Indholdsfortegnelse for April 9, 2015 i Finweek - Afrikaans

ANDER VERKIESINGSVELDTOGTE HET NIE SOVEEL STYL NIE Elke saamtrek, hetsy vir die huidige president Goodluck Jonathan of vir sy teenstander generaal Muhammadu Buhari, het gelei tot die ongelooflikste uitrustings in verregaande kleure. Jonathan het self verskeie uitrustings gedra wat spesiaal gemaak is. TEGNOLOGIE IS BRILJANT Twitter was aan die brand tydens die verkiesingsveldtog tussen Jonathan se People’s Democratic Party (PDP) en die voormalige militêre leier Buhari se All Progressive Congress (APC). Dit was uitputtend, maar nooit vervelig nie. Op die stemdag self (28 Maart) het #NigeriaDecides ’n kennisgewingsbord geword vir nuus oor die stemmery sowel as vir brokkies inligting landwyd, insluitende die vrou wat die tou verlaat het en toe weer by die akkreditasietou aangesluit het nadat sy geboorte geskenk het, die seuns wat ’n braaistalletjie buite ’n stemlokaal opgerig…

‘NHemelhoë Nasdaq en ’n vloedgolf geld na ontluikende tegnologiemaatskappye het daartoe aanleiding gegee dat sprake van ’n herhaling van die dotcomborrel van die laat 1990’s van ’n gefluister groei tot luide verklarings dat die verlede binnekort herhaal sal word. Al het die vertoning van maatskappye soos Google en Facebook gewys dat tegnologieondernemings ná die bars van die borrel kan presteer, lyk dit of die jongste beleggingsyfers vir die tegnologiesektor daarop dui dat die doemprofete se argument meer as net redelik is. WAAGKAPITAAL NEEM TOE Waagkapitaliste het verlede jaar $48,3 miljard (sowat R581 miljard teen die huidige wisselkoers) in 4 356 transaksies belê. Dit is ’n styging van 61% in waarde en van 4% in die aantal transaksies teenoor die vorige jaar, volgens PricewaterhouseCoopers (PwC) en die National Venture Capital Association…

Vanaf 1 April sal Suid-Afrikaanse ondernemings moet voldoen aan die nuwe verpligtinge wat in die Wysigingswet op Arbeidsverhoudinge geskep is. Dié wet dui op ’n poging deur die regering om die land se arbeidsomgewing te stroomlyn en sal van ondernemings vereis om die manier aan te pas waarop hulle personeellede in diens neem en bestuur. Prokureurs van Webber Wentzel het onlangs in ’n regspaneelbespreking sommige van die nuwe wysigings verduidelik waaraan werkgewers aandag moet gee: 1. Die instelling van artikel 21 – klousule oor organisatoriese regte Van die beduidende gevolge: ■’n Vakbond wat werknemers van ’n arbeidsmakelaar verteenwoordig, mag nou aansoek doen om sy organisatoriese regte op die kliënt se perseel uit te oefen. ■ Mense met ongewone soorte indiensneming, soos werknemers van arbeidsmakelaars en kontrakteurs, sal ingesluit word wanneer…

Gerrie Fourie, nuwe uitvoerende hoof van Capitec, moes in sy eerste jaar aan die roer van sake die bank deur ’n klompie stormwinde stuur. Die vyf maande lange staking by platinummyne het die Suid-Afrikaanse ekonomie geknou. ’n Uitkringeffek daarvan was dat die bank se kliënte nie hul maandelikse verpligtinge kon nakom en hul lenings terugbetaal nie. In Augustus het African Bank, nog ’n ongesekureerde uitlener, in duie gestort en is in kuratele geplaas, wat bespiegelings in die mark laat ontstaan het oor of Capitec sou volg. Capitec moes bontstaan om beleggers te oortuig dat hy ’n ander sakemodel het. Ná African Bank se ondergang het Moody’s Investment Services aan Capitec ’n laer gradering vir internasionale deposito’s en nasionale skaal toegeken en ander graderings op hersiening geplaas. Sewe maande later is…

Die gedagte dat Anglo American Platinum (Amplats) sy niekernplatinumbates wil noteer, het hewige kritiek ontlok van ’n ontleder wat meen beleggers sal dom wees om aandele in die beoogde nuwe maatskappy op te neem. Chris Griffith, uitvoerende hoof van Amplats, het verlede jaar gesê die maatskappy sal dit oorweeg om sy ondergrondse myne en selfs sy Uniondeel, wat hy ook verkoop, te noteer indien hy nie ’n koper vir die bates kan kry nie. Ofskoon die maatskappy dit nie bevestig het nie, wil die groep blykbaar ’n boekwaarde van sowat R10 miljard vir die myne sonder die smeltergeriewe hê. Om kopers te vind, veral teen daardie prys, is egter nie maklik nie: Northam Platinum, Royal Bafokeng Platinum en African Rainbow Minerals het belangstelling in die bodproses verloor, terwyl ’n vierde…

Wêreldwyd kom ’n verandering van die telekommunikasiebedryf se kerninkomstestrome voor. Terwyl stemoproepe vroeër die grootste bydrae tot inkomste gelewer het, maak minder mense vandag oproepe en neem die vraag na data toe. “Wêreldwyd slaag derde en vierde mobiele operateurs nie daarin om opbrengs te behaal nie en kom hulle voor die groot vereistes van LTEinvestering en spektrumbeperkinge te staan. Operateurs in Amerika en Europa dryf vinnige konsolidasie en/of netwerkdeling aan. Ons reken dat dié internasionale tendense ook in Suid-Afrika toegepas sal word,” sê Graham de Vries, hoof vir korporatiewe dienste van MTN. Dít is duidelik uit gesprekke tussen MTN en Telkom. Volgens Jacqui O’Sullivan, uitvoerende bestuurder vir groepkommunikasie van Telkom, voer hulle gesprekke daaroor om die bestuur van die mobiele netwerk se infrastruktuur na MTN oor te dra. Dit sal…

■ Daar is tans sowat 8 500 kommersiële wolprodusente in Suid-Afrika. ■ Die wolbedryf strek 22 000 Oos-Kaapse produsente direk tot voordeel. ■ Die wolbedryf strek reeds 33 000 produsente in Lesotho tot voordeel. ■ Die kleinste produsent kan 1 kg se wol lewer. ■ Die grootste individuele produsent lewer 75 000 kg se wol. ■ Alle produsente is ook aandeelhouers in die maatskappye waar hulle lewer en deel in die dividende. ■ Die meeste van die wol word weekliks op die wolbeurs in Port Elizabeth aan die publiek verkoop. ■ Wol word eties geproduseer deur aan ’n internasionaal erkende kode van beste praktyk te voldoen. ■ Wol is ’n produk wat van nature volhoubaar en hernubaar is.…

SBAEI IS ’N beursverhandelde nota (ETN) gegrond op die Standard Bank African Equity Index, wat poog om die algemene prestasie van die vasteland van Afrika na te volg. Dit is belangrik dat dit Suid-Afrika uitsluit, want omdat ons reeds hoofsaaklik in Suid-Afrika belê is, is dit waarna ons op soek is. Dié ETN sluit wel maatskappye in wat in Afrika genoteer is, met die voorbehoud dat dié maatskappye nie meer as 40% van die ETN mag uitmaak nie en dat hulle 85% van hul inkomste in Afrika moet verdien. Oor die afgelope paar maande het ons gesien dat dié ETN onder druk verkeer met die daling in die olieprys en ook swak kommoditeitspryse. Olie sowel as kommoditeite sal wel met die verloop van tyd herstel, hoewel die aantreklikheid hier meer…

Die JSE-genoteerde banke het almal die afgelope maand resultate gepubliseer, en dit wissel van beskeie (Standard Bank*) tot indrukwekkend (FirstRand) tot skouspelagtig (Capitec*). Die sektor (Fini15) verhandel by die skryf hiervan teen ’n algehele hoogtepunt, en daarom wil ek vandeesweek konsentreer op waarop om in bankresultate te let. Die normale syfers is altyd van toepassing – bekyk die wesensverdienste per aandeel, dividende, inkomste en so meer – maar banke het baie ander data wat eie aan die bedryf is, en dié syfers is baie belangrik om ons te help verstaan hoe hulle vaar. Voordat ons ons daarin verdiep, kom ons bekyk eers banke se wyer prys-verdienste-verouding (p/v) en dividendopbrengskoers. Banke het gewoonlik ’n historiese p/v van lae dubbelsyfers – 11 tot 14 keer – en omdat die meeste banke tans…

126 Die getal jare gelede wat die Eiffeltoring vir die publiek geopen is, op 31 Maart 1889. Die hysbakke was eers teen einde Mei daardie jaar gereed. Die toring, wat 324 meter hoog is, is deur Gustave Eiffel en die ingenieurs Maurice Koechlin en Stephen Sauvestre ontwerp. €15 M Die geraamde waarde (R197 miljoen) van ’n Picassoskildery wat die polisie by ’n Italiaanse pensioentrekker gekonfiskeer het. Die pensioentrekker, vroeër ’n raammaker, sê ’n bedroefde kliënt het die skildery in 1978 uit dankbaarheid vir ’n gebaar as ’n geskenk vir hom gegee. Die pensioentrekker sê hy het verlede jaar eers besef dat die skildery van 1912 van ’n viool en bottel Bass-bier dalk ’n Picasso is. Die polisie probeer die ware eienaar van die skildery opspoor. 80% Die persentasie huishulpe sonder…

Die meeste bestuurshoofde glo die wêreld se BBP sal vanjaar in dieselfde koers groei as verlede jaar, volgens McKinsey se jongste peiling oor ekonomiese toestande. Terwyl die vooruitsigte vir groei miskien bestendig is, meld die bestuurshoofde dat hulle besorg bly oor geopolitieke onbestendigheid en kwessies wat in die eurosone kop uitsteek, sê McKinsey. In China is bestuurshoofde merkbaar pessimist ies oor hul ekonomie. Hulle glo toestande het die afgelope ses maande agteruitgegaan en sal verder versleg. In Europa het die respondente aangedui dat geopolitieke onbestendigheid voorop in hul gedagtes is as ’n risiko vir plaaslike sowel as wêreldwye groei, terwyl bestuurshoofde elders buite Europa meld dat hulle hul kwel oor die moontlikheid dat lande moontlik nie hul skuld sal betaal nie of uit die eurosone sal onttrek, sê McKinsey.…

DIE TOEKOMS LYK opwindend, maar selfs Ambrose erken dat daar waarskynlik verloorders sal wees. Tog, net omdat maatskappye misluk, beteken dit nie dat daar ’n borrel is nie. Hy wys nogtans daarop dat die struktuur van private ekwiteit en waagkapitaalbeleggings die risiko beperk, want anders as private beleggers is hulle geneig om nie ’n te groot belang in enige bepaalde groep te hê nie en maak hulle vir onderprestasie van ’n maatskappy voorsiening. Ander kenners meen dat beleggers te opgewonde raak en dat dit alles ineen sal stort. Hulle sê die borrel het nie gebars nie omdat baie van dié maatskappye nog moet noteer, en hul finansiers wag totdat hulle hul groot groeifase bereik voordat hulle hul onttrek. “Beleggers besef nou dat die grootste groei en hoogste waardes van dié…

Modelle in spoggerige wolontwerpe gaan van 7 tot 12 April op die loopplank by ’n modevertoning aan die V&A Waterfront pronk as deel van die wolbedryf in Suid-Afrika se uithanggeleentheid, die Wolweek in Kaapstad. Ver daarvandaan in die Oos-Kaap, toonaangewende provinsie vir die produksie van wol en sybokhaar in die land, is die bedryf egter ’n ernstiger en minder glansryke affêre. Hier stry die boere – opkomend én gevestig – teen die elemente om ’n produk te skep, uitgelewer nie net aan die elemente nie, maar ook aan die wispelturigheid van ’n ontluikende mark se wisselvallige geldeenheid. Ofskoon die sybokhaar- en wolbedryf noue bande het en saam vir sowat R2,7 miljard van die land se BBP verantwoordelik is – só raam die landbougroep BKB – is hulle inderwaarheid taamlik verskillend.…

Individue verklap daagliks hul persoonlike inligting op verskillende platforms. Die naderende bedreiging van inligtinglekkasies of sekuriteitskrakers op stelsels wat hierdie private inligting berg, stel maatskappye in gevaar dat hul reputasie geraak kan word en hulle aan bedrog weens identiteitsdiefstal blootgestel kan word. Die Wet op die Beskerming van Persoonlike Inligting (Popi)wat in 2013 bekragtig is, doen ’n beroep op ondernemings om die persoonlike inligting van kliënte en werknemers te beskerm. Popi reguleer die verwerking van persoonlike inligting van natuurlike persone en regspersone, sê Robby Coelho, vennoot by die regsfirma Webber Wentzel. “Dit het ’n uitwerking van 360 grade op klante, werknemers en verskaffers.” Dit reguleer die lewensiklus van inligting vanaf die oomblik wat ondernemings besluit watter inligting om in te samel en alles wat daarna gebeur totdat die ingesamelde inligting…

METAIR HET pas resultate vir die finansiële jaar tot einde Desember 2014 aangekondig. Inkomste het met 39% tot R7,3 miljard toegeneem en verdienste voor rente, belasting, waardevermindering en amortisasie (ebitda) met 65% tot R1,2 miljard. Wesensverdienste per aandeel (WVPA) het met 38% tot R3,03 gestyg en kontantvloei was sterk. Ek hou altyd daarvan om die kontant wat deur bedrywighede gegenereer word met wesensverdienste te vergelyk, want wins is een ding, maar kontant in die sak is iets heel anders. In hierdie verband was kontantvloei uit bedrywighede R410 miljoen, wat die betaling van dividende (R170 miljoen) ingesluit het. Tel die dividende terug (want hulle is deel van wins wat aan aandeelhouers uitbetaal is) en jy kry kontant gegenereer deur bedrywighede van R580 miljoen teenoor wesensverdienste van R592 miljoen, so te sê…

Die doel van hierdie reeks is om jou te help om daardie eerste belangrike stap te doen om ’n belegger te word. Jy moet geld verdien om te kan belê, en dit is waarom ons begin het deur jou betaalstrokie onder ’n vergrootglas te plaas en deur moontlike gevare uit te wys om seker te maak dat jy elke maand kry wat jy verdien. Daarna het ons jou aangemoedig om te begin dink aan maniere om jou inkomste aan te vul sodat jy ’n bietjie ekstra geld kan genereer om te belê. Ons het verduidelik hoekom dit belangrik is om te weet hoe om ’n onverwagte kontantinspuiting te hanteer. Ons het die implikasies van erfgeld bespreek en die wetlike aspekte in ag geneem en hoe om ’n moontlike erfporsie te…

BLOKKIESRAAISEL Verskaf deur Gerda Engelbrecht NO. 178 Dwars 8 Malmesbury, bv. (4) 9 Ruimtevrees (10) 10 Bemoei met (6) 11 Skeelhoofpyn (8) 12 Op die oomblik (4) 13 ’n Syfer-skoolvak (10) 17 In meerdere of mindere . . . (4) 18 Soort dans (5) 19 Kommer (4) 20 Natuurkundige (10) 22 Edeles (4) 23 Sweep (Turks) (8) 27 Tolpadagentskap in SA (afk.) (6) 28 Kraanvoëlblom (10) 29 Nommer op ’n skrumskakel se rug (4) Af 1 Staanplek vir tente en karavane (10) 2 Hoogste (8) 3 Vervelend (10) 4 Eik of Akker (4) 5 Nie hoog nie (4) 6 Vakverbond in SA (6) 7 Herken (4) 14 Uitgawes (5) 15 Deel van ’n vrou se geboortenaam (10) 16 Slegter as tweederangs (10) 19 Boeiend (8) 21 Hulle broei uit eiers…

Tom Eaton @TomEatonSA NUUT: Zola Tsotsi het bedank, wat beteken dat Eskom nou bestuur word deur stofbolle en ’n opsigter genaamd Koos wat Maandae inkom. Paul Berkowitz @paulyberk Blerrie Cosatu: Selfs sy ineenstorting is stadig en onproduktief. Ranjeni Munusamy @RanjeniM Onthou jy toe Trevor Noah in daardie irriterende Cell C-advertensies was? En kyk waar’s hy nou. Om Zwelinzima Vavi te parafraseer: Moenie kla nie. Adverteer. David Moseley @david_moseley Baie meta. Doos in ’n doos. RT @MaxduPreez: Ek dink die Rhodes-standbeeld soos dit nou is – deur ’n houtboks bedek – is die perfekte oplossing. Bushie Excellence @KeenanOliver47 Dis seker die snaaksste en oulikste klere-etiket wat ek al gesien het. “Wees asseblief logies wanneer dié kledingstuk gewas word.” Any Wilman, uitvoerende vervaardiger van Top Gear en ’n ou vriend van die…

HOU JOU BEGROTING DOP Spending Tracker (gratis) Met dié toepassing kan jy ’n ogie op jou uitgawes hou. Jy voer jou vaste inkomste en uitgawes in en hou dan tred met hoeveel geld jy op ’n weeklikse, maandelikse of jaarlikse grondslag uitgee. Dit is ’n maklike manier om by jou begroting te hou. Die toepassing is eenvoudig en gebruikersvriendelik. Budget Buddy (gratis) D ie multifunksionele Budget Buddy maak dit vir jou moontlik om jou begroting te bestuur en tred te hou met jou uitgawes deur bloot ’n foto te neem. Jy neem gou ’n foto van jou rekening of kwitansie wanneer jy geld bestee. Budget Buddy het ’n lewendige teëlfunksie wat geriefshalwe op jou tuisskerm verskyn. Dit laat jou toe om presies te sein hoeveel jy uitgee en hoeveel jy…

Om ’n produk of diens suksesvol bekend te stel, moet jy die regte mark kies. In onlangse ontledings het Euromonitor International hom toegespits op ontluikende markte en na ’n aantal faktore gekyk wat hierdie ekonomieë differensieer, insluitend bevolking, die demografie, internetkonnektiwiteit en -gebruik, hoe maklik dit is om sake te doen, en korrupsie. VERANDERING IN BEVOLKING IN ONTLUIKENDE MARKTE: 2014 – 2015 DIE DEMOGRAFIESE LANDSKAP IN ONTLUIKENDE EN ONTWIKKELENDE EKONOMIEË: 2013 Bron: Euromonitor International van Wêreldbank/Eurostat/VN/nasionale statistiek Let wel: Data verwys na 172 ontluikende en ontwikkelende ekonomieë INTERNETGEBRUIKERS IN ONTLUIKENDE EN ONTWIKKELENDE EKONOMIEË Bron: Euromonitor International, vanaf nasionale statistiek van die Internasionale Telekommunikasie-unie/OESO Bron: Wêreldbank Let wel: Data verwys na die gradering van 189 ekonomieë TELLING IN SAKEVRYHEID VIR GROOT ONTLUIKENDE MARKTE: 2014 Bron: Die Erfenisstigting Let wel: Sakevryheid is…

Die regering is bereid om ’n praktiese benadering met die mynbousektor se nakoming van bemagtigingswetgewing te volg, sê Niël Pretorius, uitvoerende hoof van DRDGold, maar sy besluit om die maatskappy se onlangse transaksie goed te keur, “skep nie ’n presedent nie”. Pretorius, wat ook ’n gekwalifiseerde prokureur is, het kommentaar gelewer nadat aandeelhouers verlede week ’n transaksie goedgekeur het waarin die maatskappy sy bemagtigingsvennoot Khumo Bathong se 26%-aandeel in Ergo, sy bate vir die herbehandeling van goud, vir ’n 10%-aandeel in DRDGold omgeruil het. Die transaksie moes egter eers deur die departement van mineraalhulpbronne goedgekeur word. Nadat die transaksie aanvanklik op 19 Maart [2014] bekendgemaak is, het dit uiteindelik vandeesmaand, ’n jaar later, die groen lig gekry. “Ons moes wys dat die ekonomiese belang van 26% in die onderliggende bate…

VOLGENS DIE LANDBOUGROEP BKB is opkomende skaap- en bokboere besig om ’n belangrike bydrae tot die bedryf en die internasionale uitvoermark te begin maak. “Opkomende boere het laas jaar 629 ton sybokhaar met ’n markwaarde van R41 miljoen en 6 185 ton wol (R241 miljoen) geproduseer,” sê Jacobus le Roux, BKB se hoof van bemarking en kommunikasie. Die maatskappy het ook gesê dat dividende van R3 miljoen aan opkomende wolprodusente van die Oos-Kaap se voormalige Ciskei- en Transkei-streke en Lesotho uitgekeer is. Le Roux sê die opkomende wolprodusente in landelike gemeenskappe besit 13,53% van BKB deur drie bemagtigingstrusts en aandele ter waarde van R19 miljoen. Die land se produksie van sybokhaar en wol kan ’n hupstoot kry as opkomende boere se vaardighede verbeter en hul bekwaamhede aangevul word deur openbare-private-venootskapsprogramme,…

MORNINGSTARTOEKENNINGS: BESTE BUITELANDSE AANDELEFONDS 2014 DB X-TRACKERS MSCI USA INDEX ETF Amerika het ons in hierdie gemors gekry, maar nou lyk dit asof hy ons ook daaruit gaan kry. Ná die wêreldwye finansiële krisis het Amerikaanse banke vinniger as dié in enige ander streek geherkapitaliseer, en die land se ekonomie het ook begin herstel. Hierdie ETF het ’n Morningstar-toekenning ontvang as die beste plaaslike aandelefonds vir buitelandse aandele. Sy prestasie en samestelling verklaar dié toekenning. FONDSINLIGTING FONDSPRESTASIE (TOT EINDE JANUARIE) TIEN GROOTSTE BELANGE Fondsbestuurder se insigte Terwyl dié ETF beleggers blootstelling aan die Amerikaanse mark gee, besef mense dalk nie ten volle hoe groot dié blootstelling is nie. “Die MSCI USA-indeks volg die 600 grootste maatskappye op die New York-aandelebeurs deur hul vrylik verhandelbare markkapitalisasie,” sê Wehmeyer Ferreira van DB…

’N GOEIE REDE? Een ding wat ons baie selde in Suid-Afrika sien, is ’n direksiebakleiery, of, soos skakelbeamptes verkies om dit te stel, ’n direksieherskommeling. Ons het egter verlede jaar al die aksie in PPC gehad, en nou begin dinge skielik vlam vat. AdvTech het aangekondig sy nuwe uitvoerende hoof gaan vertrek en sal vervang word deur die vorige uitvoerende hoof, terwyl Conduit Capital se direksie beduidend herskommel is, iets wat deur die aandeelhouers aangedryf is, en Wescoal se direksie is onder druk van die aandeelhouers. Hierdie verandering van die direksie en/of die uitvoerende hoof is alles goed en wel, maar hoekom word aandeelhouers so dikwels in die duister gelaat oor die redes hiervoor? PPC en Conduit is twee voorbeelde waar ons weet wat gebeur het, maar oor die AdvTech-opskudding…