Indholdsfortegnelse for June- July 2021 i Weg!

EDWIN PAGEL van Windho-k skryf: Ek het dié swartrenoster onlangs by die Okaukuejo-watergat in Etosha- nasionale park afgeneem. Het hy drie horings of is dit ’n groot vrat op sy voorkop? Di- wildl-w-k-nn-r L.D. VAN ESSEN antwoord: Dis ’n derde horing en dis ’n rare verskynsel. Ek weet wel van ’n swartrenoster met drie horings wat in 2015 in Etosha afgeneem is, en daar is ook rekords van sulke renosters rondom die Young-meer in Zambië en een wat in 1906 by Elmenteita in Kenia geskiet is. Die derde horing word waarskynlik veroorsaak deur ’n niegenetiese ontwikkelingsafwyking wat ontstaan het toe die renoster ’n fetus was. Die afwyking sal dus nie na die renoster se nageslag oorgedra word nie. Indien die afwyking geneties was, sou verskeie renosters in die gebied drie…

Ek het al dikwels verby die Vogel Valleij-padstal gery; dis ’n klein, eenkant geboutjie langs die R43 tussen Botrivier en Hermanus, en vandag gaan ek inloer. Die buitekant lyk landelik: wit mure en ’n geel-en-oranje sinkdak. Die stoep is omhein met ’n sinkplaat of twee, vermoedelik om die ingang te beskerm teen die yskoue winterreën wat reeds in die lug hang. Die wit plastiekstoel wat onder die afdakkie staan en oor die besige pad uitkyk, is leeg. Met die intrapslag groet Margie le Roux my. ’n Klein, fyn mensie met grys hare en ’n innemende glimlag. “Hierdie padstal is ongeveer 25 jaar oud,” vertel sy. “Maar ek gebruik die plek nog net ’n jaar en ’n half.” Margie het onlangs haar 70ste verjaardag gevier. “Dis ongelooflik dat jy 70 jaar…

Die Oranjerivier is ’n lewensaar wat deur die dor hart van die land kronkel. Dié water is ’n bron van lewe en genade vir diegene wat aan die oewer ’n bestaan maak. Oor meer as 2200 km van die oorsprong in Lesotho se Malutiberg, waar dit nog die Senqu heet, tot waar dit tussen Alexanderbaai en Oranjemund in die Atlantiese Oseaan uitmond, bied die rivier ook ontvlugting. Van my beste gesinsvakansies was roeiuitstappies op die Oranjerivier. Maar dit was altyd op die deel van die rivier wat die grens tussen Suid-Afrika en Namibië vorm; tussen Onseepkans en Pella, Vioolsdrif en Aussenkehr... Met die lente van 2020 wat bot en die dae wat langer en warmer word, hoor ons weer die roep van die rivier. Dié keer na ’n ánder deel…

LOUVAIN-GASTEPLAAS Dié gasteplaas in die Langkloof het blyplek vir elke beursie. Die kampterrein het warm storte en spoeltoilette, maar geen krag nie. Die Stables bestaan uit sewe aaneenlopende eenhede, elk met drie beddens en ’n badkamer, met ’n gemeenskaplike kombuis en braaiplek. Die drie luukse selfsorgkothuise word omring deur groen grasperke en berg-uitsigte. Kamp R200 p.n. vir 2 mense, R50 per ekstra persoon. The Stables: vanaf R900 p.n. vir 3 mense (slaapplek vir 21). The Dairy: R2 500 p.n. vir 10 mense. Fiela se Huis: vanaf R3 200 p.n (slaapplek vir 8 mense). The Homestead: vanaf R4 000 p.n. vir 10 mense. Hier’s ook twee eenhede, The Homestead Annex, met ’n gemeenskaplike braaiplek: vanaf R700 p.n. vir 4 mense. 044 518 0015; louvain.co.za GARDEN ROUTE BIOMIMICRY CAMP Dié ekovriendelike kamp…

Hoewel Zanzibar polities gesproke deel is van Tanzanië, is dit eintlik ’n wêreld op sy eie. Dié repie koraalrif met palmbome lê vasgevang in die stroom van geskiedenis wat al eeue lank teen Afrika se ooskus opswiep. Stone Town, die ou deel van die hoofstad, Zanzibar City, is die eiland se kulturele hutspot met ’n doolhof stegies, verbrokkelende Arabiese geboue en die tragiese eggo van slawerny. Die res van die eiland is besaai met vakansieoorde, waarvan ’n mens die heel swierigste aan die noordwestelike punt rondom die dorp Nungwi aantref. Aan die ánderkant van die eiland voer die plattelandse boorlinge ’n nederige bestaan teen ’n stadiger lewenstempo. Stap jy deur ’n vissersdorpie soos Jambiani, Paje of Bwejuu aan die suidwestelike kus, sal jy gou besef dat die Swahili-leuse pole, pole…

Volkswagen is ’n konserwatiewe motormaatskappy wat die kat eers nege keer uit die boom kyk voordat hy hom optel om te streel. Dis ’n maatskappy getrou aan evolusie, nie revolusie nie. Waar ander maatskappye met oorgawe die neiging na sportnutsvoertuie omhels het deur elke moontlike nis met ’n sportnuts te probeer toestop, het Volkswagen dinge die afgelope 20 jaar versigtig en stapsgewys aangepak. Die groot, luukse Touareg was in 2002 dié motorreus se eerste ordentlike sportnutsvoertuig, waarna die middelslag-, gesinsvriendelike Tiguan in 2007 sy verskyning gemaak het. Ondanks die feit dat die Tiguan relatief vinnig Volkswagen se topverkoper geword het en die mark vir kleiner sportnutsvoertuie in die algemeen ontplof het, het die klein T-Cross eers in 2019 sy opwagting gemaak. Hierdie drie Duitse musketiers en hulle hegte verbintenis met…

Wat is bestuiwing? Vir plante om vrugte te kan maak moet die mannetjieplant se stuifmeel by die vroutjieplant se blomme uitkom. Partykeer waai die wind die stuifmeelkorreltjies van die een blom na die ander, maar die meeste plante wag op bye en ander goggas om die stuifmeel oor te dra. Bye bestuif tot 50 soorte kos (soos graan, groente en vrugte) op ons plase. Probeer 50 dinge in julle kombuis noem waarvoor jy vir die bye kan dankie sê! WAT MAAK BYE SE LEWE MOEILIK? Plaagdoders wat vir skadelike goggas op plase en in tuine gespuit word, vergiftig bye. Hulle habitat word uitgeroei soos wat dorpe en stede groter word. Indringerbome soos bloekoms moet afgekap word, maar bye maak op dié bome se bloeisels staat vir kos. Parasiete, virusse en…

Ek was dié oggend op pad na die Pafurideel van die Krugerwildtuin. Dit was vroegoggend en ek was effens moedeloos, want ek was toe reeds ’n geruime tyd in die noorde van die park. Dit was Desember en die veld was grasgroen ná ’n goeie reënseisoen. Daar was óral poele water en die gras het heuphoogte gestaan wat beteken: Dis báie moeiliker om diere te sien. Dus was ek verheug toe ek hierdie trop sebras ’n entjie verby die Transportdam gewaar. Die ma en haar vulletjie se strepe vorm ’n mooi kontras met die verskillende skakerings van groen. Hulle het my sommer weer hoop gegee!…

H-u jy van Dalene Matthee se b-eke? Ja. Kringe in ’n bos was ’n voorgeskrewe boek iewers in my skooljare. Ek het later Fiela se Kind en Moerbeibos by die dorp se biblioteek gaan uitneem. Kringe in ’n bos se Saul Barnard se deernis vir die bos en sy verhouding met die olifant Oupoot maak sy karakter my gunsteling. Wat was die h--gtepunt van die t-er? Die vroegoggendvlug in ’n mikrovliegtuig saam met Morné Jonker van die Louvain-gasteplaas in die Langkloof. Ek was nog nooit in só ’n tuig nie en die uitsig uit die lug oor die Outeniekwaberg teen sonop was besonders. Het daar enigiets interessants agter die skerms gebeur wat nie die st-rie gehaal het nie? Op pad na Jimmy Zondagh by Belle-Vue het ons op die ingewing…

Breek jou hart elke keer wanneer jy Sokkies by die hondehotel moet los as jy op vakansie gaan? Goeie nuus! Op ’n LIFT-vliegtuig, Suid-Afrika se nuwe laekostelugdiens, kan Sokkies saam met jou vlieg. “Baie honde-ouers wil nie van hondehokke, familie of vriende gebruik maak om na hulle troeteldiere te kyk nie,” sê die medestigter van LIFT, Jonathan Ayache. “Hulle wil hulle viervoetige familielede saam op vakansie neem. Dit was tot nou toe nie moontlik met Suid-Afrikaanse lugrederye nie.” Ongelukkig moet Pote, die labrador, steeds tuis bly. Slegs klein hondjies word tans toegelaat. Hulle moet in ’n spesiale drasak (28 cm x 20 cm x 45 cm) kan pas. Die sak word dan veilig onder die sitplek skuins oorkant hulle eienaars gebêre. Mense wat allergies is vir hondehare kan ontspan. Daar…

Die Aandster is weer terug! Dis nou net mooi ’n jaar sedert Venus as die oggendster diens gedoen het. In die begin van April het Venus mettertyd in die gloed van die son verdwyn om weer in Junie stelselmatig al hoe helderder as die aandster in die weste te verskyn. In Junie en Julie sal jy sien hoe Venus uit die gloed van die sakkende son verrys. Kort ná sononder op 12 Junie verklap Venus die posisie van die dun sekelmaan, laag op die noordwestelike horison. In daardie stadium is die maan slegs “een dag oud” of een dag in sy nuwe siklus. En dis byna onmoontlik om die maan raak te sien sonder Venus se hulp. Dis ’n gawe uitdaginkie vir fotograwe om op ’n foto vas te vang…

A an die einde van my eerste jaar in die hoërskool was ek een oggend heel uit die veld geslaan toe ek by die skool aankom en bome vol toiletpapier, plakkate teen die deure en graffiti teen die ruite aantref. En toe die matrieks opdaag, word ek die eerste keer blootgestel aan die grootskaalse cross-dressing wat met Forty Days gepaard gaan: Die seuns dra rokke en spog met klein bokstertjies ewe met linte in die hare terwyl die meisies grys skoolbroeke dra met seunskouse wat tot onder die knie kom. Vyf jaar later is dit my matriekgroep se beurt. ’n Paar dae voor die tyd vra die skoolhoof, mnr. Von Zeuner, vir ’n vergadering met die matrieks en vra mooi dat niemand moeilikheid moet maak nie. “Gedra julle en moet…

Die KwaZulu-Natalse Middelland verander drasties saam met die seisoene. In die winter is die gras doodgeryp. Die dae is vaal, swart brandpaaie skend die landskap en mis draal triestig oor die vallei. Dan skielik onthou die veld sy potensiaal en lowergroen somer beur baldadig uit die grond. Krismiskewers is óral en donderstorms bring elke dag lafenis. Soos nou, terwyl ek met die R103 langs na Nottingham Road ry. Al was ek op skool laas op Notties, voel dit snaaks genoeg steeds asof ek nou op pad is na ’n hokkiewedstryd op die buurdorp (ek het op Hilton grootgeword). Notties lê sowat 20 km noordwes van Pietermaritzburg en 25 km suid van Mooirivier. Voordat die N3 gebou is, was hierdie die hoofpad tussen Durban en Johannesburg. Dis vol knap draaie en…

Kleinmond in die Overberg is al sedert sy ontstaan merendeels ’n vakansiedorp. In die middel 1800’s het boere uit die distrik elke jaar hulle waens gelaai en langs die Palmiet- en Kleinmondstrandmeer kom uitspan. Die enigste permanente inwoners was die handjievol vissermanne en hulle gesinne wat gewoon het waar die hawe vandag is. Die behoefte aan ’n hotel het ontstaan namate dié mooi seeplek al gewilder geword het. In 1939 het ’n mnr. P.J. Delport – onder die mense van Kleinmond bekend as “Ouman” Delport – die Sandown-hotel gebou. Dit was skaars 50 m van Kleinmond se hoofstrand af naby die riviermonding. Dié dubbelverdieping met sy 23 kamers het sommer gou ’n baken en die kern van Kleinmond se vakansievieringe geword. In haar boek Kleinmond se storie skryf Jean du…

UITGAWES Dié pryse is na raming. Die Gurneys het in 2018 in Europa gereis; tariewe sou gestyg het. SLOEWENIË Toegang tot die Postojna-grot: R750 p.p. ’n Standaard-maaltyd: R250 p.p. ’n Sny Bled-roomkoek: R120 p.p. AirBnB-verblyf in Ljubljana: R3 650 vir 2mense vir 2 nagte Triglav- nasionale park: Besoekers mag gratis deurry Vintgar-ravyn: R170 p.p. HONGARYE Hortobágyi- nasionale park: R320 p.p. (ook die Blue Cowboys); Sapanta-begraafplaas: gratis; R120 p.p. vir die klooster ROEMENIË Kerke van Moldawië: R100-R150 p.p. (per klooster) Bruinbeer-uitstappie saam met Absolute Carpathian Tours: R950 p.p. Peles-kasteel: R120 p.p. AirBnB-verblyf in Boekarest: R3 800 vir 2 mense vir 2 nagte Ete by die Caru’ cu bere: R250 p.p. (hoofmaal en ’n goeie plaaslike bier) BULGARYE Veerboot oor die Donaurivier: R550 (een rigting) Buzludzha-monument: Gratis Die Kazanlakvallei se grafheuwels: R153…

Boeddhistiese monnikke was die mediese wêreld honderde jare vooruit toe hulle slanggif begin drink het om immuniteit teen sekere slangbyte op te bou. Slangteengif, soos ons dit vandag ken, is die eerste keer in die vroeë 1900’s ontwikkel en word deur verskillende maatskappye wêreldwyd vervaardig. In Suid-Afrika word teengif deur die Suid-Afrikaanse Entstofvervaardigers (SAVP), wat onder die Nasionale Gesondheidslaboratoriums val, gemaak. Dis ’n tydrowende en duur proses om teengif te vervaardig. Diere soos perde, skape en kamele word vir dié doel gebruik. In Suid-Afrika gebruik ons perde. Hoe werk dit, wonder jy? ’n Perd word met ’n klein hoeveelheid slanggif ingespuit om sy immuunstelsel te aktiveer. Daarna word ’n reeks inspuitings – elke keer met ’n bietjie meer slanggif – oor ’n tydperk van sowat nege maande toegedien totdat die…

Waar-m het jy die Rebelle aangedurf? As kind het my ouers ons vakansies bos toe geneem. Ons het lande soos Botswana, Mosambiek en Zimbabwe deurkruis in ons Land Rover Defender. Ná vyf jaar in die VSA – ek woon tans in Hawaii – het ek die heel meeste na die bos verlang; na daardie band met die aarde en die natuur wat ’n mens in Afrika amper as vanselfsprekend aanvaar. Ek het gou besef dat dit wat ek mis, ek in in my nuwe lewe moet herskep. Dus het ek my motor ingeruil vir ’n Jeep Wrangler en op Google gesoek na 4x4-avonture vir vroue. Rebelle het meer as een keer opgeduik. Ek het gehou van die vroue se verhale oor hoe dié tydren hulle gehelp het om probleme in…

Die Bosveld is ’n byna mitiese plek. ’n Plek van stories... van Jock se avonture en grootwildjagters se noue ontkomings. En ryk aan daardie atmosfeer wat net ’n afgesonderde, wilde plek jou kan bied. Dis ’n plek van ontvlugting, waar jy teen sononder ’n vuurtjie aanblaas en later terugsit en kyk hoe nagapies hop deur die takke van die appelblaar bo jou. Teen sonop die volgende oggend maak die geskater van ’n bosveldfisant jou wakker en kort daarna hoor jy ’n kwêvoël uit die hoogtes van ’n maroelaboom. Iewers gaan jy van aangesig tot aangesig kom met ’n kremetart, of dalk ’n meneer van ’n njalaboom. Jy gaan troppe rooibok sien, dalk ’n olifant en later uitgekyk raak aan die hoeveelste geelbekneushoringvoël wat verbyvlieg. Bowenal kom ’n mens Bosveld toe…

Van voor af dreig ’n sterk wind om my snorpunte tot in my ore te druk terwyl ek hoog bo die Langkloof sweef. Dit voel asof ek aan die goue strale kan raak wat deur die pieke van die Outeniekwaberg tot op die lappieskombers van koringlanderye onder in die vallei strek. Tussen my knieë draai Morné Jonker sy mikrovliegtuig se neus skuins en beduie na iets onder ons, maar die enjin druis sy woorde weg. Buitendien is ek te diep ingedagte om behoorlik aandag te gee. Van hier bo af is dit duidelik dat Fiela Komoetie reg was. G’n driejarige kind kon oor die berge noord van Knysna tot in die Langkloof geloop het nie. As die magistraat ’n draai saam met Morné kon vlieg, sou hy met haar saamgestem…

1 Proe bier Dis ’n moet om by die Nottingham-brouery, een van die land se oudste onafhanklike brouerye, in te loer. Die keuse van biere is groot: die Pickled Pig porter, Tiddly Toad lager, Tipsy Tiger IPA, Whistling Weasel pale ale, Pye-Eyed Possum pilsner… ’n Bierproe in die tapkamer kos R60 p.p., en jy’s welkom om die middag in The Boar’s Head, ’n kroeg op die perseel, deur te bring. Proe ook gerus die boetiekjenewer wat hulle onlangs begin distilleer het! Waar? By die Rawdons Hotel Kontak 083 782 8959; nottsbrewery.co.za 2 Hou piekniek by The Junction The Junction is langs ’n dam. Vat ’n kombers en gaan span uit vir die dag. Dié plattelandse leefstylsentrum het baie om die lyf – van die Ugly Duckling (waar ’n mens enigiets…

Sien-jou! Sien-jou! Sien-jou! Vir bykans twee uur vul dié eenvoudige refrein die bedompige lug en oordonder die gesange van janfrederike, lysters, kleinjantjies en ander Mosambiekse treffers. Die koekoek wat só roep, kan óns duidelik sien hoewel ons hóm nog nie kon gewaar nie. Ek wil al begin aanstoot neem! Maar: dis een van die skaarsste en mees geheimsinnige koekoekspesies in die wêreld; dus soek ons maar geduldig verder. Die langstertkoekoek is die eerste keer in 1928 in die deesdae se Demokratiese Republiek van die Kongo opgeteken en dié spesie is – byna ’n eeu later –steeds ’n enigma. Byvoorbeeld: Ons weet nog steeds nie watter soort woudvoël as surrogaatbroeier vir hulle instaan nie. Nes alle ander koekoekspesies het die langstertkoekoek ook parasitiese broeigewoontes, wat beteken dat sy haar eiers in…

Ek en my lewensmaat, Steph Perrin, het laasjaar bykans die ganse Februarie in die wildtuin deurgebring. Ons het in Satara gekamp en was een oggend douvoordag op pad uit toe ons ’n trop leeus knap buite die kamphek aantref. Hulle het gedoen wat leeus die beste doen: slaap. Omtrent tien voertuie het reeds rondom die katte saamgedrom. Ons besluit toe om met ’n wuif verby te hou in die hoop om iets meer opwindends te sien. Ons het suid gemik op die Satara-Tshokwane-pad en slegs ’n paar kilometer verder op die brug oor die Nwanedzirivier stilgehou. Ons stop altyd op brûe, net ingeval ’n mens dalk ’n paar diere gewaar wat kom water drink. Dié oggend was daar slegs ’n alleenloper waterbok in die rivier. Die bok het sommer ín…