Indholdsfortegnelse for June/july 2023 i Weg!

PIERRE SÊ Ons sug dikwels dat ’n mens duisende kilometers moet reis en ’n klein fortuin bestee om ’n buitelandse vakansie te geniet. Soms wil ons só ver anderkant die horison tuur dat ons vergeet om net hier langsaan by ons eksotiese bure soos Namibië, Botswana, Zimbabwe, Swaziland en Mosambiek aan te klop. Óf ons vergeet om op te kyk na ’n koninkryk doer bo wat Suid-Afrika soos ’n gekartelde kroon op sy kop dra. Lesotho het dalk in die verlede ontoeganklik gelyk vanweë sy berge, sneeuwinters en rowwe paaie wat net vir 4x4’s geskik was. Dis immers die enigste land in die wêreld waar elke duim meer as 1 000 m bo seespieël is. Selfs Nepal – die tuiste van die Himalajas – het ’n laagtepunt van 60 m!…

Hiking Cape Town Deur Evelyn John Holtzhausen, Penguin Random House R290 in boekwinkels Met honderde dagstaproetes is dit moeilik om in die Kaap-omgewing te besluit waar jy komende Saterdag wil stap. Hierdie gidsboek – bestaande uit 35 van die mooistes – maak die keuse maklik. Dis hoofsaaklik vir stappers wat Tafelberg en die Skiereiland te voet wil verken, maar ’n handjievol roetes in die Helderberg, Hottentots-Holland-reeks en die Kogelberg-natuurreservaat voorsien vir lekker uitstappies in die Boland en Overberg. ’n Sleutel aan die begin van elke roetebeskrywing lys die basiese inligting: die beginpunt (asook dié se GPS-koördinate), afstand en duurte, moeilikheidsgraad, wat die terrein behels en of honde toegelaat word. Dís gewoonlik genoeg om te besluit of ’n roete vir jou is of nie. Maar Holtzhausen noem ook ’n belangrike faktor…

DAG 1 Die groep ontmoet by die Mbotyi-rivier, waar ons twee nagte deurbring. Die lodge is ’n paradys vir natuurliefhebbers, en ’n ideale plek vir ’n wegbreek van elke dag se gejaagdheid. Die lodge het ’n swembad, bergfietse, kano’s en gemaklike sondekke. DAG 2 Ná oggendkoffie is daar tyd vir ’n strandstappie of ’n kanorit op die Mbotyi-riviermonding. Die daguitstappie neem ons na ’n kolonie kransaasvoëls, waar meer as 170 in ’n nes op die rotse van ’n ravyn hou. Ons hou piekniek vir middagete. Daarna volg ons ’n tweespoorpad langs die kuslyn, en besoek die skeepswrak van die Grosvenor. Oor die jare heen het vele probeer om haar vermeende skatte te vind. Laatmiddag keer ons terug na die lodge vir skemerkelkies op die strand. DAG 3 Ná ontbyt pak…

Wanneer Marchelle van Zyl nie skryf en foto’s neem nie, bedryf sy Flying Feet, ’n fietstoerbesigheid, op Montagu. Sy’s mal oor klein dorpe en om die geskiedenis van dié plekke vir besoekers te ontsluit. Sy was dus die perfekte kandidaat vir ’n storie oor die Dwarsriviervallei net oos van Stellenbosch (bl. 44). Wat was die hoogtepunte van jou besoek aan die Dwarsriviervallei? Die mense is vreeslik gasvry. Ek was oorweldig deur hulle opregtheid. Ek het in die strate rondgeloop en foto’s geneem en mense sou stop, gesels, en dié vreemdeling sommer in hulle huise nooi. Die mense is vir lank hier alleen gelaat en afgesonder. Dit het ’n gemeenskap geskep waar sterk waardestelsels in plek gebly het. Dis amper ’n outydse atmosfeer van omgee en mekaar versorg. Mense sien mekaar…

Beesstertbredie met lemoen en gluhwein-geure Vir 6Voorbereityd 30 minuteGaarmaaktyd 3 uurOondtemperatuur 160 °C Jy benodig• 2 kg beesstert, oortollige vet afgesny• sout en varsgemaalde swartpeper• olie vir vlakbraai• 12 piekeluitjies, geskil en gehalveer• 3 knoffelhuisies, grof gekap• 500 ml rooiwyn• 1 kaneelstokkie• 3 heel naeltjies• 3 wonderpeperkorrels, gekneus• 1 blik (400 g) gekapte tamaties• 1 koppie vleisaftreksel• 1 lemoen se sap en heel stuk skil• 3 lourierblare• 2 eetlepels meel Só maak jy1 Voorverhit die oond. Geur die vleis met sout en swartpeper. Verhit die olie in ’n vuurvaste oondkastrol en braai die vleis in sarsies tot oraloor mooi goudbruin. (As jou beesstert redelik vetterig is, probeer om die vleis se eie vet te gebruik eerder as om ekstra olie by te voeg.) Sodra al die vleis geseël is, giet…

Jou avontuur begin sommer met ’n 4x4-rit! ’n Mens kan die laaste kilometer of wat na die Kranskloof-basiskamp net met ’n 4x4 ry, maar jy kan by Richard Gininda, die opsigter, se huis parkeer en in sy Landie klim as jy nie een het nie. “Ek het al eland, waterbok, sebra, koedoe, wildebees, blesbok, impala, rooiribbok, rooikat en luiperd hier gesien, ” vertel Richard in die ry. Hy woon en werk al sedert 1998 op die Komati Gorge- private wildreservaat. Die 25 km²-reservaat lê halfpad tussen Machadodorp en Carolina en strek van die Komatirivier tot op die Hoëveldplato. Ons kom teen skemer by die kamp aan. Richard het aan die kamp help bou met klippe uit die omringende kranse. Hy spring om die lanterns en donkie aan te steek. In…

Ons woon op ’n kleinhoewe in Boschfontein in die suidelike buitewyke van Rustenburg. In die lente het ek twee grysbekneushoringvoëls opgemerk wat tussen ons en die bure se kleinhoewe met kos in hulle snawels rondvlieg. Ek het my Nikon D3100 en Tamron 150-600 mm-lens byderhand gehou en hulle begin afneem toe ek sien waarheen hulle die kos dra. In ’n seringboomstam naby ons huis is ’n ronde gat sowat 4 m bo die grond en ek het besef dat dít hulle nes moet wees. Aanvanklik word die prooi buite die nes verorber 1 – niks word in die nes gelos nie. Ek stel my kamera op ’n driepoot op en wag geduldig met ’n bier en leesstof om te sien wat gebeur. Volgens my Roberts-voëlboek vat dit sowat 50 dae…

Die oewer van die Jozinidam is waarskynlik een van die indrukwekkendste plekke om te kamp. Die geriewe is nou nie watwonders nie, maar ’n mens voel regtig asof jy ín die wildernis is. Dis ’n ongerepte uithoek van KwaZulu-Natal dié. Die dam lê binne die Phongolonatuurreservaat, een van die oudstes in die land wat nog deur Paul Kruger verklaar is. In 2014 is ’n klomp van ons soontoe om soos gewoonlik te gaan tiervis vang, maar dié knewels is nie die enigste wilde diere om mee rekening te hou nie; vier van die Groot Vyf loop in Phongolo rond. Die enigste waarvoor ’n mens nie op die uitkyk hoef te wees nie, is leeus. Op ’n vorige besoek het ons ’n luiperd teëgekom wat rondom die kampplek rondsluip. ’n Ander…

’n Geveg in vlug Ons het onlangs by die Sunsetdam naby Onder-Sabie in die Krugerwildtuin vir oggendkoffie stilgehou toe ons ’n reusevisvanger op die wal van die studam sien sit wat aanhoudend skreeu. Groot was ons verbasing toe ’n tweede visvanger ook daar kom sit en ons het na ons kameras gegryp. Die twee visvangers het mekaar vir ’n lang ruk net aangegluur en toe skielik het hulle mekaar aan die keel gegryp. Dit was die begin van ’n groot geveg – op die wal, in die lug, terug op die wal... hulle het mekaar selfs in die dam gegooi! Ná ’n doodse stilte het net een visvanger uit die water verskyn en ons het gedink die ander voël het verdrink, maar ná ’n paar minute het hy met ’n…

Dis ’n winterse vroegoggend op die oewer van die Limpoporivier in die Krugerwildtuin. Die groep voëlkykers se koppe tol heen en weer terwyl Duncan McKenzie spesies afrits: “Geelborskleinjantjie, tropiese waterfiskaal, palmwindswael, grysrugkwêkwêvoël, gewone willie, gevlekte stekelstert...” Duncan is die voëlgids op ’n driedagwegbreek vir Ecotraining en Birdlife South Africa in die Makuleke-konsessie in die Pafurigebied in die noorde van die wildtuin. Hy luister en beduie met ’n vinger in die of dáái rigting terwyl ons klomp vervaard sukkel om die verkykers te fokus. Duncan (44) is tuis hier in Makuleke waar hy jare lank reeds by Ecotraining opleidingsklasse gee tussendeur sy heeltydse werk as ekoloog. Daarby is hy ook onder meer trustee van die John Voelcker-voëlboekfonds, boekskrywer, die bydraer met die meeste “kaartjies” (opnames) in die Suider-Afrikaanse Voëlatlas 2-projek (SABAP2)…

NIEKIE VAN DER MERWE Nikon D3400 Nikon 18-105 mm-lens NIEKIE VERTEL: Ek het dié foto geneem by Waterval, ’n vakansieplaas ongeveer 35 km buite Vanrhynsdorp. Die waterval het mooi geloop ná goeie winterreën in die omgewing. Dit was net voor negeuur die oggend en daar was redelik wolke in die lug. Ek het nie my driepoot byderhand gehad nie, maar daar was ’n groot rots waarteen ek kon leun, en ek kon my hande bo-op die rots stut en só die kamera stil hou. My kamera was op “shutter priority”gestel, en ek het met ’n stadiger sluiterspoed rondgespeel. Ek het ses foto’s geneem, en dié een het vir my die mooiste gelyk. Die verstellings was: sluiterspoed van ’n halfsekonde, lensopening van f13 en ISO 100. Ek gebruik die redigeringsprogram PhotoScape,…

Lydenburg in Mpumalanga het ’n ryk geskiedenis en die plaas Spekboom speel ’n prominente rol in dié verhaal. Deesdae woon Johan en Louise Kruger hier saam met hulle seuns, Luan en Hanru. Johan is die sesde Kruger-generasie op dié plaas wat die familie in 1846 bekom het. Doeriejare is hier met geelperskes en ander steenvrugte geboer, maar nou is dit ’n lieflike wegkruipplek vir vakansiegangers wat op soek is na rustige, eenvoudige blyplek met ’n skeut geskiedenis daarby! Die Lapamanti-kamp staan langs die Spekboomrivier. Die Kruger-familie het járe lank hier kom piekniek hou. In die ou dae was hier net ’n lapa, maar dié is sedertdien in ’n gemeenskaplike kuierplek met ’n buitelugkombuis omskep, en drie houthuisies is daar rondom opgerig. Die huisies het elkeen ’n en suite-kamer en klein…

Was jy een van daai gelukkige mense wat ná matriek ’n gap- jaar kon neem? Ek was, en vir daardie hele jaar was daar net twee dinge op my agenda: Om my hare lank te laat groei, en om so veel as moontlik voëls af te merk. Terwyl my klasmaats dus in Londen gaan ponde verdien het, is ek Botswana toe om pulas uit te gee. In alle eerlikheid: Ek het karig gelewe en darem nie só baie geld geblaas nie. Die grootste uitgawe was die vlug tot by Victoria Falls se lughawe. Ek onthou nog goed: Die oomblik toe ek uit die vliegtuig klim, het die hitte en sonbesiegeskreeu my oorval. Dit was die eerste keer in my lewe dat ek alleen gereis het, en dié skielike smakie van…

ANTARKTIKA Deel 2 REISJOERNAAL Die sneeubedekte spitse van Suid-Georgië-eiland verskyn bo die waterhorison ná 1 450 km se oopsee van die Falkland-eilande, waar ons laas land gesien het. ’n Eiland só afgesonder soos hierdie word slegs per toeval ontdek. Dis die eerste keer in 1675 gewaar nadat ’n skip wat om die suidpunt van Suid-Amerika gevaar het, tydens ’n storm van koers af gewaai is. Presies ’n eeu later is kapt. James Cook en van sy makkers aan boord die HMS Resolution die eerstes wat die moeite doen om voet aan wal te sit. Hulle vuur ’n salvo of twee af en kleim dit in die naam van koning George III van Engeland. Maar hulle was eintlik op soek na Antarktika, en toe hulle om die onderste voet van die…