Indholdsfortegnelse for June - July 2019 i Baba & Kleuter

Die wenner van ons voorbladkompetisie, Lika van der Merwe (15 maande) van Brackenfell in die Wes-Kaap, het pas ’n bababoetie ryker geword. Sy’s verskriklik lief vir haar twee oumas, maar Pa Tiaan bly haar gunsteling. Ma Luka vertel hulle het haar op ’n jaar na ’n speelskooltjie toe gestuur en dat sy mal is oor al haar maatjies daar. ”Sy’s dol daarop om in haar stootwaentjie parkie toe te gaan – eintlik oor enige buite-aktiwiteit.” Haar gunstelingdis is broccoli en hoender, en sy hou van enige musiek met ’n lekker ritme. ”Maar sy dans verskriklik snaaks,” vertel Luka. Lika wen pryse ter waarde van R15 000 van ons drie borge: Baby City, Epi-max en Calpol.…

Clicks se nuwe Made 4 Baby Dryprotect-doeke is nou by Clicks-winkels landwyd en ook aanlyn by clicks.co.za beskikbaar. Die doeke is meer absorberend, en daar’s ’n handige meter wat van kleur verander as die doek nat is, sodat jy weet wanneer dit tyd is om te ruil. Hulle verhandel vir van R24,99 tot R159 per pak. Een gelukkige leser wen ’n Clicks-Dryprotect-doekgeskenkpak ter waarde van R640. Die pak sluit 42 Dryprotect-doeke vir pasgeborenes (2-5kg) en 132 grootte 3 doeke (4-9kg) in. Die prys is nie oordraagbaar nie en kan nie in die winkel geruil word nie. Slegs Suid-Afrikaanse inskrywings sal aanvaar word. Aflewering slegs by ’n fisiese adres tydens werksure.…

Huis opsit en dan kinders kry … Almal dink dis vinnig, maar die lewe gooi jou soms met ’n slap draai. Eers gebeur daar niks. En dan begin jou gedagtes ’n wedloop hardloop. Wat is fout met my? Wat is fout met hom? Hoekom werk dinge nie soos almal sê dit moet nie? Dan kom die ovulasietoetse en hoop, maar steeds niks. Sodra jy uiteindelik die stres staak en net ’n bietjie ontspan, raak jy swanger. Al jou wildste verwagtinge word waar, net om daai klein ertjie te verloor, en dan verloor jy jouself. Jou lewe word uitmekaargeskeur en niemand verstaan dit nie. Net sodra jy dink jy daarmee kan lewe, raak jy weer swanger en dieselfde gebeur weer, én ’n derde keer. Ons het die fertiliteitspesialis geraadpleeg en die…

Stuur jou gunsteling-foto na fotoblad@ babaenkleuter.co.za. Onthou om jou kind se naam, van, ouderdom, kontakbesonderhede en posadres in te sluit.…

WYS VIR ONS As jy wil hê jou kinder-of ooievaarspartytjie moet op hierdie blad verskyn, stuur gerus ’n e-pos met foto’s van ’n goeie gehalte en ’n kort beskrywing van die partytjie na yolandi@ babaenkleuter.co.za…

Die drieling was nooit beplan nie. Chantelle en Clinton Thorpe van Kaapstad was tevrede met hulle gesin van vier en veral Clinton het gevoel twee kinders – Cassidy (toe 4) en Connor (toe 2) was genoeg. Chantelle het wel gehunker na ’n derde kind en het gehoop op nog ’n dogtertjie. Toe hulle in 2016 besluit om tog weer te probeer, het Chantelle (37) verbasend gou swanger geraak. Met haar eerste ondersoek op sewe weke was die skok groot toe die ginekoloog onmiddellik twee sakkies sien, maar niks kon hulle voorberei op wat hy ’n ruk later gesê het nie: “Wag ’n bietjie, dit lyk of hier nog iets in een van die sakkies is…” Dit was ’n identiese tweeling én nog ’n baba – Chantelle het ’n drieling verwag.…

Antibiotika-weerstandigheid ontstaan wanneer bakterieë aanpas en weerstandig raak teen die antibiotika wat gebruik word om hulle te beveg. Die misbruik en hergebruik daarvan veroorsaak dié weerstandigheid, en talle bakterieë soos dié wat tuberkulose veroorsaak en dié wat in hospitale voorkom, het reeds weerstandig geword. Van die grootste redes is dat mense nie ál hulle antibiotika gebruik soos voorgeskryf nie, soos dat hulle nie die hele kursus voltooi nie. Dit word ook oorgebruik omdat mense antibiotika drink wanneer hulle eintlik ’n virusinfeksie het, terwyl antibiotika net teen bakterieë help. Entstowwe beskerm teen talle skadelike bakterieë en dit is van groot belang dat kinders dit ontvang om die onnodige gebruik van antibiotika te verminder. Indien dit onnodig aan babas en kinders voorgeskryf word, kan hulle ’n uitslag en diarree kry en is…

SOETE SLAAP Slaap is waarlik wondersoet en ons onderskat dikwels die waarde daarvan. Dit hou jou nie net gesond nie, dit is van uiterste belang vir die groei en ontwikkeling van babas, kleuters en kinders. Prioritiseer slaap dié winter. In talle studies is al gewys dat te min slaap by kinders selfs tot vetsug kan lei. Die Nasionale Slaapstigting het ’n paar jaar gelede die aantal ure wat ons behoort te slaap, aangepas: • Pasgebore baba’s onder drie maande: tussen 14 en 17 uur • Babas van vier tot 11 maande: 12 tot 15 uur • Peuters tussen een en twee: 11 tot 14 uur • Kleuters tussen drie en vyf: 10 tot 13 uur • Kinders tussen ses en 13: 9 tot 11 uur BLY WARM Die immuniteitstelsel funksioneer…

MAAK DIE SOMMETJIES Babas groei vir ’n gemiddeld van 266 dae vanaf die oomblik van bevrugting. Jou swangerskap word egter as 280 dae bereken. Hoekom? Die Johannesburgse vroedvrou Tina Otto sê hoewel bevrugting sowat twee weke ná jou laaste menstruasie plaasvind, swangerskap bereken word vanaf die eerste dag van daardie menstruasietyd en dat dit daarna ’n gemiddeld van 280 dae, of 40 weke duur. “Wanneer jou ginekoloog of vroedvrou se beraming byvoorbeeld is dat jy agt weke swanger is, is die fetus ses weke oud.” Om jou verwagte datum te bereken, sal jou ginekoloog of vroedvrou drie maande van die eerste dag van jou laaste menstruasietyd aftrek en dan sewe dae bytel. As jou gemiddelde siklus langer of korter as 28 dae is, moet die ekstra dae bygetel of die…

1 NAT BROEK Sommige swanger vroue het met vaginale afskeidings te kampe, ander let dit weer skaars op. Tog is ’n dun, melkerige afskeiding met ’n matige reuk normaal terwyl jy swanger is. Dit is baie soos die afskeiding wat baie vroue het voor hulle begin menstrueer. Hierdie afskeiding kan toeneem namate die geboortedatum naderkom. Moet nooit tampons daarvoor gebruik nie omdat dit kieme in die vagina kan laat broei. Die afskeiding behoort geen ander kleur as wit te wees nie en moet ook nie jeukerig, branderig of onwelriekend wees nie. Enige afwyking kan op ’n infeksie dui. Die vaginale area kan gekneus en geswel voel. “Jy kan selfs spatare op die skaamlippe ontwikkel,” waarsku die Kaapse ginekoloog dr. JP du Buisson. BEHANDELING Vaginale uitspoeling, ook bekend as douche, is…

GLAS- OF PLASTIEKBOTTELS/KOPPIES Die belangrikste oorweging is dat die bottel of houer ’n deksel moet hê wat goed pas. Dis ook onnodig om toebehore te steriliseer wanneer jou baba ses maande of ouer is. Sommige borspomp-vervaardigers maak nuttige plastiekkoppies waarin jy die melk direk kan pomp en vries. Die voordeel van laasgenoemde is dat jy nooit melk hoef oor te giet van een bêreplek na ’n ander nie – jy melk uit, vries en voed in een bottel! YSBLOKKIEHOUERS Giet die melk in die holtetjies en sodra dit gevries is, kan jy dit in ’n plastieksak pak en so ’n sak vol blokkies opbou. Hou die sak toegeknoop. Dié manier van borsmelk vries is baie gewild. Een groot voordeel is dat jou vrieskas nie vol botteltjies staan nie. ’n Ander…

Die eerste drie maande van jou baba se lewe word dikwels die vierde trimester genoem. Dit is die tyd wanneer jou baba by sy nuwe omgewing moet aanpas. Die helder ligte, harde geraas, uiterste temperature, honger, dors en stampe en stote van die wêreld is alles dinge wat hy glad nie in die baarmoeder geken het nie. Vanweë die grootte van ons brein moet babas die wêreld trotseer nog voor hulle regtig daarvoor gereed is – as hulle langer in die baarmoeder sou bly, sou hul kop te groot gewees het om deur die geboortekanaal te pas. Sodra jou baba gebore word, word hy blootgestel aan swaartekrag, koue, helder ligte en baie geraas. Om alles te vererger, word hy in die meeste gevalle van sy ma geskei en in ’n…

STAP #1 Probeer met ’n proses van uitskakeling uitpluis wat jou baba ontstel. Stel vas of baba: • honger is,• ’n windjie het;• ongemaklik is;• ’n nat doek het;• ongemaklike klere dra;• te warm of te koud kry;• siek is;• koors het; of• pyn het. As jy al hierdie ooglopende oorsake uitgeskakel het en jou baba steeds nie gelukkig is nie, is dit tyd om stap 2 in werking te stel. STAP #2 Beproef strelende sensoriese strategieë. SINTUIGLIKE BEWUSTHEID Wees ingestel op jou baba se sintuiglike wêreld en sy sensoriese lading. Wanneer hy knieserig begin word, is dit tyd om aandag te skenk aan die reuke wat hom omgewe en die dinge wat hy kan sien. Lê hy al langer as 10 minute onder sy bewertjie? Onthou, hy kan nie…

In die era waarin ons kinders grootmaak, moet jy twee keer dink voor jy ’n tablet of slimfoon in jou kind se hand stop. Vee en druk ontwikkel nie die skouer-, gewrig-, voorarm- of handspiertjies nie, en ’n kind het al dié spiertjies vir suksesvolle en gekoördineerde fyn motoriese ontwikkeling nodig. Jou kind het tyd en geleenthede nodig om met voorwerpe in sy omgewing te speel. Hou hom in die tuin dop. Wat doen hy met die blaartjie wat op die gras lê? Hy tel dit op, voel daaraan (druk dit dalk in sy mond) en gooi dit neer. Deur met alledaagse dinge te speel wat verskillende vorms, teksture, groottes en gewigte het, ontwikkel jou kind sy fyn motoriese vaardighede.…

BENODIGDHEDE • plastiekbakkies • droë macaroni- of penne-pasta • voedselkleursel • gom • blinkertjies • mooi tou GAAN SO TE WERK 1. Giet sowat ’n koppie water in elke plastiekbakkie. Drup 10 druppels voedselkleursel in elk, ’n aparte kleur in elke bakkie. Meng. 2. Verdeel die pasta tussen die bakke sodat al die pasta heeltemal met die gekleurde water bedek is. 3. Laat dit drie minute staan. Die pasta moenie begin pap raak nie, maar moet van die kleur absorbeer. 4. Plaas die pasta op kombuispapier om droog te word. Die stukkies moenie aan mekaar raak nie, anders gaan dit kleef. Sit die pasta in die son sodat dit heeltemal droog word. 5. Smeer ’n bietjie gom aan van die pastastukke en rol dit in die blinkertjies. 6. Ryg die gekleurde pasta aan die toutjies. Stel…

Die een oomblik skaterlag sy, en enkele minute later huil sy omdat sy nie haar sin kan kry nie. Jou peuter se emosies ry wipplank en tussendeur is daar gereelde uitbarstings. Dit is baie belangrik om nou reeds aandag aan haar emosionele ontwikkeling te gee, sê dr. Julie Cilliers, ’n opvoedkundige sielkundige van Bloemfontein wat in emosionele intelligensie spesialiseer. “Almal kan emosioneel intelligent wees.” ”Jy moet jou kleinding nou al begin leer hoe om haar emosies te hanteer, want ’n tiener wat vloerstuipe kry is nie meer snaaks nie. Peuters kan wel oulik lyk as hulle kwaad word, maar dis hul ouers se verantwoordelikheid om die snaaksheid slim te hanteer deur die peuter bewus te maak van hoe sy voel en hoe dit hanteer kan word. Lag liewer later alleen.”…

JY HET NODIG • Glaspot • Gereedskap soos ’n grafie en skêr • Houtskool • Klippe • Grond – Superflora se veenmos (peat moss) werk goed. • Plante – ons het ’n liefdespalmpie, babatrane (peace in the home) en mosaïekplante (Fittonia) gekies. Jy kan ook ’n haarvaring (maidenhair fern), Engelse klimop (English ivy), rotsbrekervy (creeping fig), Begonia rex, lintbos (Hypoestes) en filodendron oorweeg. • Mos (vra vir die “los” mos wat om orgideë gesprinkel word) • Plastiekdiere of ander figuurtjies soos kaboutertjies MAAK SO 1. Begin met ’n lagie houtskool onderin die pot. 2. Pak ’n kliplaag. Die aantal klippe sal van die grootte van jou pot afhang, maar ons laag is sowat 5 cm dik. Maak seker dat die hele bodem behoorlik met klippe bedek is. 3. Skep grond…

• 700 mg kalsium • 7 mg yster • 3 mg sink • 700 mg omega 3-vetsure (100-150 mg EPA + DHA) • 19 g vesel SO KRY JY DIE REGTE KOS IN HAAR LYF • Stel ’n voorbeeld van gesond eet. • Maak gesond eet pret: Sit dit op ’n stokkie, pak ’n toring of prakseer ’n gesiggie. • Gee gesonde kos as sy baie honger is. • Moenie val vir fiemies nie. • Moenie spesiale kos maak nie. • Moedig aan, maar moenie dwing, omkoop of beloon nie. WAT SY MOET DRINK Jou tweejarige behoort sowat vyf glase vloeistof per dag te drink. Twee daarvan is melk en drie water. Leer haar van vroeg af dat koeldrank en vrugtesap nie elke dag gedrink word nie deur self net…

GEURIGE HOENDERAFTREKSEL Aftreksel is die voedsame basis van sop en kan ook gebruik word in risotto’s en bredies. Dit vries uitstekend en kan in 2 liter roomys- bakke gevries word of in kleiner ysblokkiehouers. Sodoende kan jy net ‘n blokkie gebruik om ‘n bredie of sous geurig te maak. Onthou dat klaarbereide aftrekselblokkies- of poeier geweldig baie natrium en MNG bevat en eintlik bitter min hoender. BESTANDDELE: • 1 ui, in kwarte gesny • 1 wortel, ruweg gekap • 2 stingels seldery, ruweg gekap • 2 preie, ruweg gekap • 2 heel tamaties, ruweg gekap • skil van een suurlemoen • 6 peperkorrels • 2 naeltjies • kruiesakkie: ’n takkie tiemie, roosmaryn, ’n lourierblaar en pietersielie sout na smaak • 1 heel werfhoender GAAN SO TE WERK: 1. Plaas al…

Volgens kinderboekkenners is die ouderdom van die hoofkarakter in die boek dikwels ’n goeie aanduiding van die ouderdom van die kind vir wie dit bedoel is. ’n Verdere oorweging is die lengte van die verhaal en die moeilikheidsgraad van die oorsaak en gevolg in die gebeure. Te maklike stories sal klein kinders verveel, en te moeilike stories sal hulle belangstelling laat verloor. Een van die belangrikste eienskappe van ’n goeie kleuterverhaal is dat dit die luisteraar en latere leser intellektueel, emosioneel, sosiaal en moreel moet roer. Goeie boeke het soms ’n lewenslange positiewe rimpeluitwerking. Keurig vertaalde kleuterboeke soos die Otto-boeke is goed omdat dit kleuters blootstel aan die beste ter wêreld. Sorg dat die eerste boeke waaraan kleuters blootgestel word, hulle help om ’n positiewe selfbegrip en sterk identiteitsgevoel te…

WEES ’N ROLMODEL As jy selfversekerd optree wanneer jy met ander mense kommunikeer – selfs in jou alledaagse doen en late soos met winkelkassiere, oor die telefoon en met jou vriende – gaan sy die een of ander tyd jou voorbeeld wil volg. Maak oogkontak wanneer jy met vreemdelinge praat. KEN JOU KIND Leer jou kind se gedrag in sekere situasies ken en word bewus van omstandighede waarin sy skamer is as ander kere. Sodra jy verstaan wat haar angstig maak, kan julle daaroor begin gesels en saam daaraan werk om dit te oorkom. Onthou, jy kan nie jou drome deur jou kind leef nie. ’n Kind wat onder druk voel om te presteer, kan terugtrek juis omdat sy bang is vir mislukking en om jou teleur te stel. AANHOUER…

Ek het netnou my ma by die lughawe gaan aflaai. Sy het pas 79 geword en het bietjie by ons gekuier. Toe ek by die huis kom, het dit so stil gevoel sonder haar wat hier vat en daar vat… Ek het in haar kamer gaan sit, waar die bed natuurlik netjies opgemaak is voor haar vertek, en op my foon die gedig “The Giving Tree” gelees. Ek weet nie eintlik hoekom nie, want die eerste keer toe ek die gedig gelees het, jare gelede, het ek dit aanstootlik gevind, maar daar was nie tyd om uit te pluis hoekom dit my so laat voel het nie. Poësie is ook nie eintlik my ding nie. Die gedig is nogal omstrede en daar is baie interpretasies – jy sal sien as…

Wat doen die pa in jou huis wat wonderlik is? ELMARIE KOEN, KAAPSTAD, WES-KAAP Quinton is die snaaksste een in die huis. Ek kan maar doen wat ek wil, maar as pappa net sê “boe!”, dan lag my meisiekinders, Emily en Kaylee, uit hul maag uit. MICHELLE VAN DER MERWE, PRETORIA, GAUTENG Pieter is die beste nagmerrievanger, die heel beste groentevoerder en die beste “sonder-kantwieletjies-leerfietsry”-leermeester. SUZÈL STRYDOM, PORT ELIZABETH, OOS-KAAP Dewald is die beste storieverteller. Elkeen word opgemaak, nie gelees nie. Alzé is altyd die prinses en pappa die held wat alles van slange tot monstervoëls en dinosourusse beveg. Vir baba Lisa is hy Mr Delivery, wat snags haar bottels bring. JEANRI BADENHORST, HARTBEESPOORT, NOORDWES Pieter haal die beste dorings uit, maak die lekkerste ore skoon en volgens Mianca, ons…

Wanneer jy jou piepklein mensie in haar wiegie sien lê, vra ’n stem in jou kop waarskynlik: Hoe gaan ek hierdie bondeltjie leer ken? Wat moet ek doen om ’n goeie verhouding met haar te ontwikkel? Gelukkig is daar baie wat pa’s kan doen om te sorg dat hulle van die begin af ’n sterk, bindende verhouding met hul kinders het. Onthou, behalwe vir borsvoeding is daar nie ’n enkele ding wat ’n vrou vir ’n kind kan doen wat ’n man nie ook kan nie! TERWYL JULLE WAG Selfs tydens die swangerskap kan pa al sy stem(pel) afdruk. Dit is bekend dat kinders in die baarmoeder op geluide van buite reageer. Praat met jou kleinding sodat sy jou stem leer ken. Sing vir haar, vertel vir haar stories en…

As haar hoes so erg is dat dit haar wakker maak, of as daar enige tekens is van vinnige of moeilike asemhaling, kan julle maar spreekkamer toe. Kyk na die spiere onder of tussen die ribbe – word dit ingetrek? Is die asemhaling ’n gefluit? Of is sy nog moeg en tam selfs al is die koors onder beheer? Dokter toe met julle ook as die koors by babas onder ses maande hoër as 38 grade C is en by ouer babas hoër as 38,5 grade – veral as dit gepaardgaan met braking en ’n uitslag. Hou jou kind dop: As die simptome langer as vyf tot sewe dae duur en sy net sieker word, moet jy ondersoek laat instel…

Dit is dalk moeilik om te glo want jy kan nog niks voel nie, maar jou ongebore baba begin van die oomblik van bevrugting af al ontwikkel. Danksy ongelooflike tegnologie kan jy jou groeiende baba se mylpale in die baarmoeder dophou. 1 HARTKLOP Teen vyf weke swangerskap begin jou fetus se hart bloed na sy ontwikkelende liggaampie pomp. Jy sal hierdie vinnige, ritmiese klank egter eers teen 10 weke kan hoor wanneer jou dokter ’n sonar uitvoer. Jou kleinding se hartklop is ’n verstommende 120 tot 160 slae per minuut; die hartklop van ’n volwassene is 60 tot 100 slae per minuut. 2 OEFEN ASEMHALING Hoewel jy vir jou baba asemhaal, begin die fetus teen die negende week van swangerskap oefen om self asem te haal. Dit behels…

Mense staar soms na ’n swanger vrou as sy ’n hambroodjie, tunaslaai of gekookte eier naby haar lippe bring. Die kommer is natuurlik listeriose, kwik in vis en Salmonella-infeksie. Jy moet jou én baba veilig hou, wat beteken dat jy sekere kossoorte moet vermy en ander matig moet eet. Daar is egter ook misleidende inligting daar buite. Volg hierdie lys van dinge wat jy liefs nie moet eet terwyl daar ’n boontjie in jou broei nie. GEVAAR 1 ALLE ONGEWASTE EN ONGEKOOKTE KOSSOORTE Kosdraende bakterieë en parasiete is ’n kwelling vir swanger vroue (ook vir ouer en siek mense, en pasgeborenes), want hulle loop ’n groter gevaar om infeksie op te doen omdat hul immuniteitstelsel kwesbaar is. Infeksies veroorsaak deur bakterieë soos Salmonella en Listeria en parasiete soos Toxoplasma kan…

LP MA ONTSPAN. Wanneer sy ontspanne om haar melk in. Sorg dus vir ’n glas er of iets om te eet. ’n Voet- of ligte skouermassering sal haar ook rustig maak, of sit sommer net by haar en gesels. LP SNAGS. Dit is nou wel nie vir jou moontlik m te borsvoed nie, maar jy kán help deur ba snags vir ma te neem vir voedings, of de ná die voeding uit te vryf. ’n Pa se m hande raak gewoonlik die beste en nigste van winde ontslae. AK DIT MAKLIKER. Ondersteun jou lesmaat deur in die eerste weke van borsding emosionele steun te bied. Borsvoeg is nie altyd maklik nie; dit kos oefening. edig haar dus aan. LAAG DAAI STRESVLAK. Te veel stres kan t minder melk lei. Kyk…

Omdat nuwe ma’s min tyd het, is dit wys om oefeninge te kies wat nie net op een liggaamsdeel fokus nie, sê Russel Millen, ’n biokinetikus van Sandton in Johannesburg. Hy stel voor dat jy kombinasie-oefeninge en kardiovaskulêre oefening kombineer. “Dit is ook ’n mite dat jy met 100 maagoefeninge al die ekstra gewig om jou middel gaan afskud. Pak liewer ’n oefenprogram vir jou hele lyf aan. Dit stimuleer jou bloedsomloop en kry jou metabolisme aan die gang – en dít is wat die vet verbrand,” verduidelik Russel. WARM OP VOOR JY BEGIN Wees kreatief en beweeg op ’n eenvoudige manier wat jou baba sal vermaak, sê Russel. “Voer ’n lang glysprong uit en swaai terselfdertyd jou arms om jou bolyf op te warm. Of stap flink op die…

V Ek verwag my eerste kind. Ek en my man is baie geheg aan ons honde wat tans in die huis slaap en eintlik maar heeltyd by ons is wanneer ons tuis is. Die twee hondjies slaap in die kamer by ons. Ons baba gaan vir eers ook in die kamer by ons slaap. Moet ek die honde voorlopig uitskuif? Sal ons nuwe baba daaronder ly as die honde ook in die kamer slaap? A DR MARETHA COMBRINK ANTWOORD: Die Amerikaanse Akademie van Pediatrie beveel aan dat troeteldiere liefs nie in jou kleinding se slaapkamer toegelaat word nie. Diere kan in die kot of bababedjie spring, wat ’n groot risiko vir versmoring en ander beserings inhou. Dierehare in die omgewing kan ook implikasies hê vir jou baba se asemhaling. As…

Dis baie stresvol as jou peuter ander kinders skielik begin byt, maar dit beteken nie dat jy ’n slegte ouer is nie. Dit kan egter gebeur dat maatjies by die skool nie met hom wil speel nie en dat hy nie meer na speelafsprake genooi word nie. Jy sal wonder wat moontlik agter dié gedrag kan skuil. Hoekom het hy skielik begin byt? Gaan hy ooit daarmee ophou? Wat kan jy doen om dit te beheer? Ons het antwoorde gaan soek. HOEKOM BYT HY? Volgens suster Ann Richardson, skrywer van Koester jou kleuter (Metz Press), byt kinders uit frustrasie of soms omdat hulle tande kry. Jy sal gelukkig maklik die verskil kan sien wanneer jou kind byt om sy tandvleis te streel (gewoonlik wanneer hy onder twee is) en wanneer…

Jou peuter se nuwe onafhanklikheid gaan sommer vinnig kop toe. Skielik wil sy baasspeel en vir die wêreld wys dat sy nou groot is en self besluite kan neem; ook as dit by kos kom. Sy gaan jou toets en kyk waar sy oral beheer kan kry en jy moet haar wys dat jy steeds in beheer is. Sy gaan ook besef dat die spinasie wat sy as baba so lekker geëet het, eintlik sleg is, en jy gaan nuwe maniere moet uitdink om dit in haar lyfie te kry. Dis ’n maak- of-breek-tyd in jou kind se lewe en as jy nou die kosgrense reg vaslê, sal jy toekyk hoe sy tree vir tree te oulik vir woorde word. KOS MET ’N DOEL Jou kleinding sal met elke ete…

VINGERS EN OGIES WERK SAAM Syfers en Kleure is twee boeke in die Skuif-en-loer-reeks. Dit verskaf opvoedkundige pret oor temas wat op jou kleinding van toepassing is. Syfers help jou kind om syfervaardighede te ontwikkel met behulp van teloefeninge en helderkleurige foto’s. In Kleure leer hy om kleure te herken en bymekaar te pas. Die skuifkaarte bied goeie fyn motoriese oefening vir klein vingertjies. Geskik vir tot sesjariges. Human & Rousseau, R130 elk. ELKEEN IS ANDERS Elmer, Elmer op stelte en Al weer Elmer is ’n reeks boeke met die oulikste olifantkarakter van wie jou kleuter baie sal hou. Elmer, die lappieskomberskleurolifant, is ’n vriendelike dier wat sy maats elke dag met sy grappies en poetse laat lag. In Elmer vermom hy hom as ’n gewone grys olifant om by…

HY SAL SORG Vandag toe ek my kinders huilend by die dagsorg gaan aflaai, het die nabetragting begin. Ek is vandag terug by die werk ná vyf maande kraamverlof. Ek wil nie hier wees nie. Ek wil by die huis wees saam met my tweejarige dogtertjie, Babette, en haar vyf maande oue boetie, Gidion, wat bedags bitter min slaap en nog steeds nou en dan ’n koliekaanval kry. Ek wil in my dogtertjie se blink ogies kyk as sy met haar boetie gesels: “Hy lag vir my!” Hierdie jaar voel dit vir my asof die Goliats bo my uittoring. Maar ek gaan kies om nie daarop te fokus nie. As ek terugkyk, sien ek Hy het gesorg. Soos toe Gidion se kop verkeerd gedraai was tydens kraam. Ons het gebid,…

Jou pa en ek het vir jou gebid en nou is jy hier: mooi, gesond en vol energie. ’n Verbeelde lewe het werklikheid geword hier waar jy in ons arms lê. Ons is dankbaar dat jy gesond en toegerus is met al 10 vingers en al 10 tone. Ek is met my hele hart lief vir jou pa. Hy is vriendelik en warm, heeltemal lojaal, en die mees gedrewe man wat jy waarskynlik ooit sal ontmoet. Vandag het hy my hand vasgehou en te midde van die pyn en vrees wat ek ervaar het, het hy my laat voel soos die mooiste en sterkste vrou ter wêreld. Hy laat my elke dag so voel. Onthou hierdie dinge elke dag: 1. Stel God eerste. 2. Ons liefde vir jou is onvoorwaardelik.…

“En so trek ons gesin toe sak en pak na ’n groter huis met ’n tuin en nuwe skool ...” Die fout wat ons dikwels as volwassenes – en spesifiek as ouers – begaan, is dat ons nie meer gereeld soos kinders dink nie. Uit die aard van die saak gebeur dit nie met opset nie. Dis net dat volwassenes, vernaam in situasies waar druk en stres betrokke is, fokus op die groter prentjie, die uitkoms. Daar word vergeet van die hier en die nou. Ek en Carla het dit aan eie lyf beleef, en dit was ’n les wat ons laat besef het hoe maklik ons as ouers iets as vanselfsprekend aanvaar sonder om te dink hoe moeilik dit moontlik vir Ben, ons amper-vyfjarige, gaan wees om te begryp.…

WAAR HET DIT BEGIN? Ek het as fisioterapeut altyd aanbeveel dat ma’s die eerste paar dae ná geboorte ’n maagband dra om hulle te help herstel. Ek het self een gebruik nadat Anja en Kalina (nou 8 jaar oud) gebore is – met wonderlike gevolge. Ek het opgelet daar’s geweldige gehalteverskille tussen handelsmerke en kon ook sien watter veranderinge nodig was om dit beter te laat werk. Ek het toe ’n verskaffer van soortgelyke ortopediese produkte gevind, en hulle was baie ontvanklik daarvoor om my ontwerpe te maak. Ek het ’n swangerskapsondersteuningsband ontwerp, sowel as ’n middellyfstut. Dit was maklik, want ek het presies geweet wat ek soek en die korrekte maatskappy gekies om my te help. Ek het intussen my produkreeks uitgebrei en glo my produkte bied fisieke ondersteuning…

Babas en kleuters word gereeld siek – tot een keer per maand – en selfs ’n verkoue kan twee tot drie weke aanhou voor dit opklaar. Hou moed. Wanneer jou kind verkoue en ’n lae koors het, maar steeds aktief is en eet, kan jy dit tuis behandel met soutoplossingdruppels vir die neus, iets vir die pyn en baie liefde. ’n Verkoue ontwikkel in die loop van ’n paar dae en is meer matig, met ’n loopneus en ’n effense koos. Die neus kan toe wees en jou kind kan nies en prikkelbaar wees. Griep word soos verkoue deur ’n virus veroorsaak, maar dit slaan vinning toe en gaan gepaard met ’n hoë koors, kouekoors, moegheid, tamheid, lyfseer en ’n swak eetlus – plus al die verkouesimptome ook. Die meeste…

Moenie bekommerd wees as ’n dokter iets voorskryf en dit lyk volgens die voubiljet of dit nie vir jou kind geskik is nie. Daar kan dalk staan dat dit net geskik is vir kinders van drie en ouer terwyl joune twee is, maar die dokter het die dosis volgens jou kind se gewig uitgewerk. As jou dokter antibiotika voorskryf, kan jy dalk vra dat ’n titsel meer as die presiese dosis voorgeskryf word in geval jou baba of kleuter sukkel om dit in te neem. Party kinders spoeg bitter medisyne uit en so gaan dit verlore. Die soutoplossingneussproei Stérimar is vir sowel babas as kinders geskik. Die enigste verskil is dat die tuit vir babas anders lyk, maar jy kan dit ook vir kinders gebruik as jy nie hul weergawe…

• WEES AANPASBAAR. Dieselfde geboortestrategie werk nie vir alle vroue nie. Wees daarop voorbereid om halfpad van koers te verander. • MOET JOU NIE DINGE PERSOONLIK AANTREK NIE. Vroue moet diep delf om suksesvol te kraam. Hulle kan soms prikkelbaar en onbillik voorkom. Sy is dalk mal oor massering in die vroeë stadiums, maar klap jou hand met mening weg wanneer jy dit later probeer. Dis niks wat jy gedoen het nie. • WEES NET DAAR VIR HAAR. Dis vir haar genoeg om jou teenwoordig te hê en jou goedkeuring en aanmoediging aan te voel.…

Berging is veral nuttig vir ma’s wat by die werk uitmelk. Onthou om nie die koue ketting te verbreek nie. Bêre die melk in ’n yskas by die werk (waar moontlik) en vervoer die houers melk in ’n koelsak tot by jou huis. Pak dit dan onmiddellik in die yskas. HOE LANK KAN EK BORSMELK BÊRE? SES MAANDE Dis hoe lank jy borsmelk in ’n kisvrieskas (die soort wat in jou ouma se plaaskombuis staan) kan bêre. DRIE MAANDE Dis hoe lank jy borsmelk in die vrieskasdeel van ‘n groot yskas kan hou. TWEE WEKE Dis hoe lank jy borsmelk in die vrieshokkie van ’n klein yskas kan hou. 48 UUR Dis hoe lank jy borsmelk in die yskas kan bêre. As jou baba jonger as drie maande is, is…

V Ek het my borste laat verklein toe ek jonger was. Ek is tans swanger en sal my baba graag wil borsvoed. Sal ek dit kan doen? A LISANNE DU PLESSIS ANTWOORD: Ná borschirurgie is daar dikwels ’n verlies aan gevoel in die bors. Die meeste gevoel keer gewoonlik ses maande tot twee jaar ná die operasie terug. As jy gevoel in die areola-deel van jou bors het, behoort borsvoeding nie beïnvloed te word nie. Dis omdat die boodskap na die brein om met melkproduksie te begin, gestuur word deur die senustimulering van die bors wanneer jou baba daaraan suig. As jy egter geen gevoel in daardie deel van jou bors het nie, is dit moontlik dat van die groot senuwees in die operasie beskadig is. Baie vroue verloor ná…

• Hou tred van hoe lank jy elke oefening doen. Tel van een tot 10 – 10 tellings; sing ‘Wielie-Walie’ – 15 sekondes; ‘Vader Jakob’ (vinnig) – 30 sekondes; of ‘Ek ry met my rooi motorkar’ – 60 sekondes. • Die korrekte postuur is belangrik terwyl jy oefen. Maak so: Rol jou skouers terug en af en suig jou naeltjie in die rigting van jou ruggraat om jou rug te beskerm. Asem in deur jou neus en laat jou ribbekas na die kante toe uitsit. Moenie jou skouers optrek nie. Asem nou deur jou mond uit terwyl jy jou maagspiere intrek. • Stap minstens drie keer per week 30 minute flink met die stootwaentjie om kardiovaskulêre oefening te kry. Dis pret en gesond! • Gesels met jou dokter voor jy met ’n oefenprogram begin.…

JOU PASGEBORENE Pasgebore babas slaap die meeste van die tyd. Die meeste pasgeborenes is net sowat 45 minute tussen slaaptye wakker – net lank genoeg om doek te ruil, te voed en windjies uitgevryf te kry. Moenie jou baba nou oorstimuleer omdat jy met haar wil speel nie. Jou bondeltjie het gereelde voedings nodig, ook in die nag. Dis werklik uitsonderlik dat ’n baba van hierdie ouderdom deurslaap. Moenie jou baba snags wakker maak vir voedings tensy jou gesondheidsraadgewer dit voorgeskryf het nie. 6 WEKE TOT 6 MAANDE Jou baba het nou ’n meer gevestigde voedingspatroon, maar sal steeds dikwels in die nag wakker word. Sy kan al in een sessie van ses tot agt uur aaneen slaap sonder om vir ’n voeding wakker te word, sê Ann. Haar dagslapies…

Fyn of klein motoriese vaardighede is die manier waarop jou kind se klein spiertjies in haar hande, vingers, gewrigte, tone, oë en selfs tong saamwerk om haar in staat te stel om noukeurige take akkuraat uit te voer. Dit klink dalk nie nou belangrik nie, maar 60 tot 70 persent van haar skoolaktiwiteite gaan eendag fyn motoriese vaardighede vereis. Jou baba gebruik ook haar fyn motoriese vaardighede om haar wêreld te verken, sê Lizanne du Plessis, ’n arbeidsterapeut en ouerskapsmentor, spreker en skrywer van Durbanville in Kaapstad. Dit het dus ’n invloed op haar groei en ontwikkeling. 0 TOT 1 JAAR Jou piepklein, nuwe baba se fyn motoriese koördinasie is beperk tot die gryprefleks, wat onwillekeurig is. “Dit beteken dat wanneer jy ’n voorwerp of jou vinger in jou baba…

1 EK EET SELF Jou peutertjie se selfvertroue neem vinnig toe en jy hoor ál meer die woordjie “self!” Een van sy eerste treetjies na onafhanklikheid is dat hy daarop aandring om self met ’n lepel te eet, gewoonlik so teen 18 maande oud. Hoewel ’n peuter die lepel of vurk self wil hanteer (en jy dit ook moet toelaat), het hy steeds iemand nodig wat die lepel doeltreffend met kos kan vul voor hy dit na sy mond bring, sê Madelein Koen, ’n spelterapeut van Rustenburg in Noordwes. “So verseker jy dat hy wel iets inkry en nie net speel nie. ”Jou peuter is ook nie in staat om self te keer dat die lepeltjie onderstebo draai nie. Hy moet ook nie nét ’n lepel of vurk gebruik…

• Skei die byter van die slagoffer. Ontlont die situasie wat die bytery veroorsaak het. Verwyder die bytertjie van die bron van frustrasie. Dit kan kalmerend wees en ook die kind wat gebyt is, veilig laat voel. • Help die bytertjie verstaan watter emosies tot haar gedrag gelei het. Leer haar hoe om dit beter te hanteer. Jy kan sê: ”Jy lyk kwaad, maar jy mag nie byt wanneer jy kwaad voel nie en jy mag jou juffrou om hulp vra.” Vermy dit om die woord “reg” of “verkeerd” te gebruik. Gebruik telegrafiese taal: kort en duidelike sinne. • By kleuterskole is dit ’n goeie plan om ’n afkoelhoekie te hê waar ’n volwassene ’n kind kan help afkoel. Die kind behoort daar te bly vir een minuut vir elke…

1 BEGRYP JOU ROL AS OUER “’n Ouer kan nie haar kind se emosionele intelligensie bevorder of ontwikkel as hy dit nie self het nie. Help jou self dus eers hiermee voor jy jou kind probeer help,” sê dr. Ronél le Roux, ’n skrywer oor emosionele intelligensie. Sy raai ouers aan om boeke en kursusse oor emosionele intelligensie te raadpleeg. In die eerste 24 maande van ’n kind se lewe is haar ma se emosies vir haar geweldig belangrik, sê Ronél. “Hoewel sy nog geen emosionele beheer het nie, kan sy aanvoel dat mamma geïrriteerd of gefrustreerd is. Hoe meer mamma intense gevoelens ervaar, hoe moeiliker kan die baba dalk wees omdat sy kan aanvoel ma is nie haarself nie.” ’n Rustige, kalm ouer wat haar eie emosies meestal onder…

GESOND HOU Haar immuniteitstelsel is nog swak en as dit by kieme bestry kom, gaan sy dikwels die geveg verloor – veral as sy in ’n kleuterskool is. Vitamien A en C asook sink is veral belangrik om haar immuniteitstelsel sterker te maak. Maak seker dat sy elke dag genoeg daarvan in haar kos kry. OPTIMAAL HELP ONTWIKKEL Sonder die regte voedingstowwe kan jou kleinding se lyfie nie reg gevorm word nie. Fluoried is nodig vir sterk tande en genoeg kalsium en vitamien D vir sterk bene en tande. Sy het ’n klein bietjie proteïen nodig om spiere te bou sonder dat dit haar niere oorlaai. Al die vitamiene en minerale word in ’n fyn balans benodig om ’n klein lyfie sentimeter vir sentimeter te laat groei! TATTA LEER SÊ…

Lees gee jou kind se ontwikkeling ’n enorme hupstoot én dis iets wat julle elke dag saam kan geniet. Onthou egter dat geen kind gebore word met ’n liefde vir boeke en lees nie. Dis iets waaraan jy jou kind gewoond moet maak: Sorg dus vir genoeg boeke op haar boekrak, en jy is so te sê ’n lewenslange leser gewaarborg! HOEKOM MOET ONS LEES? 1 Voorlees bied heerlike interaksie tussen jou en jou kind. Dit ontwikkel positiewe gevoelens oor boeke en word later met lees verbind. 2 Dit help met perseptuele en sintuiglike ontwikkeling. As jy soos die voëltjie tjirp of jou stem diep maak om soos die brulpadda te klink, word jou kleuter of voorskoolse kind se sensitiwiteit vir klank gestimuleer. Prente wys kleure en die verskil tussen…

Jou troetelvoël gebruik liggaamstaal om met jou te kommunikeer. Volgens thesprucepets.com is dít wat jou voël vir jou wil sê: • Stertvere wat wyd uitgesprei is, dui op opgewondenheid of oorspanning, of is ’n waarskuwing dat hy gaan byt. • ’n Opgepofte voël is ontspanne en tevrede. • Groot voëlspesies se pupille is soms wyd oop; dit beteken hulle is kalm. Baie klein pupille beteken die voël is prikkelbaar en gaan jou dalk byt. • ’n Regopstaande kuif beteken jou troeteldier is opgewonde en bly om jou te sien. • As jou voël sy vere glad stryk, is hy ontspanne. • As jou voël sy snawel klik, wil hy vertroetel word of wys hy dat hy iets geniet.…