Indholdsfortegnelse for 25-Feb-16 i Finweek - Afrikaans

twee dinge lyk duidelik: Pravin Gordhan, minister van finansies, sal nóg ’n verhoging van persoonlike inkomstebelasting (asook die gebruiklike sondebelasting en brandstofheffings) aankondig wanneer hy die begroting op 24 Februarie aanbied, en die een of ander tyd vanjaar sal Suid-Afrika se nasionale skuldgradering tot riskante status verlaag word. Sover is ons deur taamlik standvastige verbruiksbesteding beskerm. Verlagings van reële lone en ’n beduidende toename in werkloosheid het nog nie plaasgevind soos in onderskeidelik Rusland en Brasilië gebeur het nie. Die verbruikerspartytjie sal egter nie aanhou nie, waarsku die graderingsagentskap Moody’s in ’n verslag: stygende inflasie en hoër rentekoerse sal druk op reële inkomste plaas. ’n Verswakking van winsgewendheid in die korporatiewe sektor sal laer inkomstegroei veroorsaak, sê Moody’s. Terwyl Gordhan en pres. Jacob Zuma ’n heuningsmeerveldtog begin het om vrese…

toe Moira Johnston vroeër in bemarking by een van Suid-Afrika se grootste regsfirmas gewerk het en gesukkel het om ’n geskikte lokaal te vind, het sy besef daar is ’n gaping in die mark vir ’n enkele platform waar ’n mens vergelykende spesifikasies en kwotasies vir lokale te huur kan vind. “Dit het altyd dae lank geduur om ’n geskikte konferensielokaal te vind. Jy moes elkeen afsonderlik bel en vra of hulle die regte geriewe het. Dit was die begin van die idee van EventRoom,” sê Johnston, wat voorheen ’n aanlyn regsmaatskappy, Lawyer Up, begin het. Nadat sy ’n partytjie vir ’n vriendin se nuwe baba bygewoon het, het sy besef dat dit ook ’n ideale plek sou wees vir haar eie verjaarsdagpartytjie. Dit het haar ook laat besef daar…

pres. Jacob Zuma se staatsrede het skaars ’n bietjie hoop gebied dat die regering erken hoe ernstig die ekonomiese krisis is, toe Rob Davies, minister van handel en nywerheid, weer die stellings herhaal het dat Suid-Afrika se situasie bloot dié van alle kommoditeitsproduserende nasies weerspieël en nie enige van die probleme veroorsaak het nie. Davies het vandeesweek in die debat oor Zuma se toespraak na ’n reeks korporatiewe en ekonomiese prestasies verwys sonder om die regering se aandeel in Suid-Afrika se verswakking na riskante status te noem. Al dié prestasies is die gevolg van verskeie regeringsinisiatiewe, het hy gesê. Zuma het egter in sy staatsrede sommige van die groter kwessies uitgelig wat die land raak, maar was nie bereid of in staat om die omvang van die pyn en die…

die regering sal staatsbesteding moet verminder en belastinginkomste vergroot as hy ’n kredietgradering van riskante status wil vermy, sê Kyle Mandy, hoof vir nasionale belasting: tegnies van PwC. Om ’n verdere graderingsverlaging te vermy, sal Pravin Gordhan, minister van finansies, wanneer hy die begroting op 24 Februarie voorlê, moet wys dat die begrotingstekort nie in die 2016-’17-boekjaar sal styg en dat lenings ook nie beduidend sal toeneem nie (lees ook bladsy 14). As die fiskale tekort, wat tans op net minder as 4% van die bruto binnelandse produk (BBP) geraam word, of skuld (tans omtrent die helfte van die BBP) toeneem, sal die volgende stap waarskynlik ’n graderingsverlaging wees. Dit is maklik om oor die vermindering van staatsbesteding te praat, maar moeilik om toe te pas, sê Osman Mollagee, internasionale…

Die logistiek- en voertuiggroep Imperial Holdings het ’n moeilike tyd agter die rug aangesien ’n swakker rand en ’n afname in voertuigverkope oor die afgelope jaar tot ’n afname van 37% in sy aandeelprys gelei het. Dit lyk egter of die daalmomentum besig is om af te neem. Die groep is die grootste eienaar van motoragentskappe in die land en verteenwoordig al die groot motorvervaardigers. Deur middel van sy filiaal Associated Motor Holdings (AMH) voer hy voertuie in en versprei hulle namens handelsmerke soos Hyundai, Kia, Daihatsu, Renault, Kawasaki en Tata. Imperial se bedryfswins word sterk beïnvloed deur die sterkte van die rand, wat ’n uitwerking het op die bekostigbaarheid van ingevoerde voertuie. Vir die jaar tot einde Junie 2015 het ’n verswakking van die rand ’n afname van R558…

me t dié dat Suid -Afrikaanse bankaandel e ná onlangse verkope nou teen die laagste waardasies in jare verhandel, is die vraag of beleggers moet koop, hou of heeltemal onttrek. Die aandeelpryse van al vier die land se groot handelsbanke – Standard Bank, FirstRand, Barclays Africa Group en Nedbank – het sedert die laaste kwartaal van verlede jaar getuimel. Die politieke onstuimigheid weens die president se ommeswaai begin Desember oor wie die minister van finansies moet wees, en die daaropvolgende waarskuwings van ’n moontlike graderingsverlaging het banke duur te staan gekom. Maar dit is dalk oordryf. “Die ergste scenario van die verlaging van die kredietgradering is reeds by banke se aandeelpryse ingereken,” sê Arno Smit, beleggingshoof van Skyblue Fund Managers. Standard Bank het van ’n hoogtepunt vir 52 weke van…

Capitec, een van die banke in die land wat die vinnigste groei, het die afgelope jaar beter as sy tradisionele mededingers gevaar en sy markaandeel vergroot. Dié bankgroep van Stellenbosch het nou sowat 22% van die markaandeel van primêre bankkliënte in die land, volgens Carl Fischer, uitvoerende hoof vir bemarking en kommunikasie van Capitec. Capitec se aandele het die afgelope 12 maande meer as 30% vir beleggers opgelewer, teenoor dalings by Standard Bank, FirstRand, Barclays Africa Group en Nedbank. Capitec, wat om sy bankdienste met baie lae koste, hoofsaaklik aan mense wat vroeër sonder bankdienste was, bekend is, lok elke maand sowat 68 000 nuwe primêre bankkliënte, sê Fischer. “Sommige van ons bestaande kliënte doen al hoe meer transaksies,” sê hy. Dit vergroot die maatskappy se nierente-inkomste. Die bank lok…

As ‘n praktiese rigsnoer, sodra ‘n bree indeks, soos die MSCI All Countries World Index, teen 20% laer as sy hoogtepunte verhandel vir langer as twee maande, word dit breedweg as ‘n beermark geag. die woorde beermark en resessie steek die afgelope paar maande al hoe meer kop uit in die finansiële media. Die vooruitsig van ’n opdoemende beermark skrik talle beleggers summier af en laat hulle lam van die vrees, of dwing hulle om ontslae te raak van langtermynbeleggings wat eens van hoë gehalte was, in ’n desperate poging om die pyn van nóg verliese te voorkom. Wat die meeste beleggers waarskynlik nie besef nie, is dat die ou gesegde “verkoop in Mei en en dan vermy” verlede jaar net so waar soos tevore was, aangesien dit was toe…

die afgelope klompie jare word sakeleiers in alle bedryfsektore aangemoedig om “digitaal te omarm” en deel te word van die tegnologie-gedrewe omwenteling in die werkplek. Talryke persverklarings en “Hoe om te . . .”-artikels wei uit oor hoe elke sakeonderneming nuwe hulpmiddels moet inskakel en transformerende IT-oplossings moet benut. Naas die vanselfsprekende feit dat die meeste werknemers nou hul eie slimtoestelle saambring werk toe, is die vraag egter watter vordering ondernemings werklik gemaak het om die werkplek te digitialiseer en te transformeer? In ’n peiling onder meer as 3 000 sake- en IT-bestuurshoofde wêreldwyd, het die konsultantmaatskappy Accenture bevind dat 33% van werkplekke wêreldwyd “deur digitaal beïnvloed is”. Die peiling het ook onthul dat 86% van die respondente verwag dat die pas van tegnologiese verandering oor die volgende drie jaar…

n á twee weke op die internasionale kringloop van besoeke aan die dekane van sakeskole, het ek huiswaarts gekeer in die vaste oortuiging dat Suid-Afrika nie die enigste is wat swaar trek nie. ’n Groot deel van die wêreld worstel met ’n sosio-ekonomiese warboel en is besig om by ’n “nuwe normaal” te probeer aanpas. In Europa is baie gesê oor die wêreldekonomie en die huidige migrantekrisis, die impak op maatskaplike kohesie en die diepgewortelde onbestendigheid in die Midde-Ooste. In Amerika was die luim minder somber, maar daar was kommer oor die impak van tegnologiese verandering op sakeondernemings se mededingendheid. Terug in Suid-Afrika wil dit voorkom of die “groen lote” van leierskap waarna ek in finweek 3 Desember verwys het effens verlep het, en ondanks die gehalte van verlede week…

Zwelinzima Vavi, voormalige hoofsekretaris van Cosatu, het nie doekies omgedraai toe hy teen pres. Jacob Zuma se staatsrede uitgevaar het nie. Hy het op 12 Februarie, die oggend ná die staatsrede, tydens ’n paneelbespreking by die Wits-sakeskool gesê die president het “dramaties misluk” daarin om te bewys dat daar ’n uitkomkans is uit die huidige krisis waarin die land hom bevind. Vavi het bygevoeg dat die staatsrede ook ’n aanduiding is dat die regering nie meer weet wat sy politieke standpunt is nie. “Een sin in sy toespraak praat met die armes, die volgende praat met internasionale beleggers. En die volgende sin in sy toespraak praat met niemand nie,” het Vavi gesê, en bygevoeg: “Jy kan nie ’n skaap en ’n leeu terselfdertyd in dieselfde kraal sit nie”. Prof. Susan…

shoprite, die land se grootste voedselhandelaar en eens ’n groot gunsteling op die JSE, ervaar druk op sy aandeelprys terwyl beleggers hulle verknies oor die uitwerking wat stygende voedselpryse en rentekoerse, asook ’n rand wat die afgelope jaar meer as 30% van sy waarde teenoor die Amerikaanse dollar ingeboet het, op verbruikersbesteding het. Sy aandeelprys het die afgelope jaar met byna 14% gedaal en kommer bestaan oor die koopkrag van veral laerinkomsteverbruikers – Shoprite se hoofteikenmark – aangesien voedselprysinflasie na verwagting sal versnel, voortgedryf deur die land se ergste droogte op rekord. Daarby begin die regrukstrategie by sy opponent Pick n Pay vrug dra, wat tot ’n verlies van markaandeel vir Shoprite lei. Onthou! Moxima Gama is op finweek Money Matters op CNBC Africa elke Vrydag om 13:00. Waar voedselprysinflasie…

Kommer oor internasionale banke se blootstelling aan energie- en kommoditeitsmaatskappye, die vrees vir ’n wêreldwye ekonomiese resessie soortgelyk aan 2008 en sentrale banke se reaksie daarop laat die aandeelpryse van sommige van die wêreld se grootste leners swaarkry. Die verkope en gevolglike vrees onder beleggers is só erg dat Deutsche Bank, een van die grootste finansiële instellings ter wêreld, dit vroeër vandeesmaand nodig geag het om die markvrees te besweer deur te sê dat hy meer as genoeg kontant het om sy skuldverpligtinge na te kom. Dié versekering kom nadat twyfel ontstaan het oor of die lener sy voorwaardelike omskakelbare effekte wat aanstaande jaar uitkeer, sal kan betaal. Dié effekte is die gevolg van strenger vereistes oor kapitaaltoereikendheid wêreldwyd ná die finansiële krisis van 2008. “Baie banke het blootstelling aan…

Terwyl die meeste ontleders saamstem dat plaaslike banke se verdienstegroei vanjaar minder as 10% sal wees, kan hul onderliggende sake ’n aanduiding gee van wat om van die winsgroei te verwag. Standard Bank, FirstRand, Barclays Africa Group, eienaar van Absa, en Nedbank is almal van plaaslike makro-ekonomiese faktore afhanklik, volgens Harry Botha, aandeleontleder by Avior Capital Markets en een van die land se voorste ontleders van finansiële aandele. Standard Bank, die grootste bank op die vasteland, het baie blootstelling aan nuwe markte. Baie van dié lande elders in Afrika, soos Angola, steun swaar op kommoditeite soos olie. “Die feit dat hy die grootste blootstelling en mees gediversifiseerde blootstelling in die res van Afrika het, bevoordeel hom,” sê Botha. “Hy sal dalk vanjaar ’n bietjie groei behaal, maar die inkomste en…

“SUID-AFRIKA IS OP ’N BAIE DONKER AAND OP ’N DIEP SEE. [EN] SY KAPTEINS IS GEBLINDDOEK EN SONDER ’N KOMPAS.” – Zwelinzima Vavi, voormalige hoofsekretaris van Cosatu, in ’n paneelbespreking by Wits se sakeskool ná pres. Jacob Zuma se negende staatsrede. “Mens kan nie dié studente se optrede verdedig nie, maar mens sien net ’n mal land wat op pyn gebou is en wat dié met mag en geld weier om op te los.” - Nomalanga Mkhize, geskiedenisdosent aan Rhodesuniversiteit, in ’n Twitter-opmerking nadat studente wat oor ’n gebrek aan akkommodasie by die Universiteit van Kaapstad betoog het, op 16 Februarie kunswerke, ’n motor en ’n bus uitgebrand het. “Dis nie die aanbieding van ’n kletsprogram of ’n realiteitsprogram nie. Dis nie reklame nie. Dis nie bemarking nie. Dis moeilik.…

die sake- en beleggingsgemeenskap wag vir 24 Februarie om te sien of die regering geluister het na die menings van die land se sakeleiers tydens samesprekings tussen die regering en die private sektor. Pres. Jacob Zuma en Pravin Gordhan, minister van finansies, se onlangse vergaderings met meer as honderd uitvoerende hoofde in die nywerheidswese het baie mediaaandag ontvang. Die doel van hierdie vergaderings was om strategieë uit te werk om die ekonomie te bevorder en ’n afgradering te vermy. Graderingsagentskappe soos Fitch en Standard & Poor’s gradeer Suid-Afrika se soewereine skuld tans as net een kerf bo hoërisikostatus. Moody’s, wat die land se skuld twee kerwe bo hoërisikostatus gradeer, het sy vooruitsigte vir die land in Desember tot negatief afgegradeer. ’n Hoërisiko-kredietgradering sal ’n negatiewe uitwerking hê op die koste…

Gold Brands is die jongste nuweling op die AltX-afdeling van die JSE nadat die maatskappy op 12 Februarie teen 100 sent per aandeel genoteer en R25 miljoen verkry het. Die eerste verhandeling het teen 200 sent plaasgevind. Die maatskappy is bedrywig in die laer LSMkitskosmark, en hoewel die p/v met notering slegs ongeveer 12,5 is, is die laer LSM-mark ’n besonder moeilike mark om op die oomblik in sake te doen. Die groot, gevestigde spelers het beter handelsmerke, meer ervaring en volle integrasie met betrekking tot voorsieningskettings en sentrale kombuise. Daarbenewens is die ander genoteerde aandele hoofsaaklik bedrywig in die hoër LSM-markte wat veerkragtiger is in die moeilike toestande wat verbruikers tans in die gesig staar. Taste Holdings se The Fish & Chip Co, wat in dieselfde LSM as Gold…

RBA HOLDINGS Een wat waarde verloor RBA Holdings het om sakeredding aansoek gedoen. Maak altyd seker jy koop wenners. Oor die afgelope vyf jaar was daar drie genoteerde aandele in maatskappye wat in die bou van hoofsaaklik laekostebehuising gespesialiseer het: RBA, Seakay en Calgro M3*. Laasgenoemde was ongetwyfeld die beste van die drie, maar mense het emmers geld gestort op die ander twee omdat Calgro reeds so duur was. Nou, vyf jaar later, is Calgro M3 op sowat 1 900c per aandeel ná ’n hoogtepunt van 2 350c, terwyl die ander twee bankrot is. Dis eenvoudig: koop die wenners, want hulle hou gewoonlik aan om wenners te wees. En onthou, dié wat tienvoudig styg, moet eers tweevoudig styg. Jy hoef dus niks te vrees van daardie aandeel wat reeds in…

Suid-Afrikaanse banke het hul teen die afswaai in die plaaslike ekonomie, hoër rentekoerse en die moontlikheid van meer leningwanbetalings gestaal. Nedbank, wat deur die lewensversekeraar Old Mutual besit word, het verlede jaar koste besnoei deur sy kleinhandel- en sakebankeenheid se administrasiestelsel saam te voeg en sy korporatiewe en kapitaalafdeling se administrasiestelsel by sy eenheid vir korporatiewe beleggingsbanksake in te skakel, volgens Mike Brown, uitvoerende hoof van Nedbank. “Ons monitor steeds die styging in die personeeltal versigtig met die doel om die administrasiestelsel doeltreffender te maak sodat ons aan die kliëntedienskant kan groei,” het Brown aan finweek gesê. “Ons leningsportefeuljes is in ’n goeie toestand en daar is genoeg voorsiening sodat ons die moeiliker tydperk wat voorlê, kan hanteer.” Die bank het ’n kredietverliesverhouding – of eerder die waarde van niepresterende…

Kredietverlening aan Suid-Afrikaanse verbruikers sal vanjaar na verwagting flou bly namate die verkope van nuwe motors afneem en banke hul leningskriteria weens stygende rentekoerse strenger maak, sê Dennis Dykes, hoofekonoom van Nedbank. “Die finansiering van verbandlenings word meer riskant en voertuigverkope is erg geknou.” Die huidige ekonomiese klimaat, met flou groeivooruitsigte, ontslag in die mynboubedryf en inflasie wat deur die Reserwebank se teikenperk van 6% kan breek, maak dit vir verbruikers en kleiner ondernemings moeilik om meer krediet te aanvaar. Daarby maak die instelling van die nasionale Kredietwet in 2009 en die onlangse wysigings van die wetgewing dit vir leners moeiliker om lenings aan verbruikers toe te staan, volgens Dykes. Banke se uitleenvermoë word ook deur strenger internasionale bankregulasies ingevolge die Basel III-reëls beperk. “Ekonomiese groei moet weer deel van…

die kwartaallikse handelsverslag wat PPC onlangs uitgereik het en die bedanking van sy voorsitter, Bheki Sibiya, het PPC se aandeelprys – wat die afgelope jaar met 40% gedaal het – verder geknou. Die negatiewe reaksie wys dat PPC, ondanks sy pogings om ná ’n veelbewoë 2014 sy direksie te bestendig en sy strategie te verfyn, nog ’n ver pad het om te loop. Dit wys ook dat dit nog ’n tyd kan duur voordat PPC ’n lewende voorbeeld bied van die sêding dat sement in Afrika die nuwe goud is, soos ’n mens ál meer hoor. Sibiya se bedanking op die maatskappy se algemene jaarvergadering verlede maand was nie onverwags nie. Hy het voorheen gesê hy bly slegs aan as voorsitter totdat sake ná ’n onstuimige tyd vir PPC weer…