Indholdsfortegnelse for February 12, 2015 i Finweek - Afrikaans

Die skeiding van politiek en ekonomie is so onwaarskynlik soos ’n beskaafde dag in die parlement. Terwyl die land onder die las van beurtkrag, swak dienslewering, korrupsie en werkloosheid worstel en slinger, sal dit onvanpas wees as Suid-Afrikaners suiwer ekonomiese oplossings verwag op kwessies wat politieke voordeel kan oplewer. Goolam Ballim, hoofekonoom van Standard Bank, verwag vanjaar ’n taamlik sterk groeikoers van 2,3%, vergeleke met verlede jaar se groei van 1,5%. Dié toename sal egter deur die lae olieprys veroorsaak word, eerder as deur ware en blywende ekonomiese hervorming. “Die groei in die bruto binnelandse produk was die afgelope drie jaar ’n taamlik flou 2% per jaar. Dit is minder as die helfte van die soort groeikoers wat ons voor die resessie van 2009 gehad het. Die meer onlangse vertoning…

Daar is maar min goeie nuus by Eskom, en daarom is dit goed om te hoor dat die geweldige tekort aan steenkool wat die nutsmaatskappy gesê het dalk van 2018 af sal voorkom, nou minder waarskynlik is. Ongelukkig bied dit nie veel troos nie. Een van die redes hoekom die sogenaamde “afgrond met steenkoolvoorraad” nie sal voorkom nie, is die feit dat Suid-Afrika se ekonomiese verstadiging en die elektrisiteitsvraag na verwagting tot onder vroeëre groeikoersvoorspellings sal daal. Terselfdertyd slaag Eskom ook in ’n mate met sy pogings om nuwe bronne van steenkool te kry, al sê hy dat daar nie genoeg nuwe investering in die sektor is nie. Trouens, ’n beduidende hoeveelheid ongekontrakteerde steenkool is geïdentifiseer en is in “verskeie onderhandelingsfases”. Dít is volgens Vusi Mboweni, waarnemende bestuurder van Eskom…

Chris van der Merwe het in Kaapstad gematrikuleer en was ’n enkele man in ’n klas van 70 wat primêre onderwys aan die Universiteit van Stellenbosch studeer het. Hy het daarna ’n BEd aan Unisa en ’n meestersén doktorsgraad aan Stellenbosch behaal. In sy doktorsgraad het hy 80 aanwysers vir sukses in skole onder vier kategorieë geïdentifiseer: leer en onderrig; etiek en vennootskappe; leierskap en bestuur; en toerekenbaarheid. Dit het die grondslag van die Curro-model geword. Sy eerste pos was as graad 5-onderwyser by ’n skool in Durbanville, waarna hy die departementshoof by dieselfde skool geword het. Hy het toe die adjunk-hoof by ’n ander plaaslike staatskool geword. Die jaar 1997, toe hy ook sy doktorsgraad behaal het, was die keerpunt in sy loopbaan. “Dit was min of meer in…

DIE EERSTE MILJOEN RAND WAT IEMAND ELKE JAAR N DIE BUITELAND BELÊ, HET NIE GOEDKEURING VAN DIE SAID NODIG NIE, TERWYL DIE VOLGENDE R4 MILJOEN PER PERSOON PER JAAR ’N KLARINGSBEWYS NODIG HET (HIERDIE PROSES VAT ’N PAAR DAE AS JOU BELASTINGSAKE IN ORDE IS). Byna almal sing die refrein dat dit wys is om in die buiteland te belê en boonop het dit baie makliker geword. Vandeesweek kyk ek na hoekom buitelandse beleggings wys is en hoe om dit te doen. Die “hoekom” is heel eenvoudig: Suid-Afrika is ’n baie klein deel van die wêreld-ekonomie, en om in die buiteland te belê, help jou om te diversifiseer, nie net geografies nie, maar ook met valutarisiko (’n swakker rand laat jou buitelandse belegging in rand toeneem). Die grootte van die…

Beleggingskundige by Marriott Asset Management Nampak is in 1968 gestig deur die samesmelting van kleiner verpakkingsondernemings en is in dieselfde jaar suksesvol op die JSE genoteer. Vandag het die maatskappy ontwikkel in Afrika se grootste verpakkingsvervaardiger wat ’n uiteenlopende reeks produkte bied. Hoewel Nampak nogal ’n groot onderneming is, het hy nog ruimte om te groei. Die bestuur is op die oomblik besig om sy uitbreidingsprogram na Afrika doeltreffend uit te voer en om terselfdertyd die prestasie van die Suid-Afrikaanse kernsaak te verbeter. Daarbenewens word daar ontslae geraak van niekern- en laemarge-ondernemings, wat Nampak leniger en meer gefokus op toekomstige sukses maak. Nampak se uitbreidingstrategie na Afrika is in reaksie op ’n meer volwasse Suid-Afrikaanse mark waar die mededinging fel is en winsmarges onder druk verkeer. Die strategie was tot…

Ons weet almal hoe groot die versoeking is om inligting wat ons tersluiks gekry het by ’n vriend of iemand wat vir ’n spesifieke maatskappy werk, te gebruik om vinnig ’n paar rand te maak. Om sulke inligting te gebruik, kan jou ongelukkig negatief betrek, want dit kan as binnehandel beskou word. ’n Algemene mistasting is dat slegs direkteure en die topbestuur hulle aan binnehandel kan skuldig maak, maar in werklikheid kan enigeen wat oor inligting beskik wat nie aan die algemene publiek beskikbaar is nie, daaraan skuldig bevind word. Voorbeelde van onwettige binnehandel is as die uitvoerende hoof van ’n maatskappy sy aandele verkoop wanneer hy ontdek sy maatskappy gaan die volgende maand ’n groot regeringskontrak kwyt wees, of as sy seun die maatskappy se aandele verkoop wanneer hy…

Buitengewone JSE-winste oor die afgelope 90 dae weerspieël die tempo waarin die programmatuur- en rekenaardienstefirma Adapt IT groei, en ook die vertroue wat beleggers in hom het. Hierdie ontwikkeling is nie toevallig nie. In die afgelope paar jaar het Adapt IT ontwikkel van ’n klein maatskappy in Durban tot een met ’n teenwoordigheid wêreldwyd. Adapt IT het nou kliënte in 18 lande, in Afrika, Asië, Australasië, Europa en Noord-Amerika, en sy verdienstegroei styg steeds. In die ses maande tot einde Desember verlede jaar het Adapt IT se bedryfswins met 85% tot R38 miljoen gestyg. Omset het met 38% tot R261 miljoen gegroei danksy positiewe bydraes vanweë bestaande afdelings se organiese groei van 11% en verkrygingsgroei van 27%. Sibusiso Shabalala, Adapt IT se uitvoerende hoof, skryf die bestendige groei toe aan…

BLOKKIESRAAISEL Verskaf deur Gerda Engelbrecht NO. 171 Dwars 1 Opstelle (6) 5 Deernis (8) 9 Oortref (8) 10 Doel (6) 11 Grimeermiddel vir die mond (10) 12 Kurt Darren doen dit graag (4) 13 Lug intrek (8) 16 Bedrywig (6) 17 Met opset (6) 19 Vooruit bestel (8) 21 ’n Kredietkaart (4) 22 Slim (10) 25 Tabak in poeiervorms (6) 26 Gevestigde neiging (8) 27 Minagtend behandel (8) 28 ’n Gesprek voer (6) Af 2 Worstel (5) 3 Sweer (5) 4 Uithouvermoë (7) 5 Sloffend loop (7) 6 Dis . . . ná die maal (7) 7 ’n Koevert “rig” (9) 8 Interne (9) 14 Ná 15de (9) 15 Broodsmeer (9) 18 Skelmheid (7) 19 Opstandeling (7) 20 Die N1, bv. (7) 23 Vlieënier (5) 24 SA minister van ekonomiese…

5 Die getal geboue te koop in Amsterdam om as bordele te gebruik. Die stad probeer sekswerkers oortuig om op ’n kollektiewe grondslag in hul eie besighede te werk, eerder as om die vensters afsonderlik van bordeeleienaars te huur – ’n stelsel wat hulle blootstel aan uitbuiting deur koppelaars. Die stad hoop dié inisiatief, wat 19 werkruimtes vir ten minste 50 sekswerkers sal bied, sal hulle veiliger hou en hulle sakevaardighede leer. $10 m. Zimbabwe se nuwe 15%-uitvoerbelasting op ongeaffineerde platinum, wat in Januarie bekend gestel is, sal Anglo American Platinum $10 miljoen (R115,8 miljoen) per jaar kos, berig Reuters. Mynmaatskappye het gedink die belasting sal tot Januarie 2017 uitgestel word om hulle tyd te gee om plaaslike smelt- en affineringsaanlegte te bou. 1938 Die jaar waarin die Suid-Afrikaanse Persvereniging…

E-handel het die wêreld werklik met mening beetgepak, en baie kleinhandelaars, ongeag hoe groot hulle is, is vandag aanlyn teenwoordig. Aan die verbruikerskant kom verbysterende aanvaarding van dié aanlyn teenwoordigheid voor – e-handelstatistiek toon tans dat 40% van internetgebruikers wêreldwyd al produkte of goedere aanlyn met rekenaar-, mobiele, tablet- of ander aanlyn toestelle gekoop het. Efi Dahan, streeksdirekteur vir Israel en Afrika van PayPal wat onlangs een van die hoofsprekers op die eCommerce Africa Conference in Kaapstad was, sê teen 2018 sal die wêreldwye e-handelverkope van altesame $2,49 miljard byna 9% van kleinhandelverkope verteenwoordig. In Suid-Afrika, waar die aanvaarding van e-handel taamlik stadig vergeleke met Amerika, Europa en Asië is, het aanlyn kopies ook beduidend toegeneem. E-handel het op ’n jaargrondslag met 30% gestyg, teenoor ’n styging van 10% tot…

UNIVERSITEITSONDERRIG IN SUID-AFRIKA is nie goedkoop nie en voordat die regering nie sy belofte van gratis onderwys vir almal gestand kan doen nie, sal dit nie sommer verander nie. Estelle Scholtz-Mare, bemarkingshoof vir finansiële welstand van Momentum, sê een van die grondliggende reëls met spaar is om te onthou “tyd is jou vriend, maar dit kan ook jou vyand wees”. Dit beteken dat hoe langer jy het om te spaar, hoe ligter is die las op jou geldsake. Scholtz-Mare gebruik dié voorbeeld: Aanvaar dat vier jaar van onderwys jou R400 000 sal kos. As jy oor vyf jaar met ’n opbrengs van 7% spaar, sal jy R5 500 per maand moet spaar. Oor tien jaar verminder die bedrag tot R2 325, terwyl dit oor vyf jaar ’n bietjie meer as…

NIE SO DUIDELIK NIE Vodacom se kwartaalverklaring gee werklik ’n aanduiding van hoe die toekoms van selfoonmaatskappye lyk met dié dat sy inkomste met 1,1% gedaal het. Die vermindering van 50% in mobiele oordragtariewe waaroor baie gekla is, het die inkomste laat daal, want sonder dié verlaging sou die inkomste met 1,5% gestyg het. Daar was in elk geval basies geen inkomstestyging in die kwartaal nie, en dís die probleem: data-inkomste het met 19,9% gestyg, maar datagebruik in Suid-Af r ika het met 62,2% toegeneem. Ja, datagebruik neem dus geweldig baie toe, maar dis nie genoeg om ongelooflike dubbelsyfergroei in die inkomste te bied nie, want datapryse daal vinniger as wat die gebruik toeneem. Dít bly die toekoms van ’n maatskappy soos Vodacom, waarvan die groei basies verby is. MTN*…

Dit word gelewer en verbruik deur die alomteenwoordige slimfone, tablette en rekenaars. Inhoud word nou iets waaraan mense verslaaf raak – net soos kafeïen, sigarette en Facebook. En mense maak al hoe meer gebruik van visuele inhoud – video’s, grafieke, diagramme, foto’s en animasies – as ’n manier om inligting vinnig oor te dra. Trouens, hoe minder tyd mense tot hul beskikking het, hoe minder lees hulle en hoe meer maak hulle gebruik van klein stukkies inhoud wat maklik is om te snap. Navorsing toon dat 60% van mense eers na ’n video op ’n webtuiste sal kyk voordat hulle die teks lees, en dat visuele inhoud aandag met 100% verleng. Dit is dus geen verrassing nie dat visuele platforms soos YouTube en Instagram beter as hul tekstuele eweknieë begin…

Suid-Afrika se gewildste maatstaf van aandelepryse, die FTSE-JSE-Afrika-indeks van alle aandele, het sedert begin vanjaar met 4,7% gestyg en sodoende sy tog voortgesit na ’n rekordvlak van 42 342,30 op 10 Februarie. Hier deel die land se voorste fondsbestuurders die aandelekeuses wat hulle dink dié tog die suksesvolste gaan meemaak. NASPERS Afrika se grootste mediamaatskappy, wat ’n belang van 34% in Tencent Holdings van China besit, het die afgelope 12 maande 41% vir beleggers opgelewer. Die aandeelprys het nog stygpotensiaal, sê Peter Linley, boetiekbatebestuurder by Old Mutual Investment Group SA en hoof van Old Mutual Equities. “Die maatskappy is in ’n baie goeie posisie ten opsigte van internetontwikkeling, met die klem op mobiele internet,” sê hy. “Internetgebruik skuif na mobiele toestelle oor, en Naspers se sake is in ’n goeie…

Curro is nie gewoond aan slegte nuus nie. Een van sy uitdagings sedert hy in 2011 genoteer het, was inderdaad om baie hoë verwagtinge te bestuur. Dus, toe ’n rasseprobleem by een van sy skole kop uitgesteek het, het Curro skielik die kollig betree – iets wat hy nie verwag het nie, of soos duidelik in die nasleep ontbloot is, nie geweet het hoe om te behartig nie. Curro is aangekla van rassediskriminasie by sy skool in Roodeplaat naby Pretoria, wat drie graad R-klasse het. Twee klasse het slegs swart leerlinge gehad. Die ses wit kinders in graad R is almal saam in die derde klas saam met ander swart leerlinge geplaas. Die uitvoerende hoof van Curro, Chris van der Merwe, het verduidelik dat dit ’n alleenstaande geval was. Hy…

Jonathan Smit en Andy Higgins, stigter van bidorbuy, het een oogmerk gehad toe hulle PayFast in Mei 2007 gestig het. “Dit was die vroeë dae van e-handel en betaling was ’n terrein met veels te min diens,” sê Smit. “Die klaring van elektroniese geldoordragte het twee dae geduur, en handelaars wou nie gekoopte goedere uitreik nie omdat hulle betalingsbewyse nie as genoeg bewys beskou het dat ’n transaksie plaasgevind het nie. Daar was ’n algemene gebrek aan vertroue in die e-handelbedryf.” Smit en Higgings wou ’n oplossing aan sowel gefrustreerde kopers as handelaars bied, en ’n Suid-Afrikaanse stelsel soortgelyk aan PayPal het ontstaan. “Ons eerste onderneming was ons produk Instant EFT,” sê Smit. “Ons wou die algemene vertraging oorkom wat met die aanduiding van betalings voorgekom het, en daarom het…

In Januarie vanjaar is 52 306 nuwe voertuie verkoop, waarvan ongeveer 81,9% deur handelaars verkoop is. Volgens Naamsa verteenwoordig die voertuigverhuurbedryf 11,3%, korporatiewe vlote 4% en die staat 2,8%. Laasgenoemde drie sektore verteenwoordig hoofsaaklik nie-private of vlootvoertuie. Handelaarsverkope kan egter ook korporatiewe en handelsvoertuie insluit. En behalwe Naamsa en Natis, wat voertuigverkope en -registrasies opteken, bestaan daar geen sentrale databasis om presiese verkoopsdata na te spoor, te bestuur of op te teken nie. Kommer oor anti-mededinging skep ook probleme oor watter data ingewin kan word en deur wie, en dit beperk die vermoë van die bedryf om inligting te verskaf. En vlootverkoopspatrone het verander. Vandag vind die meeste vlootverkope plaas deur middel van tenders met ondernemings in staatsbesit en groot korporatiewe maatskappye. Talle van die land se grootste vlote word…

Hoe verskil ’n aandelefonds met ’n hoë opbrengskoers van ’n konvensionele fonds? Steve Mills, beleggingshoof van Counterpoint Asset Management, verduidelik: “Eerstens volg ons ’n benadering van minstens vyf jaar, want ons wil ’n groter deel van die opbrengs uit dividende as uit kapitaalgroei kry. Om maatskappye net op grond van hul huidige dividendopbrengskoers te rangskik, help nie hiermee nie; ons wil ook weet watter groei ons kan verwag. Daarom sif ons maatskappye volgens ’n dividendafslagmodel om te sien of die verwagte dividendgroei aan ons minimum vereiste opbrengs voldoen.” FONDSINLIGTING FONDSPRESTASIE (TOT DIE EINDE VAN DESEMBER) TIEN GROOTSTE BELANGE Wat die fondsbestuurder sê Mills verduidelik hoe die ingesteldheid op dividende beleggingsbesluite raak. “Een van die eerste aandele wat ons in die portefeulje geplaas het, was African Bank. Hy het destyds ’n…

Suid-Afrikaners sal van 1 Maart af tot R30 000 per jaar in belastingvrye spaarrekeninge kan belê, wat beleggers toelaat om rente, dividende en kapitaalwins sonder belastingimplikasies te verdien. Die belastingvrye spaarrekeninge is ’n inisiatief van die nasionale tesourie om huishoudelike besparing aan te moedig in ’n land waar net 42% van volwassenes spaar, volgens die Finscope 2013-opname. Dié nuwe rekeninge sal onder meer produkte soos kleinhandelspaareffekte, kollektiewe beleggings, beursverhandelde fondse (ETF’s) en bankdeposito’s dek, maar nie regstreekse aankope van aandele of afgeleide instrumente nie. “Die huishoudelike spaarkoers in Suid-Afrika is uiters laag,” sê René Grobler, hoof van Investec Cash Investments. Besparing verteenwoordig tans net 15%, wat volgens internasionale standaarde laag is, sê sy. Belastingvrye spaarrekeninge sal die bestaande rentebelastingvrystelling van R23 800 per jaar vir belastingbetalers jonger as 65 (R34…