Indholdsfortegnelse for March 5, 2015 i Finweek - Afrikaans

Kontak Finweek, Posbus 785266, Sandton 2146, (011) 217-3053 (tel) of terugvoer@finweek.co.za STUUR U FINANSIËLE VRAE AAN ONS BY TERUGVOER@FINWEEK.CO.ZA WIL GRAAG IN BUITELAND BELÊ JOHN HUNTER SKRYF PER E-POS: Ek het jul artikel oor buitelandse belegging (Hoe en hoekom in die buiteland belê, uitgawe van 19 Februarie), met belangstelling gelees. Daar is egter onbeantwoorde vrae: 1) Ek het dubbelgenoteerde aandele. Is daar enige voordeel daaraan verbonde om hulle na die buiteland te verskuif, benewens dividende in pond sterling? 2) As ek van dieselfde makelaar gebruik maak, kan hulle bloot oorgeplaas word, of moet ek hulle verkoop, die geld oorplaas en dan weer koop (plus koste en kapitaalwins)? (3) Ek aanvaar verhandelingskoste sal hoër wees? SIMON BROWN REAGEER: 1) Daar is nie werklik ’n voordeel hieraan verbonde nie. Selfs die dividende…

Terwyl die uitwerking van Eskom se beurtkrag beslis Suid-Afrika se ekonomiese groei sal skaad, is die terugvoering die afgelope twee weke van die land se mynbougemeenskap dat hy dié krisis soos enige van die arbeidof regulatoriese probleme hanteer waarvoor hy gereeld te staan kom. Daarmee word die uitwerking van tariefverhogings bo inf lasie en onbetroubare voorsiening nie onderskat nie. Trouens, Neal Froneman, uitvoerende hoof van Sibanye Gold, is so besorg oor die kragkrisis dat hy beplan om sy maatskappy selfversorgend met kragvoorsiening te maak en om selfs inkomste uit sy selfversorging te verdien deur oorskotvoorraad aan die Suid-Afrikaanse netwerk te lewer. Sibanye Gold het verlede week aangekondig dat hy ’n sonkraggerief van R3 miljard naby sy Driefontein-myn aan die Wesrand gaan bou met behulp van nog ongenoemde ontwikkelingsfinansieringinstellings ten einde…

Die verslaggewingseisoen van die plaaslike voedselkleinhandelaars het op ’n lae noot begin. Hiervan getuig ’n daaltendens van ’n paar dae in Shoprite se aandeelprys ná die aankondiging van die kleinhandelaar se positiewe maar swakker as verwagte tussentydse resultate op 24 Februarie. Die aandeelprys het dié dag met 5,6% gedaal. Terwyl die aandeel nou tussen R160 en R170 is, het die markkapitalisasie tot onder R100 miljard teruggesak. Shoprite het ’n styging van 8,9% in sy nabelaste wins tot effens minder as R2 miljard aangeteken uit ’n styging van 12,5% in die omset (tot R57,5 miljard). Die marges krimp. Die wesensverdienste per aandeel het met 8,6% tot 370,2 sent gestyg. Daarteenoor het die wesensverdienste in 2012 met 12,5% en die vorige jaar met 18,6% gestyg. Die groep, wat die hele inkomstespektrum dek,…

SHOPRITE* SE onlangse resultate was min of meer soos ons verwag het: gemiddeld. Daar was groei van 8,6% in die wesensverdienste per aandeel as gevolg van inkomste wat 12,5% hoër was en ’n beskeie dividendverhoging van 8,3%. Die resultate het gely onder swak Suid-Afrikaanse verbruiksbesteding, Eskom se kragonderbrekings (wat koste opstoot omdat hulle kragopwekkers moet gebruik) en swak oliepryse wat ’n invloed het in baie van die Afrika-lande waar Shoprite bedrywig is. Ten spyte daarvan bly hy die vooraanstaande voedselkleinhandelaar in Suid-Afrika en, in werklikheid, die vasteland as ’n geheel; met ’n handelsmarge van 5,23% is hy ’n internasionale leier. Die probleem, meer nog as die beskeie resultate, is ’n baie duur aandeel wat teen ’n p/v van meer as 22 keer verhandel. Maar hy is een van my vernaamste…

In sy begrotingsrede vanjaar het Nhlanhla Nene, minister van finansies, die nuwe belastingvrye spaarrekeninge (BVSR) – een van die beste dinge vir langtermynbeleggers sedert die koms van doen-dit-selfbeleggings – formeel aangekondig. Ja, dié rekeninge het hul beperkings en is nie volmaak nie, maar dit is ’n groot stap vorentoe en hul voordele weeg baie swaarder as hul nadele. Hulle is ’n moet vir enige belegger, aangesien hulle op die duur ’n aansienlike besparing aan belasting sal meebring. Die belangrikste eienskap van die BVSR is presies wat die naam sê. Jy betaal geen belasting daarop nie, geen kapitaalwinsbelasting (KWB) of dividendweerhoudingsbelasting nie, vir so lank as wat jy leef en in die BVSR belê bly. Die enigste belasting betaalbaar is wanneer jy eendag sterf, en dit sal die outydse boedelbelasting wees.…

Suid-Afrika se egskeidingskoers neem vinnig toe en het luidens die departement van justisie se jaarverslag vir 2012-’13 van 39 573 tot 50 517 opgeskiet. Terwyl die verdeling van eiendom en bates in ’n egskeiding ’n moeisame en dikwels stresvolle taak kan wees, moet mens vra watter uitwerking egskeiding op jou aftreefonds het. Bly dit onaangeraak? Of is dit ook veronderstel om met jou voormalige eggenoot gedeel te word? Anele Mbuya, beleggingsaktuaris by Old Mutual, sê: “Dit hang af van hoe jy getroud is – dit wil sê, ingevolge ’n burgerlike huwelik, ’n burgerlike verbintenis of gewoontehuwelik, en of jy binne gemeenskap van goed of buite gemeenskap van goed met aanwas of sonder aanwas getroud is.” In geval van binne gemeenskap van goed vorm die pensioen of aftreefonds deel van jou…

Die verkoop van Absa en verkryging van African Life was keerpunte wat die skep van ’n gediversifiseerde inkomstegrondslag en teenwoordigheid betref, sê Kobus Möller, finansiële direkteur. Van die meer as R10 miljard wat uit die verkoop van die Absa-belang ingesamel is, is R2,5 miljard aan African Life bestee. Dié groep het ’n aansienlike persentasie van die aandele teruggekoop, wat vir die oorblywende aandeelhouers baie waarde toegevoeg het. Kapitaal van R30 miljard is sedert 2005 herontplooi om aandele terug te koop, ondernemings te koop, in ontluikende markte soos onder meer Indië, verskeie lande in die res van Afrika en Maleisië in te beweeg. Ruweg 25% van die wins en waarde kom nou van buite Suid-Afrika. Afdelings word gekapitaliseer tot die mate waarin hulle kapitaal benodig, met kapitaal en die Sanlam-handelsmerk wat…

Swart eienaarskap van die JSE weerspieël nie die demografie van die land nie, hoe jy ook al daarna kyk. Die omvang van swart eienaarskap het die onderwerp van ’n heftige debat geword nadat president Jacob Zuma in sy staatsrede beweer het swart mense besit slegs 3% van die JSE. En ofskoon dit taamlik maklik behoort te wees om die werklike syfer te bepaal, gebruik elke ontleder ’n ander metode, met uiteenlopende resultate. Die navorsing waarop Zuma sy bewering grond, maak nie self die 3%-aanspraak nie. Trouens, dié navorsing het bevind dat swart “beheer” van die JSE, wat ’n ander maatstaf as eienaarskap is, in 2014 slegs 1,3% was. Die JSE stem egter met Zuma saam. “Wat swart Suid-Afrikaners se regstreekse belegging in genoteerde maatskappy op die JSE betref, stem ons…

Noah Gre enhill, die voormalige bankier wat bekendheid verwerf het deurdat hy die JSE se Altx begin het, het die taak aanvaar om die sakebelange van die Bakgatla-ba-Kgafela-gemeenskap van 350 000 mense in Noord-Wes te diversifiseer. Gevolglik is hy op soek na interessante beleggings in ’n hele reeks geleenthede wat strek van eiendom en nywerhede tot energie en selfs media. Bakgatla-ba-Kgafela is byvoorbeeld ’n 40%-aandeelhouer in Siyaya TV, die redelik jong televisiediens wat uitsaairegte tot sokkerwedstryde het waarin die Bafana-Bafana en ander nasionale sokkerspanne speel. Dis alles goed en wel. Op kort termyn staar Greenhill egter mynbouprobleme in die gesig; meer presies hoe die verkoop van Anglo American Platimum (Amplats) se Union-afdeling vaar. Die Bakgatla-gemeenskap het ’n 15%-belang in ’n gesamentlike onderneming met Amplats in sy Union-myn en smelter, wat…

Dís die vraag wat besighede vroeër of later vra – dikwels tot die ergernis van besige bestuurders wat Twitterboodskappe beskou as iets wat tweederangse BBP’s doen. En, soos Facebook, Google+, LinkedIn, Instagram en ander platforms, lyk dit na ’n al hoe duurder oefening. Tog genereer sommige maatskappye hoë vlakke van betrokkenheid uit Twitter-veldtogte. FNB is ’n voorbeeld van plaaslike korporatiewe sukses op dié platform. MTN het ook al heelwat sukses behaal. Katie Lampe, Twitter se hoof van verkoopsbedrywighede vir Europa, die Midde-Ooste en Afrika, sê ongeag of besighede op Twitter is of nie, sal “Twitter-gebruikers oor hulle praat”. “Besighede het die keuse om deel te neem,” verduidelik sy. “As die gesprek negatief is, kan maatskappye Twitter-gebruikers se menings beïnvloed, dikwels net deur te wys dat hulle luister.” Jared Carneson, digitale…

Ons het in die eerste artikel in dié reeks verduidelik hoe om jou betaalstrokie te verstaan. As jy dit gemis het, kan jy daardie artikel en die res van die reeks op Finweek.com lees. Al is alles op jou betaalstrokie reg, spaar jy dalk steeds nie soveel as wat jy wil nie. Vandeesweek deel ons ’n paar idees oor hoe om jou inkomste aan te vul, en bekyk die belastingimplikasies daarvan. As jy nie ’n salarisverdiener is nie, kan jy enige van dié opsies na ’n klein onderneming omgeskakel, maar die belastingimplikasies kan verskil. Raadpleeg ’n belastingkenner om die slaggate te vermy. WEES UITERS EERLIK Voordat jy iets vir meer geld begin doen, vra jouself of jy bo jou vermoë leef. Hou altyd die Finweek-beleggingskenner Simon Brown se topwenk vir…

Risiko-afkerige beleggers wat die likiditeit van hul kapitaal op kort termyn wil behou, sonder om die geleentheid om te groei in te boet, behoort geldmarkfondse te oorweeg. Hulle is laerisiko-beleggings wat inflasiekloppende opbrengste lewer, en hul likiditeit beteken dat jou geld beskikbaar is wanneer jy dit nodig het. Dít maak geldmarkfondse die ideale plek om jou geld vir noodgevalle, korttermynspaargeld, of geld wat tydelik leeglê voordat dit herbelê word, te belê. Ansie van Rensburg, hoof van geldmarkfondse by Stanlib, sê dit is belangrik dat beleggers die verskil ken tussen ’n geldmarkfonds en ’n geldmarkrekening. “ ’n Geldmarkfonds is ’n effektetrustbelegging waar jou geld deur ’n span deskundiges bestuur word wat die rentekoers-en kredietrisiko’s moniteer,” sê Van Rensburg. Deur met behulp van ’n batebestuurder in ’n geldmarkfonds te belê, sal jy…

Al het Suid-Afrika se intekeninggegronde videoop-aanvraag-dienste nie daarin geslaag om die verwagte miljoene intekenare te lok nie, ontwikkel die tegnologie ongelooflik vinnig terwyl nuwe spelers intekenare probeer lok. Anders as die plaaslike selfoonsektor, wat daarin geslaag het om miljoene intekenare te lok toe dit 20 jaar gelede begin is, vaar video-op-aanvraag, wat nog in sy kinderskoene is, blykbaar nie só goed nie. Die lewering van video-inhoud skuif na intekeninggegronde videoop-aanvraag oor en gebruiksgewoontes verander vinnig – ’n ontwikkeling wat hoop bied vir die diversifisering van die betrokke spelers se inkomstestrome. Vidi, ’n aanlynstroomdiens wat deur Times Media Group besit word, bied reeds intekeninggegronde video-opaanvraag-dienste teen R149 per maand sonder ekstra koste vir data. Times Media Group besit die koerant Sunday Times. MultiChoice, die land se grootste betaaltelevisieoperateur, bied dieselfde dienste…

Talle mense kan hulle nie indink hoe ’n wêreld sonder selfoonboodskappe sal wees nie. Vir Suid-Afrikaners het What sApp re eds Bl ackBer r y Messenger as die voorste toepassing verbygesteek. Volgens Ar thur Goldstuck, besturende direkteur van die tegnologiekonsultfirma World Wide Worx, het WhatsApp die twaalfmiljoenkerf in Suid-Afrika oortref, met sy mededinger WeChat wat met ongeveer 5 miljoen gebruikers spog (BlackBerry Messenger en Mxit gaan vanjaar albei tot minder as 4 miljoen gebruikers daal, gegrond op ruwe skattings). Ons verslaafdheid aan kitsboodskappe is ’n weerspieëling van ’n wêreldwye tendens, en volgens Flurry, ’n Amerikaanse selfoonontledingsfirma, het die gebruik van selfoonboodskapApps gedurende 2014 met 103% toegeneem. WhatsApp, wat deur Facebook besit word, is stellig die voorste diens met meer as 700 miljoen aktiewe gebruikers per maand, terwyl ander gewilde toepassings…

LUISTER NA LISA OP HOT 91.9FM ELKE DONDERDAG OM 11:00 Nhlanhla Nene, minister van finansies, het in sy begroting verskeie veranderinge aan die administrasie van klein, mikro- en middelslagondernemings (KMMO’s) en die regulatoriese omgewing voorgestel wat daarop gemik is om burokratiese rompslomp te verminder en die voldoeningslas vir dié ondernemings te verlig. “Ons verwelkom die minister se aankondiging van die instelling van ’n sentrale databasis wat enkele registrasie in transaksies met die staat moontlik sal maak. Dit sal beslis die administrasielas op die sakegemeenskap verlig en kan ’n positiewe uitwerking hê op die vestiging of vorming van klein en middelslagondernemings,” sê Mike Betts, vennoot en KMMO-belastingspesialis by Grant Thornton. Die sentrale ekonomiese databasis sal belastingbesonderhede en bemagtigingstatus saamvat en ’n sentrale portaal vir tenderdokumente en -aansoeke wees. Nene hoop dat…

Besigheid is nie ’n sportsoort nie. Maar goeie afrigting is net so belangrik in die kantoor as op die sportveld. Oor die jare het HBR onderhoude gevoer met van die wêreld se beste atletiek-afrigters. Ons het in ons argief gaan kyk vir die beste insigte wat op werknemers en spelers van toepassing is. Met hul afrigter Joe Girardi het die New York Yankees-bofbalspan die 27ste keer die World Series-kampioenskap gewen. Girardi het aan ons verduidelik hoe hy spelers leer wanneer om van die wedstrydplan af te sien en instinktief op te tree: “As jy te veel dink, sal jy misluk, want die spel is te vinnig. Die geheim is voorbereiding. Jy moet instinktief reageer.” As leier moet jy ’n voorbeeld stel. Jy vereis van jou spelers dat hulle fisiek en…

KYK UIT VIR MOXIMA GAMA OP FINWEEK MONEY MATTERS OP CNBC AFRICA ELKE VRYDAG OM 13:00. Ná afloop van die gevolge van die wêreldwye finansiële krisis het Liberty Holdings tussen 2008 en 2009 ’n daling van sowat 90% in wesensverdienste aangekondig. Die skuld is gepak op swak aandeelverskansingsbesluite en ’n hele reeks probleme by Stanlib, sy batebestuursbesigheid. Ons moet ook nie vergeet dat mense gedwing is om op sekere noodsaaklikhede af te skaal, met die gevolg dat baie betalings aan die groep verval het weens polishouers wat hul polisse afgekoop het om onkoste te verminder. Nietemin het Liberty vasgebyt, hard gewerk om probleme uit te sorteer en nou met ’n benadering van aggressiewe verkope begin. Liberty Holdings (Liberty) is Suid-Afrika se vierde-grootste versekeraar volgens markwaarde en ’n houermaatskappy van verskeie…

Die aanvulling van jou inkomste sal jou dalk in ’n ander belastinggroep plaas. Sorg dat jy ’n belastingkundige raadpleeg om jou bepaalde situasie se belastingimplikasies te verstaan. Intussen het Sim dié advies: Daar is ’n jaarl ikse perk op rentedraende bates van R23 800 vir individue jonger as 65 en R34 500 vir individue 65 of ouer. Dit beteken dat as jy minder as die perk kry, jy nie belasting betaal nie. Met bykomende inkomste sal jou totale belasting aan die einde van die jaar dalk meer wees as wat jy dink, want jy sal dalk na die volgende belastinggroep oorskuif. Onthou dat jou werkgewer jou belastingrekening op grond van jou salaris bereken. As jy jou inkomste aanvul, sal jy ook op die bykomende inkomste belasting moet betaal. As jy…

Portefeuljebestuurder by PSG Wealth Wie sou kon dink dat jy ’n kantoorstoel in ’n platterige kartoonboks kan koop? Dat dit wel moontlik is, het ek ’n paar maande gelede op die harde manier uitgevind. My vrou het later dié wyse woorde kwytgeraak: “Al lyk dit hoe maklik, is dit eenvoudig iets nie wat jy nie ken nie. Of jy nou daarvan hou of nie, soms moet ’n mens ’n handleiding of padkaart raadpleeg.” Dit het my laat besef al werk ’n mens met beleggings en al lyk alles maklik, is daar altyd riglyne en stappe wat dit makliker kan maak om ’n persoonlike beleggingsportefeulje saam te stel. STAP 1: SPEKULANTE IS NIE BELEGGERS NIE Dit is al oor en oor bewys dat ’n belegging in aandele die beste langtermynopbrengs lewer.…