveld-wêrelderfenisgebied, suid van die oorgrenspark. Jy ry van die dorpie Eksteen-fontein met ’n rowwe 4x4-pad al met ’n klipperige, soms sanderige, droë rivierbedding langs. Steil kranse en gevaarlike hellings troon oral rondom jou uit. Jy moet álles inpak en selfonderhoudend wees om by Kanikaip te kan kamp, maar jou beloning vir die moeite om hier uit te kom is ’n grootse landskap, oerstilte én jou eie swempoel. Bespreek kampplek by Joel eksteenfonteintic@gmail.com  of 027 851 7108.…

Simba deur Sangiro Voortrekkerpers Beperk, 1944 Ek het onlangs Sangiro, die skuilnaam van Andries Albertus Pienaar (1894-1979), se boek Simba in ’n tweedehandsboekwinkel in Parkhurst ontdek. Sangiro was buiten bobaasjagter, joernalis en skrywer ook ’n rolprentmaker. Net soos in sy bekendste boek, Uit oerwoud en vlakte , speel die verhaal teen die agtergrond van jagekspedisies in Oos-Afrika af. Hy skets van meet af aan tonele wat jou as leser laat voel of jy saam met hom reis: Wanneer ek na Oos-Afrika reis, versuim ek nooit om ’n eensame, verlate plaas wat op die verste noordelike voetrante van die Meruberg lê te besoek nie. Dit is ’n waterlose streek. Daar woon geen mense nie, en ’n paar klipmurasies op die hoogste koppie, wat op…

PLAN B VIR BEKOSTIGBAAR 1 VERNEUKPAN, NOORD-KAAP Kamp in die stilste stilte Wanneer laas kon jy dophou hoe jou vuur se vonke deel word van die Melkweg net bo jou kop? Wil jy ’n slag na die sonsopkoms kyk asof dit die heel eerste keer is wat jy dit sien? Die meeste mense het al van Verneukpan gehoor, maar min het nog op dié kaaltes oornag. Kom slaan jou tent op – die kans is goed jy’s die enigste een hier. En dis goed so. Want so elke nou en dan moet ’n mens net die bloed in jou ore hoor suis om seker te maak jy lewe. Koste Kamp: R150 p.p.p.n. Jy kamp waar jy wil, maar hier is ’n groot takskerm vir braai en kuier (dit kan soms…

Dis nie ’n goedkoop uitstappie nie, maar dit is beslis ’n een-keerin-’n-leeftyd ervaring. Die visvangseisoen is van September tot Maart. Dis dan ’n goeie tyd om te gaan – die vis loop. ’n Retoerkaartjie van Johannesburg na Libreville kos vanaf R8 000 p.p.; travelstart.co.za . Judy en Bruce het in Gaboen gereis saam met Tourette Fishing. ’n Tien dae lange hengeltoer kos sowat R60 000 p.p. (alles ingesluit behalwe drankies, en verblyf en etes in Libreville). Reisversekering van sowat R4 000 p.p. is verpligtend. tourettefishing.com ; 033 342 2793…

HOEKOM? Ons plaas elke maand ’n keur van lesersfoto’s. Moenie skaam wees nie – krap ’n bietjie daai foto’s uit wat jy op jou rekenaar opgaar en stuur hulle vir ons! WAT? Ons hou van omtrent enigiets: natuurlewe, landskappe, portrette, vakansiefoto’s of goggas en blomme in jou tuin. HOE? Stuur jou beste foto’s na menseselense@weg.co.za  Moenie lêers stuur wat groter as 4 MB is nie – as ons ’n groter weergawe soek, sal ons daarvoor vra. Gee die fotograaf se naam, van, tuisdorp en kontaknommer. Stuur ook inligting oor waar en hoe die foto geneem is en watter toerusting gebruik is. As jy die foto op enige manier gemanipuleer het, vertel ons wat jy gedoen het. DIE FYNSKRIF Ons behou die reg voor om jou foto’s elders in…

Somer en seekos is goeie pasmaats. ’n Mens eet dikwels buite en wil die hitte met vars, koel geure afweer. Al dié maand se geregte is lig en gesond en behoort met ewe delikate wyne geniet te word. Hier is drie om te oorweeg. Die mooi en ongewone Van Loveren Perlé de Jean Pinot Grigio Rosé 2018 (R70) is ideaal vir die somer. Pinot Grigio is ’n wit druif, maar die wyn het ook ’n tikkie rooimuskadel in, wat dit nie net ’n tikkie kleur gee nie, maar ook blomgeure en -smake byvoeg. Die wyn is genoem na die matriarg van die Van Loveren-familie, wyle Jean Retief, wat die mooi tuine om die plaas buite Robertson aangelê het. Dis effens droog met net ’n tikkie soetheid, en met ’n lekker…

Kom saam met Weg en Mpafa op ’n 11 dae lange toer na van Suider-Afrika se mees ikoniese bestemmings en verbeter langs die pad jou fotografievaardighede. Hoogtepunte sluit in: Kubu-eiland, Tsodilo-koppies, die Okavangorivier en Victoriawaterval. ’n Professionele fotograaf reis saam met die groep en leer jou meer oor jou kamera en die tegniese aspekte. Jy gaan terugkeer huis toe met klassieke foto’s om uit te druk en te raam en die kennis om jou stokperdjie na die volgende vlak te neem. REISPLAN Dag 1: Ons kry mekaar in Letlhakane, Botswana en reis tot op die plat vlaktes van die Makgadikgadipanne waar ons by Kubu-eiland oornag. Fotogeleenthede sluit in kremetartbome wat aan granietrotse klou en die panne wat tot op die horison strek. Die professionele fotograaf is…

HOUTKAPPERS Dink net hoe jy sou voel as jy heeldag lank jou snawel teen ’n boomstomp moet stamp! Gelukkig het houtkappers ’n spesiale sponsagtige skedel wat help om die impak te absorbeer. Houtkappers het ’n superlang, taai tong wat reg rondom die voël se skedel gedraai is. Dis die perfekte stuk gereedskap om miere op te lek of kewerlarwes uit hulle wegkruipplekkies te trek. FISKAALLAKSMAN As jy ’n akkedis of ’n insek is, moet jy bang wees vir dié ou... Ja, báie bang! Laksmanne het gevaarlike haakvormige snawels en sal byna enige klein prooi vang. Die fiskaallaksman deurboor sy prooi met dorings of hakiesdraad en skeur dan stukkies af om te vreet. Dié grusame plek waar hy sy prooi hou, word ’n “spens” genoem. HEUNINGWYSERS Hierdie voëltjie help graag as…